Wednesday, January 28, 2015



 تغییر نام واحدهای جغرافیایی آذربایجان از سال ۱۳۱۶ لغایت ۱۳۸۵ هجری شمسی را به نقل از کتاب‌های: «سرگذشت تقسیمات کشوری ایران»(۵) و «فرهنگ اسامی روستاهای آذربایجان‌شرقی» و «واژه‌های برابر فرهنگستان ایران» (۶) نقل می‌کنیم:
 لازم به ذکر است که خلاصه‌ای از اسامی تغییر نام یافته و تحریف شده واحدهای جغرافیایی آذربایجان در شماره ۳ مجله کولتور چاپ شده بود هم‌اکنون بعد از تصحیح بعضی از کاستی‌ها و اضافه کردن بعضی از اسامی تغییر نام یافته و یا تحریف شده دیگر، تقدیم علاقه‌مندان می‌گردد.

عناوین برخی از تغییر نام‌ها در واحدهای جغرافیایی آذربایجان
ردیف
نام اصلی با گویش محلی
نام فعلی تغییریافته و یا تحریف‌شده نوشتاری
ردیف
نام اصلی با گویش محلی
نام فعلی تغییریافته و یا تحریف‌شده نوشتاری
۱
آتالی
عطالو
۲۵
آغابابا (آغابپا)
آقابابا
۲
آجی چای
تلخه‌رود
۲۶
آغاببا (داش)
آقابابا سنگ
۳
آخماقه‌یه (آخماقَیه)
اخمقیه ـ آخوله ـ شارسنگ
۲۷
آغاج اَری
آغاجری
۴
آخیرجان
آخی جهان
۲۸
آغالی
آقا علیلو
۵
آراز
ارس
۲۹
آغجا چای
آغجه‌ رود
۶
آراز بار
ارسباران
۳۰
آغجا کوهول
آغجه کهل
۷
آربات
اربط
۳۱
آغجا مئشه
آغجه مشهد
۸
آرپیرزان
یخفروزان
۳۲
آغیل
عاقل
۹
آروانا
ارونق
۳۳
آل وانا
الوانق
۱۰
آسانا
اسنق
۳۴
آلاتات
اللـه‌داد
۱۱
آستارلی
عنصرود
۳۵
آلانا
الانق
۱۲
آشاغی آت مییان
آتمیون سفلی
۳۶
آلتون سفلی
زرینه پایین
۱۳
آشاغی آراز گونئی
ارسگنای سفلی
۳۷
آلتون علیا
زرینه بالا
۱۴
آشاغی بؤبره
بابره سفلی
۳۸
آلچالی
آلوچه‌لو
۱۵
آشاغی چاناق بولاق
چناق بلاغ سفلی
۳۹
آلی قو
علی گاو
۱۶
آشاغی سوما
صومعه سفلی
۴۰
آلیشا
علیشاه
۱۷
آشاغی شه‌رک
شهرک پائین
۴۱
آلینجا
النجق
۱۸
آشاغی قاراب (که‌رو)
قاراب سفلی
۴۲
آماقان
امقان
۱۹
آشاغی کوسالار
کوهسالار سفلی
۴۳
آمباستا
آنباستا
۲۰
آشاغی هازاران
هزاران سفلی
۴۴
آنداری
اندرود
۲۱
آغ ته‌په (آق‌تپه)
سفید تپه
۴۵
آوارسی
آبرسی
۲۲
آغ جریش
آغجه ریش
۴۶
آیاغچی
پادار
۲۳
آغ دیزه
دیزج سفید
۴۷
آغابابا (آغابپا)
آقابابا
۲۴
آغ گونبد
گنبد سفید
۴۸
آیدی گؤز
سفیدخوان
۴۹
آیران تپه
عریان تپه
۷۶
اووشار
افشار
۵۰
آیران‌دیبی
عریان‌تپه
۷۷
اوْولی
اوقلی
۵۱
اؤرتولو
اکرم‌آباد
۷۸
ال‌اوی
علویق
۵۲
اؤروش
اروج
۷۹
ایچی
ایشه
۵۳
ائشه‌وه
عیش‌آباد
۸۰
ایزووان
فرخران
۵۴
اته‌ش‌دی‌رو
آتش‌خسرو
۸۱
ایسپه‌لان
اسفلان
۵۵
ارزه ورز
هرزه ورز
۸۲
ایسپیران
اسیران
۵۶
اروشه
عربشاه
۸۳
ایستی سو
آبگرم
۵۷
اسکی آسی
آس قدیم
۸۴
ایسکاوا
اسکوق
۵۸
اسکی مینجو
منجاب قدیم
۸۵
ایسمی کمر
سفید کمر
۵۹
اسوْشا
اسب‌فروشان
۸۶
ایشته‌ره‌غان
اشتجران
۶۰
اسوشان (اشوشان)
اسب‌فروشان
۸۷
ایشکن‌بر
مشکعنبر
۶۱
اشرآوا
اشرف‌آباد
۸۸
ایشیق تاباق
شیخ طبق
۶۲
ام دیزه
عمو دیزج
۸۹
ایشیق درآوا
شیخدرآباد
۶۳
ام‌راهلی
همراهلو
۹۰
ایشیق قالا
قلعه شیخ
۶۴
امه‌نو
ایمناب
۹۱
ایلانجالیق
النجارق
۶۵
امیرو
امیرآباد
۹۲
اییلی
ایللی
۶۶
انگیت
انجرد
۹۳
بئره
بیرق
۶۷
انه‌مه
انانق
۹۴
بئششک
بیشک ـ سردار کندی
۶۸
اوجابار
عبدالجبار
۹۵
بئیین
بهمن‌آباد
۶۹
اوجاق خنه‌یه
اجاق خانقاه
۹۶
باجا باش
باجه باج
۷۰
اوجان
بستان‌آباد
۹۷
