شعر: ایکینجی حیدر بابایه سلام
شاعیر: آذربایجانین میللی شاعیری: شهریار
(1)
حیدربابا!گلدیم سنی یوخلییام،
بیر ده یاتام قوجاغیندا یوخلییام،
عؤمری قووام بلکه بوردا حاخلییام،
اوشاقلیغا دئیه م، بیزه گلسین بیر!
آیدین گونلر، آغلار اوزه گولسون بیر.
(2)
حیدربابا!چکدین منی گتیردین،
یوردوموزا –یووامیزا یئتیردین،
یوسیفیوی اوشاق ایکن ایتیردین
قوجا یعقوب، ایتمیشسم ده تاپیپسان،
قووالاییب قورد آغزیندان قاپیپسان!
(3)
بوردا دوشن کروان چاتیب –کؤچوپدی،
ایریلیغین شربتینی ایچیبدی،
عؤمروموزون کؤچی بوردان کؤچوپدی،
کؤچوپ گئدیب، گئدر –گلمز یوللارا،
توزی قونوب بو داشلارا، کوللارا.
(4)
بوردا شیرین خاطره لر یاتیبلار،
داشلاریلان باشی –باشا چاتیبلار،
آشنالیغین داشین بیردن آتیبلار
من باخاندا، قاوزانیرلار، باخیرلار
بیرده یاتیب یاندیریرلار –یاخیرلار
(5)
گئدنلرین یئری بوردا گؤرونور،
خانم ننه م آغ کفنین بورونور،
دالیمجا دیر، هارا گئدم سورونور
بالا گلدین! نییه بئله گئج گلدین؟
صبریم سننن گولشدی، سن گوج گلدین.
(6)
قبیله میز بوردا قوروب اوجاغی،
ایندی اولموش قورد –قوشلارین یاتاغی،
گون باتاندا، سؤنر بوتون چیراغی
« وَ بَلدَةٌ لیس لها انیس،
الا الیعافیر و الا العیس»
(7)
روزگارین دییرمانی فیر لا نیر،
مخلوق اونون دیش لرینه تو للانیر،
باخ کی، بشر گینه نئجه آللانیر:
همیشه لیک شادلیق اومور اؤزونه،
قبری گؤرور، توز قوندورمور اؤزونه.
(8)
کهنه لرین سور –سوموگی دارتیلیب،
قورتولانین چؤل –چوخاسی ییرتیلیب،
ملاابراهیم لاپ اریییب –قورتولوب
شیخ الاسلام، سهمان قالیب قیوراقدی،
نوروزعلی، قاچاق کئچیب، قوچاقدی.
(9)
آهیللارین، یئتمیش کفن چورودوب،
جاهیللاری دونیا غمی کیریدوب
قیز –گلین لر، ات –جانلارین اریدوب
رخشنده نین نوه توتور الینی
ننه قیزین کور کنی، گلینی.
(10)
چوخ شوکری وار، گینه گلدیک –گؤروشدوق،
ایتنلردن –بیتنلردن سوروشدوق،
کوسموشدوک، آللاه قویسا، باریشدوق
بیرده گؤروش قسمت اولا –اولمایا!
عؤمورلرده فرصت اولا –اولمایا!
(11)
و داملاردا چوخلی جیزیق آتمیشام،
اوشاقلارین آشیقلارین اودموشام،
قورقوشوملی سققه آلیب –ساتمیشام
اوشاق نئجه هئچ زادینان شاد اولار!
ایندی بیزیم غمی توتمور دونیالار!
(12)
بو طؤوله ده ساری اینک دوغاردی،
خانیم ننه م اینکلری ساغاردی،
آنا اییسی دام –دوواردان یاغاردی
من بیزووی قوجاقلاردیم، قاچماسین
دئیردی: باخ! بایدا دولسون داشماسین.
(13)
بوردا خیال مئیدانلاری گئنیشدی،
داغلار –داشلار بوتون منن تانیشدی،
گؤرجک منی، حیدربابا دانیشدی:
بو نه سسدی، سن عالمه سالیبسان؟
گل بیرگؤرک اؤزون هاردا قالیبسان؟
(14)
کجاویئله بوچایدان چوخ کئچمیشیک،
بو چشمه دن سرین سولار ایچمیشیک،
بو یونجالیقلاردا اکیب –بیچمیشیک
چپیشلری قیدیقلایان گونلریم!
چپیش کیمی اویناخلییان گونلریم!
(15)
خانم ننه م ناخوش اولان ایل ایدی،
قیش وار ایکن، کولک ایدی، یئل ایدی،
قیش دا چیخدی، یاغیش ایدی، سئل ایدی
یوک- یاپینی هئی چاتیردیق کی گئداق،
سئل کؤشگورور، مجبور اولدوق قاییداق.
(16)
نئیسان دوشدی، بیزده دوشدوک یاغیشا،
هئی دئییر دیک، بلکه یاغیش ییغیشا!
کیم باشاریر سئللراینن بوغوشا!؟
بالاکیشی، فایتونچوموز گلمیشدی
امامیه قهوه سینده قالمیشدی.
