Monday, April 25, 2022

کیتاب اوخویاق: سومورگه‌چی و شومورگه‌لشتیریلن‌لر -1

 

کیتاب اوخویاق: سومورگه‌چی و شومورگه‌لشتیریلن‌لر -1

کیتابین یازاری: آلبرت مئمی
بو گون، بو‌کیتابی‌، اوخوماقا‌ سئچدیگیم‌ سوره‌ج حاقدا دانیشدیم. بیر نیچه کیتابین‌ اوخونماسی‌ و اوخونماماسی‌ آراسیندا‌ قالدیقیمدان سؤز‌ آچدیم.

یانی، تامام سئودیگیم کیتابلارین‌ موضوعلاری، منیم‌ ائوچون‌، او اساس موضوعلارا‌ دیرلار کی گونئی‌ آذربایجان و ایران سومورگه‌سی آلتیندا‌ یاشایان تورک‌لره، او کیتابلارین‌ درین اوخونوب، تنقید اولونماسی، چورک‌ کیمی لازیم و واجیب‌ دیر.

هانکی کیتابلاری اوخویاق و وقتیمیزی‌ صرف‌ ادک‌ کی داها چوخ میللتیمیز‌ و ائلیمیزه کارلی‌ و قازانجلی‌ اولسون، دییه، کیتابلارین‌ اوستونده، بیر بیر، واخت و امک‌ قویدوم.

من، اونیوئرسیته‌ده ایکن، «استعمار و مستعمره» (سومورگچی و سومورگه‌لشتیریلن لر) حاقدا دوکتور‌ «هادی خانیکی‌»نین درسلرینده‌ اؤلوب و بو‌ موضوع‌ ایله تانیش‌ اؤلموشدوم.

آمما او زامان، منیم بئینیم، فارس فیکیری، پانفارسلیق‌ تعلیمی و ایرانچیلیق‌ دوشونجه‌سی‌نین بومباردومانی‌ آلتیندا‌ قالدیقیندان، تورک‌ میللتین، تورکلر‌ین‌ وطنین، سیاسی و ایقتیصادی دوروملارین‌ و ... آپا آچیق‌ گورموردوم و او درسلرین اونمین چوخ درین دوشونموردوم، دئسم، یانلیش اولماز.

پان فارسلیق و پان ایرانیستلیک‌ تعلیم و تربیه‌ سی ایچینده، ائله کور و‌ کار اؤلموشدوم کی تورکلرین و غیرفارس اؤلانلارین دورومون، دوغال گوروردوم و بئینیم‌ ایله دریندن‌ یئخالانمیشدی‌ کی سومورگه‌چیلیگی‌ ایران و فارسلارا و سومورگه‌لشدیریلمه‌نی‌ده تورکلر و فارس اولمایان میللت‌لره، یاراشدیرسام‌دا، درین ده‌ییلدی.

موضوعنو، بیر ایرانچی کیمی، بیر پانفارس کیمی دوغال بیر بیچیمده‌ گؤرور و آنلیردیم، دئمک اولار.

دوغرو گورمه‌دیگیم ائوچون‌ده، سومورگه‌چیلیگی میللتیمین، وطنیمین دورومونا‌ یاراشدیرانمیردیم.

اینانیرام کی گئچمیش ایللرده، بیر چوخ آزربایجان، قشقائیستان و گونئی‌ تورکمنستان‌ تورکو، سومورگه‌چیلیک حاقدا قلم‌ اله آلاراق، یازمیشلار و دانیشمیشلار.

آمما‌ بیزیم‌ و حتتا‌ اونلارین، یوزده‌ دوخسان‌ دوققوزوموز، ایندیه دک، موضوعنون درین اونمین قاورامامیشیق‌.

سومورگه‌چیلیک و سومورگه‌لشدیریلمه‌‌یه، بیر دردلی تورک، سومورگه‌یه محکوم اؤلموش، سومورگه‌‌ده یاشامیش، سومورگه‌چی‌نین بئیین‌ یئخاما سیستیمینده‌ تعلیم گوروب، حتتا‌ بیر سومورگه‌ چی کیمی باخیب، گوروب، دوشونوب و داوراندیقیمیز‌، تورک اینسانی اولاراق، علمی مئتودلا، جیددی‌ اوخویوب، نقد اتمه‌میشیک.

مثلن، بو کیتابین فارسجایا چئوریلمیشی «چهره استعمارگر، چهره استعمار زده» آدی آلتیندا، هما خانیم‌ ناطق الی ایله بازارا‌ گلمیش و  مین ائوچ‌یوز قئرخ‌ آلتی‌دان تا مین ائوچ‌ یوز اللی‌ آلتی‌یا دک، دؤرد کره باسیلمیش. ان سونون باسقی‌سیندا‌، اون‌بیر‌ مین جیلدده ساتیلمیش.

یانی اون‌ ایلین ایچینده، ان آزی قئرخ مین سیاسی دوشونجه‌ لی اینسان بو‌کیتابی اوخوموش.

سورو بو دور کی، نه‌دن، بو‌کیتابی‌ اوخویانلار، ائوز میللت، دئولت، وطن، ایقتیصاد، دیل، کولتور، تاریخ، ادبیات، کیملیک‌لرین و ... بو کیتابدا گورمه‌میش‌لر؟

بیلیریک کی ایسلامی‌ دئوریمیندان اؤنجه‌ و سونرا، اونلار‌ مین سیاسی و سولچو‌ چالیشقانلار‌ واریدی‌.

بونلارین بیر چوخو، آزربایجان تورکو، تورکمن، قشقایی، عرب، بلوچ، لور، گیلک، مازن و ... ایدیلر.

قانشاردا‌ گوریؤنن او دور‌ کی بو کیتابی‌ اوخویانلار، دوشونجه‌یه مالیک و سومورگه چیلیک‌ ایله ایلگیلی‌ قونولاردا‌، آز-چوخ، بیلگیلی‌ صاحیبی ایمیش‌‌لر.

بونلار، آفریقا میللتلرینین، لاتین آمریکالیلارین، بعضی آسیا و هندوستانین‌ سوموگه‌ ساواشلارین‌ گورموشلر.

عاینی حالدا، سولچو‌ دوشونجه‌‌سی‌ده، سومورگه‌چیلیگه‌ قارشی اینسانلاری‌ قئشقئردیردی‌.

اوندا، ندنسه، فارس‌ اولمایان میللتلرین‌ عاغیللی‌ باشلی‌ گورونن‌لری، میللتچیلیک، کیملیکچیلیک، وطنچیلیک، و ... کیمی قاوراملارین سومورگه‌لشدیکلرینی‌ گورمه‌میش‌لر؟

نه‌دن، اونلاردا میللت‌چیلیک، وطن‌چیلیک، سومورگه‌یه‌ قارشی بیر اویانیش، دوشونجه، حرکت، یارانمامیش؟

ندن، هیندوستانی، پاکیستانی، سئریلانکانی، تونسی، الجزایری و ... گوزلری‌ اؤنونده گورموشلر آمما ائوز میللت، وطن، دیل، اکونومی، کولتور، تاریخ، و ... ائوز توپلوملارین‌ گوره‌ بیلمه‌میش‌لر؟

بونلارا‌ سیاسی چالیشقان، سیاستچی، دوشونور، کیتاب اوخویان، کیتاب یازان، دونیانی و ائوز‌ میللت‌لرینین‌ دورومون، سورقو سووال‌ آلتینا‌ آلان دئمک‌ اولارمی؟

منجه، اونلا سیاستچی دئییلمیش‌لر، کیتاب اوخویان دئییل‌میش‌لر، دونیانی اولدوقو کیمی گورمورموشلر. گوردوک‌لرین‌ده، آپا آچیق آنلامامیشلار.

ائوز وطن، میللت، اکونومی، آل وئر، تیجارت، سیاست و ... دوروملارین گوره‌مه‌میش‌لر.

گورموش اولسالار بئله، گوردوکلرین‌ آنلامامیشلار. بیلمه‌میش‌لر. دوشونمه‌میش‌لر. بئلکه‌ده کئفلی ایمیش‌لر‌.

مدرسه اوشاقلاری کیمی و قورآن بویوردوقو‌ کیمی، کیتابلاری اوخویان و ازبر ائدیب، اششک کیمی کیتاب داشیان‌ اؤلموشلار.

نییه کی اونلار (ایندی‌ده بیزیم‌ نسیل‌لر)، کیتاب اوخوماقدادا، یانسیماجی و تقلیدچی اولموشلار. مودایا‌ اودوزموشلار.

بیزلر، مود اهلی‌ییک. بوگون بیر موضوع، بیر فیکیر، بیر یول، بیر گئییم، بیر یئمک، بیر ائچه‌جک، بیر قهوه، چای، سیگارا، پاپاخ، کیراوات، باشماق، رنگ، کتاب یادا ایدئولوژی مودا اولور و بیز مودا اهلی اولاراق، مودا دالینا‌ دوشه‌ریک‌. مودو یانساریق. پول و واخت هدره وئرریک. تقلیدچی اولاریق. مودلانار، گونجلله‌نر، بیق-ساققال‌ بوراخار، پوز وئره‌ریک.

روشنفیکیرلر‌ آراسیندا‌ یئر‌ توتاریق. روشنفیکیر اولاریق‌. تانیدیق، تانیمادیق اینسانلارین بئینین‌ تیلیت اده‌ریک، هامینی، ایچی بوش بحثلر و یانشاماقلارلا یوراریق.