بارانلی
بارانلو
۷۱
اوخارا
آبخواره
۹۸
باریش
بارنج
۷۲
اورمیه
رضائیه ـ ارومیه
۹۹
باش بولاغ
سرچشمه
۷۳
اوروز
آبریز
۱۰۰
باش سوما
صومعه علیا
۷۴
اوزال
افضل
۱۰۱
باشسیز
تیرآباد
۷۵
اوشاد
افشرد
۱۰۲
باشماق
باشه
ردیف
نام اصلی با گویش محلی
نام فعلی تغییریافته و یا تحریف‌شده نوشتاری
ردیف
نام اصلی با گویش محلی
نام فعلی تغییریافته و یا تحریف‌شده نوشتاری
۱۰۳
باغیش
بخشایش
۱۳۰
پیرساق
پیراسحق
۱۰۴
بامریو
باغ معروف
۱۳۱
پیرلیجه
پیرلوجه
۱۰۵
بایات
بیات
۱۳۲
پیره‌سووان
پیره‌ یوسفیان
۱۰۶
بایاغیب
باغ یعقوب
۱۳۳
پینه شالوار
شادآباد ـ شادباد مشایخ
۱۰۷
بایدیر
بهادر
۱۳۴
تئجره
تجرق
۱۰۸
بورون
بیرون
۱۳۵
تاتائوچای
سیمین رود
۱۰۹
بوفول
بهل
۱۳۶
تارپ
طرف
۱۱۰
بوگوْراوان
گوراوان بزرگ
۱۳۷
تاریم
طارون
۱۱۱
بولانلیق
بلانلو
۱۳۸
تازا نارکی
نقاره کوب جدید
۱۱۲
بویوک جاما
جامعه بزرگ
۱۳۹
تازاخانا بره
خانه برق جدید
۱۱۳
بویوک دیزه
دیزج عظیم
۱۴۰
تازاکند خونه‌میر
تازه‌کند خوشه‌مهر
۱۱۴
به‌کوْ
بکیرآباد
۱۴۱
تازاکند موجه‌میر
تازه‌کند نوجه‌مهر
۱۱۵
بیر اوْغوش
برآغوش
۱۴۲
تالار
طالار
۱۱۶
بین گول
هزار برکه
۱۴۳
تاوا
طوق
۱۱۷
بیناج اوی
بناجوی
۱۴۴
تمیرلی
تیمورلو
۱۱۸
پئشتو
پیشتاب
۱۴۵
توپدار
کانونیه
۱۱۹
پاتاوا
فتح‌آباد
۱۴۶
توختامیشلی
تختمشلو
۱۲۰
پاه ناوار
پهناور
۱۴۷
تورش‌جه
ترشکوه
۱۲۱
پشتو
بشتاب
۱۴۸
تورکه‌دان
تکلدان
۱۲۲
پکه‌چین
پاک‌چین
۱۴۹
توفارقان
دهخوارگان ـ آذرشهر
۱۲۳
پلدشت
ماکو
۱۵۰
تولا تپه
طلا تپه
۱۲۴
پوس اندیز
پوستین دوز
۱۵۱
تویون
طوین
۱۲۵
پولوس در
فیروز سالار
۱۵۲
ته‌میرلی
تیمورلو
۱۲۶
پوهرآوا
ترج‌آباد
۱۵۳
تیکان
تکان
۱۲۷
پوهروز
بهروز
۱۵۴
تیکان تپه
تکاب
۱۲۸
پیرائیدان
کابل‌آباد
۱۵۵
جابان
جبان
۱۲۹
پیرساق
پیراسحاق
۱۵۶
جالیق
چالو
۱۵۷
جانگیر
جهانگیر
۱۸۵
خان اروشه
عربشاه خان
۱۵۸
جم‌الو
جمال‌آباد
۱۸۶
خانلیق
عباس‌آباد
۱۵۹
جوْشون
جوشین
۱۸۷
خانمیرزا
شهرک
۱۶۰
جووه‌ت
جوبند
۱۸۸
خایغانا
خاکوانق
۱۶۱
چاخیرلی
چاغر
۱۸۹
خته‌گور
خانگاه
۱۶۲
چارداق
حمزه‌آباد
۱۹۰
خسروشاه
زارعی ـ خسروشهر
۱۶۳
چاردانگا
چهاردانگه
۱۹۱
خله‌زر
غلّه‌زار
۱۶۴
چای بایقارا
بایقره رود
۱۹۲
خنه‌یه
خانقاه
۱۶۵
چای بیزی
بزی رود
۱۹۳
خوجا ـ موجا
خواجه مرجان
۱۶۶
چای پئیقان
پیغام رود
۱۹۴
خوجا
خواجه
۱۶۷
چای تئجه‌ره
تجره‌رود
۱۹۵
خوجا کندی
خواجه ده
۱۶۸
چای تالوار
تلوار رود
۱۹۶
خورامو
خرم‌آباد
۱۶۹
چای حسن‌کندی
حسن‌کندی رود
۱۹۷
خونای
کاغذکنان
۱۷۰
چای سوغانچی
سوغانچی رود
۱۹۸
خونده‌میر
خان‌امیر
۱۷۱
چای قره‌آغاج
قره‌آغاج رود
۱۹۹
خونه‌میر
خانمرود
۱۷۲
چای قوروقچی
قوروقچی رود
۲۰۰
خیتاب
خطب
۱۷۳
چای گوینه‌ری
گاوینه رود
۲۰۱
خیدیرآوا
خضرآباد
۱۷۴
چای هرزن
هرزند جدید
۲۰۲
خیردا بولاق
خرده بلاغ
۱۷۵
چای یئنگی آوا
ینگی‌آباد رود
۲۰۳
خیلیجان
خلجان
۱۷۶
چای‌دیزه
دیزجرود
۲۰۴
خیوه (خیاو)
مشگین‌شهر
۱۷۷
چروری
چهاربرود
۲۰۵
داش آتای
دانش‌آباد
۱۷۸
چره زوغون
چرزه‌خون
۲۰۶
داش آغابپا
آقا بابا سنگ
۱۷۹
چودار کندی
چوبدار کندی
۲۰۷
داش ایسپیران
سفیدخوان سنگ
۱۸۰
چیر ـ چیر
چرچر
۲۰۸
داش سوما
صومعه سنگ
۱۸۱
حسنگان داغ
کوه حسنجان
۲۰۹
داش قالا
قلعه سنگ
۱۸۲
حسین‌آوا
