قوم؛ به گروه کوچکی اطلاق می شود که همه اعضای آن گروه، از یک پدر و مادر مشترک زاده شده باشند و کسی خارج از آن نسل یا گروه، به آن گروه نپیوسته باشد.
ملت: معنا و مفهوم وسیع تری دارد.
همچنین بعضی از دوستان «کشور-ملت» را با «ملت» اشتباه می گیرند.
واحدهای سیاسی-سرزمینی می توانند از نظر جغرافیایی، یک ملت را به چند واحد سیاسی - جغرافیایی تقسیم بکنند.
ولی ملت می تواند مفهومی فراتر از محدوده مرزهای سیاسی -سرزمینی داشته باشد.
برای همین، از «یک ملت، دو دولت» تورک سخن می رود و منظور، تورکهای جمهوری تورکیه و جمهوری آزربایجان است.
چرا که مرزهای سیاسی نمی توانند بهم پیوستگی زبانی، فرهنگی، دینی، تاریخی، عرفی، آداب و رسومی، اراده ملی و خواست مشترک یک ملت را نادیده گرفته و آن را به چند قسمت تقسیم بکنند.
مثلاً بخشی از ملت تورک که در سرزمین وسیع آزربایجان ساکن بوده و هستند، در میان دو دولت استعماری «روس-فارس» تقسیم شده بودند.
در حالی که استعمارگران با تکیه بر مرزهای سیاسی، جغرافیایی و دولتی، تورکهای آزربایجان را ایرانی و روسی نامیده بودند اما آنها، یک ملت بودند و خودشان را آزربایجانی و تورک می دانستند و می دانند.
همچنین است دیگر کشورهای تورکیه، تورکمنستان شمالی و جنوبی، قزاقستان، ازبکستان، قیرقیزستان که همگی آنها یک ملت با مرزهای جغرافیایی و دولتهای مجزا هستند.
اما تورک ها، علاوه بر این دولت-کشور ها، در نقاط مختلفی مانند ایران جعلی، روسیه، اوکراین، عراق، سوریه، قبرس، یونان، چین، مغولستان، تاجیکستان، افغانستان، و ... پراکنده بوده و درصدهای قابل توجهی از آمار جمعیتی آن ها واحدهای سیاسی را تشکیل می دهند.
این جدایی و نام های متفاوت روی آنها، نمی تواند تورک بودن آن ها را کتما بکند.
البته کشورهای استعماری تلاش کرده اند تا با تاکید بر یک مشخصه جغرافیایی یا طایفهای ملت تورک و نامگذاری برای آنها، پردهای بر نقطه اشتراکی آنها که تورک بودن است، افکنده و آن ها را تجزیه کرده، تحت کنترل خود نگهدارند.
اما تورکها با تأسیس سازمانهای مستقل و بین دول تورک، بر این نقیصه قایق خواهند آمد و روزی، روزگاری همه تورکهای جدا از هم، متحد و یک کشور تورک فدرال، کنفدرال یا ایالات متحده تورک را تاسیس خواهند کرد.
من معتقدم: اگر مطلبی را به زبان فارسی می نویسیم، باید به جای «ایل» از کلمه «ملت» استفاده بکنیم. اگر نوشته ما بهزبان زیبای تورکی است، باید از «ائل» که به معنی ملت در فارسی است، استفاده بکنیم. اجازه ندهیم، فارس ها به هویت زبانی و تورکی، ملی تورک ها توهین بکنند یا ما را تحقیر بکنند. خودمان هم عامل تحقیر ملت خودمان نباشیم.
یازار دئدی: او زامانکی لیدرلر، سیاسال سوء قصدلری محکوم اتمکده سوسقون قالدیقلاریندا نه ایش گورونه بیلردی کی بو اولقونو کندی باشینا یوروملاماغا و کندی حوضورسوزلوغونو، باشقالارینا آچیقلاماغا چالیشدیلار. آمما بریلتیلمه لیدیر کی اصلا او حاقلی اولماقا چالئشمادی. اگر اونجللولر ان کیچیک بیر آنلایئش بلیرتی اولسا، ایچ راحاتلیقی ایله و سئوینجله قبول ادردی. آمما بو برلیرتیلر اولمادیقی ائوچون بیر قیبتا ایله باخیلمییاجاق، کندینی بیر ایقلیمدا (دوشونجه ایقلیمی) بولور. سومورگه نتین دومونو باشقا بیر دوروملار عاینی توتار. دولایئسیلا عاینی آنالیتیک (یورومو) یونه تملری (مودیریت) اویقولامالی.
یازارین فیکرینجه، او زامانکی سومورگه چی لر، اولوسال لیدرلره باسقی باسدئلار تا اولوسالچی حرکتی و اونا باغلی اولان قوروپلارین سیاسال ایلملرین، سوء قصدلرین هابئله تیرورلارین محکوم اتسینلر آمما لیدرلر با حاقدا دوشونجه لرین بیلدیرمه دیلر. سومورگه چی مجبور قالدی تا ائوزباشینا اونلاری یوروملاسین. بو سومورگه ده گئچن بیر سیاسال، پیسیکولوژیک، توپلومسال بیر اویون دور. سومورگه چی ائوز ایچینده اولان دوشونجه لری و ایتتیهاملاری سومورگه اهالیسینه و اونلارین ائونجوللرینه وورار. ایندیکی بونلار ساکیتلر، بس تایید ادیرلر. سونرادا پولیس دن و عدلییه دن ایستر تا بونلارین حاققیندا بیر ایشلملره باشلاسینلار.
بو ایش، ایراندا، ائوچ سومورگه چی قوروپلارین عوهده سینه قویولوب دور. بونلاردان ایکیسی رسمی حالدا ایران-فارسچیلیق دئولت سیستیمینه باغلی دیرلار. او بیریسی سه، دئولته قارشی گورونن جریانین ایچینده دیرلر. آمما بو ائوچ قوروبون، فارسچی ایرانچلیلیقدا بیر باغلانیلاری وار.
سومورگه اهالیسینین حاقلارین دانان، اونلارلا دوشمانلیق ادن، اونلارین بئیین لرین یئخاماغا چالیشان و اونلارین هر اولوسال جرکتلرین و ایشلرین، سومورگه اهالیسینه یوخ، باشقا بیر آکتورلارا باغلایان، فارس هابئله ایرانچی یازارلار، قازئتچیلر، اویرتمن لر، اونیوئرسیته خوجالاری، ایمام یا موللالار، رادیو، تیلیویزیوندا چیخیش ادنلر، ایدارهلرده چالیشانلار، مودورلر، مجلیس نوماینده لری، اوردو ، سیلاحلی گوجلر، پولیس، عدلیه و هر کیم کی دئولت ایله باغلی دیر، سومورگه اهالیسینه ایتتیهاملار وورار، اونلارین چالیشقانلارینین توتولماسین و موجازات اولماسین ایستر. بونلار، توم توپلوملارین بئینین یئخاماقدا ان اونملی یئری توتوبلار. چون توم تعلیم سیستیمی، دین سیستیمی، میدیا سیستیملری، ایداره سیستیملری، ایشه آلماق و ایشدن آتماق سیستیملری توتماق، موحاکیمه اتمک و محکوم اتمک اونلارین اللرینده دیر، بئیین لرین یئخانماسیدا اونلارین هده هربه و آلقیشلاری ایله ایره لیلر.
بئیین یئخاماقدا ان گوجلو آراج قورخو و موجازات آراجی دیر. اینسانلار، موجازاتدان قورخدوقلارینا گورا، گوجلونون و قورخودانین سوزلرینه تسلیم اولارلار یادا تسلیم اولونموش کیمی گوسته ریرلر آمما ایچلرینده عوصیان ادرلرل.
بئیین یئخامانین ایکینجی ان گوجلو آراجی ایسه "آلقیش"لاماق و ائولگو یاراتماق دیر. موجازات، هرده هربه، بئیین یئخاماقدا، آلقیشدان چوخ ایشله نر. آلقیش داها آز ایشلنکه گینه باخمایاراق، ائولگو یا "قهرمان" یارادار و بو قهرمانلاری، توپلومسال ائولگو و داورانیش یول یونتمینه گتیرر. اینسانلارین ایچلرینده مشهور اولماق، توپلومون حورمتین قازانماق، اونلارین حاققیندا دانیشماق ایستکلری وار. هامی ایستر تا اونو تانیسینلار و اونون حاققیندا دانیشسینلار، اونون گییمیندن، پوزوندان، دوشونجه سیندن، دوروشوندان و ... تقلید (یانسیلاماق) اتسینلر. بو نون او بیری آدی "مود" قهرمانلاری دیر کی میدادا یارانارلار. اینسانلاردا اونلاری یانسیلارلار. بو مودئل لر ساده جه فیلیم، دیزی، پارپالتار، آیاق قابی، چانتا، ساچ، آرابا، سوروجولوک، حتتا کوک و آریق اولماقلا سئنیرلانماز بلکه دوشونجه ایله، دانیشیق شیوه سی ایله، کیتابلارلا، سیاستده یا توپلومدا اتکی بوراخماقلا، پارتیلرله و ...ده مودئللر یارانار و اینسانلار اونلارین گئییمیندن، دوروشوندان، دانیشیقلاریندان، سئوزلریندن، دوشونجه لریندن، داورانیشلاریندان، تاوئرلاریندا یانسارلار.
دئولتلر، حوصوصیله ایران فارسچی دئولت و سیستیمی، بو مودللری ایسته یرک، آماج الئوزره یارادار. اونلاری میدیالارا چیخارار. اونلاری زنگین و آدلیم قئلار. اونلاری قیبته ادیله جک و آرزو ادیله جک دورومو گتیریر. اینسانلاردا آرزیلاری دالیسینجان، اونلارین ائورنک توتاراق، آرزولاین کندی چالئشمالاریندا یوخ بلکی او مودئللره تای اولماقدا، اونلار کیمی داورانماقدا، گئیینمک ده، و ... گورولر.
بئله یانساماق، تکجه قره یاخا آداملاردا گورونمز. اگر کودیتاچی ریضا آخیرچینین شاهلیق دوورونه باخارساق، اونون دانیشمانلارینین بیر چوخو "آیاق دئرناغیندانف باش ساچادک باتیلی اولمالییق" دوشونجه سین داشیرلار. بو دوشونجه، "یانساما" دوشونجه سی دیر کی تکنوولوژی ساحه سینده، "مونتاز" آدی ایله تانینیر. حالا یوز ایلدیر، ایران، باتیدان مونتاژ ادیر و هله ده بیر شئی یاراتماق گوجونو الده اتمه میش. چون یانسیماق، بیر آرزئنی الده ائتمک ائوچون چالیشماق دئییل بلکی بیر آرزونو، باشقاسینا بنزمک ده گوره رک، اونون یانسیماسیندا چابالاماق دیر.
اونلار ایل سونرا بیر چوخ مملکتلر، قورولوب، تکنولوژی صاحیبی اولوبلار آمما ایران هله ده کی وار یانسیماقدادیر. نییه؟ چون ایران "مودئرن" و یئنیلیگی دوشونجه و یارادئجیلیقدا تعریف اتمه میش دیر. تقلیدده تعریف اتمیش دیر.
مثلن، ریضاشاه دوورونده، باتیلی اینساندان و باتی گلیشمه سیندن نئجه بیر تعریف وئارایمیش؟ بونو، او دئورانین سیاستلریندن باشا دوشوروق. ریضاشاهین امری ایله اینسانلارین یئرل و تاریخسل و توپلومسال آنلام داشییان بورکلرین باشلاریندان گوتوروب، باتیلی ارککلرین پاپاخلارین؛ "لبه داری" اونلارین یئرینه قویدولار.
سونرالارسا، یئرل ائورتیلن آیاق قابیلاری، ارککلرین آیاقلاریندان چیخاریبان، اونلاری "وئرنی" یا ایشیلداق باشماق کییمه یه مجبور بوراخدیلار. اولوسال ائورتیم داها بیر آددیم دالی اوتوردو. ارککلرسه داها بیر آددیم باتیلی مودئللره یاخینلاشدی. داها سونرا، ارکک لری مجبور اتدیلر، گلنکسل پال پالتارلارینین یئرینه، باتیلی پالپالتارلاری گئیسینلر. کیراوات باغلاسینلار. ساققاللارین وورسونلار. یخه لرینه گول تاخسینلار. توپلوم هر آددیم کندی ائورتیمیندن اوزاقلاشدی. گورونوشده، باتیلاشدی. آمما اولمادی. یئنی بیر امیر گلدی "خانیملار دا ارکک لره تای باتیلی اولمالی. اولوسال گئییم لری، باشماقلاری، بزنمکلری، ائورتولری، آل وئری، ترک اتمه لی و باتیلاشمالی. باتی ائورونلرین آلمالی، باتی ائورونلرین گئیمه لی، باتیلی بزنک لری ایله بزنمه لی.
ان باشدا ریضاشاهین عاییله سی و اونون دوره سینده کی "رانت"چیلار قازاندیلار. هر نه یین کی ائورتیمی ایچه ریده دایاندی، اونو، باتیدان گتیریب، بوویوک تیجارت و فایدالار الده اتدیلر. ایکینجی درجه ده ده باتیلی ائورتیجیلر، یاتیرئمجیلار، هابئله ایخراجاتچیلار میلیاردلار قازاندیلار. یوز ایل گئچیر، بو میللتلر داها چوخ باتیلاشئر، ائورتیملر یاتیر، خاریجه دن هر شئی گلیر و نفت پولو ایله بیر ریفاه حاکیم اولوب، آمما بیر گون بو نفت قورتاراجاق و آلیم گوجولری صئفئر اولاجاق. نه خاریجه دن آلابیله جک، نه ده کندی ائوره بیله جک. بو اولوسلار، آجلیقلا سفالته محکوم دور.
ایکینجی فارسچی ایرانچی بئیین یئخاما قوروپو ایسه هر اولوسون کندیندن اولان اینسانلاردیرلار. بونلارین ایشه احتیاجلاری وار. ایش ده دئولتین الینده. دئولت ایشه نه گیرمک ده اونون ایستکلرینه تسلیم اولماقدان گئچیر و ایسته یرک بئنین یئخاماسی گرکیر.
