مهندسی جهل 119

  مهندسی جهل 119

https://youtube.com/live/cnWbsPITt2I

مهندسی جهل 118

  مهندسی جهل 118

https://youtube.com/live/Z53LNhOGtP8

مهندسی جهل 117

 مهندسی جهل 117

https://youtu.be/ds1lVHR-YOg

مهندسی جهل 116

  مهندسی جهل 116

https://youtube.com/live/wBwpGrbyt2k

در جلسه یکصد و شانزدهم مهندسی جهل، سه کتاب را تورق کردیم ولی به خاطر بی سوادی در تورکی خوانی و تورکی فهمی، بخصوص کتاب های قدیمی دست نوشته و تخصصی، در خواندن و ادراک مطالب آن ها ناکام ماندیم.

البته هر سه کتاب، به لهجه تورکی خاصی نوشته شده بودند که برای ما ناآشنا دیده می شدند. ولی با این حال، تصور بر این بوده و هست که هر سه کتاب، در لهجه تورکی جغتای یا توکی تورکستان غربی نوشته شده باشند.

در حالی که برای خواندن و ادراک متون آن ها تلاش می کردیم، در درون خویش امواجی از احساس، از عشق و علاقه به خواندن و آشنایی بیشتر با این تورکی رنگین و زنگین مواج می شد. 

گر چه در خواندن متون بسیار بی دست و پا می لولیدیم اما می توان ادعا کرد که معنی ها را تا حدودی، شکسته و بسته در می یافتیم.

با این همه، امید که در آینده و بعد از آشنایی با تورکی تورکستان غربی، بتوانیم به باغ ارم تورکی شرقی برگشته و خود را در خواندن و ادراک معانی عمیق ذهنی و مجرد، در زبان تورکی جغتای آموزش بدهیم.

انصافعلی هدایت

بیستم جولای 2025

مهندسی جهل 115

مهندسی جهل 115 پزشکی و داروسازی شیمیایی در زبان تورکی

https://youtube.com/live/aoQelNcWXc8

در این جلسه از مهندسی جهل، با یک کتاب دیگر بسیار تخصصی در زمینه پزشکی و داروسازی شیمیایی در زبان تورکی، دست نوشته، بدون علایم صدا گذاری (بدون اعراب) آشنا شدیم این کتاب تورکی تخصصی، در حدود چهارصد سال قبل و به خاطر شرایط دارویی مرحوم “ابراهیم پاشا”؛ (صدراعظم دولت عثمانیه) نوشته شده است.

لذا، مدرس مدرسه طب و پزشک مخصوص دربار، مامور شده است تا بگردد، تحقیق کرده و داروهایی را پیدا بکند که با مزاج دارویی ابراهیم پاشا سازگار باشد. دذ نتیجه این ماموریت علمی و تحقیقاتی، این استاد مدرسه طب که با نامش آشنا نشدیم، به ترجمه این کتاب؛ "طب جدید" از زبان لاتین اقدام کرده است. به گفته او، نویسنده کتاب به زبان لاتین، پایه‌گذار روش جدید داروهای شیمیایی است. همچنین، به گفته نویسنده تورکی کتاب، کتاب لاتین، در قبل از او، از لاتین به زبان عربی ترجمه شده بوده است ولی در آن ترجمه، کم و کسری هایی وجود داشته است اما ترجمه این استاد و نویسنده، از آن اشکالات خالی است. مزیت دیگر کتاب و ترجمه او در آن است که نویسنده، برای درک آسان محتوای تخصصی کتاب، توسط انسان تورک، آن را به زبان تورکی ترجمه کرده است. همین نکته ظریف نشان می دهد که در آن مقطع تاریخی، در میان تورک ها، علاقه شدیدی به کتاب های تخصصی جدید، آن هم کتاب های تخصصی سطح بالا به زبان تورکی وجود داشته است. این علاقه، تنها به مردمان تحصیل کرده یا منورالفکرها محدود نمی شده است، بلکه در میان دولتمردان که در راس هرم دولت، پادشاه تورک عثمانی قرار داشته و در بدنه دولتمردان هم به شدت دیده و ملاحظه می شود. شاهد این ادعا،آشنایی با مجموعه کتاب هایی است که همین صد و پانزده جلسه از مهندسی جهل با آن ها آشنا شدیم که نوشتن آن ها یا توسط خاقان تورک مورد تشویق و حمایت قرار گرفته و یا توسط وزراء و پاشاها مورد تشویق، ماموریت و حمایت مالی-مادی قرار گرفته است. گر چه این کتاب به پزشکی و داروهای شیمیایی و چگونگی ترکیب مواد تشکیل دهنده داروهاي مربوط است و همه این ها جزو مواد و‌ موارد تخصصی، علمی سطح بالا هستند اما زبان تورکی نویسنده در این کتاب بسیار ساده و آسان است. در نتیجه روانی متن در زبان تورکی، انسان هایی که تخصصی و آگاهی به اصطلاحات تخصصی در این زمینه ها را ندارند هم می توانند آن را خوانده و ادراک بکنند. حتی می توانند، با کمی زحمت، به ترکیب داروها و ساخت داروهای لازم‌ برای انواع و اقسام بیماری ها نائل بشوند. کتاب در سال یکهزار و پنجاه هجری قمری نوشته شده است. انصافعلی هدایت نوزدهم جولای 2025