خناوند
۲۱۰
داش هرزن
هرزندعتیق ـ هرزندقدیم
۱۸۳
خاراجی
خراجو
۲۱۱
داش‌آتان
دانش‌آباد
۱۸۴
خاروانا
خروانق
۲۱۲
داش‌ایسپیران
سفیدخوان‌سنگ،سفیدان
۲۱۳
دس‌تیری
دستجرد
۲۴۰
ساری قه‌یه
سارقیه
۲۱۴
دمنجان
دامنجان
۲۴۱
ساققا سارای
سقه‌سای
۲۱۵
دمیرچی
حدادان
۲۴۲
ساللاخ
پوست‌کن
۲۱۶
دودا
دوله
۲۴۳
سالماس
شاهپور
۲۱۷
دورد ائولی
چهار خانوار
۲۴۴
ساوالان
سبلان
۲۱۸
دوری
دوریق
۲۴۵
ساوجبلاغ
مهاباد
۲۱۹
دهروْلان
دهرود
۲۴۶
سایین قالا
شاهین دژ
۲۲۰
ده‌وه‌چی
شتربان
۲۴۷
سراسکند
آذران
۲۲۱
دیزه
دیزج
۲۴۸
سقین سارای
سکان‌سرای
۲۲۲
دینه‌ور
دین‌آباد
۲۴۹
سلمان کندی
سلمان‌کند
۲۲۳
رباط گوزلیک
دیدگاه
۲۵۰
سماق‌لی
سماق ده
۲۲۴
رش‌تاوا
رشیدآباد
۲۵۱
سو دره
سنجده
۲۲۵
رشتین
رشت‌آباد
۲۵۲
سولدوز
نقده
۲۲۶
زئیوه
زاویه
۲۵۳
سوما
صومعه
۲۲۷
زال
قره گوز
۲۵۴
سوماقلو
سماق‌ده
۲۲۸
زرخانا
زردخانه
۲۵۵
سونقور
سنگر
۲۲۹
زره‌نه
زرنق
۲۵۶
سونگون
سنگین
۲۳۰
زنگان
زنجان
۲۵۷
سوهرول
سهرقه
۲۳۱
زومارخارا
ثمرخزان
۲۵۸
سوهرون
سهران
۲۳۲
زیراس
زیر آسف
۲۵۹
سویودلو
سیّدلو
۲۳۳
زیرنا کووول
(زیرنا گؤوول)
سورنا گهی
۲۶۰
سویوق بولاق
ساوجبلاغ
۲۳۴
زی‌لیجه
زگلوجه
۲۶۱
سیئوان
سگبان
۲۳۵
زینو
زیناب
۲۶۲
سیدآوا
سعیدآباد
۲۳۶
ساخ یئل
سخت دل
۲۶۳
سیرکئش
سرکش
۲۳۷
ساراجی
سراجو
۲۶۴
سیغین دیل
سقین دل
۲۳۸
سارای
سرای
۲۶۵
سیغین سارای
سقین سرای
۲۳۹
ساری قمیش
چشمه‌کش
۲۶۶
سیندآخیر
سندآخر
۲۶۷
سینگیرو
سنگراب
۲۹۵
قالاجیق
قلعه‌جوق
۲۶۸
سینگیرو
سینگرد
۲۹۶
قانلی دیزه
دیزج خونین
۲۶۹
سینوْ
سینا
۲۹۷
قایین قالا
چتاب سفلی
۲۷۰
سینو
سیناب
۲۹۸
قبله بولاغی
قبله چشمه
۲۷۱
سییه کولان
سیه‌کلان
۲۹۹
قراجه داغ
ارسباران
۲۷۲
سییه مانسیر
سیه منصور
۳۰۰
قرونا
قراین
۲۷۳
شالوارجیق
شادباد
۳۰۱
قره ‌چر
سیاه چر
۲۷۴
شالوله‌جیق
شادباد
۳۰۲
قره ‌چمن
سیاه چمن
۲۷۵
شاوان
شیشه‌وان
۳۰۳
قره داغلی
یار احمد
۲۷۶
شاه‌باغی
شادباغی
۳۰۴
قره سو
سیاهاب
۲۷۷
شرابخانا
شرفخانه
۳۰۵
قره سیغیر
قره صغیر
۲۷۸
شه لئییلان
شله‌بران
۳۰۶
قره عینی (قراعینی)
سیه چشمه
۲۷۹
شه‌رفه
شرف‌آباد
۳۰۷
قره غان
سیاه دشت
۲۸۰
صایین قالا
شاهین دژ
۳۰۸
قره ‌کمر
سیاه کمر
۲۸۱
طاطائو چای
سیمین رود
۳۰۹
قره گؤل
سیاه گل
۲۸۲
طاهر بوغدا
گندمان
۳۱۰
قره گوزی
نصرت‌آباد
۲۸۳
عرب
پلدشت
۳۱۱
قره گول
سیاه گل
۲۸۴
علمدار ـ گرگر
هادی‌شهر
۳۱۲
قره ناو
سیاه ناو
۲۸۵
فریق
مردآباد
۳۱۳
قره‌ئیین
قراین
۲۸۶
قاچیان
کامیار
۳۱۴
قره‌چور
سیاه‌چر
۲۸۷
قارا کمر
سیاه کمر
۳۱۵
قره‌سو (قره‌عینی)
سیاه چشمه
۲۸۸
قاراچای
سیه‌رود
۳۱۶
قره‌سو
سیه چشمه
۲۸۹
قاراعینی (قره‌عینی)
سیه چشمه
۳۱۷
قره‌گلی
کج‌ ساران
۲۹۰
قاراقوزای
نصرت‌آباد
۳۱۸
قشلاق
گرمسار
۲۹۱
قاراگؤز (قره‌گوز)
زال
۳۱۹
قطانجق
سبزده
۲۹۲
قاراناو
سیاه ناو
۳۲۰
قلعه سحر
بام دژ
۲۹۳
قازی قالا
قلعه قاضی
۳۲۱
قوتلو
کبودان
۲۹۴
قافلانتی
قافلانکوه
۳۲۲
قوروچای
شاه‌آباد
۳۲۳
قوزلو
گلزار
۳۵۰
کوللو
کندلج
۳۲۴
قوشاچای ـ ایکی سو
میاندوآب
۳۵۱
کومارری
کماجری
۳۲۵
قول قاسیم
گل قاسم
۳۵۲
کوندور
کندرود
۳۲۶
قه‌ته‌لر
قطعات
۳۵۳
کووی ـ کی‌وی
کویج
۳۲۷
قیرخ بولاق
بناروان
۳۵۴
کوهول
کوه‌دل
۳۲۸
قیرخ سیغیر
قرخ صغیر