آمما سونوج نه؟
دونیا، ائونده‌ گئدر. میللت لر سومورگه اولماقدان چیخارلار. باغیمیسزلیقلارین‌ قازانارلار. بیز ایسه، اونلاری آلقیشلاریق آمما دوشونمه‌ریز کی بیزده‌، عاینی اونلارین دورومون‌ یاشیریق. بیزه‌ده قورتولوش لازیم دیر.

بو دورومون‌ آچیقلاماسی چوخ زور اولماسا گرک.

یا: بیزیم هامیمیزین بئیین‌لریمیز دیبدن، کوکدن‌ یویولوب، یئخانمیش دیر و هامیمیز فارسلاشیب، ایرانچیلاشیب، سومورگه‌چیلش میشیک و سوموگه‌چی‌یه تای گورور، دوشونور، حوکم وئریر و داورانیریق.


یادا، کیتابلار، یانلیش یازیلیب، یانلیش چئوریلیب و بیزلری، پانفارسلار و پان ایرانیستلر ایسته‌دیکلری یؤنه چئویریر و آپاریرلار.


یادا، بیزیم ایچیمیزده یارانان بحثه جده‌له دونوشدورولن دوشونجه‌سل فیکیرلر، یازیلار، فلسفه‌لر، دارتیشمالار، یالان و یؤنلتیلمیش‌ بحث‌لر، دوشونجه‌لر دیر تا بیزیم گوجوموزو، پوتانسییئلیمیزی، کونترولا آلسینلار.


یادا، بیزلر دریندن سوادسیز، دوشونجه‌سیز، موداچی، یانشاق، اوخوماز، کیتابدان قاچقین، تنبل، موهمل، فایداسیز، و ائوزگه‌لر آغزینا‌ باخان و اونلارین سوزلرینه اینانان و فیکیرسیز، فیکیرلشمه‌ین، آحماقلار ایمیشیک.


گلین یولوموزو دئییشدیرک. دانیشیقلاری، کیتاب‌ یئرینه‌ قویمایاق. ائوزگه‌لر بیزه دوشونمه‌سین. بیزده ائوزگه‌لرین دوشوندوقلرین نوشخار و ساققیز ادیب، انگیمیزه سالئب، پوز وئرمییک.


گلین، هر کیتابی، بیرلیکده، اوخویوب، آراشدیراق. اونلاری، ایچ‌ ادیب، سونرادا ائوز دوروموموزا یاراشدیراق. مودا دالیجان‌ قاچمایاق‌ تا موداچیلار دا بیزی‌ یؤنتمه‌سین‌لر.


هر حالدا، اوتاناراق دئییم کی سومورگه‌چیلیک موضوعسو هاردان باشلانیب، کیملر طرفیندان‌ و هانکی زامان باشلاندیقی‌ حاقدا آراشدیرما‌ آپارمامیشام.


بونون‌ ائوچون‌، آپ‌ آچیق‌ دییه‌بیلمیرم کی آلبرت مئمی، سوموگه‌چیلیک حاقدا ان بیر‌ اینجی‌ آراشدیرماجی‌ دیر یا یوخ.


الیمده‌ کی کیتاب دئییر کی مئمی، تونس‌لی بیر یازاردیر‌ کی فرانسه‌ده درس اوخویوب و دوکتورلوق‌ روتبه‌سین قازانیب. سونرا، تونسلی‌لرین سومورگه‌یه قارشی ساواشلاریندا آزدان چوخدان، یاخیندان‌ اوزاقدان الی اولوب.


بوکیتاب، اونون، تونسلی‌لرین، الجزایریلرین، و بیر چوخ ائوکه و ائللرین تجروبه سینه دایانیب، هابئله، او‌مللتلرین‌ یولوندا ایسه، یانار بیر چراغ‌ اولوب.


بونودا علاوه ادیم‌کی بو کیتابی اوخوماقدان هانکی آماجلاری اومورام:


آ - تورکجه‌م چوخ پیس دیر. تورکجه‌نی اویرنمک ایستیرم.


ب - علمسل، پولتیکال، توپلومسال، تاریخسل، حوقوقسال، پیسیکولوژیکسل، توپلومسال پیسیکولوژی، سومورگه‌چیلیک و سومورگه‌لشدیریلمیش روحو و پیسکولوژسی نی تورکجه ده آنلاماق ایستیرم.


ج - بئینیم، گوزوم، آغزیم و قولاقلاریم، تورکجه‌میزین علمی و رسمی یازیلماسینا عادت اتمه‌میش. بو کیتابی و بونا تای کیتابلارین اوخوماسی ایله، بئینیم، روحوم، گوزوم، دیلیم و قولاقلاریم بو سوزلری گوروب، اونلارلا تانیش اولاراق، اونلارا دا عادت اده‌جک.


چ - فارس دیلینده یازیلمیش و همن دیله چئوریلمیش کیتابلاردا چوخ ال آپاریلمیش و کیتابلار، اینسانلارین بئینین یئخاما آلتینه چئوریلمش.


خ - بئنیمی فارس و ایرانچی دوشونجه دن خلاص اده‌رک، تورکجه‌یه چئویرمک‌ ایستیرم.


س - داها بیر ایرانچی فارس کیمی گورمک، اشیتمک، دویماق، دوشونمک، قضاوت اتمک و داورانماق ایسته میرم.


ش - بیر تورک اولدوغوم ائوچون، تورکله‌ره ائوز چئویریب، دونیانی بیر تورک کیمی و تورک گؤزوندن گورمک، دویماق، اشیتمک، دوشونمک، حوکم وئرمک و داورانماق ایستیرم.


ص- بیلیرم کی گوزلریم، بئینیم، قولاقلاریم، دیلیم، داورانیشیم، قضاوت‌لریم، گئچمیش اللی ایلده، بیر فارس کیمی اولوب‌.


ظ - فارس کیمی اوخورام، گورورم، دویقولانیرام، فارس کیمی دوشونور و داورانیرام.


ط - اللی ایل گئتدیگیم یولون دئییشمه‌سینه اینانیرام.


ل - اینانیرام کی تورکجه‌نی، همده درین دوشونجه‌لی کیتابلاری، حققیناراق، زیققئناراق، حوججیلییه‌رک، زورلاناراق، اوخومالی‌یام و انینده، سونوندا تورکجه‌ده ده یولا دوشمه‌لی‌یم.


ن - اینانیرام‌ کی زورلوق چکمه‌ین اینسان، بیر شئی اله گتیرنمز.


ی - من، بیر چوخ اونملی وارلیقیمیزی الده اتمک ایسته‌دیگیم ائوچون داها چوخ زحمته دوزمه‌لییم.

سونوج:

تورکجه‌نی، اورگنمه‌لی‌یم.


ساغلیجاقلا قالین

انصافعلی هدایت

تورنتو - کانادا

25.04.2022

















Friday, April 22, 2022

قتل عام چیست؟ و آیا تورک‌ها و آزربایجانی‌ها در ایران، قتل عام شده اند؟





آیا تورک‌ها و آزربایجانی‌ها در ایران، قتل عام شده اند؟
قتل عام چیست؟
آیا قتل‌عام، هدف کشتار است یا کشتار، وسیله قتل عام است؟
با چه ملاکی، کشتاری «قتل عام» است و کشتار دیگری قتل عام نیست؟
تعریف انصافعلی هدایت از قتل عام چیست و بر چه مبنایی استوار است؟

«قتل عام» دو‌کلمه عربی است که در فارسی هم بکار می برند. این ترکیب عربی در لغتنامه دهخدا «آدمكشي، شبيخون، كشتار و نسل كشي» معنی شده است.
 اما کلمه «عام» عربی، در فارسی به «همه‌گیر، همگانی، همه، عمومی» ترجمه شده است‌.
در تورکی به آن «سوی قیریم» گفته اند‌.

«سوی» (نسل) به معنی مجموعه افرادی است که از یک خون و ریشه (اجدادی) بوده یا به آن ریشه مشترک منتسب (نسل) هستند.

آیا معنی قتل عام، «کشتار همگان» خواهد بود؟ 
برای این که کشتاری عنوان قتل عام بگیرد، آیا باید همه افراد یک جمعیت یا جامعه کشته بشوند؟
ظاهرا در قوانین ایران جعلی به این موضوع نپرداخته‌اند. شاید به این دلیل که فارس‌ها و ایرانی‌ها معتقدند که قتل عامی صورت نگرفته است تا نیازی به قانونی در آن باره باشد.
با این حال، چون ایران فارسزده، عضو سازمان های بین المللی است و متن اکثر قراردادها و مقاوله نامه ها و‌ کنوانسیون های بین المللی را هم امضا کرده است، «قتل عام» را به «کشتار» ترجمه کرده اند.
در اشاره به این موضوع، در ویکی پدیای فارسی آمده است:
«نسل‌کشی هرگونه اقدام و مبادرت به نابودی و حذف فیزیکی بخش یا کلیت گروهی نژادی، قومی، ملی، مذهبی یا ایدئولوژیکی است..»
در متن بالا بر روی دو کلمه «بخش» یا «کلیت» تاکید شده است اما پانفارس‌ها در ادامه همین متن، آن را تغییر داده و نوشته اند:
«بند دوم این بیانیه تصریح می‌کرد که هرگونه اقدام به نابودی کل یک گروه نژادی، ملی، مذهبی مانند کشتار دسته جمعی یک گروه خاص، ایجاد لطمات روانی و جسمانی بر یک گروه ویژه، ضربه زدن تعمدی به افراد یک گروه خاص، تحمیل معیارهایی برای جلوگیری از تولد فرزندان آن‌ها، جابه‌جایی اجباری فرزندان گروه‌ها به یکدیگر، طرح‌ریزی برای آسیب رساندن به گروهی خاص و غیره همه از مصداق‌های بارز نسل‌کشی می‌باشند.»

