رئیس جمهور آینده تورکیه مجبور به اعمال سیاستهای رقبا هم هست
رجب طیب اردوغانی که متهم به فاشیسم و دیکتاتوری بود، تن به رای مردم داد، به اصول دموکراسی وفادار ماند و دشمنانش را تسلیم اراده مردم تورک کرد.
اگر او، یک سیاستمدار با تفکر ایراتی-فاشیستی بود، حتما در روند انتخابات تغلب می کرد و بخاطر کمتر از نیم درصد، انتخابات پر هزینه را به مرحله بعدی واگذار نمی کرد.
اما رجب طیب اردوغان فریاد زد که تا پایان انتخابات و اعلام آرای نهایی توسط نهاد انتخاباتی، باید منتظر بود و تسلیم قضاوت بیطرفانه و نهایی نهاد انتخابات شد.
انتخابات ریاست جمهوری در تورکیه سه نامزد داشت. هر سه نامزد شعارهایی را مطرح کردند. شعارها، برنامه و سیاستهای نامزدها برای آینده تمامی مردم تورکیه بود.
چه موافق باشیم یا مخالف، باید به رای و نوع انتخاب رای دهندگان تورکیه احترام بگذاریم.
نمی توانیم هیچکدام از نامزدها را خائن، دروغگو، و … یا طرفدارانشان را فریب خورده بنامیم.
مردم تورکیه، نقشه راه هر نامزد به تورکیه در پنج سال آینده را دیدند و شنیدند و انتخاب کردند.
در دور اول، سه نامزد حضور داشت. برای دور دوم، دو نامزد، برای کسب مقام ریاست جمهوری رقابت خواهند کرد.
عالیجناب رجب طیب اردوغان و جبهه طرفداران او، برتغییر قانون اساسی و تدوین قانون اساسی تماما جدید شهروند محور، رشد صنایع نظامی، عدم استقراض از نهادهای مالی خارجی، کمک به تکامل تدریجی و همه جانبه اتحادیه کشورهای تورک در مقابل غرب و اتحادیه اروپا، حمایت از جمهوری آزربایجان در مقابل ایران، فرانسه، ارمنستان و …، عبور راه ابریشم از جمهوری آزربایجان و باز شدن کامل کریدور "زنگهزور"، اتصال نخجوان به خاک اصلی جمهوری آزربایجان، تداوم سیاست "آرازی آیئردیلار، میلیلن دویوردولار، من سندن آیریلمازدیم، ظولمولن آیئردیلار"، محو کامل گروههای ترویستی کردی و غیر کردی، استقلال قوا از هم، استقلال قضات دادگاهها و دادستانها، بی طرفی در جنگ روسیه بر ضد اوکراین، عدم حمایت از ناتو در مقابل روسیه، تاکید بر مشروط بودن عضویت دو کشور اروپایی در ناتو، بازسازی کامل مناطق زلزله زده در یکسال، نوسازی تمامی بناهای فرسوده با پرداخت نصف هزینه تخریب و بازسازی آنها از طرف دولت، تاکید بر صادرات هر چه بیشتر، توسعه صنعت توریسم، تاکید بر تولید استخراج نفت و گاز و استقلال در تامین انرژی فسیلی، تداوم ساخت مراکز اتمی، تنش زدایی با کشورهای دیگر، تاکید بر آزادیهای فردی و …
مجموع سیاستهای او، حمایت و قبول بیش از چهل و نه درصد رای دهندگان را جلب کرد.
نمیتوان پذیرفت که نیمی از رای دهندگان دینداران یا بیسوادها بوده اند.
در مقابل او، جبهه و طرفداران جناب کمال قلئچداراوغلو قرار داشتند.