۳۵۵
کوهول
کوهسار
۳۲۹
قیرقاوا
بنیادآباد
۳۵۶
کوهول
کهل
۳۳۰
قیزیل اؤزن
سفیدرود
۳۵۷
گؤشئیش
گشایش
۳۳۱
قیزیل کاللا
کلاله اسلامی
۳۵۸
گؤمت
گنبد
۳۳۲
کئچی قیران
بزکش
۳۵۹
گال
گلو
۳۳۳
کؤششد
کوته‌مهر
۳۶۰
گاواییر
گواهر
۳۳۴
کاسانا
کسانق
۳۶۱
گاوایین ـ گه‌وئیین
گاوآهن
۳۳۵
کاستانا
کوهستانق
۳۶۲
گچ قره‌گلی
گچساران
۳۳۶
کاغالا
کقالق
۳۶۳
گرمه‌خون
خونیرود
۳۳۷
کاغ‌بت
کیقباد
۳۶۴
گلن گئده‌ر
حسن‌آباد
۳۳۸
کالاغای
کلقای
۳۶۵
گلیسی
گلوسنگ
۳۳۹
کروْ
قاراب
۳۶۶
گلین
گلشن
۳۴۰
کره‌وی
کرویق
۳۶۷
گورال قیشلاق
علی‌آباد قشلاق
۳۴۱
کل‌وانا
کلوانق
۳۶۸
گورج‌آوا
کرج‌آباد
۳۴۲
کل‌هور
کهر
۳۶۹
گولئیین
گل آخر
۳۴۳
کوجووار
کجاآباد
۳۷۰
گول‌آخیر
گل آخر
۳۴۴
کورگنه
کله‌گرد
۳۷۱
گومئیین
گمین
۳۴۵
کوسالار
کوسه‌لار
۳۷۲
گومانا
کمانج
۳۴۶
کوسالار
کوسه‌لر
۳۷۳
گوموش تپه
گومشیان
۳۴۷
کوش
کوشک
۳۷۴
گوموش قه‌یه
دمشقیه
۳۴۸
کوشک‌سارای
(کوش‌سارای)
کشک‌سرای(کشکسرای)
۳۷۵
گوه‌نو
کوهناب
۳۴۹
کوغما
کبودان
۳۷۶
گوه‌نه گیروه
جوانان گروه
۳۷۷
گوی گونبه‌ز
کبود گنبد
۴۰۵
میسیروْ
نصیرآباد
۳۷۸
گویجه‌بئل
گویجه‌بیل
۴۰۶
میشو (میشوو)
میشاب
۳۷۹
گیرده سیق
گردسنگ
۴۰۷
میو
میاب
۳۸۰
گیره‌نگه
گرنگاه
۴۰۸
مییان ‌بازیر
میان بازو
۳۸۱
لووه‌دی
نوجه‌ده
۴۰۹
ناپیشتا
ناپشته
۳۸۲
مئران (کفی‌لی)
کافی‌الملک
۴۱۰
نادارلی
نادیلو
۳۸۳
مئی کندی
مکیدی
۴۱۱
ناهار
نهار
۳۸۴
مئی‌هاوا
ماهی‌آباد
۴۱۲
ناهار خوران
نام آوران
۳۸۵
مئیین
مهین
۴۱۳
ناهران
ناحیه
۳۸۶
مارازات
مارازاد
۴۱۴
ناهی
ناحیه
۳۸۷
ماراقوش قالا
قلعه مراغوش
۴۱۵
نرآوا
عشرت‌آباد
۳۸۸
ماسیددی
مقصودلو
۴۱۶
نفلی
جعفرآباد
۳۸۹
مامیق
مامک
۴۱۷
نقرلی
محمدی
۳۹۰
ماوازخان
مواضع‌خان
۴۱۸
نودوز
نقدوز
۳۹۱
ماهاببا (ماهابپا)
محبوب‌آباد
۴۱۹
نوسلا
نوساله
۳۹۲
مره‌نو
مرناب
۴۲۰
نوش‌ار
نوشهر
۳۹۳
مژمئیین
مزمین
۴۲۱
نوْکه‌زه
لاک دیزج
۳۹۴
ملیک کندی
ملکان
۴۲۲
نوْوا
نوا
۳۹۵
ممدکندی
محمد کندی
۴۲۳
نووه‌ری
میوه‌رود
۳۹۶
موتاللیق
متعلق
۴۲۴
نوه‌شر
نوشهر
۳۹۷
موجه‌میر
نوجه‌مهر
۴۲۵
نوهور
نهر
۳۹۸
موردی
مردق
۴۲۶
نیشاران
انوشیروان
۳۹۹
موشورآوا
مشاهیر
۴۲۷
نیقاب
نقاآباد
۴۰۰
موشورآوا
مشیرآباد
۴۲۸
واسمیش
باسمنج
۴۰۱
مَهمه‌دان
همدان
۴۲۹
وانلیجا
وانلوجق
۴۰۲
میانج
میانه
۴۳۰
ورده‌وه
وردیق
۴۰۳
میرزه کره
امیر زکریا
۴۳۱
ولئیین
ولین
۴۰۴
میزار
میزاب
۴۳۲
وللی
ولیلو
۴۳۳
ونیستان
ولستان
۴۵۰
یئتدی چشمه
هفت چشمه
۴۳۴
وهرم
بهرام
۴۵۱
یئکان (سدی)
یکان سعدی
۴۳۵
ویدییه
ودیق
۴۵۲
یئلیسی
حلمسی
۴۳۶
هئرو
هراب
۴۵۳
یئنگی ایسپیران
سفیده‌خوان جدید
۴۳۷
هئرو
هرق
۴۵۴
یئیجه
ینگجه
۴۳۸
هئزه بوْران
هزارباران
۴۵۵
یام
پیام
۴۳۹
هازاران
هزاران
۴۵۶
یای‌ شری
یای‌ شهری
۴۴۰
هاسار
حصار
۴۵۷
یایلاق
ییلاق
۴۴۱
هامان
همان
۴۵۸
الیرد (الیرت)
الهرد
۴۴۲
هاویستان
خوبستان
۴۵۹
الینجه
النجق
۴۴۳
هسه‌نو
حسن‌آباد
۴۶۰
ینگی‌جه
نیکجه
۴۴۴
هشتری
هشترود
۴۶۱
یوخاری توراج
دراج علیا
۴۴۵
هلاکو
هرزند
۴۶۲
یوخاری شورکت
لاهیجان
۴۴۶
هورات
هوراند
۴۶۳
یوخاری قوزلی
گلزار بالا
۴۴۷
هوم شود
همنشین
۴۶۴
یوخاری گومانا
کمانج علیا
۴۴۸
هیشئیین
هشتجین
۴۶۵
یوشانلی
اسلام‌آباد
۴۴۹
هییه
هیق
   
