Tuesday, October 14, 2025

186-B مهندسی جهل

  186-B مهندسی جهل

https://youtube.com/live/jwNzP65UA9o



امروز (٢١ ربیع الثانی ١٤٤٧) مجبور شدیم تا برنامه “مهندسی جهل” را در دو بخش جداگانه اجرا بکنیم.


در بخش اول مهندسی جهل، تعدادی کتاب تورکی دست نوشته خطی، تخصصی و قدیمی را از کتابخانه آنلاین "آذرباش کیتابخاناسی" دانلود (ایندیردیک) کردیم. 


موضوع این کتاب های تورکی تخصصی و قدیمی چند صد ساله، بسیار متنوع هستند که می توانیم به کتاب هایی با موضوعات زیر: بیماری های انسان ها، حیوانات، داروها، جراحی بیماری ها، اشعار و دیوان ها، داستان ها و رمان ها، ترجمه تورکی قرآن و دعاها، تاریخ، صنایع، ریاضیات، هندسه، آموزش حساب و کتاب، آموزش زبان تورکی، انواع لغتنامه های تورکی-عربی، لغت نامه های تورکی- فارسی، لغت نامه های تروکی-فرانسوی اشاره بکنیم.


همچنین می توانیم به کتاب هایی با موضوعات تخصصی همچون تاریخ، نصیحت نامه ها، زندگینامه ها و … هم انگشت بگذاریم که اگر الله تبارک و تعالی عمر و فرصتی را نصیبمان کرد، با آن ها هم به تدریج آشنا خواهیم شد و از اقیانوس گنجینه مدنیت زبانی، مکتوب، فکری، ایمانی، علمی و ابتکاری در زمینه های مختلف زندگی انسانی تورک ها بهره ها خواهیم برد..


در بخش دوم این برنامه که با عنوان

"186 -B"

از بخش اول مشخص و مجزا شده است، به خواندن و آشنایی با یک قرآن نفیس عربی-تورکی مشغول شدیم.

خطاط و مترجم این قرآن، متن اصلی این قرآن را در داخل یک چارچوب و کادر سرخ رنگ نوشته است. مان قرآن،علاوه بر این که به زبان عربی است، اعراب گذاری و استاندارد هم شده است تا انسان تورکی که به زبان عربی آشنا و مسلط نیست، آن را درست بخواند و بر درک درست آن همت بورزد.

 اما همین مترجم و خطاط تورک، به هنگام ترجمه  قرآن به تورکی، ترجمه هایش را با خط بسیار ریزتری نوشته است. اما برعکس دیگر ترجمه ها، متن تورکی قرآن را در بیرون از قاب عربی آن و در حاشیه متن عربی قرآن نوشته است. 

در این ترجمه از قرآن کریم، مترجم و خطاط تلاش کرده است تا از لغات عربی کمتری در ترجمه تورکی استفاده بکند. او تلاش کرده است تا حد ممکن که توانایی علمی، ادبی، زبانی در زبان تورکی داشته، از کلمات تورکی بهره ببرد.

مترجم در بخش هایی از متون تورکی، کلمات قدیمی تورکی را بکار گرفته است. او با آینده نگری دریافته است که انسان تورک، ممکن  است، بنا به دلایلی نتواند در آینده به صدای این تصاویر از کلمات تورکی آشنا باشد. لذا آن کلمات را استاندارد و صداگذاری کرده است تا خواننده تورکی که از زبان علمی-ادبی و مادری خود محروم مانده است، بتواند  صدای آن تصاویر حروف و کلمات را درست ادا بکند.

وقتی مترجم به پایان ترجمه آیات و سوره های قرآن کریم می رسد، تاریخ عددی و خطی آن زمان، روز، ماه و سال را هم بر اساس سال قمری درج می کند.