یادا کندی ایشین آچماق ائوچون، دئولت دن یادا دئولته باغلی اولان بیر قورومدان ایذین آلمالی دیر. بو ایذینی آلماق ائوچونف دئولتین قویدوقو کوشوللاری قبوللانماق گرکیر. او کوشوللارا اویماق گرکیر. ایچده اونلاری یاشاماسادا، دیشدا و توپلومدا اونلاری یاشایان و اونلارا اینانان کیمی تاوئرلار گوستر مه لی دیرلر. قارئت و درگیلرین صاحیبلری، موستقیم دئولتین الی ایله سئچیلیر. هر آداما قازت و درگیلرین صاحیبی اولماق حاققی وئریلمیر. اوندا سونرادا، درگی نین یازیلاری و گئدیشاتی گوز آلتیندا توتولور. گئدیشات، دئولت ایسته دیگی یونده اولمازسا و بئیین یئخامازسا، همن باغلانیر.
بونلاردان علاوه، دئولت هر اولوسداکی پانفارسی ایرانچیلاری توپلار. اونلارا ایش وئریر. اونلاری، همن اولوسون ایچینده گیزلر. اونلار همن اولوس آدینا چالیشیر کیمی گورونورلر. آمما هر یوندن باخئلئرسا باخئلسین، اونلار فارسچیلیق و ایرانچیلیقی رسمی سیاستلری و ایشلری اولاراق ایرهلیده توتارلار. بونلار، ایش زورونلوقوندان اولانلارلا فرقیلی دیرلر. ایش زورونلوقوندا اولانلار، مومکون اولدوقجا، فارسچیلیق اتمزلر آمما دئئلتین سئچدیکلری، علنی و رسمی اولاراق، فارسچی ایرانچی اولار و بو یولدا، ایرانچی فارسچی اولمایانلاری، آختاریب، تاپارکیمی گوسته ریرلر. سونرادا، توپلومون بیر بولومونون بئینین یئخاراق، مثلن تورکچولری، فارسچیلیقلا اولان تهلوکه لی اینسانلاری، توپلومدا پیس گوسته ریر و اونلارین یارقیلانماسین، موجازات اولماسین ایسترلر. امیین کوجلری و عدلیه بو بئیین یئخامانئن و توپلومسال موجازاتلارین توپلومسال پیسیکولوژینین حاضیرلانماسینین آردیندان، مئیدانا گیریر و اونلاری توتاراق آغیر جزالارا محکوم ادر.اورنک اولاراق، بیر تورک، تهران شهرینده اون یئددی ایل حبسه و ایکی ایل سورگونه محکوم اولموش. نه دنی ایسه، ائوینده و کندی دفترینه لاتینجه آلفابئتی ایله تورکجه گونلوک یازماق دیر.
ائچونجو قوروپسا، ایراندان قاچمیش و رئژیمین دوشمانلاری گورونن کیمسه لر، قوروپلار و ائورگوتلردیرلر. بونلارین ایچینده، رادیولار، تی وی لر، سوسیال شبکه لرده چالیشان، حتتا بودجالارین اوروپا و آمریکالی لاردان آلان موخالیف گورسه ننلردیرلر. بونلار، موللا رئژیمی ایله دوشمانلیق اتمک لرینه باخمایاراق، فارسچیلیق و ایرانچیلیقدا و بو یولدا بئیین یئخاماقدا، فارسچی ایرانچی موللا رئژیمی ایله عاینی یول یونتمی توتوبلار و عاینی یوللارلا اینسانلارین یئینین یئخیرلار.
یازارا گورا: هر بیر سولچو سومورگه چینین ائونونده ایکی یول وار؛ یا سومورگه لشتیریلین و سومورگه نی داناجاق. وار اولوشونو اینکار ادجک یادا کندینی داناجاق دیر.
یازارین بو جومله سی قئسسا آمما درین گورونور. هر بیر اینسان، ائوزللیکله ایر بیر سومورگه ده دوغولوبسا، یا اورا هر نه دن دولایی کوچوبسه، یا بیر کوچمن عاییله ده دوغولوبسا، اورداکی دورومو دوشونمه سی گرکیر. سومورگه چیلر له سومورگه آراسئندا اولان ایلیشگینی دریندن دوشونمه لی و قرار وئرمه لی دی. اونون قرارینین ایکی باشی وار: یا کندینی داناجاق یادا سومورگنی. کندینی دانماق میلیونلار قات سومورگه نی دانماقدان زور دور. چون، ان باشدا کندی ائوزللیکلرینه، ائوزونون کارینا، چیخارلارینا، اوستونلوکلرینه، آیرئجالئقلارینا بیلگه اولمالی. سونرا، اینسانلیق، اینسان حاقلاری، برابرلیک، اولوسال یاسالار، ائورنسل یاسالار، ائورن سل آدلانان عدالت، ائورنسل اخلاقا تای قاوراملاری قبول اده. ایر بو قاوراملاری دریندن دوشونور و اونلارین نه آنلاما گلدیکلرینین دریندن دوشونور و اینانیرسا، کندینی تانیمیش و کندی حاقدا بیلگیلنتمیش اولور. ایر اولدوقو توپلومدا، ائوز کار- چیخارلاریندان، اوستونلوکلریندن، آیرئجالیقلاریندان واز گئچرسه، آیدین بیر وارلیغا چئوریلیر. اوندا، سومورگه و سومورگه اینسانینین یانئندا دورا و اونون ایرادهسین، ایستگین و حاقلارین ساوونار. یوخ، بو بیلگیلره اولاشمیش اولورسا آمما ائوزونون کار-چئخارلارین، اوستونلوکلرین، آیریجالیقلارین قبول ادر و اونلاردان ال ائوزه مز ایسه، سومورگه ایله سومورگه چیلیکی دوغال بیر ایلیشگی آنلار. سومورکه نی ، سومورگه چیلیگیده دانار.
بو ایلیشگینی دوغال آنلاماق ائوچون، اورتادا بیر چوخ گوجله قودرت تئوریسی وار. "زورلولار حیاتدا قالابیلرلر. گوجسوزلر ائولومه یادا گوجلولرین ایستگینه بویون ایمه یه محکوم دورلار." کیمی سوزلر وار. بیر سومورگه چی، ائوزونو، سومورگه نین قارشئسیندا چوخ گوجلو گورور. بو گوجلو گورمه نین ده سیلاح، عسگر، اوردو، تکنولوژی، ثروت کیمی دایاناقلاری وار. بونا قارشیلیق دا سومورگه اهالیسینی گوجسور بولور. چون سومورگه نین سیلاحی، عسگری، اوردوسو، تکنولوژیسیف هابئله ثروتی یا یوخ دور یاسا چوخ آز دیر و سومورگه ایله قییاسلانابیله جک بیر دورومدا دئییل. بوندان دولایی، بو ایلیشگینی دوغانین دوغال یاساسئ کیمی قبول ادیر. نئجه کی دوغادا دا گوجلو، گوجسوزو اودار. اینسان توپلومو و توپلولوقلاریندا دا گوجلولر، گوجسوزلری یئنر و کوله دورومونا گتیرر.
بونلارا باخارساق، سومورگه چی بیرئی یادا توپلوم، سومورگه یه، سومورگه توپلومونا، سومورگه اینسانئنا، هابئله سومورگه اشتیریلنلری اینسانلیقدان و اینسان کیمی یاشاماقدان دوشورر. اونلارین اینسانلیق صیفتین اونلاردان آلار. اونلاری حایوان یادا اشیا کیمی گورر و دوشونور. بونون ائوچونده اونلاری دانماق، ائدولدورمک، حاقسیز بولماق، آشاغالاماق،داها قولای دیر.
بونا قارشیت، کندینی دانماق چوخ زور دور. بئله گورونور کی اصلینده هر بیرئی ائوز ایچینده بیر سومورگه چی دیر و باشقالاریندان دوز یا دولایی قازانماق ایستر. بودا او دئمک دیر کی هر بیر اینسان و هر بیر توپلوم، کندی ایچینده بیراینسان سومورگه چی دیر. چون سومورگه چیلیک کارلا قازانجا دایانار. هر بیرئی ده کندی قازانجینین دالیسئجان دیر. حتتا توپلوملار بو قازانجین آز چوخلوغون قبول اده رک، حیاتا توتولار. قازان قازانج ایلیشگیسینی توپلومون، حتتا چردک توپلوملارین تملی گورونور.
هر بیرئیله توپلوم، قازانجا و سومورگه یه دایانان ایلیشگینی دوغال گورور. دئولتلر قازانج ایلیشگیسینین ائوزرینه قورولورلار. داها چوخ قازانانلارین یانئندا دورورلار. حتتا چوخ قازانانلار داها آرتیق قازانسینلار دئییه، توم توپلوملارین سیستیملرین قازانجا و قازانجلاری یوکسک اولانلارا سازی یونتلتیرلر. بو تونلتی داها وئریملی اولسون و داها "دوغال کیمی گورونسون، قبول اولسون" دییه، بئرئیلرین بئیینلرین یئخاماغا باشلار. بئیین یئخامالاردان دولایی، هر بیرئی، کاری و چیخاری قازانج گورر. قازانجین آز-چوخلوقونو یاپای (مصنوعی) یوخ، دوغال آنلارسا، اونا باش ایر. همن ایلیشکییه قارشی چئخئبان، دوشمان کسیلمز. ایر بئیین یئخاما اولمازسا، هر بیرئی قازانجلارین آز چوخ اولدوقون گورر گجورمز، کندیندن سورماغا باشلار: نه دن بعضیلرینین قازانجی باشالاریندان قات قات چوخ دور؟
بئیین یئخاما سیستیمی، هر بیر شئیی و هر جور ایلگینی دوغال گوستردیگیندن، توپلوملار سس سیز قالمانی دا دوغال بولور. دوغاللیقی و دوغال گورونمه نی کیم دانماغا جسارت ادر کی؟ شیمدی، هر بیر بیرئی، بو توپلومدا یادا توپلولوقدا یاشاما دوغار. دوغمامیشدان بئله، دویقولاری، دویدوقلاری، اونون بئینین یئخانماسئنا باشلار. دوغدوقدان سونرا، آتا-آنا، قوهوم-قارداش، یار-یولداش، اورتامیندا، اونلارا بنزر بیر شکیلده بویا باشا چاتماغا گئر. ایر اونلاریندا بئیین لریده یئخانمئشسا، بونون بئینینین یئخانماسی سوز قونوسو دئییل بئله. دوغال کیمی داوام ادر. دوغال یاسالار کیمی سورر. هر بیر سس، سئوز، جومله، یازی، شکیل، داورانیش، دویقولارین نئجه لیگی ده بئله بئیین یئخاماق ائوچون قورقولانمیش. بیزیم بئینیمیزی اوجوز شکیللندیریرلر کی ایراده اتمیشلرو بو ایراده صاحیبلری کیملر دیر؟ آتا-آنالار می دیر یوخسا دئولت می دیر یادا گوجلولر یوخسا پارا صاحیبلری می دیرلر؟
بئیین یئخاماق سیستیمی و ایشلری، سیاستلری، آماجلاریف هابدله آراجلاری بیر نئچه نسیل سورر ایسه، دوغا یاساسی کیمی آلقئلانیر، یاشانیر. اوندان قاچماق اولاناقسئز کیمی گورونور. آمما بعضی حرکتلر، دویقولار، کارلار، قازانجالار و چاتیشمامازلیقلار، ایستر ایسته مز اورتایا چئخار. بو چاتیشمالار، کارسیزلیقلار، چوخلوقلار، چوخونلوقلار، آزلیقلار، آزینلیقلار، فارقیلیقلار، اوستونلوکلر، آیرئجالیقلار کیمی قونولار، بعضی بیرئیلرین و توپلوملارین ایچینده سورقو ایشارتین یارادار. بونلار، توپلومدا دوغال کیمی گورونون ایلیشکیلرده شک ادرلر و دوغرو اولوب اولماماقلاریندا کوشکو دویارلار. هر جوره کوشکو، فارقیندالیقین (خودآگاهی) و کندی ایله کندینه بیلکیلنمه نین باشلانقیجی دیر. کوشکولار چوخالدقجا، درینلشدیکجه، گئنیشلشدیکجه ده کندینین فارلیندالیقینا یوکسلیر. هر نه قدر کوشلولاریندا و فارقیندالیقندا یوکسلیرسه، او قدر بئیین یئخاماسیستیمینین آلتیندان چئخار. هر نه قدر او سیستیمدن اوزاقلاشئرسا، اسکی کندینی دانار و حتتا اونلا دوشمان بئله کسیلیر. آمما فارقیندالیقین بیر گئنیش ضررلری وار. تک قالار، قوروپلاردان، دوستلوقلاردان، اقربالیقلاردان آتیلماسادا، داییما دانلانیر. تنقیده توتولار. "نه دن ایشینی، گوجونو، یئرینی، گلیرینی الدن وئرین" دییه سورارلار. آصلیندا بونلاراتا سوزلر، سورقو دئییل. بئیین یئخاما سیستیمینه تسلیمه چاغیرماق دیر. چون او، هر نه قدر فارقیندالیقینا یوکسلیرسه، او قدر کار، چئخار، اوستونلوک، فارقیلیجالیق، توپلومدا کی یئرین، گلیرین الدن وئریر. تکله شیر. یوخسونلاشیر. باشقالارینجا قازانج وئرمیر بلکه قازانجلاریندان آزالابیلیر بئله. اونا یاخین فایدالانان توپلوم دا بونو ایسته مز. باسقی چوخ آغیر گلیر. بونون ائوچون دور کی کندینی دانماق چوخ زور دور. ان قولایی، سومورگه نی دوغال گوروب، دانماق دیر.