 
تغییر نام در دریاچه ارومیه

ردیف
نام اصلی با گویش محلی
نام فعلی تغییریافته و یا تحریف‌شده نوشتاری
ردیف
نام اصلی با گویش محلی
نام فعلی تغییریافته و یا تحریف‌شده نوشتاری
۱
۱ نجی آدا
مرکید
۲۸
احمد داشی
بستور
۲
(آق) آغ داغ
سپید
۲۹
۳۱ نجی آدا
آرزو
۳
ملایوردی(ملایورکی)
پیشوا
۳۰
آق مست
بهرام
۴
داش آدا
بردین
۳۱
کچل داشی
گلسنگ
۵
۵ نجی آدا
سنگو
۳۲
۳۴ نجی آدا
کامه
۶
قره آدا
سیاوش
۳۳
۳۵ نجی آدا
کام
۷
یاستی آدا
تخت
۳۴
کاناجابا
سهران
۸
۸ نجی آدا
خرسنک
۳۵
کاناجابا
سرخ
۹
۹ نجی آدا
سنگان
۳۶
کاناجابا
گلگون
۱۰
۱۰ نجی آدا
شاهی
۳۷
۳۹ نجی آدا
کرکس
۱۱
ابوالقاسم داشی
زیر آبه
۳۸
۴۰ نجی آدا
آرام
۱۲
گولایان(گوله‌ین)داشی
کاکائی بالا
۳۹
۴۱ نجی آدا
پناه
۱۳
گولایان(گوله‌ین)داشی
کاکائی میانه
۴۰
۴۲ نجی آدا
امید
۱۴
گولایان(گوله‌ین)داشی
کاکائی پایین
۴۱
اوهون
میانه
۱۵
گمیچی(بویوک‌ته‌په)
تپه بزرگ
۴۲
اردشه
اردشیر
۱۶
گمیچی
ناویان
۴۳
آنه دره‌سی
جوزار
۱۷
گمیچی (بالاته‌په)
تپه کوچک
۴۴
آرپادره‌سی
جودره
۱۸
گمیچی
ناخدا
۴۵
۴۸ نجی آدا
اسپیرو
۱۹
گمیچی
ناوی
۴۶
۴۹ نجی آدا
اسپیر
۲۰
۲۰ نجی آدا
سامانی
۴۷
۵۰ نجی آدا
اسپیرک
۲۱
۲۱ نجی آدا
آذین
۴۸
۵۲ نجی آدا
نهضت
۲۲
شاه سرانلار
مهر
۴۹
۵۳ نجی آدا
تنجک
۲۳
کمره داغ
زاغ
۵۰
۵۴ نجی آدا
نادید
۲۴
کمره داغ
مشگین
۵۱
۵۵ نجی آدا
تنجه
۲۵
کمره داغ
شبدیز
۵۲
۵۶ نجی آدا
نهان
۲۶
۲۸ نجی آدا
شوش تپه
۵۳
۵۹ نجی آدا
کبودان
۲۷
یاستی داشی
تختان
۵۴
یوخاری قیزیل کنگور
زرکنگ
۵۵
عموجانلار
گرز
۷۹
ساری ته‌په
زرتپه
۵۶
آشاغی قیزیل کنگور
زرکمان
۸۰
ایشک
اشک
۵۷
سائین قالا
شاهین
۸۱
گُدوک تپه
گریوه
۵۸
۶۴ نجی آدا
برد
۸۲
۸۸ نجی آدا
کریوک
۵۹
چایرلی
آذر
۸۳
۸۹ نجی آدا
توس
۶۰
۶۶ نجی آدا
شورتپه
۸۴
ایشک میدانلار
میدان
۶۱
اندلی
ناهید
۸۵
۹۱ نجی آدا
چشمه‌کنار
۶۲
چات ته‌په
چاک تپه
۸۶
۹۲ نجی آدا
بی‌اشک
۶۳
۶۹ نجی آدا
دی
۸۷
دوقوزلار
تک
۶۴
۷۰ نجی آدا
ماغ
۸۸
دوقوزلار
کمان
۶۵
قلیج یاقلی(یاغلی) قره
شمشیران
۸۹
دوقوزلار
سروش
۶۶
۷۲ نجی آدا
ایران‌نژاد
۹۰
دوقوزلار
تیر
۶۷
۷۳ نجی آدا
گرده
۹۱
دوقوزلار
کنارک
۶۸
۷۴ نجی آدا
گیو
۹۲
دوقوزلار
پنهان
۶۹
۷۵ نجی آدا
مهسوار
۹۳
دوقوزلار
کفچه‌نوک
۷۰
۷۶ نجی آدا
مهدیس
۹۴
دوقوزلار
بی
۷۱
یانیخلی
آتش
۹۵
۵۷ نجی آدا
بردک
۷۲
یاستی یاغلی قره
سیاه سنگ
۹۶
۲۳ نجی آدا (شاه‌سرانلار)
مهران
۷۳
۷۹ نجی آدا
اشکو
۹۷
۲۴ نجی آدا (شاه‌سرانلار)
مهرداد
۷۴
۸۰ نجی آدا
آرش
۹۸
قره‌تپه
سیاه‌تپه
۷۵
۸۱ نجی آدا
برزین
۹۹
۹۸ نجی آدا (دوقوزلار)
تشبال
۷۶
علی میرزا
برزو
۱۰۰
۹۹ نجی آدا (دوقوزلار)
سریجه
۷۷
علی میرزا
برز
۱۰۱
۵۸ نجی آدا
کاوه
۷۸
۸۴ نجی آدا
اشک‌سر
   
 

Amerika veya Kanadaya gitmeyi düşünmüyormusunuz?





doğru sözü gazeteciden duymak lazım ve ben bir gazeteciyim.

Amerika veya Kanadaya gitmek mi istiyorsunuz?Amerika veya Kanadada eğitim almak mı istiyorsunuz?Amerika veya Kanadaya sığınmak mı istiyorsunuz?

Ben Kanada vatandaşıyım ve Toronto kentinde yaşıyorum.

Son 10 sene içerisinde Azerbaycan ve Türkiye Türkleri , Araplar , Beluçlar , Farslar , Somalililer , Sudanlılar , Ruslar , ve Postsovyet ülkelerden olan yüzlerce göçmen , sığınmacı , yatırımcı ve öğrenciye gidecekleri yer konusunda yardımda bulundum.Sığınmacılar , göçmenler ve öğrencilerin Amerika ve Kanadaya yerleşmeleri konusunda sayısız deneyim sahibiyim. Sığınmacıların resmi belge ve dökümanlarını dolduruyor veya çevirisini yapıyorum. Bu göçmen gruplara ait bilgilerim ve sırlarım benimle birlikte toprağa gömülecektir.Sizlerin Amerika ve Kanadaya yerleşmek konusundaki ihtiyaçlarınızı çok iyi biliyorum ve bunlarla yaşadım. tüm maddi ve tıbbî ihtiyaçlarınız , eğitim ve öğrenim konuları , iş ve meslek , mesken ve araç kiralamak yahut satın almak konusu , hangi şehirlerde yerleşmenizin uygun olabileceği , gelir düzeyleri , iş yerleri ve iş bulma yöntemleri konusunda göçmenler ve ailelerine nasıl yardım edilebilir diye deneyimliyim.



Eğer yeni dünyada(Kanada , Amerika) yaşamaya hazrılanmak istiyorsanız benimle iletişime geçiniz ve danışma fırsatından yararlanınız.Kanada veya Amerikada yaşamayı başlamak için gereken ingilizce dil becerilerinizi de benden öğrenin.


hedayat222@yahoo.com Ensafali Hedayat

می خواهید به آمریکا یا کانادا مهاجرت کرده یا پناهنده شوید؟


آیا می خواهید به کانادا یا آمریکا بروید؟
آیا می در آمریکا یا کانادا تحصیل بکنید؟
آیا می خواهید به آمریکا یا کانادا پناهنده شوید؟

من شهروند کانادا و ساکن شهر تورنتو هستم.
یکی از فعالیت های من در 10 سال گذشته کمک به صدها مهاجر، پناهنده، سرمایه گذار، دانشجو در میان تورکان ترکیه، تورکان آذربایجان، عرب ها، بلوچ ها، فارس ها و دیگر مردمان از سومالی، سودان، روسیه و جمهوری های شوروی سابق بوده است.
دارای صدها تجربه در یاری به پناهندگان و مهاجران و دانشجویان به کانادا و آمریکا هستم.
فرم ها و اسناد رسمی پناهندگان را ترجمه یا تکمیل می کنم. همه اطلاعات مربوط به همه این گروه های مهاجر و اسرارشان، با مرگ من در دل خاک دفن خواهند شد.
نیازهای شما برای آغاز زندگی تازه در کانادا و آمریکا را زندگی و تجربه کرده ام و با همه مسایل مالی، پزشکی، آموزشی، تحصیلی، شغلی، اجاره و خرید خانه یا اتومبیل یا زندگی در کدام شهر و یا میزان درآمد و محل کار، چگونگی کاریابی، برای مهاجران و فرزندانشان آشنا هستم
اگر می خواهید برای زندگی در سرزمین جدید (کانادا یا آمریکا) آماده شوید، با من تماس بگیرید و از مشاوره من بهره مند گردید.
مهارت های زبانی لازم برای آغاز زندگی نو در کانادا یا آمریکا را از من بگیرید.