در این پاراگراف بر روی کلمه «کل» متمرکز شده است.

سازمان‌های بین المللی در باره قتل عام چه نظری دارند؟
در کنوانسیون مصوب هزار نهصد و چهل و هشت، از قتل عام به عنوان «جنوساید» یتد سده و در تعریف آن آمده است:
The Convention defines genocide as an 'intentional effort to completely or partially destroy a group based on its nationality, ethnicity, race, or religion. It recognizes several acts as constituting genocide, such as imposing birth control and forcibly transferring children, and further criminalizes complicity, attempt, or incitement of its commission'.

ترجمه:
«تعریف کنوانسیون از جنوساید عبارت است از «کوششی از روی قصد در جهت از بین بردن تمامی یا بخشی از یک گروه است که بر اساس ملیت، اتنیک (قوم)، نژاد یا مذهب آن انجام گرفته باشد. کنوانسیون چندین رفتار را بعنوان ارتکاب جنویاید شناخته است. مانند تحمیل کنترل زاد و ولد و جابجایی اجباری کودکان و علاوه بر آن ها، کنوانسیون (هر گونه) مشارکت، تلاش و تحریک (یا تشویق) را مجرمانه تلقی کرده است.»

تعریف تورکی سوی قیریم هم عبارت است از:

siyasal, ulusal, ırksal ya da dinsel bir nedenle, azınlık durumundaki bir insan topluluğunu soyca yok etmeyi amaçlayan toplu öldürme eylemi.
ترجمه:
«به عملیاتی گفته می‌شود که بخاطر در اقلیت بودن جمعیت انسانی، نابودی جمعی آن جمعیت را بر اساس سوی (نسل) آن‌ها هدف قرار داده است که می تواند به دلیل سیاسی، ملی (نسلی)، نژادی (خونی) یا دینی باشد.» 

اگر به تعریف «جنوساید» یا «کشتار» دقت بکنیم، می بینیم که منظور از جنوساید و‌ کشتار، «قتل همه افراد یک گروه» یا «قتل تعدادی از افراد یک گروه» به عنوان قتل عام در نظر گرفته شده است.
  
در هر سه زبان، بطور صریح یا ضمنی، بر «هدف» بودن «قتل عام», «جنوساید»، «کشتار» و «سوی‌قیریم» انگشت گذاشته شده است. 

از دیدگاه آن‌ها، قتل‌عام، عملی است که انجام گرفته و قتل یا مجموعه قاتلان، تعدادی انسان را به هر دلیلی کشتار کرده اند و جز قتل کشته شدگان، هدف دیگری نمی توانند داشته باشند.

اما باید پرسید:
آیا خود قتل‌عام، هدف قاتلان بوده است یا آن ها، بوسیله اعمال قتل عام، در پی دستیابی به هدف یا اهدافی بوده اند؟
به عبارت دیگر، آیا قتل عام وسیله بوده است یا هدف؟
به نظر من، هیچ فردی، فرد دیگر یا حتی حیوان یا موجود دیگری را از بین نمی برد که فقط آن را از بین برده باشد. بلکه در پی دستیابی به هدف و خواسته ای علنی یا پنهانی، آن موجود انسانی، حیوانی یا گیاهی را نابود کرده است.

پس، کشتار انسان ها و قتل عام، هدف نبوده و نمی تواند هدف باشد. بلکه قتل عام، «وسیله» ای برای دستیابی به هدف یا اهداف دیگری است.

منظور ارتکابگران قتل عام می تواند؛ ترساندن کسانی که زنده مانده اند و قبول هژمونی قاتلان و خواست‌های آن‌ها، مجبور کردن زنده ها به سکوت دایمی و عدم انتقال تجربه های قاتلان به دیگران و بخصوص به نسل های بعدی، اجبار زنده مانده‌ ها به تسلیم، اجبار به فرار زنده‌ها از وطنشان، تسلیم وطن به قاتلان، تسلیم دارایی‌هایشان به قاتلان، تن دادن به خواست‌های جنسی و سکسی کشتار کنندگان، ترک دین و اعتقادات خودی، قبول دین و اعتقادات قتل عام‌گران، تن دادن به کار رایگان برای قاتل ها، انکار هویت دینی، هویت زبانی، هویت خونی، هویت جغرافیایی، هویت تاریخی، هویت نژادی، هویت ملی-سرزمینی، هویت حاکمیتی، در مقابل، قبول هویت هایی که قتل عام کنندگان می خواهند و تحمیل می کنند و ... باشند.

وقتی قوانین و نهادهای بین المللی قتل غام را هدف ببینند، تنها به مجازات مرتکبان قتل عام همت خواهمد کرد اما رمانی که قتل عام را به عنوان وسیله برای اهدافی مد نظر داشته باشند، علاوه بر مجارات آن ها،

علاوه بر مجازات مرتکبان قتل عام، از دستیابی قتل‌عامگران به اهدافشان جلوگیری خواهند کرد.
باید قوانین و‌ نهادهای حقوقی و بین المللی بتوانند از دستیابی مجرمان اهداف آشکار و پنهان مجرمان و دسترسی آن ها به منافع حاصل از ارتکاب جنایت علیه بشریت، قتل عام ها جلوگیری بکنند.
اگر چه بخشی از مجرمان مجازات بشوند اما پایه هرم اجتماعی گروه جنایتکاران از منافع کشتار انسان های غیر خودی منتفع بشوند و به اهداف اصلی خودشان از کشتار دست یابند، نمی توان انتظار داشت که جلو تکرار قتل عام ها و جنایت علیه بشریت گرفته بشود.

اگر به هدف جنایتکاران توجه نکنیم و متمرکز نسویم، می توان فهمید که کشتار چه تعداد انسان، قتل عام، جنوساید، سوی‌ فیریم یا کشتار انسان تلقی می شود؟
اما اگر روی هدف از قتل عام متمرکز بشویم، حتی کستن تنها یک انسان هم قتل عام تلقی خواهد شد.
اگر منظور و هدف، ترساندن، اجبار به سکوت، تسلیم و عدم مبارزه، ترک وطن، رضایت به اشغال وطن، عدم ادعا بر مالکیت بر ...، انکار هویت‌های اجتماعی و ملی خودی، پذیرش هویت های جنایتکاران، عدم آموزش به زبان ملی و‌ خودی، تن دادن به آموزش به زبان جنایتکاران، تحمل هر گونه تحقیر و‌توهین، دستکاری هویت های قربانیان و تعریف و تعلیم ان‌ها بر اساساراده جنایتکاران و ... باشد، و جنایتماران به آن اهداف سیاسی، سرزمینی، اقتصادی، زبانی، آموزشی، عقیدتی و‌ دینی یا ایدئولوژیک، رسانه ای و جنسی و نژادپرستانه و ... دست یابند، قتل عام به پایان نرسیده است. بلکه تا زمانی که جامعه جنایتماران از آن اهداف و منافع بهره‌مند می سوند و گروه دیگر تحت آن شرایژ بسر می برند، وضعیت قتل عام هم‌ حاکم است و هم‌ ادامه دارد.
یعنی، گر چه جامعه جهانی، حقوق و‌نهادهای بین المللی چند نفر را مجارت کرده اند و یا پای حقوق و‌نهادهای بین المللی به هر دلایلی به ماجرا باز نشده است، قتل عام ادامه دارد، حتی اگر در آن مدت یک‌نفر هم کسته نشده باشد، اما ترس، وحشت، اضطراب، روحیه تسلیم، عدم‌برخورداری از حقوق اولیه و انسانی و ... ادامه داشته باشد و یک جمعیت انسانی مجبور به تحمل آن شرایط باشند، قتل عام جریان دارد.
 
چرا که مهم نیست که چه تعداد انسان کشته می شود. مهم آن است که جنایتکاران در حال بهره برداری از شرایط قتل عام و منافع آن هستند.

باید گفت که وقتی جامعه و جمعیت جنایتکار از مزایای بعد از کشتار بهره مند می شود و نه تنها به جنایتکاران و عوامل قتل عام اعتراض نمی کنند، بلکه در مقابل خواست های جامعه و جمعیت قربانی، موضعی جنایتمارانه می گیرند و از منافع جنایت و‌جنایتکاران بهره می برند، همه افراد آن جامعه در انجام قتل عام شریک هستند.
البته که اگر تحصیل کردگان، حقوقدانان، قضات و کارکنان قوه قضائیه، سیاستمداران و مدیران ارشد، روزنامه نگاران، نویسندگان، اجزاب و‌جمعیت ها، اساتید دانشگاهی، روحانیان، مراجع معتبر دینی و نهادهای دینی ومذهبی، معلمان، پلیس، نیروهای مسلح، و الیت های سیاسی، اقتصادی، مالی، رسانه ای و ... هم مردم عادی وابسته به جامعه جنایتکاران را بر علیه مردمانی که قربانی قتل عام هستند، تشویق و تحریک می کنند، به اندازه کسانی که سلاح در دست گرفته و کشتار کرده اند، در جنایت علیه بشریت شریک هستند و باید مجازات بشوند.