ایران آدلانان سیاسال وارلیقدا، فارس سومورگه چیلیگی کندینی نئجه دانسین؟ سیستیم ان باشدان بئیین یئخاما ائوزرینه قورولموش و پورقراملانمیشکن، دوغالف یاسا گورونورکن، توک بیرئیسل و توپلومسال یاشامی ایچینه آلدیقدان دولایی، کیمسه سومورگه، سومورگه چی، سومورگه چیلیک، سومورگه اینسانلاری، توپلوملاری دییه بیر قاوراما اینانمازلار. ایر ده بئله بیر قاورام وئارسا بئله، اونون ایران چرچیوسینده اتولماسینا اینانمازلار. هر کیمسه بو قونولدا دانیشیرسا، اونو خایین کیمی گورور، رد ادرلر. ابدا کوشکویا بئله دوشمزلر. سورو بو دور: نه دن ایراندا کی فارسلارلا برابر، آزربایجان تورکلویو، قشقایی تورکلویو، تورکمن تورکلویو، عربلیک، بلوچلوق، کوردلوک، لورلوق، گیلکلیک، مازنیلیکه تای میللتلرین بیر چوخو کوشکو دویمازلار. حتتا کوشکو دویامانی بئله یئرسیز بولارلار؟ عجبا ایران ایچینده کی فارسا یونلمیش آیرئجالیقلاری گورمز اولوبلار می؟ یوخسا بویله بیر قاورام یوخ مو؟ یوخسا ایران - فارس سیستیمی بیر موکممل سیستیم دیر و ایچینده هئش آیری سئچگینلیکلر یوخ دور مو؟
سن، تورک دئییلسین. سن، تورکلشمیشسین. سن، آذریمیشسین. آذریلر ده فارس ایمیشلر. بئینین یئخانمیش، تورکلشمیشسین. موغوللار سنی تورک اتمیشلر. سنین دیلین تورک دئییل. تورک دیلی ضاییف دیر. تورکلرین دیلی یارادیجی دئییل. تورک دیلینده، تاریخ بویو کیتابلار یازیلمامیش. فارس دیلی دونیانین ان دادلی دیلی دیر. فارسجا شعر دیلی دیر. تورک دیلینین آلفابئتی یوخ دور. فارس دیلینین آلفابئتی وار. سن تورکلردن فرقیلیسن. تورکلر وحشیدیرلر. سن سه وحشی دئییلسین. تورکلر عاغیلسیزلار. سنسه عاغیللیسان؟ فارس عاغیللی وزیرلر تورکلرین حوکومتلرین یونتمیشلر. او وحشی تورکلری آدام اتمیشلر. تورکلر بورایا گوچمه دیرلر. سنه تورک اولورسانسا، بورادان کوچمه لیسین. تورکلرین وطنی یوخ دور. تورکلرین توپراقلاری، تاریخ بویو ایران دییه گئچمیش. آزربایجان، تاریخ بویو، ایرانین بیر پارچاسیمیش. تورکلرین حوکومتی یوخوموش. تورکلر، تاریخسیزلردیر کیمی سوزلری هر گون یوزلر دیلدن، اوخوریور، اشیدیر، گورور و یاشارلار آمما ندنسه، چوخ دا آلینمازلیقلا بیرلیکده، آشاغالیق دویقوسونو دا دویمازلار. او حالادا کی بونو دویماقلاری دوغال اولمالی دیر.
چون هر بیرئیی، بیرئی اولاراق، هر توپلومودا توپلوسال بئیین یئخاما سیستیمی ایله یئخامئشلار. فارقیلیقلیقیندالیقی (آگاهی به خود آگاهی) ائولدورموشلر. بئیین یئخانماق، یوز ایل داوم اتدیگیندن دولایی، درین، گئنیش بیر گلنک حالینا دونموش. ان آزی بئش نسیل دالبادال بونو یاشامیشسا، اوندان دولایی، توپلومون دوغاسی حالینی آلمیش. بو دوغا، توپلومون کارلارین، قازانجلارین، آل-وئرین، گل-گئدین، اوتور-دورون، گوتور-قویون، کار-کورون، دوغالیقدان چیخارمیش و یئنی بیر توزه دوغالاشدیرمیش. یئنی اینانجلار، یئنی قاوراملار، یئنی یاساری دوغال اتمیش کیمی گورونور. بونلاری دانماق، کندینی، کندی قازانجلارینی، کارلارینی، گل-گئتلرینی، آل-وئرلرینی، گوتور-قویلارینی، کار-کورلارینی و ...دانماق دئمک دیر. کندینی دانماق، صئفئرا انمک دیر. تک قالماق دیر. توپلومدان دئشلانماق دیر. ایشسیز، گوجسوز قالماق دیر. موجتاج اولماق دیر. نو چیتنلیکلری چکمک هر بیر بیرئیین ایشی دئییل. بونون ائوچونده ان قوئلایی، بئیین یئخاماق سیستیمینین تعلیملرینه، یاسالارینا، عورفلرین، آلیشقانلیقلارینا الیشقان اولوبان، آلئشقان یاشاماق دیر. بونلاردان آسئلاراق گورونور کی ایراندا، فارسلیقی، ایرانچیلیقی، دانماق یوخدور. ترسینه، تورکلویو، تورکچولویو، عربلیگی، عربچیلیگی و باشقا میللتلری و اونلالا ایلگیلی هر بیر قاورامی، کیملیگی، حاققی، دانیرلار. بو دانماق، ساده جهف فارسلارا عایید دئیل. هر بیر کیمسه کی ایران دا بویا باشا چاتمیش ایسه، میللتلری، میللتلره باغلی کیملیکلری، حاقلاری، ایستکلری، ایراده لری و ... دانیرلار. چون دانمازلارسا، چوخ قازانجلاری الدن وئرمه لی و پیس گونلری یاشامایا زورلانمالی دیرلار.
یازارا گورا "اگر بئله بیر سولچو اونونده کی یوللاردان بیرینی سئچمزسه، کاوشاقدا قالار . بونون سونوجوندا دا گرچکلیکله اولان ایلگیسینی قایب ادر." بو جچومله نین آنلامین ایران آدلانان ائوکه نین توم اینسانلاریندان آپا آچیق گوروروز. ایرانلی اولان بیرئی لرین بیر چوخو، دونیانین و چئوره لرینین گرچکلیگین الدن وئریب لر و بئیین لرینده یارادیلمیش بیر ذهینسل دونیادا یاشئرلار. آن باشدا، ایراندا، فارسدان باشقا میللتلرین، وار اولدوقلاری حالدا، وارلیقلارینی قبول اتمز، دانارلار. اونلارا عایید هئش بیر ائوزللیکلری، کیملیکلری قبول اتمزلر، فارس دیلیندن، فارس تاریخیندن، فارس ادبیاتیندان، فارس شعریندن، فارس کیتابیندان، درگیسیندن، رادیو-تیلویزیاسیندان باشقا هر بیر شئین اولماسی ایله قارشی دیرلار. اگر ده، اوردا بوردا، بیر آزجاجیق قبول ادرلرسه ده، اونا شرط شوروط قویارلار. اونلاری فارسا، فارسلیقلا باغلاماغا جهد ادرلر.
ایرانلیلارین آیکیوسو سکسن دورده ائنمیش اولماسینا باتخمایاراق، ایرانلیلاری دونیانین ان عاغیللی خالقی بیلیر، اینانیرلار. ایرانین ان دالی قالدیقینی گورمه دیم توتاراق، اینکیشاف اتمیش میللتلری بئله، هئچ اولمازسا بیر نئجه ساحه ده، گئری قالمیش دوشونورلر. دونیانی ایرانلیلارین عاغیلی یونیرمیش کیمی دوشونورلر. آمریکانین، اوروگالی ائورکه لرین ان باشدا گلن ایش آداملاری، یونتنلری، موهندیسلری، یارادیجیلارین ایرانلی بیلیرلر. بودا باعث اولار تا اونلار دونیانین گرچکلیگیندن قوپسونلار. دونیا گرچکلیکینه چاتماق ائوچون چالیشماسینلار. ترسینه، تاریخین قارانلیقلارینان سئغینسینلار. همن قارانلیقلارا فخر ادرک، گئری قالماقلارین آچیقلاسینلار. هر باخیمدان آشاغا اولدوقلاری حالدا، توم میللتلری آشاغالار. کیچیک گورور. حتتا اونلارا یول یونتم گوستریر. "قیسساجاسی میتوسا باشلار" یازار دئدی.
بورادا ائوچ قاورامی بیر بیریندن آیئرماق لازیم دیر: توپلوم، توپلولوق و کیتله.
توپلوم، بیر چوخ سایدا بیرئیلردن عیبارت دیرلر کی اونلارین بیر بللی یئرده توپلانئب یاشاماقدان علاوه، دیلده، دینده، گولتورده، عنعنه لرده، گلنکلرده، گورنکلرده، گئچمیش تاریخلرینده بیردیرلر. اوست اوسته ده عاینی آماجلاری، ایستکلری و ایراده لری وار. بونلارا بیر اولوس یا میللت، قوم دا دئمک اولار. میثال ائوچون، تورکلر بیر توپلوملار. هر هانکی شهرده یا مملکتده یاشارلار یاشاسینلار، اگر قونشو اولاراق، بیر بللی توپراق ائوزرینده یاشارلارسا، توپلوم دورلار.
عاینی حالدا تورک توپلوملاری دا وار کی هر کند و شهر و هابئله هر بیر ائولکه و سیاسال بیر مملکت ائوزو ائوزنه بتوپلوم دور. آمما بونلان بئله، بو چاغدا، خالیص توپلومون اولماسی اولاناقسیز گورونور و یئرین "توپلولوقلارا" وئریر.
توپلولوق، چوخ توپلوم، میللتلر یا قوملار اولان بیر یاشام یئری دیر. بو قاوراما ایران-فارس توپلومسال بیلگیلرینده "کثیر الملت" سوزو وئریلیب. مثلن، تبریز شهری، بیر توپلولوق دور. چون تبریزده، تورکلردن باشقا، ارمنی لر و بیر نئچه فارس دا یاشارلار. نئجه کی ارومیه ده بیر توپلولوق دور. ارومیه ده ده تورکلردن علاوه، بیراز کورد، بیر نئچه آسوری و ارمنی توپلوملاریندان دا اولابیلیر. بونا ان آنلاملی میثال ایسه طهران و ایستانبول شهرلری دیرلر. طهراندا تورکلر توپلومونون یانیندا، فارس توپلومو، عرب توپلومو، گیلک توپلومو، مازن توپلومو، کورد توپلومو و ... ده وارلار کی دیللری، دین لری، تاریخ لری، اولوسال منفعتلری، چیخارلاری، دونیا گوروشلری، دیندن دوشوندوکلری، یاشام طرزلری، سیاسال و باشقا ایستکلری فرقیلیدیرلر.
اوسته کی ایکی قاورامدا، اینسانلار، حتتا توپلولوقدا کی توپلوم اولاراق، کندلرینین کیملیکلریندن خبردارلار. او کیملیکلری داییما گوزلرینین ائونونده توتار و اونلارا اساسن یاشارلار. اونلارا قارشی دورمازلار یا قارشئی چیخمالارین آپا آیدین بللی اتمزلر. الببته کی ایش، ایداره، قانون و تعلیم سوییه سینه گلینجه، بئیین یئخامادان دولایی، فارسلاشمیشلار آمما گئنه ده، هر بیر فورصتده، توپلوملارینین کیملیگین یاشاماغا چالئشیرلار و عوذور ایسته یرک "منیم آتام آنام تورکدور" دییرلر.
بو ایکی قاوراما قارشی "ایتگینلیک" یا "کیتله" قاورامی دورار. کیتکله داییمی بیر وار اولوش دئییل. کیتله بیر زامانلاردا و بیر قونودان دولایی اورتایا چئخار و بیر آز زامان گئچمه دن اریییب یوخ اولار. اصلینده، کیتله بیر بیرئیلر توپلولوقو دور. کیتله ده توپلومسال کیملیکلر گیزله نیر، گوزدن قاچار و اونوتولار. البتته کی بو بو اونوتقانلیق ایستییه رک اولماز. بلکه او کیتله نین سیاسال، توپلومسال، ایسپورتسال ایشلمی بو دورومو یارادار و بیرئیلره زورلار. اونلاردا بیلمه دن، اونون اتکیسی آلتیندا قالاراق، کیملیکلرین ایجبارین و زورون اونودورلار و بیر کیملیکسیز بیرئیلر کیمی داوراناراق، کیمسیزلر توپلولوقونا دونوشرلر. بونلان بئیله اونلارین ان آزیندان بیر کیملیکلری وار. او دا فیلان تاکیمین طرفداری اولماق دیر.
بیر ائورنک ایله بونو داها قولای آچیقلاماق اولار. بیر فوتبول تاکیمی باشقا بیر فوتبول تاکیمی ایله بیطهراندا یا ایستانبولدا یاریشدادیرلار. اونلار مین تاخیملاری سئونلر اولادا توپلانمیشلارو یاریش بیتر بیتمز، بیر بیرلریندن آیرئلاجاقلار و هر بیرئی کندی توپلومونا دونه جک دیر. آمما بو یارئیش سئراسئندا و اورادان گئدرکن، اونلار بیرئیسل و توپلومسال کیملیکلرین ایتیره جکلر. بیر باشقا روحا و کیملیکلره صاحیب اولاجاقلار کی باشقا واختلاردا، او روح و داورانیشلار اونلاردا گورونمز. ان باشدا، اینسانلارن توپلومسال کیملیگی گیزله نیلیر و یا ائوزرینده دورمازلار. ایکینجیسی، بیرئیسل کیملیکلر ده بیر کنارا آتیلار. ائوچونجو سوف اورادا، فوتبول تاکیمینا باغلی اولاراق، گئچیجی ایکی قارشی قارشییا بیرئیلر توپلولوقو یارانار. او بیرئیلر یئتیشمیش ارکک و خانیملار و کیچیک قئزلار و اوغلانلاردان عیبارتلر. چوخ آز اولابیلیر کی بیر بیرلرین تانیسینلار آماا تانیسالار بئله، باشقا باشقا تاکیمین طرفداری اولسونلار.مومکون دور مهندیس، دوکتور، اویرتمن، اورنجی، ایمام یا موللا، ایشچی، دئمیرچی، مارانقوزچو، دوولت ایشچیسی، دوولت مامورو، پولیس، عدلییه مامورلاری، آووکات یا حاکیملر و حاکیمه لر اولسونلار.