در صفحات بعد از تکمیل قرآن و ترجمه تورکی آن، در بخش کوتاهی، قواعدی را که برای درست خوانی متن عربی قرآن در نظر گرفته و آن ها را در متن عربی اعمال کرده است را آموزش می دهد. او آن علائم و استانداردهای مورد نظرش را با حروفی، بر روی کلمات قرآن مشخص کرده است. به آن علایم، در زبان عربی، علائم سجاوندی گفته می شده است.

خطاط و مترجم زبردست قرآن عربی-تورکی، در ادامه، با افزودن شعرهایی از خودش، وضعیت روحی و انتظارات خودش را از الله، خوانندگان نوشته و بر تاریخ نوشتار تاکید کرده است.

نام این خطاط و مترجم تورک "اسمعیل ابن الحاج سلیمان افندی” است که ترجمه و خطاطی این قرآن دو زبانه تورکی-عربی را هنگام در ظهر روز پنجشنبه ماه صفر  سال 1260 قمری به پایان برده است.

این قرآن عربی-تورکی، دارای 616 صفحه است که در پی.دی.اف به 308 صفحه دیده می شود.

این کتاب جالب دینی، دو زبانه، تخصصی، ادبی، دینی، تا حدود زیادی از حوادث روزگار و از بد سلیقه گی ها در امان مانده و به نسل ما و آیندگان به ارث رسیده است.


متاسفانه معلوم نشده است که این کتاب ارزشمند دینی دو زبانه، در کجا نگهداری می شود.


انصافعلی هدایت

٢١ ربیع الثانی ١٤٤٧



186-A مهندسی جهل

 186-A مهندسی جهل



امروز (٢١ ربیع الثانی ١٤٤٧) مجبور شدیم تا برنامه “مهندسی جهل” را در دو بخش جداگانه اجرا بکنیم.


در بخش اول مهندسی جهل، تعدادی کتاب تورکی دست نوشته خطی، تخصصی و قدیمی را از کتابخانه آنلاین "آذرباش کیتابخاناسی" دانلود (ایندیردیک) کردیم. 


موضوع این کتاب های تورکی تخصصی و قدیمی چند صد ساله، بسیار متنوع هستند که می توانیم به کتاب هایی با موضوعات زیر: بیماری های انسان ها، حیوانات، داروها، جراحی بیماری ها، اشعار و دیوان ها، داستان ها و رمان ها، ترجمه تورکی قرآن و دعاها، تاریخ، صنایع، ریاضیات، هندسه، آموزش حساب و کتاب، آموزش زبان تورکی، انواع لغتنامه های تورکی-عربی، لغت نامه های تورکی- فارسی، لغت نامه های تروکی-فرانسوی اشاره بکنیم.


همچنین می توانیم به کتاب هایی با موضوعات تخصصی همچون تاریخ، نصیحت نامه ها، زندگینامه ها و … هم انگشت یگذاریم که اگر الله تبارک و تعالی عمر و فرصتی را نصیبمان کرد، با آن ها هم به تدریخ آشنا خواهیم شد و از اقیانوس گنجینه مدنیت زبانی، مکتوب، فکری، ایمانی، علمی و ابتکاری در زمینه های مختلف زندگی انسانی تورک ها بهره ها خواهیم برد..


در بخش دوم این برنامه که با عنوان

"186 -B"

از بخش اول مشخص و مجزا شده است، به خواندن و آشنایی با یک قرآن نفیس عربی-تورکی مشغول شدیم.

خطاط و مترجم این قرآن، متن اصلی این قرآن را در داخل یک چارچوب و کادر سرخ رنگ نوشته است. مان قرآن،علاوه بر این که به زبان عربی است، اعراب گذاری و استاندارد هم شده است تا انسان تورکی که به زبان عربی آشنا و مسلط نیست، آن را درست بخوتند و بر درک درست آن همت بورزد.

 اما همین مترجم و خطاط تورک، به هنگام ترجمه  قرآن به تورکی، ترجمه هایش را با خط بسیار ریزاری نوشته است. اما برعکس دیگر ترجمه ها، متن تورکی قرآن را در بیرون از قاب عربی آن و در حاشیه متن عربی قرآن نوشته است. 