مهندسی جهل 114

 مهندسی جهل 114

کتابی تورکی، خطی، قدیمی ضروری برای نویسندگان تورک

https://youtu.be/xaW0vuaBJd4

مهندسی جهل 114

کتابی تورکی، خطی، قدیمی ضروری برای نویسندگان تورک

امروز با یک کتاب درسی باره فنون نویسندگی و مسائلی که باید در هنگام نوشتن نامه ها و گزارش ها در متن نوشتار مراعات کرد، آشنا شدیم. این کتاب "منشأت حنانی زاده و حسن مکاتب" نامیده شده است که از چند رساله به قلم نویسنده تشکیل شده است. خواندن این کتاب تورکی خطی، دست نوشته قدیمی، تخصصی برای افرادی که می خواهند با کلمات تورکی آشنا شده و‌دستی بر قلم داشته باشند، یک ضرورت است. طبق تاریخی که در پایان رساله سوم آمده است، نویسنده برای رسیدگی به وضعیت موقوفاتی مامور شده است تا به حل مشکلات پیش آمده اقدام بکند. او در پایان ماموریت خود، می گوید که در اوائل شوال سال نه‌صد و پنجاه و هشت قمری در محل مورد نظر حضور داشته و به امور مرتبط با موقوفه و طرف های درگیر در آن رسیدگی کرده است اما گزارش نهایی را در اواسط ماه شوال نوشته است. ما در این برنامه "تسعمائه" را به اشتباه "هفتصد" ترجمه کردیم که غیر عمدی بوده است و محاسباتی هم که انجام داده ایم، اشتباه شده است. در اینجا، ضمن عذر خواهی آن را تصحیح می کنیم. این کتاب در شوال نه‌صد و‌پنجاه و هشت نوشته شده است. یعنی کتاب در چهار صد و هشتاد و هشت سال قبل نوشته شده است. انصافعلی هدایت

هجدهم جولای 2025

مهندسی جهل 113

  مهندسی جهل 113

https://youtube.com/live/2fk0XNoI4Bc

در برنامه یکصد و سیزدهم "مهندسی جهل" با یک مجلد تورکی آشنا شدیم که بیش از سه صد سال عمر دارد. در این جلو، دو کتاب مختلف گنجانده شده است.نام رساله اول این مجلد را "علم حقایق" نوشته اند. نویسنده می خواهد در این کتاب در رابطه با جهان مادی و هستی، و آن چه در آن زمانه درست می پنداشته اند، سخن بگوید.

رساله دوم، برای اهل تحقیقف جامعه شناسان، روانشناسان اجتماعی، متخصصان ازدواج، طلاق، آداب و رسوم و قوانین ازواج و طلاق، محققانی که در رابطه با مسائل و مشکلات زنان و مردان، علل و اسباب عدم تمایل به ازواج، حساب و کتاب هایی که در ازدواج محاسبه می شودف نقش خانواده ها، و ... جالب خواهد بود. با مراجعه با این کتاب و کتاب هایی از این دست، می توان تغییرات اجتماعی، اقتصادی، فکری، انگیزشی، تمایلات مالی-مادی، قبض و بسط روابط حقوقی زن و شوهرها و روابط آن ها با خانواده هایشان و تمایل افراد به صله رحم و قطع رحم از قامیل ها و دوستان و ... قابل مطالعه است.