بونلار ائوز توپلوملاریندا دو توپلولوقدا، ایشلرینه، توپلومسال و بیرئیسل کیملیکلرینه اویقون اولاراق تاوئر گوسته ریرلر. قانونلاری جیددیه آلئرلار. داها یئتیشگین، داها اوسلو (عاغسللی) و دوشونجه لی اساسلی تاو.ئرلار گوسته ریرلر. اوزلرین یاسالار قارشئسئندا سوروملو سایئرلار آمما فوتبول آلانئندا ایکن، اونلارین هپسینی اونوتور و همن بیرئیسل، سورومسوزلولوقدا ایتمک ایسترلر. سورومسوز داورانار و بیرئیسل و توپلومسال سوروملولوقلارینین ترسینه تاوئر گوسته ریرلر. بئله گورونور کی اینسانلارین بیر یونوده، "ایتگین" اولماق ایمیش آمما بو ایتگینلیگه و ایچینده کی باشقا بیر روحا، عو.صیانا، ائوزگورلویو یاشاماغا، بیرئسل، توپلومسال کیملیکلر قارشی پیخارمیشلار. بوردا، اینسانلار، بیرئیسل، ایشسل، و توپلومسال تاوئرلاری ایتیرمک ایسترلرو داها ائوزگولویو بورادا تاپیرلار. اونون ائوچونده، بیر کاچ ساحات ایچیندهف بیر باشقا روح اونلارا حاکیم اولار. بو روح توپلوملاریندا اونلاردا گورونمز یا گونده لیک گورونن بیر تاوئر دئییل. ساده جه، بیر کوشوللاردا، یئنی بیر توپلولوق و یئنی بیر یاشام و یئنی بیر روح یاشانئر. الببته او زاماندا کی بیرئیسل، ایشسل و توپلومسال یاشاما دونرلر، یاشادیقلاری تاوئرلارین نئجه یاشاندیقینا بئله اینانامازلار. او روح اونلاری سرسملتمیش، مست و کئفلندیرمیش و کندیلیکلریندن چیخارمیش کیمی گورونور. بونان بئله، او قئسسا یاشامدان راحاتسیزلیق دویمازلار. اونون تیکراریندا اومارلار. بیرببرلرین،پولیسه وئرمرلر، بلکه پولیسین الیندن آلماغا چالئشارلار. اونلار بیربیرلرین تانیمازلار، تانیسالارسا، بیر بیرلرینه چوخ یاخین اولمالی و بیربیرلرین دستکله مهلیلر. بو دستک بیر عصبیت و تعصوبدن قایناقلانار کی عاینی تاکیم ماراقلیسی اولماقدیر. بیر تاکیمین ماراقلیسی اولماق، اونلارین بیر موددت ائوچون بیربیرینه یاخین ادر. آمما اونلارا ایتگینلیک آتموسفرینده یارادار. چون چوخ آز احتمالی وار کی بریده قارشئلاشالار. اوتانالار یا ایشلری و تاویرلاری حاقدا دارتیشالار. البته اگربیر نئچهسی بیربیرلری ایله تانیش اولوریا، هم او حاقدا دانیشار و دانیشیقلاریندان دا کئف آلارلار. همده او داورانیشلارینا و تاوئرلارینا فخر ایله باخارلار.
یازار دئدی: بیر سولچو، سومورگه اینسانینین سومورگه چییه قارشی "شیددته" الوورماسینی قبول اتمیر. او بعضی ایلملری آنلاماز یا اونا آنلاتماق اولماز. او بو ائیلملری شوک ائدیجی گورر.
بورادا نئچه دوشونمه لی معنالار وار. بیر اینجیسی، سومورگه اینسانلارینین سومورگه چییه قارشی سیلاحلی موجادیله سین قبول اتمز. بونون آنلامی بودور کی اونلار، سوموگه چییه ایذین وئریرلر تا شیددته ال وورسون آمما سومورگه اینسانینا همن حاققی وئرمیرلر تا قورتولوشو و سربستلیگی ائوچون سیلاحلی ساواشا گیرسین. بورادا بیر ایکیلیک و صیددییتکی دوشونجه وار. نه دن، ایشغالچی سومورگه چی نین سیلاحلی حاقی وار تا "امنیتسیزلیک" باهاناسینا، شیددته ال ووراراق، خالقین ایستیقلالین، آزادلیقین و ان اونملی اولان حاکیمییت حاقین محو ائتسین؟ آمما سومورگه اینسانی حاقلارینی آلماق ائوچون ساواشماسین. اونلارا سومورگه اهالیسینی ائولدورمک حاقین وئریر آمما سوموگه اهالیسینه دوشمانلارین ائولدورمک حاققین وئرمیرلر؟
بو دوشونجه ایران آدلانان ائولکه ده، او قدر سومورگه چی حاکیمییت طرفیندن تیکرار اولوب کی بوتون میللتلریم بئینی یئخانمیش و بو سوزو محکوم ادیرلر. تورکلر، عربلر، بلوچلار، تورکمن لر، لورلار، کیلکلر، مازنی لر،ین بیر چوخو، پانفارس و پان ایرانیست لر کیمی دوشونور و داورانیر. اونلارا تای، ان باشدا، ائوزلرین سومورگه لشمیش بیر ائل بیلمیرلر. ائولرین ایرانلی بیلیرلر. بیر پانفارس و پان ایرانیسته تای، فارس دیلین رسمی و کندیلرینین میللی دیلی سایئرلار. فارس-ایران سیلاحلی گوجلرینه سیلاحلا ائوز میللتلرین ائولدورمه نی رسمییته تانیرلار آمما کندی میللتینه بو حاقی وئرمیرلر کی ائوز میللی حاقلاری ائوچون سیلاح گوتوروبن، دوشناندان قئرسینلار.
بو حالدا، پانفارس و پان ایرانیسن و حتتا بئیینلری یئخانمیش بیرئیلر بعضی "دامغالار"دان فایدالانیرلار. بو دامغالاردان بیریسی "تجزیه طلب" دیر. هر نه قدر بو دامغا، چوخ ایشله نیرسه و چوخ آداملارا و قوروهلارا وورولور ایسه، فارسلاشمیش اینسانلارین یئیینینده "تجزیه قاورامی" داها چوخ یئرآلمیش و بو آنلاما گلمیش کی ایراندا یاشایان اینسانلار ایکی یئره بولونوبلر: تجزیه طلب لر و ایرانچیلار.
بو ایکیلیگه باخارساق، بللی اولار کی فارسلاشمیشلارین ذهنینده، ایران دئدیکلری سیاسال قاورام ایکییه بولونموش دورومدا دیر. اونلار، هر نه قدر چالیشیرلار چالئشسینلار، بو ایکیلیگی ایچلرینده یاشئرلار و اونون گئنیشله مه سینه شاهید اولورلار. بو، میللتچیلره بیر بویوک ظفر دیر. اونو رسیمییته تانیرلار. توپلومدا اولان بیر جریانا دامغا وورماقلا، اونو کوتولمک ایله، انو موهار اتمه گه و داها چوخ بیرئیلرین ایستیقلالچی جریانلارا قوشولماسین دییه، چالئشیرلار. "پان" دامغاسئدا عاینی "تجزیه طلب" قاورامینا تایدیر و گوسته ریر کی هر گون پان فارسیسم و پان ایرانیسم گوجلرین باشقا پانلارین کارینا الدن وئریر و گوجو آزالیر. فارسچی ایرانچیلار داها قبول ادیبلر کی بیر میللت وار کی تورک یا عرب، یادا بلوچ و ... دیر. ایرانچی و فارس دئییرلر. اینانیر کی اونلار، کندی میللتلرینین حاقلارینا و ان باشدادا ان اونملی اولان میللی حاکیمییته اینانیبلار.
بو بیر اعتیراف دیر کی پانفارسیسم و پان ایرانیسم داها بئیین یئخاما گوجون الدن وئرمیش. میللتلر هر گون داها چوخ کندیلرینین اولوسال حاقلارینین اولدوقونا اینانیرلار. هر نه قدر میللتلر آراسیندا تشکیلاتلار اورتایا چیخار و مللتچیلیک ادر، سئنیرلاردان، دیلدن و اولوسال حاکیمییت و دولتچیلیکدن دانیشارلارسا، او قدر ایرانچیلیق دالی دالی گئدر. بو قورخونو یاشاقی تجزیه طلب و پانا تای سوزلرله گوسته ریرلر. بو او حالدا دیر کی فارسچی ایرانچیلار چالیشیرلار، بو میللتلرین کیملیکلرین و ایستکلرین اینکار اتسینلر و گورمه دن گئچسینلر.
یازار دئدی: سولچو سومورگه چیلر، سیزین سیاسال موجادیله نیزی ساچما گورورلر و اونلارین بئیینلرینه یئرلشمز. اونلار سومورگه هالیسینن آچیقلامالارین قبول اتمز.
دیققت ادرسک، فارسچی ایرانچیلاردا فارس اولمایان میللتلرله بو موعامیله نی ادیرلر. آزربایجان تورکلرینین، قشقایی تورکلرینین، تورکمن لرین، عربلرین، بلوچلارین و اوبیری سوموگه لشمیش میللتلرین سیاسال موجادیله لرینی ساچما، عاغیلسیزلیق و یئرسیز بیلیرلر. اونلارا گورا، فارس دیلی اولا اولا، نه لازیم دیر کی میللتلر کندی میلللی دیللری، تاریخلری، حاکیمییتلری، ائکونومیلری، دونیا گوروشلری، دین باخیشلاری، و ... ائوچون موجادیله اتسین لر. اورتادا فارسچی ایرانچیلیق بیر تور باخیشی، یولو، یاشامی هامی ائوچون جیزمیش و حاضئرلامیش.
نه دن، فارسچی ایرانچی، میللتلرین موجادیله لرین "ساچما" آنلیر؟
چون اونون بئینی یئحانمیش. او اینسانلارین فرقیلی اولمالارین و فرقلیکلرین قبول اتمیر. اونلارین کیملیکلرین دانیر. رسمییته تانیمیر. عاینی حالدا، او بیر سورو کیملیکلری و دورملاریا قبوللانیب و نمینسه یه رک اونلاری یاشئر. اونون، بیر قورخوسو یوخ دور. بیر شئی ایتیرمز بلکه هر بیرئیین فارسلاشماسی ایله، فارسچی ایرانچی داها چوخ قازانار. بو قازانج اونا خوش گلیر و بونودا دوغال آنلیر. دوغال اولمایان بودور کی میللتلر اولوسال حاکیمییت، آنا دیلی اولوسال تاریخ، اولوسال چیخارلار و ... ایسته یه لر. اونلار بیر قونولاردا بئیینلری دولدورولموش و اونا عادت اتمیش لر. اونلارا بو عادتی ترک اتمک اولاناقسیزدیر.
یازار دئدی: هر بیر خبر کی سومورگه دن گلیرسه، اونلارا کوشقو دویار. اونلاری یانلیش بیلیر و دییر کی اونلاری بو حرکه عایید دئییل.
سومورگه چی، میللتین بئینین یئخاماق ائوچون، داها چوخ دامغا وورار. او میللتلردن گلن خبرلری دوغرولاماز. چون قبول اده مز. مثلن دییر کی تورکلر بو ایشی گورمزلر. اونلار ایرانین صاحیبی دیرلر. صفویلر، یانی تورکلر بو ایرانی قورموشلار و تورکلر بو ایرانین باشی دیرلار. بو ایشلره گیرنلر، تورک دئییرلر. آذری دئییرلر. اونلار ایرانین دوشمانلاری و اوزگه دوولتلرین مامورلاری، جاسوسلاری دیر. حتتا بونا گورا کی تورکلره محببتین گوسترسین، دییر: بونلار، تاولانیبلار. بیر عیدده لر بونلارین آغیللارین اوغورلامبشلار تا بو میللته دئسین کی ایرانا ساری ائوز دونده رین. بو سیزین گوناهی دئییل و بیز ایرانچی فارسچیلاری سیزلری کی تاولانمئسیز، باغئشلاریق.
یازار علاوه ادیر: سولچو سومورگه چیلر ایددیعا ادرلر کی سومورگه نین لیدرلری، بو ائلملری اونایلامازلار.
او بیری طرفدن ایسه، لیدرلره، یاشیل چراغ یاندیرار و اونلارا دئییر کی سیز ده گلین بئله دئیین و بیزدن اولون. محببتیزی، ایران سئورلیگیزی گوسته رین. آزربایجانین سیاسیلری، یازارلاری، عاغیللیلاری سیلاحلی و غیر مدنی یول یونتملر ایله قارشیدیرلار. بو سوزلرله، او لیدرله ره قاچماق یولو، سوروملولوقو آتماق یولون گوسته ریرلر. اصلینده، پسیاست دیلی ایله، اونلارا باریش و "گلن منله اول" یولونو گئسته ریرلرو. "بویله چیخیش ادرسن، کندینی قورتاریرسان" دییه مساژ گونه ریرلر. تو کوپرولری یئخمامیش اولورسان. بیر گون گلیر کی مندن مرحمت ایسترسن. او گون گلیرسه، من ده سنین بو توتومونو گوزده توتاراق، سنین جزاندا ایندیریم یاپارام، دییه اوستو ائورتولو سوزلر گوندریر.
بعضی لیدرلرده بو پوسویا دوشرلر. "بیز سیلاحلی ساواشی و شیددتی قئنیریق" دییه یازی گونده ررلر یادا دانیشارلار. مثلن، میللت جادده لره توکولوب و فارسچی ایرانچی دوولتدن سورورلار، نه دن عدلییه آنا یاسانی ایشله مه قویماز؟ نه دن، آنا یاسانین ایشلمی طلب ادنلر توتولوب، حبس ادیلیبلر؟ نهدن عدلیه، بو اینسانلاری دستکلمک یئرینه، اونلارا آغیر جزالار وئریر؟ دییه سورسالار و دئسه لر کی بئله بیر عدلییه سیستیمینه ایحتیاج یوخ دور و عدلییه نی اودا چکسه لر؟ بعضی لیدرلر، رئژیمین تورونا دوشه رک، بو ائیلملری قئنارلار. بو قئناماق، قئنایانلارا، رژیم یانئندا بیر آوانتاز ساخلار آمما حرکتده بیر شک، گوونسیزلیک ده یارادار. بودا، فارسچی ایرانچیلیقین کارینا گلیر.
رئژیمین و پانفارسلارین بئیین یئخامالارینین بیر طرفی ده بورادا گورونر. نییه کی هم قورخو یارادیر همده ایمتیاز وئریر. بوندان دولایی دیر کی تورکلر، بیر اولوس اولاراق، حالا سیاسال موجادیله لریندن، سیلاحلانمامیشلار و سیلاحلانماق، بیر یول یونتم اولاراق، آماجلاری ائوچون ایشلنمیر. تورکلرین سیلاحلانماسی کیمین کارین و کیمین ضررین ساخلار؟ بو سورویا جاواب، تورکلرین لیدر سوییه سینده بئیین لرینین یئخانماسینین درینلیگین گوسته ریر.