در اینجا به چند فقره از قتل عام تورک‌ها توسط فارس‌ها و حاکمیت متعلق به فارس‌ها اشاره می کنم.
وقتی شیخ محمد خیابانی بر علیه ایران فارسزده قیام کرده، در آزربایجان، دولت مستقلی را تاسیس کرد و آن را «جمهوری آزادیستان» نامید، ایران جعلی به دو دولت مستقل از هم تقسیم شده بود: ایران و آزادیستان. آزادیستان کشور میتقل تورک‌های آزربایجان بود.
رضا میرپنج به آزادیستان لشکر کشید و صدها تن را قتال عام کرد.
آیا هدف رضا میرپنج پانفارس ضد تورک، فقط کشتار تورک هایی بود که در حاکمیت آزادیستان نقشی ایفا می کردند؟ یا اهداف دیگری هم داشتند؟
هدف لشکریان رضا میرپنج و تمامی رسانه ها، نویسندگان، روزنامه نگاران، سیاستمداران، روشنفکران، حقوقدانان، احزاب و جمعیت‌ها دانشگاهیان، دولتمردان، الیت سیاسی، اقتصادی، و ... که از او حمایت کردند و هنوز و با گذشت بکصد سال از او و سیاست هایشحمایت می کنند و او را قهرمان می نامند، همه آن‌ها، چه آن‌هایی که مرده اند و چه آن‌هایی که هنوز زنده هستند، در از بین بردن دولت تازه تاسیس تورک‌ها، شکستن اراده ملی، نابودی روحیه و اراده آزادی‌ خواهی، استقلال طلبی، تمایل به تاسیس دولت ملی تورک‌ها، شکستن احساسات دولتخواهی و دولت مداری تورک‌ها، شکستن روحیه ملی و ملتگرایی تورک‌ها، ترساندن تورک ها از تاسیس دوباره دولت-ملت تورک، زهر چشم گرفتن از تورک‌هایی که به قتل نرسیده بودند، جلوگیری از تحزب در میان تورک‌ها، قتل روشنفکری و ایجاد قحطی در باز تولید روشنفکری و روشنفکران.
یعنی ماجرای دولت-ملت آزادیستان با قتل عام صدها تن تمام نشد. بلکه در حمایت طبقه متوسط فارسی که از مزایای قتل عام تورک‌ها بهره‌مند می شدند، تا امروز ادامه یافته است. چرا که بعد از گذست بیش از بک قرن از ان قتل عام، هنوز هم ملت تورک، تورکمن،قشقایی از هیچ حق انسانی و‌ ملی برخوردار نیستند و‌هنوز هم در شرایط جنگی دوران قتل عام نطامی رضا میرپنج در ازربایجان قرار دارند و همان جو خفقان، وحست، اضطراب، نگرانی، ترس، سکوت، عدم اجازه برای تاسیس احزاب و‌جمعیت های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، حقوقی، زبانی، آموزش به زبان ملی تورکی، و‌تحت شرایط تحمیلی فارس‌ها قرار دارند. فارس ها برای همه چیز و شرایط زندگی جمعی و ملی تورک‌ها تصمیم‌ می گیرند. رسانه و‌مطبوعات ملی و آزاد ندارند. اقتصاد تورک، بانکها و ... هم در دستان فارس هاست.
این وضعیت اضطراری قتل عامی با قتل عام رهبر آزادیستان و صدها از از یاران او پایان نیافت بلکه تا پایان جنگ جهانی دوم و تاسیس مجدد دولت ملی تور‌ها توسط سیدجعفر پیشه‌وری ادامه داشت.
برای خاتمه دادن به جریان قتال عامی که بیش از

پیشه وری، برای خاتمه دادن به وضعیت و شرایط قتل عامی که بیش از بیست و پنج سال ادامه داشت، دولت -ملت جدیدی را در آزربایجان و با جلب حمایت مردم تورک تاسیس کرد.
این دولت هم، مانند همه دولت هایی که تازه تاسیس می شوند، دوستان و دشمنانی داشت. اما اغلب احزاب و جمعیت های فارس و ایران محور، ناسیونالیت فارسگرا، ملی-مذهبی‌های فارسیست، طرفداران هیتلر و پان‌آریایی‌ها، روزنامه‌ها و نشریات، روزنامه نگاران و‌ تحلیلگران، نمایندگان مجلس، دولتمردان، کارمندان دولت، حقوقدانان، اساتید دانشگاهی، معلمان، نویسندگان، قضات و ... در مخالفت با اراده، حقوق، خواست های ملی ملت-دولت تورک به رهبری پیشه وری نوشتند و ارتش و نیروهای مسلح را برای کشتار تورک‌ها و سرکوب ملت تورک و نابودی دولت تازه تاسیس آن‌ها تشویق و تهییج کردند.
در سایه این فصا سازی هایی که نیروهای سیاسی، اجتماعی، روشنفکری، قلمی، حقوقی، اقتصادی و ... فارس آن جام دادند، تورک‌ها حاضر به سازشبا فارس و ایرانی ها شدند.
پس از چندین دور مذاکرات طولانی، به قراردادی مورد رضایت دو طرف دست یافتند تا دولت فارس و ایران، در آزربایجان قتل عام نکرده، شرایطقتل عامی را مستقر نکند، بلکه نیروهای مسلح دولت آزربایجان عفو کرده، به استخدام نیروهای مسلح ایران فارسزده در بیاورند.
اما نه تنها نیروهای مسلح تحریک شده فارس‌ها بلکه نیروهای روسنفکر، احزاب، رسانه‌ها، حقوقدانان، و ... حتی مردم عادی را چنان تحریک‌کردند که وقتی نیروهای مسلح ازربایجان سلاح‌ها را زمین گذاشت و‌پای ارتش و نیروهای مسلح فارسزده ایران وارد مرزهای آزربایجان شدند، به قتل عام پرداختند.
رسانه ها، احزاب و روسنفکران و دستگاه های وابسته به فارس ها جامعه را چنان تخریک کرده بودند که تعدادی از خاینانی که تورک بودند هم‌ وارد صحنه قتل عام مردمی که طرفدار دولت ملی تورک ازربایجان بودند را قتل عام کردند. خیابان ها و کوچه های هیچ شهر و روستایی بدون جسد کشته ها و خون فدائیان تورک نمامد.
اگر همه قتل عام‌هایی که مخالفان دولت ملی تورک که طرفدار ایران و فارس بودند و براه انداختند را برای چند لحظه نادیده بگیریم و تنها و تنها بر یک حادثه تمرکز بکنیم، خواهیم دید که هدف لسکرکشی فارس‌ها و پان ایرانیست ها به آزربایجان نه تنها ارتکاب قتل عام بلکه استقرار و تداوم شرایط ارتکاب قتل عام بوده است.
نیروهای مسلح اشغالگر و طرفداران ایران و محمدرضاشاه بعد از کشتارهایی که انجام داده بودندو ادامه‌ هم داشت، دستور دادند تا همه کودکانی که در مدارس و به زبان تورکی آموزش می دیدند، تمامی کتاب هایسان را با خود به مرکز سهر (ساحات‌ میدانی) بیاوردند.
پانفارس‌ها آتشی روشن کردند و از تک تک کودکان خواستند تا کناب های تورکیشان را با دستان خودسان به آتش بیفکنند و سپس شاهد سوخته شدن آن ها باشند. برای زدودن اثر این جنایت جنگی و جناین علیه بشریت، بر هر کدام از بچه‌ها یک آبنبات دادند تا ان ها را شستشوی مغزی داده و غم آن ها بخاطر از دست دادن زبان مادری، کتاب هایشان و ... زا با آبنبات پر بکنند.
اما این جنایت هم کافی نبود. آن ها یک جوان تورک، با آگاهی ملی و علاقه بسیار شدید به دولت تورک آزربایجان را گرفته و له همان میدان آورده و در مقابل چشم کودکان و بزرگسالان و برای «عبرت عالم و آدم»، یعنی ترساندن مردم و خفه کردن خواست و‌اراده ان ها، او را مانند یک‌ گوسفند قربانی اما با لب تشنه، زمین خوابانده، با دشنه، سر او را بریدند. 
سپس سر بریده آن جوان را به عنوان شکست اراده دولتخواهی ملت تورک و پیروزی اشغالگران، بالا برده و مردم را به هلهله و شادی و قبول شکست از ایران و‌ فارس مجبور کردند.
 دولت ایران و فارس ها، در هفتاد و شش سال گذشته، روز قتل عام بیش از بیست و پنج هزار تورکی که اراده کرده بودند تا دولت ملی و مستقل خودشان را داشته باشند، تبعید هزاران تورک دیگر به مناطق کویری فارس نشین، سوزاندن کتاب های درسی، کتاب های تورکی علمی،داستانی، سیاسی، حقوقی، مطبوعات و ... تورکی، کشتار ده‌ها معلمی که به کودکان تورکی می آموختند، و ... «نجات آزربایجان» نامیده، جشن می گیرند.