قِلئجداراوغلو، بر همراهی کامل با ناتو در همه زمینه ها، حمایت همه جانبه از اوکراین بر علیه روسیه، صلح با گروههای تروریستی، آزادی رهبران زندانی تروریستهای کرد، بازگرداندن چند میلیون پناهنده به کشورهای خودشان، تلاش بیشتر برای عضویت در اتحادیه اروپا، کم توجهی به اتحادیه جهان تورک، فروش صنایع نظامی-دفاعی تورکیه به کشورهای خارجی (ناتو)، توقف تولیدات صنایع و تحقیقات نظامی داخلی، توقف تمامی معاملات نظامی با روسیه، جذب سیصد میلیارد دلار سرمایه خارجی از بلوک غرب، تاکید بر دموکراسی و آزادیها، محاکمه بسیاری از کادر اداری دوران اردوغان، حذف جمهوری آزربایجان و کریدور "زنگهزور" از راه ابریشم جدید، تاکید بر عبور راه ابریشم جدید از ایران با تاکید بر دو ایستگاه در تهران و تبریز، بازگرداندن سیستم ریاستی به دوران قبل از اردوغان و … به عنوان ستونهای سیاستهای داخلی و خارجی خود در پنج سال آینده تاکید کرده است.
ممکن است هر ناظری، بنا به دلایلی، با بخشی از سیاستهای نامزدها موافق یا مخالف بوده، طرفدار یکی از این رهبران تورک باشیم.
باید بدانیم که هر دوی این عالیجنابان، رهبران تورکها و تورکیه هستند و بر توسعه هر چه بیشتر تورکیه تاکید می کنند و مردم هم انتخابگران اصلی هستند.
انتخابات تورکیه، آینه تمام نمای دموکراسی و آزادی احزاب و رسانه های تورکیه، جدال سیاستها و سیاستمداران دهها حزی و جمعیت، نقد سیاستها و سیاستمداران و … را نشان داد.
در انتخابات تورکیه، نه از دیکتاتور خبری بود و نه از فاشیسم. نه از سانسور و حذف کاندیداها و مصلحت نظام، نه از شعارهای دروغین و غیر قابل اجرا و نه سیاستهای کپی و مهندسی شده از یک مرکز.
بلکه تمامی جبهههای سیاسی و فکری، واقعا در مقابل هم بودند. اما در عین مخالفت های بسیار شدید فکری، سیاسی و حتی ایدئولوژیک با هم، تمامی رفتارهای رقبا و طرفدارانشان نسبت به همدیگر مدنی بوده، نشانه توسعه یافتگی فکری و سیاسی تمامی بخشها و طبقات اجتماعی مردم تورکیه بود.
دینداران، بی دینان و سکولارها، بر ضد همدیگر احکام تنبیهی (فتوای قتل) صادر و یا همدیگر را تهدید به انتقام نکردند. به حذف صداهای طرفهای مقابل برنخواستند.
علاوه بر رسانه های عمومی، میلیونها شبکه اجتماعی در نشان دادن و شنیده شدن نظرات افراد عادی و متخصصان نقش مهمی بازی کردند. تقریبا صدای همه افراد شهری و روستایی، باسواد و بیسواد، دانشگاهی، متخصص، موافق، مخالف و بیطرف دیده و شنیده شد.
برلی همین، مردم تورکیه، هر سیاست، برنامه و سیاستمداری را انتخاب بکنند، مورد احترام من بوده و است و خواهد بود.
گر چه، برای من به عنوان یک شهروند استقلال طلب آزربایجان جنوبی، چند نکته مهم است:
عالیجناب اردوغان بر توسعه قدرت نظامی تورکیه تاکید بیشتری دارد و فهمیده است که ابرقدرتهای چند صد سال اخیر، بواسطه تاکید بر توسعه صنایع نظامی، به تامین امنیت خود رسیده و به قدرت جهانی-اقتصادی بدل شده و توانسته اند، توسعه در دیگر زمینهها را در سایه تامین امنیت در داخل و خارج تامین و تظمین بکنند. تورکیه نباید تامین امنیت خود را به صنایع نظامی دیگر کشورها وابسته بکند.
استحکام و گسترش ساختارهای نهاد جوان اتحادیه (کنفدراسیون) کشورهای تورک، لازمه و ضرورتی برای جهان تورک، در جهت تامین منافع و امنیت تورک ها و منطقه (خاورمینه و آسیا) است. هر گونه اهمال و سستی در روند استحکام و قدرت یابی کنفدراسیون کشورهای تورک، به ضعف و عقب ماندگی ملت تورک می شود. پیوندهای همه جانبه ملت تورک در همه کشورها، به رفاه، شکوفایی و جایگاه جهانی همه جانبه تورکهای همه کشورهای تورک خواهد انجامید.