او زامانکی تورکلر، عربلرین، کوردلرین و بلوچلارین سیلاحلی ساواشدا، ایران و فارسچی عسگرلرینین ائولورولمه لرینی محکوم ادیرلر، فارسچی ایرانچیلارین قوردوغو تورا دوشورلر. نیه؟ چون ائولن عسگرلردن بیر نئچه سی تورک دور دییه، فارس حاکیمییتی یانئندا صف آلیرلار. اونلار، بیله لر یا بیلمییه لر، فارس و ایرانا قارشی اولان میللتلرین سیلاحلی حرکاتین، سوئی قصدلرین، شیددتی ائیلم لرین محکوم اده رک، تورکلره سیلاحلانماییئن، بیز فارسچی ایرانچیلارین یانئنداییز و اونلارلار بیزیم چیخاریمیز بیردیر، دییه مساژ گونده ریرلر.
نییه کی چیفته استانداردلیق اتمک اولاماز. اگر بیریسی کوردو، عربی، بلوچو، فارسین تورک عسگرین اولدورمک ائوچون محکوم ادرسه، تورکلره دییر کی بیز فارسلا ساواشمامالییق. نییه کی اگر بیزده سیلاحلانساق، کیمی ائولدوره جه ییک؟ فارسا و ایرانچیلیقا جان وئرمه یه حاضیر اولان تورکو ائولورمه لییک. بیزده بونو ایسته میریک. نه اولدو؟ تورکلر سیلاحلانمادیلار. نیه؟ چون بئینی یئخاندیقی ائوچون آیئرت اده بیلمه دیکی ایرانچیلیقا و فارسا هر کیم عسگر اولورسا اولسون، تورک و تورکچو دئییل. او فارسچی و ایرانچیلیقین عسگری دیر. اونا اسگیدن، موزدور دییرلردی. او عسگر و عاییله سی، تورک عسگری اولماق ایسترسه، آن آزی بودور کی ایران اوردوسوندان قاچار و عسگرلیک اتمز. اگر عسگرلیک ادیرسه، دئمک، تورکه یوخ، فارسا چالئشیر. او داها تورک دئییل. فارس دیر و ایرانچی دیر. بیزیم لیدرلریمیز، یازارلاریمیز و آیدینلاریمیز، بو تله یه دوشموشلر و بوندان چیخماقلاری لازیم دیر. بودا بئیین یئخانمانین بیر بویوتو دور.
باشقا یوندن ده بیر عیدده، تورکچو آدینا، مئیدانا چیخاراق ایددیعا ادیر و بئیین یئخامایا تازا بیر بویوت وئریر. اونلارا گورا، کوردلر، عربلر، بلوچلار دسته دسته اعدام اولورلار آمما چون تورکلر مدنی حرکت ادیرلر، اعدام اولمورلار. بیز کورلرین، عربلرین، بلوچلارین سیلاحلی ساواشلارین محکوم ادرسک، رئژیم بیزه قارشی یوموشالار. رئژیم بیزی ائوز یانئندا گورور. بیزه داها یاخین حیس ادر. بلکه بیزه حاق وئرر. آمما بیز اونلارین سیلاحلی ساواشلارین قئناماز ایسک، یا ائوز وطنداشلاریمکیزدا سیلاحلی ساواشا سوررسک، فارسلا آپا آچیق دوشمانلیق ادریز. بودا، فارسلارین غضبین اوستوموزه چکمک دئمک دیر. فارسلار بیزلری ده دسته دسته اعدام ادر.
بو تور دارتیشما، بئیین یئخامانین کندیسی دیر. بیلیریک کی قورخو و قورخوتماق، سویقیریمین سونوجو و تسلیمه آپارماق ائوچون بیر ائیلم دیر. قورخو یاراتماق، بئیین یئخامانین و قورخماق ان درین بئیین یئخامانی یول یونتمی دیر. تسلیمه تشویق اتمک دیر.
کیتاب اوخومالییق: سومورگه چی وسومورگه لشتیریلن لر - 20
یازار: آلبرن مئمی
19.05.2022
یازار دئدی: سونوجوندا، سوسیالیستلرده "میللتچیلیک" حاقدا بیر راحاتسیزلیق وار. ایشچی پارتیلرین ایدئولوژیسینده دالغالار اولدو. سولچو قازئته چیلر و کوشه یازارلار (ستون نویس)، میللیتچیلیک حاقدا احتیاطلی توتوم توتدولار. اولابیلدیینجه میللتچیلیگی آز اله آلئرلار. محکوم اتمه یه یا دا اونایلامایا جسارت اتمزلر. بیلمزلر کی نئجه تاریخسل گلجه گی دوشونه رک، میللیتچیلیک ایله نئجه اینتیرقره (بیرلشدیرمک) بیلمیرلر. حتتا بیلمیرلر کی سولچولوقلا-میللتچیلیگی اینتیقره اتسین لر یا یوخ. سومورگه خالقلارینین وئردیگی قورتولوش موجادیله سی چئشیتلی تاریخسل، توپلومسال و پیسیکولوژیک ندنلرله بلیرگین بیر اولوسال (میللی) و اولوسالجی (میللیتچی) گورونوم آلمیش دیر.
ایراندا یاشایان سومورگه لرین میدیاسی، میللتلرین سیسی اولاراق، یوخ دور. بعضی قازئته چیلر، کوشه یازارلار وتوپلومسال میدیالاردا قلم چالانلار یا دانیشانلار، تورکلرین و باشقا میللتلرین ایستک لری حاقدا، آپ آچیق دانیشابیلمیرلر. میللتچیلیک اتمه لری ایمکانسیز دیر. نیه کی میللتلرین ائوزگور میدیالاری یوخ دور و توم میدیالار یا فارس و سومورگه چی دوولتین میدیالاری دیرلار یادا اونلارین گوزتیمی آلتیندادیرلار.
باشقا دییشله، فارسچیلیقدان و ایرانچیلیقدان باشقا بیر دوشونجه یازیلاماز . میدیایا داشیناماز. هر نه تورکلر، عربلر، بلوچلار و باشقا فارس اولمایان میللتلر حاقدا یازیلیر، همن میللتلرین محکوملوقوندا قلمه آلینیر و دانیشیلیر.
چوخ آز دوشونجه صاحیبی وار کی هم ایران آدلانان سیاسی سومورگهچی توپراقلاریندا یاشایا همده فارسلاشمامیش میللتلرین اومودلارری و ایستکلری حاقدا یازا یادا دانیشا. چونکو، توتولماقدان، زیندانا سالینماقدان و اوزون حبسلره محکوم اولماقدان چکینیرلر.
بوندان دولایی، فارس اولمایان میللتلری ایستگی و اومودلاری و ایراده اتدیکلری دوروملارین سئوزچوسو، دئشاریدا یاشایان تورکلر یادا هر میللتین آیدینلاری اولورلار.
بو ایکیلیک اورتادا دیر. فارسچی ایرانچی حاکیمییتی و اونون بفالی ایشچیلری، یازارلاری، قازئته چیلری، حوقوقچولاری، اویرتمنلری، پروفئسورلاری و ... توم چیخیشلاریندا، یازیلاریندا و توتوملاریندا، میللتلرین آیدنلارینی کوتولویه رک، اونلارین ایرلی سوردویو قاوراملارادا کوتولوک دامغالارین وورورلار. بو جور باخیب، یازماق و دانیشماق، ایراندا بیر کولتوره چئوریلیب. هر کیم بئیین لری یئخانمیش و دوولت مامورلاری کیمی یازمازسا یا دانیشمازسا، تورکچولوک و پان تورکچولوک یادا باشقا میللتلرین پانلیق دامغاسینی قازانار.
عاینی زاماندا، تورکلر و باشقا میللتلرین آدینلاشمیش بیرئیلریده یازماق و دانیشماق ایستیرلر تا "چون من یازیران (دانئشیرام) بس وارام" دئسینلر. ایراندا یاشاماق، ایران چارچیوه سین قبول اتمک دئمک دیر. اونو رد اده مه سین دئمک دیر. اونلار، بو ایکیلیگین اورتاسیندا آوارا قالمیشلار. توتوملاری نه اولسون کی نه شیش یانسین نه ده کاباب؟
چوخ حایئف اولسون کی ایراندا، هئش کیم "یوخ" دئمه نی اویرنمئییب. یوخ دئمک داها راحات دیر. اگر بیریسی بیر تورک دن یا هر بیر بیرئیدن بیر سورو سورور کی او سورویا جاواب وئریرسه، دامغالانابیلر.، او سورویا و قونویا گیرمه مک داها قولای و داها عاغیللیجا گورونور. آمما بیر چوخ اینسانلار، سورولارین قاباغیندا "بو منیم بیلگی و ماراق آلانیما گیرمز" "مینم بو قونودا فیکیریم و دوشونجم یوخ دور" دییه مز یادا دئمک ایسته مز. ائوز ائوزونه، ایرانچیلیق و فارسچیلی یونونه آخار و او توتومدا قونوشار، یازار، دامغالانماسین دییه. دامغا قورخوسو، ایشسیزلیک قورخوسو، توتولماق قورخوسو، پولسوز پاراسیز قالماق قورخوسو، اونو فارسچیلیقا و ایرانچیلیقا یونلته رک، اوتماتیک اولاراق، ائوز میللتینین آیدینلارین، یازارلارین، دوشونورلرین، میللتینین ایستکلرین، اومودلارین، دئییشیم ایراده لرین قارالاماغا، پیسله مه یه، یونه لیر. ایستر ایسته مز، رنگی آزدا اولسا، محکوم ادر. او حالدا کی "بیلمیرم"، "منیم بیلگی آلانیم دئییل"، "منیم بوقونودا یا بونا تای قونولاردا دانیشماق صلاحییتیم یوخ دور" دئسه، ایکیلیک توروندان آلنی آغ چیخار. هئش بیر طرفی اینجیتمز. دامغادا یئمز. آمما اینسانلار، سیاسی دئییرلر. سیاسی دوشونه بیلمیرلر. گئری اوتورماقی، کیشیلیگین زدلنمه سی کیمی آلینیرلار. جاواب وئرمه مه نی، بیلگیسیزلیک و کاریزمانین جئزئلماسی کیمی دوشونورلر. او حالدا کی جاوابسیزلیق، اونلار ائوچون هر ایکی طرف ده داها سیاسی پرستیژلی بیر کاریزما یارادیر و اینسانی داها درین دوشونور گوسته ریر.
بورادا بیر سورو اورتایا چیخیر: بو آداملار دوستلار می، یوخسا دوشنلر دی یادا خایین دیرلر می؟
هر بیر میللتین دوستو، او میللتدن اولمایان باشقا بیر میللتدن عیبارت دیر کی او میللت ایله دوشمنالیق اتمیر. اونون قازانجلارینا، ائوز قازانجلاری چرچیوه سینده حئورمت قویور و قبول ادیر. برابر و دنگی دنگینه اولوسال حاکیمییت چرچیوه سینده، حاقلاری ساوونور. بلکهزور زامانلاردا یاردیمچی اولار یادا اولماز آمما دوشمنه ساری آخماز و سیزین دوشمنیزی، سیزین قارشینیزدا دستکله مز.
بیر میللتین دوستو، او میللتدن اولماز، باشقا میللت دن اولار. مثلن، تورکون دوستو، تورکدن اولماز، باشقا میللتلردن اولار. چون تورکلر، بیر اولوسلار. بیر بیرلر ایله باجی قارداشلار، جان جییرلر. اونلارین آراسیندا کین کودورت اولمامالی و دوشمن قارشیسیندا، بیرلشمه لی و بیربیرلرینین چیخارلارین قورومالی دیرلار.
دوستون قارشیسیندا "دوشمان" قاورامی وار. دوشمان، بیر اولوسون ائوزوندن اولماز و اولمامالی دیر. بیر اولوسون بیرئیلری، قوللاری آراسیندا چئخار دارتیشماسی چیخابیلیر و چیخماسی دا دوغال دیر. آمما اگر او اولوسون هر هانکی بیر قولونون آنا چیخارلاری یا اولوسال حاکیمییتی تهلوکییه دوشرسه، توم چیخارلاردان گوز ائورتمه لی و دوشمان قارشیسیندا بیرلشمه لی دیر.
اوندا، بیر اولوسدان، ائوزو ائوزونه دوشمان چیماز و دوشمان اولاماز. دوشمان دا دوستا تای، باشقا بیر اولوس اولمالی دیر. دوشمانلیق او زامان اورتایا چیخار کی تمل چیخارلار و حاقلار تهلوکه ایله ائوزله شر. آنا چیخار و حاق اولوسال حاکیمییت دیر. اولوسال حاکیمییت ردلنیرسه یا اولوم قالیم دورومونا گئدیرسه، اورتادا بیر دوشمانلیق وار. یوخسا، اولوسلار آراسیندا، بیر چوخ چئخار چاتیشمازلیقلاری ائوز وئریر. هر بیر اولوس داها چوخ چیخار قازانماق ائوچون چابا گوسته رییر. هر بیر اولوسف باشقا اولوسلاردان داها چوخ قازانج الده اتمک ائوچونف توم گوجو ایله، باسقی باسابیلیر. گوجلر دنگه اولورسا، باسقیلاردا دنگه لنیر. گوجلر دنگی دنگینه اولمازسا، گوجلو طرف، گوجسوزدن داها چوخ قازانج الده ادر. ایستر ایسته مز، بو بیر دنگه و گوج اویونو دور آمما دوشمانلیق دئییل. دنگه گوجون توپلاماق داها اونملی دیر.
بس، دوشمان هر بیر اولوسون ائوزوندن اولماز و اولمامالی دیر. دوشمان باشقا بیر اولوسدان اولور و دوشمانلیقسا، بیر اولوسون وارلیقین و آنا حاقلارین قالئم ائولوم دورومونا گتیریر.
سوز "خایینه" گلدی. خایین هر بیر اولوسون ائوز ایچیندن اولور. باشقا اولوسلاردان اولماز. اولورسا، خایین دئییل، دوشمان دیر. خایین، تمل حاقلاری ساوونان قوروملاردان و قوروم اویه لریندن اورتایا چئخار. اگر بیر قوروم یا بیر قورومون اویه سی، ائوز اولوسونون ضررینه و باشقا بیر اولوسون کارینا چالیشیرسا و بو چالیشما، کندی اولوسونا درین آجیلار و قایئبلار وئریرسه، یا دنگه نی باشقا بیر اولوسون کارینا چئویریرسه، اونا خایین دییرلر.