هر سال، در آزربایجان و ایران، آن روز را با کبکبه و دبدبه جشن می گیرند. روزنامه‌ها، مجله‌ها، دیگر نسریات و رسانه‌های دولتی و غیر دولتی به تورک‌ها و خوایت ها و حقوقشان می تازند. ان ها را از نو متهم کرده، مجکوم می کنند و هر سال، برای انتقامگیری و‌کشتار و قتل عام تورک‌ها همصدا سده، قسم‌ یاد می کنند.
در این دوره، در آزربایجان و‌در میان تورک‌ها یک روشنفکر سیاسی که از حقوق ملی و انسانی تورک‌ها سخن بگوید، بوجود نیامد.

 چرا؟

چون نسل روشنفکران تورک را منقرض کرده بودند. هیچ راهی برای باز تولید روشنفکری دولت محور تورک وجود نداشت. زبان تورکی قدغن سده بود. تورک‌ها در رسانه ها و‌مجالسعومی،بطور علنی تحقیر می سدند و کسی جرات اعتراض به تحقیرها و‌توهین ها را نداشت. در هر سال هزاران نوسته و‌موضعگیری بر علیه ملت، زبان، تاریخ، هوین ملت تورک نوسته و‌ منتشر می شد. همه مردم از ترسشات خفه سده بودند و نمی خواستند کشته بشوند‌ سکوت را انتخاب نکرده بودند، سکوت هم مانند زبان فارسی به آن ها تحمیل شده بود و می شود. 
در مدارس و دانشگاه ها، ادارات دولتی و سازمان‌های خصوصی شستشوی مغزی تورک‌ها با شدت تمام ادامه داشت. کسانی که تن به سیستم شستشوی مغزی نمی دادند، به شدیدترین شکل ممکن مجازات می شدند و می شوند.
هویت تورک ها را فارس ها تعیین و‌ تعریف کرده،سپس آن دیدگاه‌های ضد تورک را به عنوان واقعیاتی که باید تورک‌ها قبول بکنند، به تورک ها تحمیل می کردند. 
تورک ها حق انتخاب نداشتند. تنها حق آن ها، ترس، تحمل توهین و تحقیر، سکوت، قبول هر آنچه فارس ها می خواستند و اراده می کردند و اعلام رضایت از زندگی در شرایط قتل عامی جاری بود.


زندگی در ترس دایمی و وحست از مجازاتها ادامه داشت تا این که انقلاب فرا رسید.
فضای شورش و عصیان بر روی تورک هایی که حدود چها دهه در زیر حاکمیت تفکر قتل عام زندگی کرده بودند، باز سد.
ترس‌های فرو‌خورده فرو ریخت و به فریاد و مشت بدل شد. ملت تورک همچون زنجیر، بازو‌در بازوی هم خیابان ها را اشغال کردند و علیه محمدرضا شاه که سمبل حاکمیت پانفارسیسم و صدیت با تورک ها بود، شعار دادند. اما دریغ از یک روشنفکری که به تاسیس دولت ملت تورک اعتقاد داشته باشد. همه مردم تسلیم آخوندهای فارس شدند.
در این میان، آیت الله العظمی شریعتمداری به اتفاق تعدادی از تورک‌ها، اولین حزب نیمه سیاسی تورک‌ها از قتل عام دولت ملی پیشه وری را تاسیس کردند.
تعداد اعضای رسمی ان به بیش از پنج میلیون تن رسید. حنی منی که دوازده - سیزده ساله بودم و مادرم که ببسواد بود و پردم‌که نمی دانست سیاست خوردنی است یا پوشیدنی به عضویت حزب در آمدیم.
آزربایجان داشت عوض می شد. رنگ‌اولیه آن تغییر می کرد. آکوزش به زبان تورکی در همه سطوح و رسمی شدن این زبان در کنار زبان فارسی در مدت کوتاهی به خواست اصلی مردم تورک بدل شد. من که در کلاس اول یا دوم راهنمایی تحصیل می کردم هم جزو سازمان دهندگان اصلی اعتراضات دانش آموزان منطقه «حوکم‌آوار» در خیابان بهار بودم. مدارس ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان های منطقه را تعطیل کرده، تا اداره کل آموزشو پرورشراهپیمایی کرده و خواستار آموزش بزبان تورکی در همه سطوح‌ شدیم.

ازربایجان در حال بازگشت به خویش تن خویش دوران شیخ محمد خیابانی و حکومت ملی پیشه وری بود.

خمینی و اعوان و انصارش، آیت الله تورک را تهدید به بمباران تبریز کرده، خواستار تسلیم تورک‌ها شدند.
در پی آن، تمامی کمیته‌های مسلح طرفداران آیت الله شریعتمداری و دفاتر حزب تازه تاسیس «حزب خلق مسلمان ایران» را بسته و در جنگی مسلحانه ای که یک‌ شب بر شهر حاکم شد، مدیران و طرفداران اصلی حزب را دستگیر و همه آن ها را در یک روز محکوم و اعدام‌ کردند.
دوباره، قتل عام شروع شده بود. در روزهای اولیه، تعداد و شمار کشته شدگان تورک خیلی زیاد نبود اما فضای ترسی که ایجاد و حاکم کرد، بسیار عمیق و نگران کننده بود.
تمامی طرفداران خمینی که قدرت و نیروهای مسلح را در دست داشتند، حتی در آزربایجان هم، علیه تورک ها شعار می دادند: «مرگ بر ضد ولایت فقیه».
این تنها تورک‌ها و آزربایجان، حزب خلق مسلمان ایران وابسته به تورک‌ها و آیت الله شریعتمداری بودند که قانون اساسی و اصل صد و ده آن را شاهی دیکتاتور با عمامه دیده و خواستار حذف این اصل و تقسیم قدرت در میان قوا شده بودند.
ولی قانون اساسی مورد نظر پانفارس ها، تمامی قدرت و قوا را بطور قانونی به شاهی جدید اما قدر قدرت تر با نام خمینی می دادند.

هنوز هم، تمامی احزاب، سیاستمداران، روزنامه نگارران، روشنفکران، حقوقدانان، اساتید، روحانیان، معلمان و ... بر علیه تورک‌ها و آزربایجان، همان شعار را تکرار می کنند.
هر چه جلوتر می آمدیم، هیچ‌ امنیت فکری، روانی، جانی و ... نداشتیم.

فارس ها، افراد تورک هر خانواده را به دو دسته آزربایجانچی و ایرانچی تقسیم‌کرده بودند.

طرفداران ایران و‌ خمینی، به هر دلیلی، پدر، مادر، خواهر، برادر، همسر، فامیل نزدیک و دور، در و همسایه و ... مخالف، تورکچو، شریعتمدارچی را به فارس ها لو‌می دادند.

رژیم بدون هیچ دلیلی و محاکمه ای، حکم صادر کرده، اعدام را اجرا می کرد.
مردم تورک ناچار و مجبور شده بودند تا حتی در خانه و خلوت خودسان، از مسایل‌ سیاسی، خمینی،  آزربایجان، تورک‌ها، خواست‌ها و حقوقشان سخن نگویند.

چرا که نیمی از تورک ها و ایران هم‌ البته، به جاسوس فارس‌ها بدل شده بودند.
تنها راه زنده ماندن، در سکوت و فرو‌رفتن در دل ترس و زندگی در تاریکی وحشت از دولت قتل عام کننده فارس بود.

مردمی که در زندگی خودشان، بارها قتل عام را تجربه کرده و زیسته بودند، در هر محلی که امکان تجمع بود، روی کاغذ نوشتند: «بحث سیاسی ممنوع» و سکوتی سنگین بر تورکها و زندگیشان سایه گسترد. شکست خوردند. تسلیم سدند. خاموش شدند. چراغ مبارزه خاموش شد. صدایی در نمی آمد. همه مرده بودیم یا منتظر مرگ بودیم. زندگی، به خروج از منزل در ترس، توقف طولانی در صف کالاهای کوپنی در ترس، تعریف و تمجید از خمینی، دولت و انقلاب، هدیه کردن زیورآلات به جنگ فارس‌ها، باز گشت به خانه در سایه ترس، نگاه نکردن به هم از ترس همدیگر در خانواده ها، و ... ختم شده بود.
حتی لازم نبود برای حذف کسی، سخن سیاسی از زبان او‌شنیده شود، اگر طرفداران خمینی به کسیظنین بودند، یک‌گرم موتد مخدر با خود به خانه، اتومبیل او می گذاشتند یا به جیب او‌می انداختند و‌خودشان هم آن را کسف کرده، به جوخه اعدام می سپردند.
اعدام تورک ها، تنها کاری بود که هیچ دلیلی نمی خواست. تورک بودن، بالاترین اتهام بود. خود بخود ضد ولایت فقیه بود. اگر می خواست زنده لماند، باید ثابت می کرد که در عمل طرفدار خمینی است و این تنها با جاسوسی برای فارس ها ممکن بود.

سوال هر کسی فقط این بود که چه زمانی مرا دستگیر خواهند کرد؟

آیا این وضعیت،  یک‌وضعیت عادی است؟
ایا قتل عام‌ کنندگان، نمی خواسته اند، این وضعیت را بوجود آورده و بر مردم تحمیل بکنند و از مواهب، منافع، مزایای گوناگون آن بهره مند نشوند؟
آیا مردم در شرایط قتل عام زندگی نمی کردند؟
سوا نهایی این‌که:
آیا هر فارسی و تورکی که مخالف حقوق و اراده تورک‌هاست، در قتل عام تورک‌ها شریک نیست؟

نتیجه:
من فکر می کنم باید تعریف «قتل عام» نه تنها شامل کشتار افراد بشود، بلکه باید قتل عام را وسیله ای دانست که برای دستیابی جنایتکاران به اهدافی بطور عمد طراحی سده و جزو  شرایط لازم برای تامین منافع آن هاست.