تاسیس یک سیستم پولی مشترک (ارز)، حذف پاسپورت، آزادی گردش سرمایه و سرمایهگذار در میان شهروندان این اتحادیه، توافق بر سر یک نوع خط و آموزش زبان تورکی استاندارد و علمی، تاسیس نهادهای علمی و خبری و تحقیقی مشترک و … یک ضرورت تاریخی و ملی است که بسیار دیر شده است.
تاسیس نیروها نظامی-امنیتی و اردوی نظامی-دفاعی برای تامین امنیت جمعی مشترک، ضرورت حیاتی دیگری برای بازدارندگی دشمنان و رقبا از تفکر بر روی گزینه های نظامی و اشعال (همانند سیصد سال) مجدد وطن تورکها است.
گرچه باید جاده ابریشم جدید از جمهوری آزربایجان و "زنگهزور" عبور بکند اما نباید آزربایجان جنوبی و تبریز، از سیاست جهان تورک و تورکیه حذف بشود.
تاکید عالیجناب قلئجداراوغلو بر دو ایستگاه جاده ابریشم در تهران و تبریز، بر سیاست موازنه در میان دو عنصر تورک و فارس در ایران استوار است. سیاستی که اردوغان خیلی و بطور علنی بر آن تاکید نمی کند. باید سیاست در تورکیه و جهان تورک، بیش،از گذشته بر آزربایجان جنوبی و تبریز تاکید بکند.
حذف گروههای تروریستی کرد در سوریه، عراق، تورکیه و ایران، بطور مستقیم، منافع بلند مدت ملت تورک در آزربايجان جنوبی در دوران استقلال را تامین و تظمین می کند. هر نوع سازش با گروههای مسلح و تروریستی کردی در این چهار کشور، به افزایش هزینه های استقلال آزربايجان جنوبی در آینده منجر خواهد شد.
تصور می کنم؛ همان طور که عالیجناب رجب طیب اردوغان و جبهه همراه او عنوان کرده اند، صد سال آینده، صد سال تورکیه، ملت تورک و کنفدراسیون کشورهای تورک خواهد بود.
این صد سال، با انتخاب رئیس جمهوری سیزدهم تورکیه آغاز خواهد شد. هیچ نامزدی نمی تواند، در دوران بعد از انتخابات و کسب مقام ریاست چمهوری تورکیه، سیاستها و وعده های رقبا در مرحله اول و دوم را کنار بگذارد. برای این که بیش از پنج درصد (5٪) جمعیت تورکیه با سیاستها و برنامه های نامزد سوم و بیش از چهل و چهار درصد (44٪) به نامزد دوم و بیش از چهل و نه درصد (49٪) به سیاست های نامزد اول رای داده اند.
رئیس جمهوری بعدی، رئیس همه مردم در تورکیه خواهد بود، نه رای جمهور رای دهندگان بخودش و نمی تواند خواست ها و تمایلات یک درصد از تورکیه را هم نادیده بگیرد.
فکر می کنم، رئیس جمهور بعدی، باید فرمولی برای همراهی بیشتر با ناتو، راه حلی برای اتصال هر دو شاخه جاده ابریشم برای گذر از کشورهای تورک و جمهوری آزربایجان -"زنگهزور" و گذر از تبریز پیدا بکند. بر تغییر قانون اساسی بر اساس شهروند محوری و دموکراسی بیشتر، آزادی و تنوع رسانهها، توجه بیشتر به حقوق کردها، تاسیس احزاب کردی صلح خواه و نابودی احزاب تروریست کردی و غیر کردی اقدام بکند.
در هر حال، من، تسلیم اراده و سیاست هایی که مردم تورکیه انتخاب و اعمال خواهند کرد هستم و به اراده و انتخاب این ملت بزرگ تورک احترام می گذارم.
انصافعلی هدایت
تورنتو-کانادا
16 May 2023