(17)
بو خرمنده آرادان خیر اوینار دیق،
جومالاشیب، قاریشقا تک قاینار دیق،
یاواش –یاواش باغچالارا آغناردیق،
آغاجلاردان چلینک آغاج کسردیک
قوروقچونون قورخوسوندان اسردیک!
(18)
بو باغچادا آش تره سی، اکردیک،
هئی سو آچیپ، کردییه گؤز تیکردیک،
چیخماق همان دریب، آشا تؤکردیک
فینقلیشلار قاشیقلاردان آسلانی
یاغلی دئسم، قورو آغزین ایسلانی!
(19)
مکتب قالیر، اوشاقلار درس آلیرلار،
هئی یازیرلار، هئی پوزورلار، یالیرلار،
ملا ابراهیم، اؤزی، ائوی قالیرلار،
آمما بیزیم یولداشلاردان قالان یوخ!
بونلاردان بیر، بیزی یادا سالان یوخ!
(20)
بومکتبده، شعرین شهدین دادمیشام،
آخوندون آغزیندان قاپیپ، اودموشام،
گاهدان دا بیر، آخوندو آلداتمیشام،
باشیم آغریر دئییب، قاچیپ گئتمیشم!
باغچالاردا گئدیب، گؤزدن ایتمیشم!
(21)
آزاد اولاندا، مکتب چیخاردیق،
هجوملا، بیر –بیریمیزی سیخاردیق،
یولدا هر نه گلدی، ووروب ییخاردیق،
اوشاق دئمه، ایپین قیرمیش دانا دئ!
بیر دانا دا دئمه، اوتوز دانا
(22)
دئدیم: بالام! او ممدسن نولوبدی؟
معلوم اولان، طیفیل بالا اؤلوبدی!
نه وار، نه وار، بورنوندان قان گلوبدی
بیریئل اسیر، باخیرسان ممدسن یوخ،
بو کتده بیر بورون قانی کسن یوخ؟
(23)
ملک نیاز، ایتگین گئدیب یوخ اولوب،
میراصلان خان، سکته ائدیب ییخیلیب،
هر کس سینیب بیر داماقدا سیخیلیب،
چؤرک غمی چیخیب خلقین آیینا
هره قالیب اؤز جانینین هایینا!
(24)
کتدی یازیق چیراق تاپمیر یاندیرا،
گؤروم سیزین برقیز قالسین آندیرا،
کیم بوسؤزو اربابلارا قاندیرا!
نه دیر آخیر بو ملتین گوناهی؟
توستون گؤروم، سیزی مظلوملار آهی!
(25)
هرنه آلار، باها وئرر قیمتی،
توجوز –فقط اکینچی نین زحمتی،
بیتندن آرتیق بیچه نین اجرتی
کند اوشاغی گئدیر یولدا ایشلییه
اوردا، بلکه، قندی تاپا دیشلییه!
(26)
کندلی، کیمی دونیانی بزر،
اؤز عوورتی یاماق –یاماغا دوزر،
ایینه بزر خلقی، اؤزی لوت گزر،
ایندی ده وار چارشابلاری آلباقدی،
اوشاقلارین قیچ –پاچاسی چیلپاقدی!
(27)
خلورچیلر بوردا خلور داشیردی،
بو کوللوکدن اولاقلار دیرماشیردی،
سئللر کیمی، نعمت آشیب –داشیرری،
هرایش دئدیق، هر کیمسه یه گؤرردی،
جان درمانی ایسته سه ایدین، وئرردی.
(28)
ایندی بشر آج قورد تکین اودوخوب،
چؤمبلنتی گؤز قیجیردیب، دورروخوب،
باخیرلارکی، گؤرسونلر کیم سینیخیب
تؤکولسونلر، اونون لئشین ییرتسینلار!
هره بیر دیش انسه سیندن قیرتسینلار!
(29)
بودؤشلرده، قوزولاری یایاردیق،
آخما سینلار، اولدوز تکین سایاردیق،
قوش قووانی چکیب داشا دایاردیق!
قوش قووان دا ائله بیل کی قاباندی،
قورد، اوزاقدان دئییر بس کی چوباندی.
(30)
بو زمیده گئدیب گؤزدن ایتردیک،
تونقال قوروب، سوتوللری اوتردیک،
دئییب –گولمک مرادینا یئتردیک
ائل ده گولسون، مرادینا یئتیشسین
اورکلرین یارا لاری بیتیشسین!
(31)
حیدربابا! سنده دفینه لر وار،
داغلار ودیعه سی خزینه لر وار،
آمما سنه بنزر ده سینه لر وار،
بو سینه لر داغلار ایله دانیشیر،
داغلار کیمی گؤیلر ایله قونوشور
(32)
گؤر هاردان من سنه سالدیم نفسی،
دئدیم قایتار سال عالمه بوسسی،
سن ده یاخشی سیمورغ ائتدین مگسی
سانکی قاناد وئردین یئله –نسیمه،
هر طرفدن سس وئردلیر سیسمه.