در این ترجمه از قرآن کریم، مترجم و خطاط تلاش کرده است تا از لغات عربی کمتری در ترجمه تورکی استفاده بکند. او تلاش کرده است تا حد ممکن که توانایی علمی، ادبی، زبانی در زبان تورکی داشته، از کلمات تورکی بهره ببرد.

مترجم در بخش هایی از متون تورکی، کلمات قدیمی تورکی را بکار گرفته است. او با آینده نگری دریافته است که انسان تورک، ممکن  است، بنا به دلایلی نتواند در آینده به صدای این تصاویر از کلمات تورکی آشنا باشد. لذا آن کلمات را استاندارد و صداگذاری کرده است تا خواننده تورکی که از زبان علمی-ادبی و مادری خود محروم مانده است، بتواند  صدای آن تصاویر حروف و کلمات را درست ادا بکند.

وقتی مترجم به پایان ترجمه آیات و سوره های قرآن کریم می رسد، تاریخ عددی و خطی آن زمان، روز، ماه و سال را هم بر اساس سال قمری درج می کند.

در صفحات بعد از تکمیل قرآن و ترجمه تورکی آن، در بخش کوتاهی، قواعدی را که برای درست خوانی متن عربی قرآن در نظر گرفته و آن ها را در متن عربی اعمال کرده است را آموزش می دهد. او آن علائم و استانداردهای مورد نظرش را با حروفی، بر روی کلمات قرآن مشخص کرده است. به آن علایم، در زبان عربی، علائم سجاوندی گفته می شده است.

خطاز و مترجم زبردست قران عربی-تورکی، در ادامه، با افزوردن شعرهایی از خودش، وضعیت روحی و انتظارات خودش را از الله، خوانندگان نوشته و بر تاریخ نوشتار تاکید کرده است.

نام این خطاط و مترجم تورک "اسمعیل ابن الحاج سلیمان افندی” است که ترجمه و خطاطی این قرآن دو زبانه تورکی-عربی را هنگام در ظهر روز پنجشنبه ماه صفر  سال 1260 قمری به پایان برده است.

این قرآن عربی-تورکی، دارای 616 صفحه است که در پی.دی.اف به 308 صفحه دیده یم شود.

این کتاب جالب دینی، دو زبانه، تخصصی، ادبی، دینی، تا حدود زیادی از حوادث روزگار و از بد سلیقه گی ها در امان مانده و به نسل ما و آیندگان به ارث رسیده است.


متاسفانه معلوم نشده است که این کتاب ارزشمند دینی دو زبانه، در کجا نگهداری می شود.


انصافعلی هدایت

٢١ ربیع الثانی ١٤٤٧


Monday, October 13, 2025

تعریف سیاست

 تعریف سیاست


سیاست چیست؟

هر کسی، هر سیاستمداری، هر فیلسوفی، هر فعالی، و هر ... برای این مفهوم گنگف با توجه به منمافعی که در پی دستیابی به آن است یا می خواهد از مضاری دوری کندف تعریفی داده است. به همین دلیلف تعریفی همگانی از این مفهوم وجود ندارد.

از دید ما، سیاست: زاویه دید هر انسان، نسبت به آینده است که با توجه به گذشته، حال، برای دستیابی به آن هدف یا دوری از آن، برنامه ریزی می کند.

با این تعریف، هر فرد انسانی، با هر جایگاه اجتماعی یک سیاستمدار است. فرقی نمی کند که آن انسان باسواد باشد یا بیسواد، زن باشد یا مرد، روستایی باشد یا شهری، کارگر باشد یا سرمایه دار، و ... جایگاه و موقعیت اجتماعی افراد، سیاسی بودن و سیاسی نبودن آن ها را تعیین نمی کند. همه به یک نسبت سیاستمدار و مسئول از سیاست هستند.