نئجه کی اگر بیر شیرکتین ایشچیسی، او شیرکتین سئرلارینی باشقا رقیب شیرکتلره وئریرسه، و بو سئرلارین رقیب شیرکتلرین الینه گئچمه سی، او شیرکته درین ضرر وئریرسه و یا رقیبی داها چوخ گوجلندیریرسه، بو خیانت دیر. آمما اگر رقیب شیرکت، ائوز ائلئمانلاری ایله، یا ائوچونجو بیر واسیطه لر ایله او شیرکتین سئرلارین الده ادر و دنگه لری ائوز خئیرینه پئویریرسه، خیانت قونو دئییل. ریقابته گئچر آمما اگر بیر شیرکت، رقیب شیرکتی یا شیرکتلری بازاردان و ریقابتدن سیلمک ایسترسه و بو ایستگی فعله گتیررسه، دوشمانلیق دیر و داها ریقابت دئییل. اگر رقیب شیرکتی یا شیرکتلرین محو اولماسی ائوچون، رقیب شیرکتلرین ایشچیلرین آلیب و اونلار واسیطه سی ایله همن شیرکتلرین ایچ سئرلارین الده اده رک، اونلارین داغیلماسینا یول آچابیلسه لر، او معلوماتی وئرین لر خایین دیرلر. بونلارین موجازاتی، دوشماندان داها آغیر اولمالی دیر. چونف دوشمانین و رقیبین داورانیشین تخمین وورماق اولار و او وارسایئلار ائوزریندن، اوننم ده آلماق اولار آمما گووندیگین بیر ائلمان خیانت ادرسه، و بیلمیرسن سه کی هانکی ائلئمان خیانت ادهر یا ادیر، بو ایشی زورا سورر. بودا توم سیستیمه و توم ائلئمانلارا اولان گوونی سارسئلدار.
بورادان بو سوزده چیخا بیلیر کی اولوسلار آراسی ریقابت و داها چوخ کار الده اتمک سوز قونوسو اولور و بو دوشمانلیق دئییل بلکه ریقابت دیر.
دوشمانلا خایینین فرقی نه ده دیر؟
دوشمان سیزدن معلومات توپلایاراق، دنگه نی و چیخارلارین، داها چوخ، ائوز کارینا چئویرر آمما خایین، هم دنگه نی همده گیخارلاری دوشنه سونار و بونلاردان داها اونملیسی، خایین بیر ضرر وورار کی او ضرری دوشمان وورابیلمز. خایین ووردوقو بو ضررده، ایچ گوونسیزلیقی و هامینین ظن آلتینا آلینماسی دیر. بو خیانت، دویقوسال وائوز گوونسیسزلیکه و پیسیکولوژیک پرابلئملره سونوجلانئر.
بوندان دولایی، توم گلیشمیش ائولکه لرده، خیانت دییه قلمه آلمازلار بلکی "کانفیلیکت او اینترئست" آدلی بیر سوره قانونلار یازیلمیش دیر. بو قانونلار، ایچ گوونی ساغلاماق و خایینلرین ائونلری کسمک آماجی ایله قلمه آلینمیش دیر. نییه کی هر بیر بیرئیین و ایشچینین، بیر سورو چیخارلاری وار. بو چیخارلار، همن اولوسون یا شیرکتین ضررینه یول آچابیلیر یادا ایشچی رانتلار الده ادر و شیرکتده یا الوسدا، آچیق اولمایان و ریقابته گیرمه ین یوللارلا بیر اوستونلوکلر یا قازانجلار الده ادرلر. رقیب یا دوشنلرده بو بوشلوقلاردان ائوز کارلارینا قوللانیلابیلیر. بونا گورادیر کی هر بیر ایشه آلئنان بئریین بعضی ائوزگورلوگو و حاققی الیندن آلینیر.
یازارا گورا: اوروپا سولو، ائوزگورلوک اومودو ایله، سومورگه خالقینین موجادیله سینی اونایلاماقدان، تشویق اتمکدن و دستکله مکدن باشقا بیر شئی یاپاماسادا، بو قورتولوش ساواشینا گیریشیم، میللیتچیلی قارشیسینا چوخ بویوک کوشکولاری وار و صمیمی بیر حوضورسوزلوق وار. ایشچی فیرقه لرده میللییتچیلیک قونوسوندا، سوسیالیستلرین ایچینده دیرلر. سانکی میللتچیلیک سون آماج اولاراق، قالاجاق.
یازار علاوه ادیر: سولچو میللیتچی، سومورگه خالقینین موجادیله سی حاقدا آچیق سئچیک توتوملارین اورتایا قویمازلار.
هر بیر اینسان توپلومونون ان اونملی و باشدا گلن حاقی "اولوسال حاکیمییت" (میللی حاکیمییت) دیر. توم حاقلار، بو حاقین ایچینده و قارنیندا دیر. بو حاقدان، باشقا حاقلار دوغولار. بو حاق اولمازسا، باشقا حاقلاردا اولابیلمز و یا باشقالارینین تعریفی کیمی اولار. باشقالارینین تعریفی ائوزرینه تیکیلمیشسه، باشقالارینین حاقلارینا، قازانجینا، گوجلنمه سینه ندن اولار و یونه لر.
اولوسال حاکیمییت نه دئمک دیر؟
اولوسال حاکیمییت، میللی حاکیمییت دئمک دیر. میللی حاکیمییت، یانی هر بیر میللتین ایستیقلالی اولمالی. او سربستلیی ده قوروماقا، گوج صاحیبی اولمالی دیر. بو زاماندان سونرا دیر کی بیر میللت ائوزونه یاراشان یاشامین یول یونته مین، آنلاملارین، آماجلارین، حاقلارین بللندیرر و اولوسال حاکیمییت کولگه سینده، او حاقلاردا قورور.
ائورنه یین، تورکیه جومهورییتی نین یا باشقا هر بیر اولوسون، اولوسال حاکیمییتی وار. او حاکیمییتی قوروماقادا گوجلودور. ایندی نئجه ایستر، حاقلاری اوجور تعریف ادر، دوشونر، آچیقلارو اویرتر. قوروملارین قورار و حاقلارین قورور.
اگر بیر اولور اولوسال حاکیمییتین ایتیررسه، هئش بیر حاققا مالیک اولابیلمز. حتتا حاقلارین دوشونمکدن قورخار و چکینر. ائورنه یین، گونئی آزربایجان یادا ایراندا کی حاکیمییتسیز تورک اولوسونا باخالیم. حانکی بیر اینسان و اینسانلیقا یاراشان حاقا مالیک دیر؟ دیل حاققی اولمایان بیر اولوس، باشقا حاقلاردان بئله سئوز اده بیلرمی؟ باشقا حاقلارین نه لر اولدوقلارین دوشونه بیلرمی؟ توتالیم کی بیلدی و دوشونمه یه باشلادی. بو دوشونجه نی یایابیلرمی؟ رسمی ادیبن، ایشله مه آلابیلرمی؟ حاقلارین نئجه لیگینی آچیقلایابیلرمی؟ بودا بیر آلتیرناتیو دیر، دییه بیلرمی؟ آمما گونئی آزربایجان، میللی حاکیمییت صاحیبی اولموش اولسادی، ان آشئری، ان رادیکال، ان گئری قالمیش دوشونجه لر بئله، توپلوما وئریلمک شانسی اولاردی. فرقیلی دوشونجه لر بیر بیرلرینه آلتیرناتیو اولاراق، موباحیثه اولاردی.
توتالیم کی تورکلر، ایران آدلانان سومورگه چیلیکده، حاقلارینین نه اولدوغونو بیلدیلر. مثلا دئموکراسی نه دیر، دییه سوردولار. سونوندا دا، دئموکراسییه بیر یئنی آنلام یوکلمک ایسته دیلر. بو آنلامی میدیایا، توپلوما،داشیماق گوجو وارمی؟ آنلامی دانیشماغا ماجال وئریلرمی؟ اینسانلار پانتورکلوکله دامغالانمازلار می؟ سسلری همن، کسیلمز می؟ آلتیرناتیو ائورتیرسن دییه توتوب، حبسه آتمازلار می؟ یوخسا، بیر اولوسال حاکیمییتی اولمایان بیرئی یا توپلوم، "نه دن منیم اولوسال حاکیمییتیم تاپدالاندی" دییه سوروشابیلرمی؟ سوزو اوزالتماغا هئش احتیاج یوخ دور. هر شئی آیدین دیر. هر بیر اولوسون، کیچیک اولوسن یادا بویوک، نوفوسو و یوردو آز اولسون یادا چوخ، ان باشدا گلن و آنا حاققی، "اولوسال حاکیمییت"دیر. توم حاقلاردا بو آنا حاققین وار اولوشوندان دوغار و حیات تاپار. بو حاق یوخسا، هئش بیر باشقا حاقدا یاشام ماجالی بولماز.
یازار: بو موجادیله لری کی سومورگه و سومورگه چیلر آراسیندا، ایداره سیستیمینده کوللانیلان آراچلاردان بیر ائورنگ، "تیرور"و اله آلالیم. سولچولار گلنه سل اولاراق، سیاسال تیرورو و سوئی قصدی محکوم ادیرلر. اگر سومورگه اینسانی تیرور اتسه، سولچولار راحاتسیز اولار.
تیرور سوزو سون ایللرده آمریکانین "ایکیز کوله لرینین" وورولماسی ایله دیللره دوشدو. تیرورون آنلامی "قورخو" یاراتماق دیر تا سیاسال آماجلاری الده اتسین. ایراندا یاشایان تورکلرین بیر سوروسو، ایران و فارس عسگرلرین، میللی حرکت، آزربایجان و تورک آدینا منیمسه یئرلر. بو آجی وئریجی بیر گرچک دیر کی ایراندا یاشایان تورکلرین اوردوسو و عسگلری یوخ دور. اوردودا چالیشان هر بیر تورک، تورک اولماسینا باخمایاراق، بیر پانفارس و پان ایرانیسمین عسگری دیر. اگر او، عرب، کورد یا بلوچلارین سیلاحلی قوروپلاری الی ایله ائولورولورسه، او ایران و فارسی یولوندا ائولموش، تورک یولوندا ائولمه میش. نئجه کی بیر تورک، عرب، بلوچ، تورکمن، قشقایی، لور، گیلک، مازن، تالیش، ارمنی پانفارس اولاراق، تورک و غیر تورک سومورگه لرین ایراده لری، ایستک لری، اومودلاری ایله دوشمانلیق ادیر و فارس چیخاری جیبهه سینده دیر، تورک عسگرده عاینی بیر سومورگه چی دیر و فارس سومورگه چیلیگی یولوندا ائولورور و ائولور. طبیعی که چون بیر گنج تورک ائولور، بیز بیز جانیمیزی ایتیریریک آمما آزربایجان و تورک آماجلی دئییل. بونا شهید دئمک، بئیین یئخانماسی و فارس ایرانچیلیقین اویونونا گلمک دئمک دیر.
بورادا بو سورو گلیر کیم شهید دیر؟ یا شهید کیم دیر؟
اگر هر بیر ارکک یا خانیم کی تورک، تورکچولوک، تورک ائلی و یوردو، آزربایجان و آزربایجانچیلیق، ایستیقلالی، حوقوقو، قازانجلاری و هابئله کیملیگی یولوندا، کندی ایراده سی ایله موجادیله آپاریرسا، بو یولدا جانین الدن وئریرسه، شهید دیر. فرق اتمز کی دوشمان ایله سیلاحلی ساواشدا ائولموش، شهید دیرو یا توتساق اولاراق، ائوزدورورلموش ایسه ده شهید دیر. فرق اتمز کی شهرده، کتده یا داغدا داشدا ائولوب. اوردولار توققوشماسیندا شهعید اولموش یا تیرورا قوربان گئتمیش.
نئجه کی اگر باشقا میللتلردن بیریسی، تورکچولوک و تورکلرین آماجلاری و ایستکلری، حاقلاری و قازانجلاری اوغروندا جان وئریرسه، اونون کوکنینه باخمادان، تورکون شهیدی حساب اولور. ائله جه دهف اگر بیر تورک، تو.رک میللتینین، وطنینی، قازانج و کارئنین یولوندا یوخ، تورکون دوشمانی یا رقیبی نین یولوندا جانین الدن وئریب ایسه، او ائولودور و شهید جساب اولماز.
اوردونون ایشی نه دیر؟ اورنک ائوچون ایران-فارس اورئوسون دارتیشالیم. ایران سیلاحلی گوجلری آدلاری هر نه اولور اولسون، ایران و فارس اولوسونون منافعین قورویان بیرئیلرین بوتونلویوندن عیبارت دیر. اوردولار، ایران-فارس دوولت-میللتین سیلاحلی آداملاری دیرلار. ایران-فارس دوولتی قانون یازاراق، بو سیلاحلی آداملارا سویقیریم حاققین وئریب. اونلار کندی اورکلری ائوچون آدام ائولورمزلر و بونون ائوچونده اونلارا اولدورمه ایذدی وئریرلمه میش دیر بلکه ایران-فارس منافعی و قازانجلارین قوروماق ائ.چ.ن بو حاققی قانون اونلارا وئرمیش. بوندان دولایی، همن سیلاحلی گوجلرین ایشی، تیرور و قورخو یاراتماق دیر. نیه کی اونلار، سیلاحلارینا و قانونون اونلارا وئردیگی ائولدورمه حاققینا دایاناراق، هر کیمی ایسترلرسه، توتار، آپارار، ایشکنجه ادر، موحاکیمه ادر، حبسه سالار و حتتا ائولدوررلر. عاییله لرین و توپلومون، موخالیفلرین و فارس اولمایان میللتلرین جانئنا قورخو سالار، اونلارین اولوسال ائوز گوونلرین محو ادر و تسلیمه آلار. اونلارین حاقلارین پوزار آمما اولوس قورخوسوندان سس بئله چیخاراماز.بو تیرورون آنلامی دئییل می؟ تیرور، سیاسال اولاراق سوئی قصد ادرک آدام ائولدورمک و قالانلارین جانینا قورخوسالاراق، بیر ایستکلری الده اتمک یا الده ائتمک ائوچون چالیشماق دئییل می دیر؟ ایرن-فارس اوردوسو، غیر فارس میللتلر ایله نئجه موعامیله ادیر؟
ایران_فارس اوردوسونون قارشیسیندا، عربلرین، بلوچلارین، کوردلرین و دیگر فارسلاشمامیش میللتلرین کندلرین، حاقلارین، ایستکلرین و ایراده لرین قوروماق آماجی ایله و حتتا فارسلارین الی اوزونلوقونون قارشیسیندا وارلیقلاریندان مودافیعه ائوچون هانکی سیلاحلی قووه لری وار؟ نه دن ایران-فارسین سیلاحلی قووه لری وار آمما تورکلرین، قشقایی لرین، عربلرین، بلوچلارین، لورلارین، تورکمن لرین، مازنی لرین گیلکلرین و کوردلرین سیلاحلی قووه لری یوخ دور تا اولوسال حاقلار، ایستکلر، ایراده لر و چیخارلاریندان مودافیعه اتسین لر؟ چون ایران-فارس دوولت میللتچیلیگی سومورگه چی دیر و سومورگه لره بو حاققی تانیمیر. طبیعی کی فارس اولمایان میللتلرینده عاینی سیلاحلی گوجه مالیک اولماق حاقلاری وار. فارسلارا سومورگه اولماق، اونلاردان سیلاحلی گوجلرین قورماق حاقین آلابیلمز. اگر بو اولوسلاریندا ایران-فارسا تای سیلاحلی گوجلری اولورسا، سومورگه یه بویون ایمزلر و کندی منافعلریندن مودافیعه ادرلر. نییه کی اوردو و سیلاحلی گوجلرین ایشی ایسه اولوسونون حاقلاری وچیخارلاریندان مودافیعه اتمک دیر.