سحن حق و راست را باید از خبرنگار شنید و من یک خبرنگارم

کامیاب باشید
انصافعلی هدایت
https://www.facebook.com/ensafali.hedayat
hedayat222@yahoo.com

Saturday, January 17, 2015

Azərbaycan milli fəlsəfə və düşüncə məktəbi: istiqlala gedən yol



Published on Jan 17, 2015
GünazTv Jan.16.2015 Azərbaycan milli fəlsəfə və düşüncə məktəbi: istiqlala gedən yol (2) İnsafəli Hidayət Güney Azərbaycan Tv gunaztv gunaz canli www.gunaz.tv Güney Azərbaycan Günaz Radio South Azerbaijan




Şərq ilə Qərbin müqayisəsi: millətlərin doğuş amilləri (1)








Published on Jan 17, 2015
GünazTv Jan.16.2015 Şərq ilə Qərbin müqayisəsi: millətlərin doğuş amilləri (1) İnsafəli Hidayət Güney Azərbaycan Tv gunaztv gunaz canli www.gunaz.tv Güney Azərbaycan Günaz Radio South Azerbaijan

http://youtu.be/RVi9vwpgOP0http://youtu.be/RVi9vwpgOP0

Thursday, January 15, 2015

گیردکانین آدلاری: چیچک قئنین دان یئمه گه دک




دوستلاردان بیری بیر نئچه گون ایره لی "گیردکانا" هر کیم اوز ماحالیندا نه دیر، دییه، فیس بوکدا بیر سورو یایمیش دیر. 



هر کیم، من ده اونلارلا بیرلیک ده، ساده جه گیردکانین آدی حاقدا اوز ماحالئم دا سسلنن آدی یایمئش دئم. آمما بیلیرک، گیردکان نئچه مرحه له دن گئچیر تا یئمه لی بیر یئمیشانا دونسون. 

گیردکان بیزیم تورکجه میزده چیچکدن چیخاندان تا یئییله نه دک، اونلار ادلا سسله نیر و اونلار حیسسه سی وار. هر دوورانین و هر حیسسه نین اوزونه عایید بیر آدی وار.

بونا گورا دوستلاردان بیر خواهیشیم اولاجاق. ساده جه بیر کلمه نی یازمی یاخ بلکه همن کلمه نین ایچینده کی خئردالیقلارادا (جزئیات) نظر یئتیراخ. مثلن: "گیردکان"! بو مئیوه یه و اونون آغاجینا عومومی بیر آد دیر. 

آغاجینا "گیردکان آغاجی" یادا "گیردکان" دییرلر. آغاجین یارپاقلارینا "یارپاق" یا "گیردکان یاپراغی"، میوه سی نین ایچه نه یئتیشمه میش و مئیوه باغلاماغا باشلایان زامانینا "فئرتئق" دئییلر. هه له ایچی سوکیمی دیر. 

بیر آز سونرا "سوتول"، بیر موددت سونرا "ایچیلی" حالینا گئچه ر. سونراسی "لپه" له نر. یانی یئتیشدیک جه آدی دئییشیلر. کالدان یئتیشمیشه دوغرو گئده رک، آدی دئییشه ر.

میوه "دویمه" باغلایان زاماندان میوه نین اوستونده بیر دادئ آجئ قابیق اولار. بو قابیغا "گازال" همده "قابئق" دییه ریخ. گازاللی گیردکانا (میوه سینه) "قوز" دئمک ده راییج دیر. قوزون بویاسی هر شئیه "چئخار" یانی هر شئیه "رنگ وئرر". قهوه رنگی آمما  قره-قئرمئزئلی اولاراق. 

هر نه قدر گیردکان کال اولورسا، گازال ایچینده کی میوه یه داها برک و موحکم یاپئشار. میوه نین ایچی یئتیشدیکجه و بیشدیکجه، ائشیک "قابئغی" یا گازالی دا یوموشالیر و بویاسینین شیددتی و گوجو ده آزالئر. گازالئن بو آجیلیغی و بویاسی و بویانئ وئرن آجی سویو، میوه نین گالئن قوروماقدان دولایئ اینکیشاف ادیب دیر.

 نهایت، ائوز ائوزونه، گازاللا گیردکان بیر بیریندن آیئرئلارلار. بو زامان گازالین ایچیندن بیر "سوموکلو" یا "جئنقیر" چیخار کی اونا "جئبیریخ" (جئبریق) یا گئنه ده "گیردکان" دییه ریک. 

جئبیریغین دووره سینده گازال اولان زامان، بیر قیسسا "ساپلاق"لا گیردکان آغاجئنین بیر قانادئندان یا بوداغئندان آسلانار. اگر بیر نئچه قوز بیر ساپلاقلا قانادا باغلانئرسا، اوندا او دوروما "چاتال" یا چاتاللی گیردگان دا دییه ریک. 

گازال چوخ رنگ وئرر. یادئما گلیر، گازاللا "ایپ" یا "چیت" یا پارچا یا "ایپلیک"، یون و  ...  بویاردیلار. یاخجی خورمایی له قهوه بویاسی آراسی رنگلر اله گلر. بو بویاقلارا طبیعی بویا دییردیلر و اینانیر دیلار کی یوماقلا "گه به" یا فرشین، جئجیمین، خورجون، فرمشین، کیلیمین، ... بویاسی سولماز. گیردکانین "ایچی" دئدیکده، سوموگون ایچی یا "گیردکان لپه سی" ایراده اولور.

گیردکان لپه سی اینسانین بینی کیمی ایکی حیسسه لی دیر و اورتادان بیر یئرده بیر بیرینه یاپئشار. یاپیشان یئرین بیر یاخجی آدی وار آمما من خاطئرلامادیم. بیر دوستوم دان سوروشدوم، اونا "چاتال" دیدی. 

نئجه آدامین بینینین ساغ - سول بولومون بیر بیریندن آیرئ ساخلایان بیر ظریف پرده وار، گیردکانین دا ایکی لپه سین بیر بیریندن آیئران پرده نین آدی ...