به نظرمف این ایده و تعریف، به ایده ها ونظریات اندیشمندان سیاسی، اجتماعی، دینی، فلسفی و ... مسلمان در قرون گذشته نزدیک است. چرا که آن ها سیاست را به سیاست "تدبیر نفس"، تدبیر منزل" . "سیاست مدن" تقسیم کرده اند و تمامی افعال فردی و اجتماعی هر فرد را رفتاری سیاسی و در جهت دستیابی به اهداف عالی تفسیر کرده اند.

چرا سیاست را به این شکل مفهئم بندی کرده اند و مفهوم بندی می کنیم؟

چون هر انسان را موجودی سیاسی و دارای توانایی بالقوه و بالفعل تعقل و آینده نگری می دانیم و می دانسته اند.

اگر تعریفی به غیر از این مفهوم بندی را در نظر بگیریم، سیاست را به عنوان یک امتیاز ویژهفبرای گروه های خاص اجتماعی در نظر خواهیم گرفت. آن گروه ها، به خاطر همین امتیاز از بقیه افراد در اجتماع، به مافیاهای متخصص، مافیاهای حزبی، مافیاهای قدرت طبقه حاکم می دانند. چه بخواهیم یا نخواهیم، آن ها بشکل مافیا سازماندهی خواهند شد تا تمامی جوانب قدرت را قبضه کرده، دیگران را از مسیر دستیابی به قدرت، به انواع بهانه هایی که خطرات یا مضرات ملی نامیده خولاهند شد، حذف خواهند کرد.

اگر امتیاز ویزه گروه های را بپذیریم، آن ها را تنها افراد واجد شرایط توانایی و اداره جامعه فرض خواهیم کرد که می توانند جوامع را اداره و رهبری بکنند. فرض بدون دلیل ما آن خواهد بود که آن ها بهتر از دیگران منافع کل جامعه را تشخیص می دهند. چرا؟ چون در تحصیل، سازماندهی، امور شغلی، تجمیع ثروت از نیروی کار یا ثروت دیگران به جایی رسیده اند، که می توانند جامعه را هم به همان جایی که خودشان ریدئه اند، برسانند. این توهمی بیش نیست. چرا که موفقیت آن ها در راستای منافع ضخصی خودشان، با ایتفاده از هر فرصت بوده است. آن ها چگونه می توانند منافع ملی -عمومی و یا مضار ملی-عمومی را بهتر از دیگران تشخیص بدهند؟

چرا که هر کسی، منافع و مضار ملی-عمومی را در ذهن خود دارد و آن ها را به عنوان اهداف تعیین می کند. ولی ممکن است، آن اهدافف با امکانات همساز باشند یا نباشند.

چخ کسی می تواند تظمین بکند که اهدافی که فلان شخص یا فلان گروه تعیین کرده است، بهتر و مفیدتر از اهداف دیگریان است؟

البته، افراد و گروه های متشکل و سازمان یافته، مافیایی عمل می کنند. آن ها با امکانات تبلیغاتی و مالی که در اختیار دارند، می توانند صدایشان را چنان بلند بکنند که همه آن ها را بشنوند. در مقابل، افرادی که سازمان  نیافته اند، از امکانات مالی و تبلیغاتی محروم هستند و نمی توانند صدایشان را به گوش عموم برسانندو آن ها شنیده نمی شوند تا انتخاب بشوند یا در میز انمتخاب منتخبان قرار بگیرند.

گروه های مافیایی، منافع و اهداف گروهی و فرد رهبری را به عنوان منافع ملی -عمومی نشان داده، آن ها را به عنوان تنها اهداف ممکن و مشروع به اذهان تحمیل کرده، دیگر راه ها را می بندند. تبلیغات و سر و صدای بلند و زیاد آن ها، اذهان اجتماعی افراد را کور و کر می کنند.