ایران-فارس اوردوسو، قورخو ائوزره قورولموش بیر اوردو دور. هر ارکک کی اون سگگیز یاشینا چاتار، زورلولوق اساسینا، عسگرلیک گئچیرمه لی دیر. اگر عسگر گئتمزسه، توتولار و موجازات اولار.
ندن، آزربایجان تورکلری، قشقایی لر، تورکمن لر، عرب لر، بلوچ لار و باشقا میللتلر کندی منافع و میللی حاقلارین قوروماق و سومورگه چی ایله ساواشماق ائوچون ائورکلی (داوطلب) اوردولارین قورماسینلار کی؟ سومورگه و سومورگه چیلیگین آنلامی بیر میللتین آنا حاقی، "اولوسال حاکیمییتی" اورتادان قالدیریلمیش. بیر میللت و اونون وطنی و هر نه واری و یوخو، سومورگه چینین الینه گئچمیش. بو، ان بویوک ساواش نه دنی دیر. بوندان بویوک بیر بندن می لازیم دیر تا بیر اوردو قورولسون و ایران-فارس دوولت میللتچیلیگی ایله ساواشا گیرسین می؟
نه دن، ایراه-فارس ایشغالچی و توم اینسانی و اولوسال حاقلاری اورتادان قالدیران حاکیمییت و میللت تیرورچو حساب اولمور آمما سومورگه یه توتولموش میللتلرین سیلاحلی گوجلری تیرورچو حساب اولور؟ بو موعامیله، نه اینسانلیقا نه ده حوقوقاف نه ده اخلاقا سئغار. بو بیر آنلام دیر کی گوجلولور وئرمیشلر تا ائوز گوجلرین قوروسون لار. نه دن بو قانونلارین قارشیسیندا دوراراق، موجادیله اده رک، اونلارین رسمییتلیگین سورقو ایشارتی آلتینا آلمییالیم.
بیرده کی توم کوره ائوزونده، ایکی یوز دوولت-میللت وار کی اونلارین بیر چوخونوندا سیلاحلی گوجلری وار یادا بیر سیلاحلی دوولت-میللتین قوروماسی آلتیندادیرلار. بو ایکی یوز دوللت تاریخ بویو یوخوموش کی. اونلار، سومورگه چی دوولت-میللتلر ایله ساواشاراق، کندی سربست دوولت-میللتلرین یاراتمیشلار. اونریین، ایکینجی دونیا ساواشینین سونوندا یئر کوره سینده، اللی بئش جیواریندا دوولت-میللت وار ایمیش. یئتمیش بئی-یئتمیش آلتی ایل سونرا، ایکی یوز دوولت-میللت گرچگی ایله قارشی قارشییایئق. بو دئمک دیر کی هر هانکی بیر اولوس ایراده ادیب ایسه، کندی سیلاحلی قوروپلارین یاراداراق، اولوسال حاقلاری ائوچون موجادیله اتمیش، ائولدورموش و ائولموشلر آمما سونوندا کندی اولوسال ان موقددس اولوسال حاکیمییت حاقینی الده اتمیش لر. مومکون دور کی ان باشدا، اونلار تیرورچولوقلار ایتتیهاملانیرمیشلار آمما گوجلری چوخالدیقچا، دنگه لر پوزولدوقجا، کندی حاقلارینا و اولوسونا، عاینی حاقلاری و اوردونو قازانمیشلار.
تیرور قاورامین گوجلو دوولتلر کندی منافعین قوروماق ائوچون و ضعیف میللتلری اونو قبول اتمک اوئچون یاراتمیشلار. مثلن ایران اوردوسو بلوچیستاندا بیر کنده گیریب و توم ارکک لر کی دوققوز یاشو اوستو واریمیش هپسینی ائولدورموش. بو تیرور دئییل آمما بیر بلوچ سیلاحلی گوجو، بلوچلاردان مودافعه ائوچون بیر پولیس یا اوردو مرکزینه هوجوم ادرسه، اورداکیلارلا ساواشاراق، اونلاری ائولوررسه، تیرور اولویور می؟
عربلری، هر گون توپلا، تانکلا، اوچاقساوارلارلا، همده شهرلرده و کندلرده ائولدورور، توتور، زیندانا سالیر و ایسته دیگی کیمی موحاکیمه ادیر و دارا آسیر، تیرور دئییلمی آمما عرب سیلاحلی قوروپلار، ایران-فارس اوردوسونون مانووروندا بومبا پارتلاتماسی تیرورمو دور؟
عجبا، علی خامنه ای، یا دوولت کابینه سی می اولارلا ساواشاراق، اونلاری سویقیریم ادیب می یوخسا زورلا اوردویا آلینان عسگرلر و اوردو منسوبلاری کی آیلیق الیرلار و آدام ائولدورورلر. اسگی زامانلار، بونلارا "موزدور" دیرلردی. نییه کی بیر دوولتدن آیلیق آلار و اونلارین منافعی و قازانجلاری و ایستکلری یونونده ساواشار و ائولورر یا ائولرلر دی.
همن گوج کی بیر اوردویا ائولدورمک حاققین وئریر، همان گوج بلوچا، عربه، کورده و تورکلره بو حاققی وئریر کی سیلاحلی قووه لرین یاراداراق، اولوسال حاقلارین ساوونسونلار.
نه دن بیر تیرور قاورامین سومورگه چیلر کیمی دوشونوروک؟ چون گوج، پارا، میدیا اونلارین الینده دیر و اونلار ایستدیکلری کیمی بیزلرین یئینین یئخار و دولدولار. بیزلرده، دوشونمه دن، سومورگه چیلرین پروپاگاندالارین تیکرار اده ریک.
یازار دئدی: سومورگه لشتیریلن لرین ایرادی و سیاسال ایلملرین، سومورگه اینسانیندا آیراراق، موجادیله سینی اونمسیز تانیر و اونلارین ایلملرین باشقالارا باغلیر.
ایران دوولتی رسمی اولاراق، یازارین بو سوزونو ایشلمه قویموش. ایران-فارس دوولتچیلیگی سیاسال چالیشقانلاری، مللتدن آیئرماق ائوچون، تورکلری ایکی یئره بولور: یارجی تورکلر وتورک اولمایانلار. یاخجی تورکلر، ایران-فارس سیستیمی و دوولتچیلیگینه قارشی دورمازلار. اللرینه سیلاح آلیب، سومورگه چیلردن بیرینی بئله ائولدورمزلر. اونلار کی بو ایشلرله مشغوللار، تجزیه طلب، پان تورک، جاسوس، موزدور، آزربایجان جومهورییتینه باغلی یا تورکییه جومهورییتینه باغلی، آمریکا یا ایسراییل جاسوسلاری یا اینقیلاب ضیددی، یا خاریجه ده اولان تشکیلاتلارا باغلی دیرلار.
ایران-فارس دوولتچیلیگی، بو ایتتیهاملار و سوزلر ایله، تورک اینسان ایکی یئره بولور. یاخجی و پیس. جاسوس و تورک، مزدور و تورک، ضددی اینقیلابچی و تورک، ایسراییلین جاسوسو و تورک، آمریکانین جاسوسو و تورک، آزربایجانا باغلی و تورک، تورکییه یه باغلی و تورک و ... بو سوزلرله، اینسانلاری هم قورخودور، همده اونلارا بیر سئچیم اونریر: سئچین کی یاخجی تورک اولماق ایستیرسیز یا پیس تورک. بیز پیس و موتتهم تورکلری توتوب، ازیب، جبسه سالاجاییق. یاخجی تورکلر ایله ایشیمیز یوخ دور.
ایران-فارس دوولتیچیلیگی دوشونجه سینده یاخجی تورکلر کیم دیر؟ یاخجی تورک او تورکلر دیر کی آنلامیر، سومورگه نه دیر؟ سوموگه چی کیم دیر؟ سومورگه چی نه ادیر؟ سومورگه نین باشینا نلر گلیر؟ یادا بونلاری بیلیر آمما لال قالماقی سئچیر. ائوزونو ائولومه وورماقی سئچیر. ائوزون، ایران-فارس سیستیمین موجازاتلاریندان قوروماق ائوچون، یوخ کیمی توتور. یادا، ایران-فارس سیستیمینه یاناشاراق، کندینه بیر امنییتلی یئر قازانماغا چالیشیر. بونون ایشی، جاسوسلوقا و میللی فعاللاری بئله ایران-فارس دوولتچیلیگینه وئریر. بو آندانف بو بیر خایینه دونوشور.
ایراندا یاشایان تورکلرین بیر چوخو، پانفارس کیمی دوشونور، پانفارس کیمی داورانیر و توم چاتلیشمالارینین سونوجوندا، پانفارسیسم گوجله نیر. مثلا بعضی لری سئوینه رک اددیعا ادیرلر کی ایراندا کوردلر، عربلر و بلوچلار سیلاحلی موباریزه ادیرلر و عسگرلری ائولدورورلر آمما بیز تورکلر تکجه میللتیک کی سیلاح آلمامیشیق و مدنی اولاراق حاقلاریمیز ائچون موجادیله اتمیشیک.
دوغرو آنالیز دیر آمما سوزلره دیققت ادرسک، عاینی بیر پانفارس و پان ایرانیست کیمی داورانمیشیق. ایله گورونور کی ایران-فارس حاکیمییتین منیمسه میشیک. تورکلرین دوولتی اولاراق قبول اتمیشیک. هر هانکی میللت ایراه-فارس دوولتینه قارشی آیاغلانیرسا آیاقلانین بیز ساکیت قالاراق، فارسین یانیندا یئرآلمیشیق. خامنه ای و فارسین ان اونملی دوستو و موتتحیدی ییک. فارسلارا هانکی ضرری وئرمیشیک؟ هانکی حاقی تورکلر ائوچون آلمیشیق؟ نه لری فارسلار بیزدن آلیبلار؟ فارسلار، ان چتین سیاسی گونلرینده، تورکلرین طرفسیزلیگین، سیاسی حیمایه سین، دینسل دستگین، فارس دیلین، فارسلاشمانی، فارس کولتورون، ایرانچیلیقی، فارسچیلیقی، ایرانین سرحدلرین قوروماقی، ایران-فارس دوولتچیلیگینین لازیم اولان کادروسون، بیزدن آلمیش. اونلاردان علاوه، تورکلر دیللرین فارسین خئیرینه ضعیفله دیبلر، تاریخلرین اونودوبلار، اولوسال حاکیمییتلرین ایندیریبن فارسا وئرمیشلر، فارسین دین باخیشینا صاحیب چیخمیشلار، فارسا وئرگی وئرمیش لر، فارسین سومورگه سی اولموش و سومورگه چی لره اعتیراض اتمه میش لر، سیلاحلاناراق، میللی و تمیل حاقلاریندان مودافیعه اتمه میشلر. تورکلر داها نه ایش گوره بیلرمیش لر کی؟ طبیعی کی کامیل فارس اولمامیشلار و بونا حالا یئر وار.
کیتاب اوخومالییق: سومورگهچی و سومورگه لشتیریلنلر - 19
یازار: آلبرت مئمی
18.05.2022
میللییتچیلیک و سول
اروپا سولو میلییتچیلیک حاقدا اینکار ایدلمز بیر توتوملاری وار. سولچو حاقدا بونو قئید اتمه لییم کی سولچولوقها دا دئموکراسییه تای، هر بیر ائولکه نین سولدان ائوزونه عایید بیر سوسالیمی وار. هر ائولکه و میللتین تعریفی سوسیالیسمدن و سولچولوقدان، باشقا سولچو میللتلردن فارقیلی دیر. روس سوسیالیزمی، چین سوسیالیزمی، کوبا سوسیالیزمی، و اوروپا ائولکه لرینده کی سوسیالیزم، لاتین آمریکادا کی سوسیالیزم، آسیا و آفریقادا کی اونلارجا سوسیالیزیم بیر بیریندن فرقیلی یدرلر.
بو آرادا، ایراندا کی میللتلرین سوسیالیزمی، ان باشدا روسچو، ایکینجی درجه ده ایسه ایرانچی دیر. البتته، آزربایجان و تورک سولچولارینین ترسینه، کورد سولچولار، کوردچو سولچودورلار. حتی من بیر نئچه تورک و آزربایجانلی سولچو گوردوم کی ایرانچی و کوردچو سولچودورلار. نه دن ایسه، آزربایجان و تورک سواچولار، ائوز میللتلرینه عایید بیر سولچولوق یارادامامیشلار. بلکه تقلیدچی اولاراق، ایرانچی و پانفارس سولچولارین آرخاسیجان یوروموشلر.