انصافعلی هدایت
تورنتو - کانادا
22.04.2022







































Thursday, April 21, 2022

قورخاقلیق کولتورو


         قورخاقلیق کولتورو

قورخاقلیق، قورخاقلیقی کولتوره‌ چئویرمک، سومورگه‌چی سیاستی دیر‌.
اینسان دوغوشدان قورخاق اولماز، قورخاقلیقا تربیه اولار. قورخودانلار، قورخاقلیقی بیر فخر و کار گوسته‌ره‌ره‌ک، توپلومو قورخاق یاشامایا زورلار.

قورخاقلیق فرهنگ و تربیه‌سی، قورخودانلارین‌ کارینا گلر. قورخانلارین ایسه کارلاری اللریندن گئده‌ر. اوندان دیر، دینمز و عوصیان اتمزلر‌. قورخو پیغمبرلری، قورخولوقو دوغال گوسته‌ره‌رک، اونا، دین، آللاهین ایسته‌گی، آلین یازیسی، قضا و قدر کیمی ادلار وئریب، قورخانلارین ریصایتین آلیرلار بو دوروما.

اینانجلی قورخاقلار ایسه دردلرین بو موخددیره‌لرله توخدادیب، قارانلیقلارین درینلیکلرینه و قورخاقلیقا دوزرلر. «ایمام‌ گلجک» دییه، ایناندیقلاری اولومسوزلاری گوزلرلر.

قورخو گلمک، قورخودماق، قورخودا ساخلاماق، قورخولو یاشاماق، قورخولو یاشاتماق و قورخولو یاشام کیمی قاوراملار، یئنیلمیش، تسلیم اولموش، اومودسوز، سوی‌قیریما معروض قالمیش و سوی قیریم قورخوسون حالا یاشایان بیر توپلومون زورلاندیقی تکجه یاشام یول یؤنتمی‌ کیمی گوسته‌ریلر قورخولانلارا.

قوخودا یاشاماق، قورخو کولتورو، قورخولو‌ دوشونجه‌لر، بیریسل و توپلومسال دوغال سئچه‌نک دئییل. قورخو هئژمون گوجونون باسقیسی و قورخو سیاستی‌نین سونوجو دور.

قورخاق بیرلر، توپلوملار، ائللر، یوردلاری، راحاتجا یونتمک‌ اولار. قوخاقلار، قورخودانلارین ال‌ آلتیسی اولوبان، قوخونج اینسانلاردان، قورخودما امیرلرین آلار و قوخوروجولارین داها دهشتلی ایشچیسی اولورلار‌. ائوز ایچینده‌کی درین قورخاقلیقلارین گیزلتمک ائوچون، جسورجاسینا قورخوتماق یول یونتمین ایشه توتار و کندی وفادارلیقینین ایثباتینا چالیشارلار. بونلاردان ائوز‌ جان-قانیندان اولان توپلوما ساده‌جه ایشکنجه، ظولوم و اؤلوم گلیر. اونلار، قورخودان بسله‌نیبن، قورخو اؤره‌تیر و قورخو ماکینه‌سی اولورلار‌.

قورخاقلار توپلومو، یوردو، یوواسی، قولایجا سومورگه‌لشیرلر قورخودانلارا. سومورگه‌یه عادت ادیر، سومورگه‌نی دوغال گورور، دوغال کیمی گوسته‌ریب، دوغال کیمی ده یاشاماغا چالیشیرلار قورخولوقدا قورخاقلار.

سومورگه قورخو روحو و تربیه‌سی، جانین درینلیگینه جوموب و یئرله‌شیرسه، آزاد یاشاماق، پیس گورونور، قیمت‌سیز قورخانلارین دیلینده.
قیمتسیز اولان آزادلیقی، نه‌ ائدر سوموگه‌ قورخوسونو دوغال گوروب، دوغاللاشدیریب، یاشایان انسان و توپلوم قورخولوقو. ده‌یرسیز آزادلیقی نییه‌ یاشاسین قورخاق‌ اینسان، قورخاق توپلوم.
«حیاتا بیر کره گلیریک، یاشام داها تیکرار اولماز، حالی، آنی و ایندینی یاشاماق لازیم.» دییه‌ر، قورخو پالازینین درین قارانلیقلارینا بورونن، اینانان توپلوم و اینسان.

قورخو قارانلیقینین‌ تمه‌لینده، بیر اومود جوزولتوسو جوزولدر یاواشجا و سس‌سیزجه ایچهری‌لرده، بیر یئرده آمما «من یوخ!»، «منیم اوغلو، منیم قیزیم، منیم اریم، منیم آروادیم، منیم باجی-قارداشیم، منیم آتا-بابام، ... یوخ» دییه، باشقا بیریسین اومار داییما گیزلینلرده.

«گلسین بیر الی چیراقلی، سالسین بو قارانلیق، بو قورخاقلیقا بیر ایشق. اومدوقوم.» دییه اومار ایچدن ایچه بیرینه. همده الی چاتماز بیرینه. اومودو، یانلیش بسله‌ییب دئمک.
اومدوقو‌سا، ایچینده‌کی بیریسی دیر. او توپلوم دان بیری. ایمام دئییل، پیغمبر اصلا. اونلاردان بیردیر. قورخونو یاشایان بیری. قورخو دیوارلارین ده‌لیب، ایشیقا یول آچان بیری. اونلاردان بیری دیر، الده ایشیق موجوزه‌سی‌ ایله، قارانالیقداکی قورخولوقون ایچینه دالار، دلر اونو و آچار یولو توم قورخاقلارا.

چتین دیر بیلیرم. یاشامیشام قورخولوقلار دیاری کولتورون. قورخو کولتوروندن قورتولوش چتین دیر اینان منه. آمما بیر کره‌ قوخو توکولورسه، تکجه بیر کره، و اؤلومله بورون‌ بورونا گلیرسه بیر تانینماز، محکوم، قورخاق بیریسی، و اؤلومله، قورخو ایله ساواشا بایراق قاوزارسا قارانلیقدا، او عوصیان جوزولتوسو، بیر گونش‌کیمی پارلاق اولار و توم قورخاقلار، قورخدوقلاری ائوچون بیر بیرینه اوماراق توپلانار و قورتولوشو، اؤلومو، آزادلیقی و بیرداها اؤلومو، چکرلر ذهین‌ ترازیسینده و آنلاشیلیر قارانلیقدا ایتمیش قورتولوشون ائنی، بویو، یئری، ده‌یری، قیمتی.
ایشقلیق ایله قارانلیق، قوخو ایله اؤلوم، اؤلوم‌ ایله یاشام، چکیلیب دنگه‌له‌نیر ایسه، قازانان، آزادلیقدا، قورخوسوزلوقدا، سومورگه‌دن فراغتده، فراغتده یاشاماقدا و گوزل اؤلوم‌ همده آزادلیقدا و عوصیاندا آنلاشیلار، یاشانار.

اؤلوم، بیر اومود، بیر قورتولوش دور، دییه‌ دوشونمک‌ گرکیر‌. «نئجه اؤلوم؟» «نئجه بیر قورتولوش دور اؤلوم؟» سورماق گرک البتته. هر بیر اینسانین سونو اؤلوم دئییلسه‌ نه‌دیر بس؟ قاچان، قورتاران وار می دیر اؤلومدن؟ اؤلوم حتمی ایسه، نه‌دن آزادلیقی، عوصیانی سئچمه‌سین بیر اؤلومجول کیشی، همده قورخاق بیریسی؟

اؤلومو‌، دوشونجه، اینانج، یاشام کیمی سئچمه‌ین توپلوم‌، اینسان، بیرئی، قورخو قارانلیقلاریندا‌ یاشاما محکوم دور. یاشام دییله‌بیلسه اونا‌ البت.
سئچیم سنین دیر. سئچ، داییما قارانلیقدان و قورخودان قورخا قورخا اؤلمکله، اؤلومله سئومک و سئویشمک ایله یاشاماق و سونوندا اؤلمکدن بیرینی.
اؤلمک بیر ایشیق دیر یولون سونوندا، قورخونون جانیندا.‌ اؤلومه‌ اینانماق ایسه بیر یول دور، سونو آیدینلیق، قورتولوش،بللی.

اؤلومون یئرین و زامانین سئچمک سنده دییلسه کی دئییل، نئجه اؤلومو سئچمک و سئچمه‌مک سنین الینده.
نه دن اؤترو؟ نه ایچین‌؟ نئجه؟ جاوابلاماقلا بیرلیکده، قورتولوش، آزادلیق یادا قارانلیقدا، قورخودا یاشاماق، کندی سئچیمین.
اؤلومو، نئجه و نه ائوچون سئچیرسن‌سه، یاشارسان. یاشادارسان. یاشاتدیرارسان کندینی، حورریتینی، میللتینی، دئولتینی و یوردونو ابدیلیک.
ائولومو سئچرسمن‌سه، اونلا باریش اؤلارسانسا، قورخولار دومان کیمی گئدر. قارانلیقلاردا بؤرونن قورتولوش یوللاری آچیلار اؤنومده، اؤنوموزده. بللی اولار یوللار، یوللارین، یوللاریمیز. گئتمه‌لی، گئتمه‌لیلر. گئدن‌لر، گئتمه‌ینلر چیخار ائوزه.