بعضی گیردکانلارین جینسی بیر جور دور کی سئندئراندا، ایچی چوخ راحاتجاسئنا چئخئر و لپه قولایجا، سوموکدن آیرئلئر. یادا "نازیک قابئخ" دئر. بونون دا اوزونه عایید آدئ وار. بلکه آتام - آنام دان سورشام. آمما بعضی گیردکانلارین جینسی برک دیر. سئندیراندان سونرا، لپه لری بو راحاتلئقلا سوموکلریندن آیرئلمازلار. بو جور گیردکانلارا "کار گیردکان" دییرلر. من همیشه فیکیر ادردیم کی گیردکانین قولاغی کار دیر و اشیتمیر. بلکه ده قولاغی وار و منیم خبریم یوخ دور؟

گیردکان آغاجلاری چوخ "یئکه" اولاردیلار. اونلارا "اوزون" دئمزدیرلر. جاوان و یونگول اوغلان یا قئز اوشاقلاری اونلارا "دئرماشاردیرلار و  "باشدا" اولان یا ال چاتمایان یادا اولاما چاتمایان قانادلارا و بوداقلارا دئرمانئب و گیردکانلاری درر دیرلر. آمما همه شه و هر یئره اللری چاتماز دی و ایمکانی واری دی قانادلار چاوانین آغیرلئغین ساخلایابیلمه سین و یوک آلتیندا سئنسین.

بوندان اوزاقلاشماق اوچون، بیر "ال آغاجیله" او گیردکانلاری "دویوب" یادا "ووروب" سالاردیرلار. یئرده دورانلار یا جاوانلاری اولمیین عاییله لر، "سئلبه" یادا "اولاما" یادا "اولاس" آدلی بیر چوخ اوزون یونتانمیش آغاج (نئجه مئتیر اوزونلوغوندا) واسیطه سیله ال چاتماز یئرلردن گیردکانلاری "سالماغا" چالئشاردیرلار. اولاس یا اولاما چاتمایان یئرلره، "جار جاوانلار" دئرماشاردئرلار.

بیز اوشاقلارا آغاجلارین اورا بوراسئندا یاددان چئخوب و قالان بیر قوز اولسای دی و اگر قارقالار اونلارئ بیزدن قاباخ تاپماسای دی، اونلارا "سئلبه" آتاردیق. ال آغاجین توولایئب اوزاق بیر یئری نشانلاییب، بو نیشانا دوغرو تولازلاماغا، سئلبه دییه ر دیک.

چوخ زامانلار کی الیمیزده آغاج اولماز دی، سئلبه لی یک، گیردکانلاری داشلاردیق. داشلارلا، نیشان توتوب، توشلایئب، وورماغا چالئشاردیق. حتتا وورابیلسئدیک، اوزونه چوخ گووه نن بیریسی، دییردی: ووردووومممم .... اوولادیم... منیم ... ... منی آنام اوچو دوغوب باخ ... من ...


اویونلاریمیزدان بیریسی ایله داشلا نیشانلاماق ای دیر. بیر نیشان قویوب، هر کیم اوز فندیله، توشلئییب، وورماغا چالئشار دی و اگر نیشانئ یاخجی و چوخ وورسایدی، اوزونه "شیشردی" یا غورورلا دولار دی.








Tuesday, January 13, 2015

از خود بیگانگی و بیگانه در کلام حضرا مولانا







1

پیش کش آن شاه شکرخانه را
آن گهر روشن دردانه را
آن شه فرخ رخ بی‌مثل را
آن مه دریادل جانانه را
روح دهد مرده پوسیده را
مهر دهد سینه بیگانه را

2

ساقیا بی‌گه رسیدی می بده مردانه باش
ساقی دیوانگانی همچو می دیوانه باش
سر به سر پر کن قدح را موی را گنجا مده
وان کز این میدان بترسد گو برو در خانه باش
چون ز خود بیگانه گشتی رو یگانه مطلقی
بعد از آن خواهی وفا کن خواه رو بیگانه باش
درهای باصدف را سوی دریا راه نیست
گر چنان دریات باید بی‌صدف دردانه باش
بانگ بر طوفان بزن تا او نباشد خیره کش
شمع را تهدید کن کای شمع چون پروانه باش
کاسه سر را تهی کن وانگهی با سر بگو
کای مبارک کاسه سر عشق را پیمانه باش
لانه تو عشق بودست ای همای لایزال
عشق را محکم بگیر و ساکن این لانه باش

3

امروز مها خویش ز بیگانه ندانیم
مستیم بدان حد که ره خانه ندانیم
در عشق تو از عاقله عقل برستیم
جز حالت شوریده دیوانه ندانیم
در باغ بجز عکس رخ دوست نبینیم
وز شاخ بجز حالت مستانه ندانیم
گفتند در این دام یکی دانه نهاده‌ست
در دام چنانیم که ما دانه ندانیم
امروز از این نکته و افسانه مخوانید
کافسون نپذیرد دل و افسانه ندانیم
چون شانه در آن زلف چنان رفت دل ما
کز بیخودی از زلف تو تا شانه ندانیم
باده ده و کم پرس که چندم قدح است این
کز یاد تو ما باده ز پیمانه ندانیم

4

بیا کز عشق تو دیوانه گشتم
وگر شهری بدم ویرانه گشتم
ز عشق تو ز خان و مان بریدم
به درد عشق تو همخانه گشتم
چیان کاهل بدم کان را نگویم
چو دیدم روی تو مردانه گشتم
چو خویش جان خود جان تو دیدم
ز خویشان بهر تو بیگانه گشتم
فسانه عاشقان خواندم شب و روز
کنون در عشق تو افسانه گشتم

5

ما زنده به نور کبریاییم
بیگانه و سخت آشناییم
نفس است چو گرگ لیک در سر
بر یوسف مصر برفزاییم
مه توبه کند ز خویش بینی
گر ما رخ خود به مه نماییم
درسوزد پر و بال خورشید
چون ما پر و بال برگشاییم
این هیکل آدم است روپوش
ما قبله جمله سجده‌هاییم
آن دم بنگر مبین تو آدم
تا جانت به لطف دررباییم
ابلیس نظر جدا جدا داشت
پنداشت که ما ز حق جداییم
شمس تبریز خود بهانه‌ست
ماییم به حسن لطف ماییم
با خلق بگو برای روپوش
کو شاه کریم و ما گداییم
ما را چه ز شاهی و گدایی
شادیم که شاه را سزاییم
محویم به حسن شمس تبریز
در محو نه او بود نه ماییم

6

وقت آن شد که به زنجیر تو دیوانه شویم
بند را برگسلیم از همه بیگانه شویم
جان سپاریم دگر ننگ چنین جان نکشیم
خانه سوزیم و چو آتش سوی میخانه شویم
تا نجوشیم از این خنب جهان برناییم
کی حریف لب آن ساغر و پیمانه شویم
سخن راست تو از مردم دیوانه شنو
تا نمیریم مپندار که مردانه شویم
در سر زلف سعادت که شکن در شکن است
واجب آید که نگونتر ز سر شانه شویم
بال و پر باز گشاییم به بستان چو درخت
گر در این راه فنا ریخته چون دانه شویم
گر چه سنگیم پی مهر تو چون موم شویم
گر چه شمعیم پی نور تو پروانه شویم
گر چه شاهیم برای تو چو رخ راست رویم
تا بر این نطع ز فرزین تو فرزانه شویم
در رخ آینه عشق ز خود دم نزنیم
محرم گنج تو گردیم چو پروانه شویم
ما چو افسانه دل بی‌سر و بی‌پایانیم
تا مقیم دل عشاق چو افسانه شویم
گر مریدی کند او ما به مرادی برسیم
ور کلیدی کند او ما همه دندانه شویم
مصطفی در دل ما گر ره و مسند نکند
شاید ار ناله کنیم استن حنانه شویم
نی خمش کن که خموشانه بباید دادن
پاسبان را چو به شب ما سوی کاشانه شویم