من بو قونودادا، ایرانچی سولچولارین، سولچولوقون باشیندا اولمالاری و سولچولوقو، ایران و پان ایرانیسم ایله باغلامالارینا ایلیشگیلی بیلیرم. چون ایراندا، هر بیر کس، هر ساحه ده اولور اولسون، ایرانچیلیق، پانفارسلیق سوره جیندن پئچمه لی و یئیین لری بو یولدا و بو یول ائوچون یئخانمالی اولدوقلاریندان دولایی، سولچو اولمادان ائونچه، اونلارین یئیین لری پانفارسیسم و پان ایرانیسم ایله یئخانیر. اوز امان کی سولچو اولماق یاشینا گلیب پاتیرلار، اونادک بیر کامیل پانفارس و پان ایرانیست اولموشلار. سولچولوق ایسه، پانفارسیسم و پان ایرانیسمین ائوزرینه مینیر.
کوردلرده، ایکینجی دونیا ساواشینین سونوندا و سیدجعفر پیشه وری میللی حوکومه تینده، عسگرلیک تعلیمی ائوچون قوزئی آزربایجانا گئتمیش لر. اونلار توپراقلارینا دونر دونمز، پیشه وری حوکومتینه سون نوکتا قویولدو. تورکلرین ترسینه، کوردلر هم سولچو قالدیلار همده سیلاحلی ساواشی و کورد میللی دوشونجه نی ایرلی داشیدیلار. دئورد مملکتین اورتاسیندا اولماق، اونلارا بویوک بیر اوستونلوک وئردی. اونلار، سیاسال، دوشونجه سل، سیلاحسال، ائولوسسال کیملیکلرین سوردوردولر. بوندان دولایی، کوردلرده سولچولوق، کورد میللیتچیلیگی ده ایچینه آلدی. بوندان دولایی دیر کی کورد سیاسال ائورگوتلر، سولچو دورلار.
یازار دئدی: سوسیالیسم "اینترناسیونال" (اولوسلار آراسی) بیر داورانیشا چئوریلدی. اینترناسیونال ایجلاسلاری او قدر اوزون سوره داوام تاپدی کی اونون "دوکترینینه"، گلنگینه، عورفونه و ایلکه لرینه (پایالارینا) چئوریلدی.
یازار بورادا ائوزونون اولدوقو تونس ائولکه سینه ایشاره ائدیر: منیم قوشاغیمین سولچولاری آراسیندا "میللیتچی" (آزربایچانچی و تورکچولوگه تای) سوزو، سولچولار ایله دوشمانلیق اولماسادا، ایندیده کی واتر، کوشکو ایله قارشیلانیر. نئجه کی ایراندا کی میللتلرین سولچولاری، ائوز میللتلرینین میللتچیلری ایله دوشمانلیق ادیرلر. بو گورونور کی تونسده ده بویله ایمیش. یازارین فیکرینجه، سولچولاردا سومورگه چی دیر. آمما بئیین لری چوخ دریندن یئخانمیش دیر و ائوز میللتلرینین قازانجلارین ائونمسه میرلر.
منه بئله گلیر کی، سولچولار، ائوزلریندن داها تجروبه لی و ساوادلی بیر سولچو ایله تانیش اولار اولماز و تعلیم آلار آلماز، اوسته کی اویرتمنی یا لیدرلرین ائولگو توتور و اونلاردا هر بیر شئی ده تقلید ادیرلر. اونلارا بنزمک ایستیرلر. داها درین سولچو اولماق ائوچون، لیدرلرینین و ایدئولوژینین اونمسه دیکلرین، منیمسیرلر و اونون زنجیرین بویونلارینا سالاندان سونرا، او زینجیری آچا بیلمیرلر. ائوزللیکله، کی بونلار ائورکلری ایستییه رک سولچو اولماق و لیدرلرینف ائورتمن لرین دوشونجه لرین منیمسه مک ایستیرلر. یانی هر کیم ائوزو ائوزون، ایچدن ایسته یرک بئیین یئخاماسینا قوربانم ادیر. نیه کی اونلارین عاییله لری موسلمان و شیعه ایمیش لر. شیعه لیکدن مورتد اولوبان، یئنی بیر دین و ایدئولوزی سئچیرلر و دین ایچینده، دین بسلیرلر. اونو داها، تعصوب ایله ساوونورلار.
بیزده بیر مثل وار دییر "آتی آتین یانئنا باغلاسان، همرنگ ده اولمازسا، هم خوی اولار." بونا دایاناراق، گورونور کی بیر سولچو تورک، فسولچو فارسلار دوشورسه، فارسلاشیر. تورک بیر سولچو، کورد بیر سولچو ایله یولداشلیق، فیکیرداشلیق، دوشونجه داشلیق ائدرسه، کورتلشیر. دوستلوق قوروپلارینین بئیین یئخانما سئراسیندا داها درین اتگیسی وار. بو میثال دا اونون بیر ائورنگی دیر.
یازار دئدی: "صوفولار بئله اینترناسیونال (جهان وطنی) دوشونجه نی ایناندیریجی بولمادیلار." صوفولار، دینده داها آزاد دوشونور و اینسانلیقا داها چوخ اونم وئریرلر. بونون ترسینه، بو گون یئر کوره سینده ایکی یوردن فاضلا ائولکه و دوولت وار. چوخودا سیلاحلی دیرلار و ائوکه لرینین سرحدلرین سیلاحلی گوجلر ایله قورورلار. اورادان قاچاق چیخان آداملاری یا اورایا قاچاق گیرن آداملاری ائولدورور یا حبسه آلیرلار. سوئک یا سئومییک، بو یئر ائوزونون بیر آجی گرچه گی دیر. منه بئله گلیر کی گئت گئده ده ائولکه لرین سایی داها چوخالاجاق دیر.
نییه کی یئنی تکنولوژیلرین گولگه سینده، او میللتلری کی اونلارین دیللری، دین لری، تاریخ لری، گلنکلری، عورفلری، عنعنه لری گورونموردو و ائولوم ایله قارشی قارشیه دورموشدورلار، دایانیشماق ائوچون بیر فورصت قازانیبلار. بو فورصتدن فایدالاناراق، ائوز بیلینجلرین، کیملیک لرین، ایستک لرین، داها چوخ و درین تانیه جکلر. توپلاناجاق و دوولت قوراراق، کندلرین قوروماغا چالیشالجاقلار. طبیعی کی بودا، وار دوولتلرین ایسته دیگی بیر جریان دئییل. آمما گئچمیش قارانلیق ایللر تای، داها قان توکن اولابیلمزلر و سویقیریم یولا سالامازلار. بوندان دولایی، کیچیک توپلوملار دوولتچیلیک دوشونجه سی اورتایا چیخاجاق. بو گلیشمه نین سونوندا، دونیا دوزنی دئییشمه لی و یئنی دونیا ائورگوتلری، سیاسال، عسگری، ایکونومیک، یئنی حوقوق، یئنی پارا سیستیمی، یئنی بوولوکلار اورتایا چیخاجاق. گئت گئده، دئموکراسی داها دوغرو شکیلله نه جک.
فرانسه نین ایشچی پارتی سی، اوزونون منفعتینه فایدالاندی. آدینی "اولوسال پارتی" (میللی پارتییه) چئویردی. فرانسه نین ائوچ رنگلی بایراقین و میللی مارشین ائزونون ایچینه قاتدی. ایکینجی دونیا ساواشلاریندان سونرا، گنج آمریکانین اسگی اولوسلاردا یاتیریم یاپماقی ایله قارشی دوردولار.
بورادا، "گنج آمریکا"دان سئوز گئتدی. چون آمریکا دئولتی، آسیا، اروپا و حتتی آفریقا قئطا دوولتلری ایله قارشیلاناندا، چوخ گنج جساب اولور. نییه کی دورد یوز ایللیک یاشی وار.
بونا باخاندا، بیلمه لییک کی "ایران" آدلی بیر سیاسی وارلیق، توم پروپاگاندالارین ترسینه کی ایرانی اسکی بیر سیاسی وارلیق گوسته ریرلر، یئنی بیر وارلیق دیر. مين ائوچ یور اون ائوچونجو (1313) ایله دک، "ایران"آدیندا بیر سیاسی وارلیق یوخوموش. بو ایل، پانفارسلار ایران آدین کودیتاچی ریضا پهلوی یه اونه ریرلر. اونون امر یاله، خاریجی ائولکه لردن ایسته نیلیر تا قاجار ممالیکی محروسه سینین آدین، "ایران"ا پئویرسینلر. بو آد چئویرمه همن آندان اولمور. بلکه اولوسلار آراسی دارتیشمالار بیر ایل سورور و مین ائوچ یور اون دوردن ایران آدی رسمی اولاراق، اولوسلار آراسی آرئنادا ایشه آلینیر. بو حاقدا، اینگیلیس دیلیند یئنی بیر آراشدیرما یایئملانیب کی چوخ ماراقلی قنولارین مرکزی اولوب. بو یازییه دایاناراق، "ایران" سوزجویو، اینگیلیس دوولتینده درین و اوزون موباحیثه لره سبب اولور. حتتا ایران سئوزون آشاغالایئجی بیر سوز بولورلار.
بونادا دئیمه لییم کی هر بیر سیاسال دوولتین دورومو دئییشرکن، اونون وطنداشلارینیندا دورومو دئییشر. مثلن؛ قاجار دورونده، اینسانلارین وطنداشلیقی "قاجار ممالیکی محروسی وطنداشی" آدلانیردی.
بو زامان، آزربایجان تورکلری؛ شئیخ موحممد خیابانی الی ایله سربستلیکلرین الده اده رک، کندی اولوسال دوولت-میللتلرین یاراداراق، قاجار ممالیکی محروسه سیندن آیریلدیلار و "آزادیستان" سیاسی کیملیگی الده اتدیلر.
آلتی آیدان سونرا، همن آزربایجانلیلارین سیاسی دورومو دئیشدی و قاجار ممالیکی محروسه سی آزادیستانی ایشغال ادرک، گئنه قاجار ممالیکی محروسه سی سیاسال کیملیگی اونلارین اوستونه قویولدو.
او زامان کی ممالیکی محروسه، ایرانا چئوریلدی، اسکی سیاسی وارلیق، قالدیریلدی و یئنی بیر سیاسی وارلیق اورتایا چیخدی. وطنداشلارین سیاسی دورومون، قاجار ممالیکی محروسه سیندن، ایران وطنداشلیقینا چئوریلدی.
هابئله، او زامان کی ایکینجی دونیا ساواشلاریندا روسلار قوزئیدن و اینگیلیسلر گئنویدن ایرانی ایشغال اتدیلر، "ایران" آدلی سیاسی وارلیق، بیر نئچه ساحات ایچینده، یوخ اولدو و ایکی دوولت آراسیندا بولوندو. ریضا کودتاچی، ایشغال اولونموش ائولکه دن سورگونه گوندریلدی.
رسمی سیاسال تاریخه گورا، ائوچ گون اوندان سونرادا، ایران آدلی بیر سیاسی وارلیق یوخ ایدی. بلکه گونئی بولوم، اینگیلیس و قوزئی بولوم ده روس سیاسی وارلیقی آلتیندایدیلار و رسمی اولاراق، او ایکی دوولتین کیملیگین داشئرلاردی.
ائوچ گوندن سونرا، اینگیلیس و روس، محمدریضا پهلوی نی شاه اولاراق رسمییته تانیدیلار و قبول اتدیلر کی ایران آددا بیر سیاسی وارلیق رسمی اولاراق اورتایا چیخسین و داوام اتسین. آمما بو سیاسی وارلیق، ساده چه کاعاز ائوزرینده، رادیو و قازئتلرین خبرلری بویوندا و سیاسال بیر دورومدا وار سایئلیردی.
چون ایران آدلی مملکتین قانونلاری، پولیسی، اوردوسو و ... سیاسال اولاراق یوخ ایدی و دئشاریدا ایران دوولتی دییه ده، بیر سیاسی وارلیق یوخ دور. نییه کی تهران دا بئله ایشغال آلتیندا دیر. روس و اینگیلیس ایرانین شاهینا ایذین وئرمیشلر بیر بینادا و ایشغالچی دوولتلرین گوزو آلتیندا ایلشسین و اونلارین ایراده سین اونایلاسین.
همن چاغدا، گونئی آزربایجان کندینی ایراندان قئراراق، یئنی سیاسی کیملیک قازاندی و تورکلر، ایرانلی یوخ، بلکه آزربایجان میللی حکومه تین وطنداشی اولاراق، بو کیملیگی داشئدیلار. نئجه کی بیر ایل سونرا، فارسلارین آزربایجانی ایشغال ادیب، سویقیریملاریندان سونرا، آزربایجان میللی حوکومت کیملیگی اورتادان قالخاراق، ایران کیملیگی گئری دوندو.
بو میثالا دیققت ادرسک، گوروروز کی توپراق وار آمما "ژئوپولوتیک" یا سیاسال وارلیق هر آن دئییشه بیلر.
ایشچی جیزبلر، سولچو ایدئولوژی اساسیندا قورولور تا ایشچی بیرئیلرین ضعییف و پولسوز گوجونلرین بیرلشدیره رک، پوللولارین قارشیسیندا دایاندیرسین و اونلاردان بیر پارا قازانجلار لده ائتسین لر.
بو بیر آجی آمما گرذچک دیر کی پول ائوز ائوزلوگونده، بویوک بیر پوج دور. هر کیم پول صاحیبی دیر، عاینی حالدا گوج صاحیبی ده او دور. پولون اولورسا، یوزلر، بلکه ده مین لر ایشچینی ایشه آلارسان. ایشه بیر سئرا کوشوللار قویاراق، ایشسیزلری او کوشوللارا بویون اگمه یه زورلارسان. ایشچیلر، او ایش کوشوللاری ایله قارشی اولارسالار بئله، پارا قازانماق ائوچونده اولسا، ائوزلرینین بئینین یئخایاجاقلار و پول صاحیبی نین ایسته دیگی کوشوللار تملینده، حتتا اونون ایسته گینه و چئخاری یولوندا ائولومه بئله گئده جکلر. بونون ترسه سی گرچک دونیادا اولماز. عاینی حالدا، پارا، کندی کندینه، اونلار بلکه ده یوزلر ایشچیدن داها چوخ ایشلر و پارا قازانار.
بونون ائوچون دور کی پول، پولو پکر و ثروه تی قات قات چوخالدار آمما ایشچی بیریسی هر نه قدر چالیشیرسا چالیشسین، قاچئرسا قاچسین، بللی بیر درجه دن فاضلا پول قازاناماز. آمما هر نه قدر پول چوخ اولورسا، داها چوخ قازانار.