این نوع از تحقیقات به ما نشان خواهند داد که جوامع مسلمان و بخصوص جوامع تورک در سه-چهر قرن اخیر در کدام جهت حرکت کرده اند؟

همچنین می توان با مقایسه دو مقطع تاریخی از جوامع تورک، از منظر نگرس و قضاوت انسان ها به روابط خانوادگی و اجتماعی به نتایج علمی جالبی رسید.

همان طور که ضرورری است تا به چنین مظالعه هایی بفهمیم که تاثیرات صادرات فکری و ایدئولوژیکی و حقوقی و اجتماعی و صنعتی و آموزشی و رسانه ای، و سیاسی و حزبی، عرب بر جهان مسلمانی و جهان تورک چه بوده است؟

می توان بررسی کرد که ایدئولوژی ها و دستاوردی هایی چون سوسیالیسم، کمونیسم، انقلاب هایی با ایدئولوژی های چپی در دیگر کشورها و جهان اسلام، کاپیتالیسم، ایندوویدوالیسم،حقوق بشرف حقوق جهانی زن، حقوق کودک و کنوانسیون های مربوز به آنف لغو خرید و فروش انسان، آزادی، احزاب، پارلمانتاریسم، لیبرالیسم، سازمان ها و حقوق بین الملل، پیدایش صنایع و تکنولوژی هاريال توسعه سیسام حمل و نقل، بروز و ظهور پی در پی نمایش و تاتر، تلگراف، تلفن، سینما، رادیو، تلویزیو ن، تلفن سیمی، نوار و ضبط صوت، نوار کاست و ویدئو، ماهواره، کامپیوتر، تلفن جیبی، اینترنت، هوش مصنوعی و ... احزاب، آموزش ها اجباری دولتی و مرکزی کنترل شده و هدفمند، بانک ها و موسسات اداری و ... چه تغییرات در انسان تورک و مسلمان چهار قرن قبل و اکنون ایجاد کرده است؟ اگر تغییراتی صورت گرفته، در جه سمت سویی تغییر یافته است؟ اگر تغییرتی رخ نداده است، چرا؟ تاثیرات مدنی و حقوقی چه تاثیری بر زندگی فردی و جمعی ما داشته است؟ آیا این همه دستاوردهای جدیدی که مدرنیته و پست مدرنیته نامیده ، بحث کرده و به جامعه تزریق کرده ایم، بی تاثیر بوده اند؟

هر دو رساله این کتاب در حدود سال هزار و یکصد و بیست هشت به رشته تحریر درآمده است. احتمالا هر دو کتاب، از روی یک نسخه دیگری نسخه برداری و به زبان تورکی ترجمه شده اند.

انصافعلی هدایت

هفدهم جولای 2025

مهندسی جهل 112

  مهندسی جهل 112

https://youtube.com/live/zasekG0xrAY

مهندسی جهل 111

  مهندسی جهل 111

https://youtube.com/live/LwxaVlNj6Hg

استعمار فرزند اشغالگری است

 استعمار فرزند اشغالگری است

دوست من، مفاهیم و کلمات "مستعمره‌"گی، "استعمار" و  "استعمار داخلی"، تلخی زهراگین فاجعه اشغال و اشغالگری را از بین می برند.

این کلمات و مفاهیم را خود اشغالگران و استعمارگران ساخته‌اند تا تلخی وضعیت سیاسی، اجتماعی، تمدنی، فکری، زبانی، ملت تورک را شیرین نشان  بدهند تا بتوانند عکس العمل های ما تورک‌های تحت اشغالشان را کنترل و رهبری بکنند. 

باید بپذیریم و باور بکنیم که  نه تنها وطن، که حتی تمدن فکری و عقل تورک‌ها هم، در یکصد سال گذشته، به اشغال نیابتی های غرب مسیحی (فارس‌ها) در آمده است. 

یعنی، ما تورک‌ها و سرزمین‌هایمان در اشغال یک دشمن خارجی و بیگانه هستیم.

دشمنی  که به خاطر حس پیروزی در جنگ بر ضد ملت تورک و اشغالگری وطن و عقل تورک‌ها، هیچ حق و حقوق فردی، اجتماعی، مدنی، سیاسی، اقتصادی، فکری و تمدنی و ... برای تورک‌ها قائل نیست و تمامی حقوق را در انحصار خودش می‌داند.

باید بپذیریم که استعمار پی‌آمد اشغال است و تنها ر با اشغالگران و اشغالگری اه رهایی از اشغال وطن و عقل تورک‌هاجنگ خونین است.

انصافعلی هدایت 

جولای 16. 2025