Təbrizdə fars dili konfransının keçirilməsi soydaşlarımızın etirazına səbəb olub

İnsafəli Hidayət: “Konfransda İran adlanan yerin qonşuluğunda yerləşən dövlətlərdə fars dilini yaymaq üçün pul xərclənməsi, xarici dövlətlərə fars dilli müəllimlərinin göndərilməsi və həmin ölkələrdə fars dilini bilənlər üçün bu dili daha yaxşı öyrənmək imkanlarının yaradılması istənilib” Fars dili və ədəbiyyatının inkişafı məqsədilə dördüncü konferans Təbriz şəhərində keçirilib. Ancaq Güney Azərbaycanın bir çox təşkilatları, ziyalıları belə bir əhəmiyyətsiz tədbirin Təbrizdə keçirilməsini kəskin şəkildə pisləyiblər. Hazırda Kanadada mühacirət həyatı yaşayan güneyli jurnalist İnsafəli Hidayət yazır ki, bu konfransda da fars dilini daha çox yaymaq haqda 130 məruzəçi və alim çıxış edib. Tədbirdə bir neçə maddəlik qərar qəbul olunub: "Həmin qərarda qeyd edilir ki, fars dili neçə min illik dildir və “iranlılar”ın milli kimliklərinin əsasnı təşkil edir. Bu dil İran adlanan yerin milli birlik və bütövlüyünün səbəbbidir”. Toplantıya qatılanlar İran adlanan yerdən özünün hər hansı böyük siyasi, mədəni, iqtisadi və digər qərarlarında fars dilinin inkişafını nəzərə almağı tələb ediblər. Eyni zamanda konfransda İran adlanan yerin qonşuluğunda yerləşən dövlətlərdə fars dilini yaymaq üçün pul xərclənməsi, xarici dövlətlərə fars dilli müəllimlərinin göndərilməsi və həmin ölkələrdə fars dilini bilənlər üçün bu dili daha yaxşı öyrənmək imkanlarının yaradılması istənilib. Bundan əlavə, media və mədəniyyət işçilərindən fars dilinə daha çox meyl göstərmələri tələb olunub. Güneyli jurnalist qeyd edir ki, İran adlanan yerdə rəsmi dil fars dilidir və bütün yazışmalar bu dildə həyata keçirilir. Etnik dillər yalnız evlərdə, küçə və bazarlarda istifadə olunur. Yəni İran adlanan yerdə Azərbaycan turkcəsi, kürd, ərəb, türkmən və fars dilinin müxtəlif ləhcələri də var, ancaq məktəblərdə və universitetlərdə onların tədrisi rəsmi olaraq qadağandır. İran adlanan yerdə Azərbaycan turkcəsi, kürd, ərəb, türkmən və digər dilləri danışan xalqlar onların dilinin və mədəniyyətinin fars dili və mədəniyyəti kimi xalqın sərvəti kimi görməmələri və bu dillərə təhlükə kimi baxmalarından narahatdırlar. Bu məsələləri Mirhüseyn Musəvi və Mehdi Kərrubi son prezident seçkiləri kampaniyasında qaldırdılar ki, İran adlanan yerdəki Azərbaycan türkləri və digər xalqların dəstəyini qazansınlar. Onların geniş himayə görən bu çıxışları qarşısında İran adlanan yerin onuncu prezident seçkilərinin namizədlərinin təbliğatlarının əsl mövzularından biri etnik xalqların istəkləri oldu. Ona görə də həmin vaxt Mahmud Əhmədinejad İran adlanan yerdə olan bəzi dillərin universitetlərdə öyrədilməsi üçun tədbirlər görülməsi haqda qərar verdi. Ancaq bu konfransda prezidentin həmin hökmü və bu qərarən hansı dillərə şamil edildiyi və hansı bölgələrdə icra olunacağı məsələsi müzakirəyə çıxarılmadı. İnsafəli Hidayət yazır ki, İran adlanan yerin parlamentinin spikeri Qulaməli Həddad Adil konfransda fars dilinin böyük bir sərvət olduğunu söylədi: “O, başqa dillərin dəyəri barədə isə bir soz demədi. Spiker dedi ki, millət bir torpaq, bir hökumət, müştərək dil və ortaq tarix hər milləti tanıtdıran əlamətlərdir. Əgər fars dilinə maraq gostərilməsə, bu dil tamamilə ölər. Ancaq Qulaməli Həddad Adil İran adlanana yerdə ölməkdə olan, həmin dildə kitab və qəzet çapına imkan verilməyən, məktəb və universitetlərdə tədris edilməyən dillərin İran adlanan yerin mədəniyyətinə verdiyi töhfələr barədə heç nə demədi”. http://www.d-a-k.org/index.php?option=com_content&task=view&id=2445