قوشولانلار بیر بیر، داملار کیمی دامار، دنیزه دونر قوشولدوقجا، اؤلمله باریشان و قورخودان خصلاص اولانلار اوردوسو، توپلومو، یوردو.

 اومودلار پئنجره لری آچیلار، اکیلر زمیلرده یئنی اومودلار. اومدوقلارین، اومدوقلاریمیز بار وئرر.


اؤلم ایله قورخو کولتوروندن چیخارکن، توم قورخو تربیه‌سیندن، توم قورخو کولتوروندن، توم قورخو تاریخیندن، توم قورخو تعلیمیندن، توم قورخو ادبیاتیندان، توم قورخو شعریندن-شاعیریندن، توم قورخو فلسفه‌- فیله‌سوفوندان، تو‌م قورخو عاریف- عیرفانیندان، توم قورخو صنعتی-صنعتچی سیندن، توم قورخو تکنوکرات-تکنولوژیسیندن، توم قورخو هنر و اینجه‌لریندن - گوبوتلاریندان، و ... ارینماق گرکیر، یووونماق گرکیر، غوسل ادیب، بئینیمیزی بوشالتماق گرکیر، قورخولوقدان قاچیبان قورتولوشا گیرمک گرکیر، اؤلومله اؤلومه یوخ، اؤلومده اؤلومسوزلویه، اؤلومون‌ قوجاغیندا‌ ینی‌دن دیریلیگه، حیاتا دونمگه گرکیر. یئنی دئوره، یئنی دئورانا، یئنی چاغا، بیزیم چاغا،ایسته دیگیمیز، خیالیمیزدا بویا بوخونا چاتدیردیغیمیز قورتولوش چاغینا گیرمکمیز گرکیر‌، یینیلیک، یئنی دوشونجه، یئنی باخیش،یئنی دونیا گوروشو، یئنی داورانیش طرزینی گئیینمک، اونلار ائوچون ایسه چیرپینماق کرگیر. بو دار دودوک قورخولوق چاغیندان یئنی بیر دئوریمه و اینسانلیقا، حیاتا، یاشاما خیال گوجی ایله گئچمک گرکیر. 


اینان کی قارانلیق، آماجسیز قوخولو اؤلوم و دوشونجه‌ لر ایله دولوب له‌په‌له‌نن، آشیب داشان بئیین‌له‌ر ایله، ایشیقا، اؤلومسوزلوگه، قورخوسوزلوقا، آزادلیقا، قورتولوشا و سومورگه‌نین سونونا یورومک می اولار؟


اونلاردان آرینماق گرکمز می؟ نجاستله، صلات دوشر می؟ ندنسه بیر ایسته‌مه‌ملی یئل بئله، او‌ آغیرلیقدا صلاتی‌ باطیل ادر؟ 

ندنسه، هر بیر یولون، کندینه لاییق یول یؤنتمی وار. هر یولون سونو، کهبه‌یه چیخماز یولداشیم.

بیر چوخ یول، اوچوروما، گیردابا و قارانلیقا گئوتورر، قورخویا گئدر. گئچمیشین هر طور یاشام، دوشونجه و باخیشیندان آرینماسان، قیزل آلمایا یوخ، وئرانه‌یه گئدرسن. 

قورخولوق یول- یؤنتمدن، او فیکیر - دوشونجه‌دن، او تعلیم - تربیه دن، او تاریخ - کیتابلاردان. ارینمک لازیم. هر نه بیزی، بو‌گونکو دورومدا توتولسا یا بو دوروما چکیب،گتیریبسه، اونلاری اونوتماق لازیم گئچمیش قارانلیفلاردان کوچمک و یئنی چاغا گیرمک لازیم. یئنی چاغ، یئنی ادام، یئنی دوسونجه و یئنی باخیش ایستر. کوهنه بئیین‌لر، کوهنه‌ یوللارلا، یئنی چاغا چاتماق اولومسوز دور..

حورریته و قورتولوشا و باشلانقیجا، یئنی یارقلانماق گرکیر. اسکی یاراقلاردان قورتارمادان، یینیسینه یاراقلانماق اولماز. گئجه ایله گونوزو، بیر آندا توتماق اولماز.

گونوزه و قیزیل آمایا دوغرو، هر شئی دئییشمک و یئنی بیر یئنیلیک یاراتماقلا یولا چیخماق لازیم.


انصافعلی هدایت

تورنتو - کانادا

20.04.2022











 







 

Wednesday, April 20, 2022

بشرطی ایران سرزمین تورک‌هاست که ...


بشرطی می توان گفت
«ایران سرزمین تورک‌هاست» که منجر به پانفارسیسم، پان ایرانیسم و مخالفت با حقوق ملل غیر فارس و مخالفت با حق استقلال ملل غیر فارس نشود.

انصافعلی هدایت
تورنتو - کانادا
20.04.2022

















Tuesday, April 19, 2022

ایران جعلی کنونی، بخش کوچکی از آزربایجان




ایران جعلی کنونی، بخش کوچکی از آزربایجان


بیر - هیچوقت تورک ها بر سرزمینی به نام ایران حکمرانی نکرده‌اند‌.

ایکی - ایران، نامی بسیار جدید بر بخش کوچکی از امپراتوری‌های تورکان بوده است.

ائوچ - ایران کنونی، همیشه تحت سلطه و فرمان تورک‌ها بوده است.

دئورد - تا صد سال قبل، آزربایجان، هیچ‌ وقت جزئی از ایران نبوده است.

بئش - آزربایجان و تورک ها، در همین صد سال اشغال، بارها برای بدست آوردن دوباره استقلال و عظمت تاریخی خود، دولت تشکیل داده‌اند.

آلتی - «آزادیستان» شهید خیابانی ، «حکومت ملی» مرحوم پیشه‌وری دو‌ دولت- ملت مستقل تورک‌ها در آزربایجان در صد سال گذشته بودند.

انصافعلی هدایت
تورنتو - کانادا
19.04.2022










 

Monday, April 18, 2022

استعمار و موستعمیره کیتابین اوخونماسی


 



دوستلار
گلن هفته‌دن «استعمار و موستعمیره» حاقدا، تورکجه و جانلی، بیر کیتاب اوخورام.

دوستلارین قوشولماسین ریجا ادیرم.


Dostlar
Gələn həftədən "Sömürgəçilik" haqda, türkcəcanlı bir kitab oxuram.

Dostlarin qoşulmasin rica edirəm.


İnsafəli Hidayət


19.04.2022








آشنایی با دروغ های پانفارس‌ها

 


آشنایی با دروغ های پانفارس‌ها

در تصویر بالا که از اینستاگرام انصافعلی هدایت گرفته ام، یک‌ پان‌ایرانیست پانفارس، از چند جمله و کلماتی استفاده کرده است که یا معنی و محتوای سیاسی-اجتماعی و تاریخی آن کلمه‌ها را نمی داند و یا آگاهانه، دروغ می نویسد.

برای نوشتن این چند جمله، باید نتایج تحقیقات گسترده جامعه شناختی در دسترس  باشد.

آن تحقیقات جامعه شناسانه هم باید توسط جامعه شناسان امروزی، اما در دوران ساسانی انجام گرفته باشد.

بنا بر این:

بیر - «کشور» واژه جدید سیاسی است که در بعد از ظهور دولت-ملت ها پیدا شده و در ادبیات سیاسی وارد گشته است.

ایکی- اگر ساسانی وجود داشته است، باید امپراتوری بوده باشد.

ائوچ- امپراتوری‌ها با اشغال سرزمین‌هایی با زبان ها، ادیان، جغرافیا، آداب و رسوم و ملل مختلف پدید می آیند.
کشور از استقلال ملل تحت اشغال و ستم امپراتوری‌ها شکل می گیرد.

دؤرد - ایران جعلی کنونی هم یک امپراتوری است که از اشغال سرزمین ملل غیر ناهمگون زبانی، نژادی، دینی، جغرافیایی و ... شکل گرفته است.

بئش - ایران جعلی کنونی، میراث‌دار بخشی از سرزمین‌های امپراتوری تورکان قاجاری است.

آلتی- چرا ایران جعلی است؟

یئددی - چون ملل تورک، تورکمن، قشقایی، عرب، بلوچ، لور، گیلک، مازن و کرد در تلاش برای خروج از اشغال و تشکیل کشورهای مستقل خود، جهت اداره سرزمین و ملل خودشان، بر اساس هویت های اختصاص ملی خودشان هستند.

یعنی، وجود اراده‌هایی برای استقلال ملل، دلیلی بر وجود امپراتوری در ایران جعلی کنونی است.

سگگیز. - کلمات «ایران و انیرانی» ، دو مفهوم متضاد هستند. یعنی ایرانی و دشمن ایران.

دوققوز - نمی توان از دوست و دوشمن، یک کشور، امپراتوری و حتی اتحاد ساخت.

اون - بنظر می رسد که کلمات ایران و انیرانی، کلمات سیاسی جدیدی هستند که در کمتر از صد سال اخیر ساخته شده اند.

اؤن‌ بیر - کلمه «آریا» و «آریایی» هم بسیار جدید هستند و عمری کمتر از دوصد سال در ادبیات سیاسی و جامعه شناختی نژادی دارند. این دو کلمه که ساخته و پرداخته  آلمانی‌ها هستند.