7

به باغ و چشمه حیوان چرا این چشم نگشایی
چرا بیگانه‌ای از ما چو تو در اصل از مایی
تو طوطی زاده‌ای جانم مکن ناز و مرنجانم
ز اصل آورده‌ای دانم تو قانون شکرخایی
بیا در خانه خویش آ مترس از عکس خود پیش آ
بهل طبع کژاندیشی که او یاوه‌ست و هرجایی
بیا ای شاه یغمایی مرو هر جا که ما رایی
اگر بر دیگران تلخی به نزد ما چو حلوایی
نباشد عیب در نوری کز او غافل بود کوری
نباشد عیب حلوا را به طعن شخص صفرایی
برآر از خاک جانی را ببین جان آسمانی را
کز آن گردان شده‌ست ای جان مه و این چرخ خضرایی
قدم بر نردبانی نه دو چشم اندر عیانی نه
بدن را در زیانی نه که تا جان را بیفزایی
درختی بین بسی بابر نه خشکش بینی و نی تر
به سایه آن درخت اندر بخسپی و بیاسایی
یکی چشمه عجب بینی که نزدیکش چو بنشینی
شوی همرنگ او در حین به لطف و ذوق و زیبایی
ندانی خویش را از وی شوی هم شیء و هم لاشی
نماند کو نماند کی نماند رنگ و سیمایی
چو با چشمه درآمیزی نماید شمس تبریزی
درون آب همچون مه ز بهر عالم آرایی

8

گفت ای شه خلوتی کن خانه را
دور کن هم خویش و هم بیگانه را
کس ندارد گوش در دهلیزها
تا بپرسم زین کنیزک چیزها
خانه خالی ماند و یک دیار نه
جز طبیب و جز همان بیمار نه
نرم نرمک گفت شهر تو کجاست
که علاج اهل هر شهری جداست

9

ابلهان گویند کین افسانه را
خط بکش زیرا دروغست و خطا
زانک مریم وقت وضع حمل خویش
بود از بیگانه دور و هم ز خویش
از برون شهر آن شیرین فسون
تا نشد فارغ نیامد خود درون
چون بزادش آنگهانش بر کنار
بر گرفت و برد تا پیش تبار
مادر یحیی کجا دیدش که تا
گوید او را این سخن در ماجرا

10

رزانهٔ عشق را تو دیوانه مگو
همخرقهٔ روح را بیگانه مگو
دریای محیط را تو پیمانه مگو
او داند نام خود تو افسانه مگو

Sunday, January 11, 2015

teşi Nədir? تئشی نه دیر؟



Ensafali Hedayat

Teşi şəkildə göründüyü kimi bir Ələtdir. Onla az mirdarda (kasıb və imkansız olursan) belə çox miqdarda Yun ya "İpək Lası"ın əyirib və ipə çevirərlər.

bizim mahallarda (Əhəe və Kəleybərdə) alətə "Teşi", əldəki yuna "Əlçim", işin özünə "əlçiç etmək" ya "Əlçim Əyirmək" ya "Əlçimləmək" və nəhayət "Yün Əyirmək" də diyərlər.

 Teşinin dövrəsinə dolanan "ipə" Yumax yox bəlkə "Düyçə" diyərik. Yumax kamilən yumuru və Kürə şəkilli olur amma Düyçənin nadır şəkili vardır. Ona görada bəzi çox şulux, zirəh, ağıllı, şeytan, xalqı incidən amma şırın yolla, hər işi başaran (bacaran) uşağa Düyçə diyərlər.

 Cəhrə adlı daha mürəkkəb Yunu İpə çevirmək Dəzgah ya alətində bir İyi var ki Teşinin İyinə taydır (bənzər) və onunda dövrəsinə "Əyrilən ip" dolaşılar. Bu ip bir miqdar dolaşandan sonra, bir başı yoğun ya qalın olar, dibi isə nazik ya zərif olar. Kəllə qəndə bənzər bir şəkil tapar. Ona Düyçə diyəril. 




Bu sadə dəzgahın 4 hissəsi var. 

1. Iy (Mil): uzun və yontalanmış bir nazik və yuvarlaq bir “iy dir. İy ya Milin ucu inə ya nazik olar başına getdikcə, yoğunlaşar. 
2. İy yoğun yeri "Təvərə" adlı bir hissəyə yapışar. Təvərənin hər iki tərəfi saf olan cahaz dır. Cahazin eşik qırağı yumuru (yuvarlaq) olar. Gözəllik üçün Təvərənin yuvarlaq tərəfində iki-üç cizgi salınar. Cizgi içərisi ya içi boş olura "boş" (kamıl xatırlamıram) əyər eşiyə tərəf çıxarsa farsca Bərcəstə amma Türkcəmizdə "Pəx" diyərik, mən biləsi. 
3. Təvəreylə İy bir birinə yapışdırmaq üçün bir uzun Mismar ya Mıx lazim dir. Bu Mismarı Kərkiş ya Çəkişlə vurarlar ta Təvəreylə İy bir birinə yapışdırılsın. 4. Sonra Kəlfətinlə Mixın başına (əmmaməsinə) vurub ya Döyərik. Mismar biz istədiyimiz qədər Təvərəyə və İylə gedəndən sonra, Mismarın başın (əmmaməsin) Qırparıx (kəsərik). 
5. Daha sonra, Kəlfətinlə Mismarı qavırarıq və Yuvarlağın (dayirənin)3/2 (üçdən ikisi qədər) Qavırarıx yanı dayirə kimi edərik. 

Çün kü İpin bir başı Əlçimdə və hələ Eyrilməmiş dir. O biri tərəfi isə Əyrilib, İp olub və İyin düvrəsinə dolaşılıb və Düyçə olubdur. 


İp olmayan tərəfə ki Əlçim tərəfi dir, "Xam" deyilər. Xam yun tez qırılar. Qırılmasın diyə onu Əyirib və İp edirlər. Yunu ya Əlçimi Əyirmək üçün, Onu bir dövr Qarmağın dövrəsinə dolaşdırarlar. Sonra ya əl barmaqlarilə İy ya Mil uc tərəfindən Fırladarlar yada Bacaqın Böyrünə qoyub, Əllə fırladarlar. Teşi fərlandıqca, Xam Yun Əyrilər və İp Olar.



بو دا "جهره" دیر. Buda "Cəhrə" dir

بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 292

  بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 292 https://youtube.com/live/3iyA9DZwBYs