(33)
حیدربابا! سنی وطن بیلمیشدیم،
وطن دئییب باش گؤتوروب گلمیشدیم،
سنی گؤروب گؤز یاشیمی سیلمیشدیم،
حال بو کی لاپ غملی غربت سنده ایمیش،
قارا زیندان، آجی شربت سنده ایمیش.
(34)
کیم قالدی کی بیزه بوغون بورمادی!
آلتدان –آلتدان بیزه کلک قورمادی!
بیرمرد اوغول بیزه هاوار دورمادی
شئیطانلاری قوجاقلاییب، گزدیز سیز
انسانلاری آیاقلاییب ازدیز سیز.
(35)
دیوار اوجالدی، گون بیزه دوشمه دیف
زیندان قرالدی گؤز –گؤزو سئچمه دی،
گوندوز گؤزی منیم لامپام کئچمه دی،
سئلده باسدی، ائممیز دولوب گؤل اولدی،
چوخ یازیغین ائوی چؤنوب چؤل اولدی.
(36)
اول باشی مندن استقبال ائتدیز،
سونرا چؤنوب ایشیمده اخلال ائتدیز،
اؤز ظنیزجه اوستادی اغفال ائتدیز،
عیبی یوخدور کئچر گئدر عؤموردور،
قیش دا چیخار، اوزوقارا کؤمور دور.
(37)
منیم یولوم محبت جاده سیدی،
سون سؤزلریم حققین اراده سیدی،
محبتین رسالت وعده سیدی،
یوخسا منده بیرکس ایله غرض یوخ،
سیاست آدلی منده بیر مرض یوخ.
(38)
حق نه دئییر؟ کوفره قارشی گئتمه ییز،
نوردان چیخیب ظلمت ایچره ایتمه ییز،
فیریلداغا فیرفیرا تک بیتمه ییز،
گؤردوز ده کی اولمادی کوفرون دیبی،
پول دا وئرسه،آلماغا تیکمیش جیبی.
(39)
شئیطان بیزیم قیبله میزی چؤندریب،
آللاه دئین یولدان بیزی دؤندریب،
ایلانلی چشمه یه بیزی گؤندریب
منت قویور کی، آرخینیز نهر اولوب،
بیزگؤروروک سولار بیزه زهر اولوب
(40)
حیدربابا!گیلئی لیکدن نه چیخار؟
ظولمون ائوین صبر و تحمل ییخار،
درویش اولان صبرین الین برک سیخار،
گل قاییداق، چیخاق آقا دوزونه،
کئچک گئنه محبتین سؤزونه.
(41)
دئینه اوشاق بیر –بیری ایله ساز اولسون،
بلکه بو قیش بیرده چؤنوب یاز اولسون،
چای –چمنلر اؤردک اولسون –قاز اولسون،
بیزده باخیب فرحله نیب بیر اوچاق،
سینیق –سالخاق قانادلاری بیرآچاق.
(42)
بو باغچادان آلچالاری درردیک،
قیش آدینا چیخیب دامدا سرردیک،
هئی ده چیخیب یالاندان چؤندرردیک،
قیش زومارین یایدا یئییب دویاردیق،
بیر کلی ئه منت خلقه قویاردیق.
(43)
ائولر قالیر، ائو صاحبی یوخ اؤزی،
اوجاقلارین آنجاق ایشیلدیر گؤزی،
گئدنلرین آز –چوخ قالیبدیر سؤزی،
بیزدن ده بیر سؤز قالاجاق، آی امان
کیملر بیزدن سؤز سالاجاق، آی امان!
(44)
بیزدن سونرا کورسو لرین توووندا،
کندین ناغیللاریندا سؤز –سوووندا،
قاری ننهچاخماغیندا،قوووندا
حیدربابا!اؤزون قاتار سؤزلره،
ایچگی کیمی خومار وئرر گؤزلره.
(45)
عاشیق دئیر: بیرنازلی یار وارایمیش،
عشقیندن اودلانیب یانار وارایمیش،
بیرسازلی –سؤزلو شهریار وارایمیش
اودلار سؤنوب، اونون اودو سؤنمه ییب،
فلک چؤنوب، اونون چرخی چؤنمه ییب.
(46)
حیدربابا!آلچاقلارین کؤشک اولسون،
بیزدن سورا، قالانلارا عشق اولسون،
کئچمیشلردن، گلنلره مشق اولسون،
اؤولادیمیز، مذهبینی دانماسین،
هر ایچی بوش سؤزلره آلدانماسین.
من: انصافعلی هدایت، نه قدر تورک دیلی میزده سادسیزام. بو گون (2015 ایلین بیر اینجی گونون ده) حورمتلی
دوستوم: محمد رحمانی فر-ین شهریار حاقدا یازدیغی تایسیز کیتابی اوخویار کن اورگندیم، آذربایجانین میللی
شاعیری شهریاریمیزین ایکینجی "حیدر بابایه سلام" آدلی مجموعه شعری ده واریمیش!
میننت دارام سیزه جنابی رحمانی فر