اؤن ایکی - در نتیجه، کلمه آریایی نمی تواند به عنوان کلمات سیاسی و جامعه شناختی دوره ساسانی کابرد داشته باشد.

اؤن‌ ائوچ - زبان فارسی هم نمی‌توانسته در دوره ساسانی وجود داشته باشد. آنچه بعضی ها به عنوان پدر بزرگ زبان فارسی یا دری نامیده اند، فهلوی (نه پهلوی) نام داشته است که ارتباط چندانی با زبان فارسی کنونی نداشته است و ندارد. می توان دری و فهلوی را دو زبان مجزا خواند.

اون دؤرد - کلمه اقوام را زمانی می توان بکار برد که یک ملت، با یک زبان بوده باشند اما ریشه خانوادگی هر بخشی از آن ملت حفظ شده باشد.

مثلاً همه تورک ها یک ملت هستند اما می‌توان آن‌ها را از نظر جغرافیایی به تورک های آزربایحانی، عثمانی، قیرقیزی و از نظر قومی به تورکمن‌ها، قره پاپاق‌ها، آغ‌ قویونلوها، قره قویونلوها، صفوی‌ها، شاهسون‌ها، ائوزبک‌ها، تاتارها، اؤغوزها، و ... تقسیم کرد.

اؤن‌ بئش - چطور می توان تصور کرد که دو گروه ایرانی و انیرانی (خودی و غیرخودی) ضد و دشمن هم تا تشکیل دولت عثمانی احساسات مشترکی داشته باشند.

دشمنان، حتما و باید احساسات، زبان، آداب و رسوم، ادیان یا مذاهب، آداب و رسوم و حتی قوانین یا عرف‌های متضادی داشته باشند.

اؤن آلتی - واقعیت آن است که در ایران جعلی امروزی و در زیر سیستم‌های ارتباطات سریع و همه گیر، آموزش و‌ پرورش، چاپ و ... ملل تحت اشغال ایران، دارای یک زبان، یک مذهب و آداب و رسوم مشترک نیستند.

اؤن یئددی - چرا که واقعیت‌های موجود در بیرون از ذهن شما و من ثابت می کنند که چنین ایرانی وجود خارجی ندارند.

اؤن‌ سگگیز - اصلا و ابدا نمی‌توان تصور کرد که در دوره ساسانی و در آن دوره‌ که امکانات ارتباطی بسیار کم، بسیار کند بوده، امکانات چاپ، نشر، نوشتن و آموزش وجود نداشته،   همه ملل تحت اشغال ساسانی‌ها (اگر موجود بوده است) زبان و احساسات ملی و مشترکی داشته باشند.

اؤن‌ دوققوز‌ - نه تنها در آن دوره، ملل تحت اشغال با ساسانی‌ها و فهلوی زبان‌ها اشتراکی جز جسم و روح انسان نداسته‌اند، امروزه هم ندارند.

ایگیرمی - بلکه امروزه هم و در سایه نژادپرستی، دیکتاتوری سیاسی، حذف ملل غیر فارس از سیاست و سیستم سیاسی، دیکتاتوری فکری، اداری، آموزشی، زبانی، اقتصادی، تمرکز همه امور در دستان پانفارس‌های مرکزگرا و وجود هزاران نوع تبعیض، باعث دشمنی بین ایرانی‌ها (فارس ها) و ملل غیر فارس (انیرانی‌ها) شده است.

ایگیرمی بیر - در گذشته ها هم، وقتی امپراتوری تضعیف می‌شد، ملل تحت اشغال و تبعیض، علیه آن شورش کرده، امپراتوری را ساقط کرده، یا امپراتوری جدیدی را تاسیس می کردند و یا امپراتوری سابق، به ده‌ها ملت و سرزمین مستقل تقسیم می شدند.

ایگیرمی ایکی - امروزه هم، با ضعف امپراتوری‌هایی مثل اتحاد جماهیر شوروی، ملل تحت اشغال آن، استقلال خودشان را دوباره بدست آوردند.

ایگیرمی‌ ائوچ - با ضعیف شدن امپراتوری فارس‌ها و فارسی در ایران جعلی کنونی، باز هم ملل مختلف درون آن، به استقلال خواهند رسید.

ایگیرمی‌ دؤرد - جالب آن که فارس‌ها، بر عکس همه ملل دیگر، انکار می‌کنند که قوم یا ملتی به نام فارس وجود داشته و دارای وطنی با مرزهای مشخص تاریخی هستند.

ایگیرمی بئش - در نتیجه، در فردای فروپاشی ایران جعلی و اشغالگر، هر ملت و قومی که خودش را ملت مستقلی با مرزهای جغرافیایی معین می داند، در سرزمین های خود، دولت-ملت مستقل خودس را مستقر خواهد کرد ولی چون فارس و ملتی با مرزهای معین فارس وجود ندارد، سکونت‌گاه‌های فارس زبانان به اشغال ملل دیگر در خواهد آمد.

ایگیرمی‌ آلتی - نه تنها ایران جعلی از بین خواهد رفت، بلکه با از هم پاشیده شدن شیرازه هژمونی پانفارسیسم و زبان فارسی، زبان فارسی به کویرنشینان بدون امکانات محدود شده و فارس‌ زبان‌ها و زبان فارسی آسیمیله شده، در مدت زمان کوتاهی، به نفع دیگر زبان ها از بین خواهند رفت.

انصافعلی هدایت
تورنتو - کانادا
48.04.2022










Sunday, April 17, 2022

هویت ملی، تاریخی، سیاسی و حکومتی تورک‌ها نیازی به تاریخسازی جعلی ندارد


 




هویت ملی، تاریخی، سیاسی و حکومتی تورک‌ها نیازی به تاریخسازی جعلی ندارد

تورک ها، در اغلب ازمنه‌های تاریخی، در راس هرم قدرت و حکومت بوده و بدین سبب هم، تاریخ نگارانی داشته اند.

تورک‌ها، علاوه بر همه هویت های ملی، هویت سیاسی- حکومتی هم داشته اند.

لذا، نیازی به تورکی سازی تاریخ و حکومت نداشته و ندارند.

اما فارسی و فارس‌ها، هویت سیاسی - حکومتی و حتی هویت زبانی نداشته اند.

لذا، فارس‌ها نیازمند تاکید بیش از حد بر زبان، تاریخ و چند کتاب شعر و کلمه جعلی و جدید «ایران» هستند.

چرا که شعر و غزل و «ایران» در تاریخ، مورد استفاده سیاسی- حکومتی نداشته است.

انصافعلی هدایت
تورنتو - کانادا
18.04.2022














قدیمی یا نو بودن زبان اهمیتی ندارد



قدیمی یا نو بودن زبان اهمیتی ندارد؟

زبان، نه تنها جهان‌بینی، درک جهان، احساسات، تفسیر از جهان و‌ انسان را شکل می دهد بلکه باعث بیان احساسات، جهان‌بینی، و انتقال تجربه‌ها هر فردی به دیگران هم می شود.

زبان، بسیار مهمتر از تنزل آن به یک وسیله ارتباطی یا وسیله انتقال معنی از فردی به فرد یا جمع دیگر است. زبان، ممیزه اصلی انسان از دیگر موجودات است.

در نتیجه، باید در باره جایگاه و نقش زبان گفتگو کرد. مهم این نیست که کدام زبان، در دل تاریخ مکتوب بوده است یا مکتوب نبوده است.

مهم آن است که هر ملتی زبانی و حتی لهجه زبانی مخصوص بخود با ویژگی های منحصر بفردی دارد و باید به آن زبان آموزش دیده، زندگی بکند تا بتواند جهان را با زبان خود، نه با زبان‌هایی که شخصیت، انسانیت، تجربه، احساسات و ... او را کتمان می کنند، بشکل تصنعی و ناقص ترجمه بکند.

مهم آن است که هر فرد و ملتی، همان طور که به زبان تازه یا قدیمی خود می نگرد، همان طور که به زبان دارای خط ویژه یا بدون خط  مخصوص خود ارزش و اهمیت می دهد، به زبان فرد یا ملل دیگر هم، همان گونه بنگرد و همان ارزش‌گذاری را داشته باشد.

یعنی مهم آن تست که هر انسانی، همان ارزش و اعتبار را به زبان دیگر افراد و ملل بدهد که به زبان خود می دهد.

اگر فرد یا ملتی مایل است تا دیگران، به زبان او با احترام بنگرند، او هم مجبور است که به زبان دیگران با احترام تعظیم بکند.

هیچ مهم نیست که زبانی، امروز پدید آمده باشد یا هزاران سال عمر کرده باشد.

مهم نیست که زبانی دارای تاریخ مکتوب باشد و زبانی تازه متولد شده و بدون آثار مکتوب باشد.

مهم آن است که به هر دو زبان، به عنوان موجودی مقدس نگریسته شود و حق انسان ها برای زیستن با آن زبان ها برسمیت شناخته بشود.

اردو، اسپرانتو و ... زبان‌های بسیار جدیدی هستند اما به همان میزان حق حیات دارند که زبان هایی با تاریخ بسیار بلند حق حیاط دارند.

انصافعلی هدایت
تورنتو - کانادا
18.04.2022


 

بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 292

  بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 292 https://youtube.com/live/3iyA9DZwBYs