مهندسی جهل 174
https://youtube.com/live/nk5rijYdjYU
کتاب عجایب
در این جلسه، با یک کتاب تورکی بسیار تخصصی آشنا شدیم که 243 سال قبل نوشته شده است.
متاسفانه، این کتاب تورکی قدیمی تخصصی دست نوشته منحصر بفرد، بسیار جدی آسیب دیده و بخش هایی از حاشیه کتاب، در اثر نفوذ نم و رطوبت، پوسیده و از بین رفته است.
با دقت در همان قسمتی که از بین رفته است، باقی مانده و بخشهایی از کلمات را مشاهده میکنیم.
این خطوط باقی مانده، ثابت میکنند و نشان می دهند که حداقل، یک سطر از بالای کتاب و در بخشهای پوسیده، از بین رفته است.
در عین حال، نویسندهداین کتاب بسیار تخصصی تورکی و منحصر بفرد، مطالب تخصصی این رشته را به صورت شعر درآورده و نوشته است.
این تخصص چیست و چه نامی دارد؟ برای مای بیسواد در تورکی و ناآشنا به این رشته تخصصی ناآشنا ماند.
چرا که دست خط خود نویسنده هم بسیار منحصر بفرد است. خواندن این دستخط (احتمالا رمز و کد گذاری شده) نیازمند صبر و همت بیسشتری است تا هم از خطوط، و هم از تصاویر حروف و کلمات و هم از تصاویر مرموز دیگری که در نوشتن کتاب استفاده شده است، رمز گشایی بشود.
چرا که نویسنده، در نوشتن ابیات و اشعار این کتاب، تنها از زبان تورکی استفاده نکرده است، بلکه او، علاوه بر تورکی از کلمات زبانهای عربی و سریانی (سوریانی) هم استفاده کرده است. علاوه بر اینها، در اوراق پایانی کتاب، با یک جدول مواجه هستیم که خانههای ان جدول را بر اساس فرمولهایی که برای ما روشن نیست، پر کرده است.
در نتیجه، انسان نا آشنا بر این رشته و فرمولها نمی تواند از این کتاب استفاده بکند یا مطالب آن را همان گونه که شایسته فهم کتاب است، درک بکند و یا با آن رابطه عقلانی، عاطفی و حتی رابطه ای تصویری و تصوری برقرار بکند. در نتیجه، خواننده و کتاب، مانند دو انسان، از دو زمان و مکانی جداگانه با دو زبان از دو جغرافیا دیده شده و با هم مواجه میشوند که هیچکدام نمیتواند با با دیگری رابطهای برقرار بکند.
در ادامه صفحات پایانی، با تعدادی نقاشی بسیار ساده و ریز مواجه میشویم که به عنوان بخشی ار رمز و روموز فهم ظاهری و فهم عمیق کتاب، رسم شدهاند تا در کشف مفاهیم این رشته، یاریگر خواننده تورک باشند. شاعر قیل از ترسیم نقاشی، در باره هر کدام از آنها چند بیت شعر گفته است.
یعنی برای برقرار کردن رابطه با این کتاب و فهم آن، لازم است تا علاوه بر آشنایی عمیق به ریزهکاریهای مفاهیم زبان تورکی، عربی و سریانی، باید با لغات، اصطلاحات، و روموز تصویری این رشته هم آشنا شویم.
با این همه، آشنایی به همه اینها برای درک و فهم رموز کتاب کافی نخواهد بود بلکه باید با دست خط نویسنده هم آشنا شد تا فهمید وادراک کرد که او با نقاشی حروف و کلمات بر روی کاغذ، علاوه بر ترسیم یک کلمه تورکی، عربی یا سوریانی، از چه نوع سمبلی در ترسیم آن کلمه استفاده می کند و رمز نهفته در آن تصویر آن کلمه چیست و در زبان سریانی به چه معنا و مفهومی اشاره می کند.
با این همه، خواندن و فهم این کتاب تخصصی منحصر بفرد تورکی کار بسیار دشوار و شاقی نیست.
اگر اندکی صبور باشیم و دندان بر روی لبهایمان بگذاریم و بدون توجه جدی به معنا و مفهوم کلمات و جملات و مصرع ها و ابیات، و بدون تلاش زیاد برای فهم رموز این کتاب، آن را چند بار از اول تا آخر بخوانیم، چشم و عقل یا حافظه تصویری ما، با آن عکسها و علایم و تصویرها و رموز هم و به تادیج آشنا خواهند شد.
چرا که کلمات گنگ و تصاویر درهم و برهم، در متن صفحات و جملات و در جملات و کلمات قرینه با مفاهیم قرینه و مشابه، و درپی تکرار کلمات و روموز در سطرها و صفحات بعدی، یکی بعد از دیگری، برای خواننده صبور و علاقهمند باز خواهند شد.
این همان کاری است که در یک برنامه زنده، خود آموز تورکی، عجولانه و آموزشی، چندان ممکن و میسر نیست.
نکته پایانی در باره این کتاب آن است که احتمالا موضوع این کتاب پیشبینی آینده جوامع، انسان ها، حوادث در ازمنه ها و امکنههای مختلف است. یعنی کتاب در باره آینده پیشگویی میکند و به نوعی از کهانت و پیشبیتی آینده سخن می گوید.
انصافعلی هدایت
دهم ربیع الثانی 1447