در حالی که آن چه آن ها در ذهن و برنامه هایشان دارند، یک تصویر ذهنی از منافع فرد رهبری یا منافع مورد انتظار همان گروه است که آنها در پی چگونگی تامین  اهرم های برای دستیابی به آن ها با توصل به نیروهای اجتماعی گسترده هستند. در اغلب موارد هم، نه می توانند و نه اراده ای برای تامین حداقل خوایت های ملی و همومی دارند. آن ها خواست های ملی-عمومی را به خواست های خودشان تقلیل می دهند. در حقیقت با قوه عقل آنساتن ها بازی می کنند. بازی فریب.

در نتیجه همین برداشت و رفتار از سیاست است که مردم و حتی طبقه تحصیل کرده و افرادی چون ... سیاست را هنر بازی با دروغ و توانایی فریب مردم برای تجمیع تمامی جوانب قدرت در دستان خود می دانند و تعریف می کنند.

لذا مردم هم در هیچ کجای این جهانف به سیاستمداران و شعارهای انتخاباتی آن ها اعتمادی ندارند اما با کور سوئی از امید به پای صندوق های رای می روند. مردمف در عمق وجودشان، حس می کنند که سیاستمداران با دروغ های زیبایشان، آن ها را کانالیزه می کنند تا با اخذ نمایندگی آن ها از طریق شرکت در انتخابات، بر قدرت، ثروت و منابع، جان و آزادی های آن ها بدون هیچ محدودیتی، دستیابی داشته باشند.


انصافعلی هدایت

چرک نویس- در سر کار







اوچورما یورور

 

هر یئره، هر یاندا 

یول گورسه نیر

بیری یوخ، مین یول گورسه نیر

آماجلار ایتیب، ایراق گورسه نیر

هر کس اوز یولوندا

هئش کیم اینانمیر ایتمیش

هر کیمسه ایتیرمیش یولون

یوللار دا ایتمیش یوللاریندا

گیزلینجه یوللار، یوللاری سوزور 

یوللار هر یاندان، ده ره یه، اوچورما یورور.


انصافعلی هدایت

28، مئی 2025





داریم منیم

 

گونلوم سنی ایستیر

گولوم گولوستانیم منیم

منظریمف منظوروم، جمیع آفاقیم منیم

ای کی دردینه موبطلایم

سنده دیر دردیم، درمانیم، همده علاجیم منیم

سنله هر گئجه م، گوندوزوم اولور

ای گونه شیم، سن سن قئبله گاهیم منیم

کیم دیییر سجده اتمه ییم سنه؟

ای منیم سجده م، مسجودوم، سجده گاهیم منیم

عاشقا آلوده اولمایان نه بیلسین

دردینین درمانین ووصالیم منیم

وصلونه موشته ری یم، ایذین وئر

قوربانین اولوم ای ایذنی ووصالوم منیم

سه نین عاشقین یولوندا

جانو مالدان گئچمیشم، ای جانی جانانیم منیم

قوی فریاد اییله ییم، عاشقینی ایله ییم عیان

گیزلین عشقیمی مین دیل ایله بیان ایله ییم.

قوی آسسینلار بو یولدا دارا، ای داریم منیم.


انصافعلی هدایت

17، آپریل 2025







آمان یوخ آرلتیق

 قار گلیر دومان کیمی

گوز، گوزه تامارزی دیر

جادده لر یوخا چئخیر

یولون سونو، گورمز اولوب

ایتیر یولچولار یوللاریندان

یوخ یول گوسته رن بیری

یوخ یولا اینانان بیری 

یوخ یول گوسته ره نه اینانان بیری

بو قاردا، بو چیسگینده

ایمان ایتیر، اینسان ایتیر

دئدیلر؛ یوخ ایمیش پئیغمبره احتیاج

بو یولسوزلارا، بو ایتگین لره

بیر پیغمبره یوخ دئور اینانج

بوندان بئله، ایتن لر، ایتگین قالاجاق

یولون آزاجاق

داها ایتن لره ال اوزانمایاجاق

ایتگینلری، کیمسه آختارمایاجاق

آختارمایا ایمان یوخ

آل آتان، آتلانان یوخ

یولدان چاشان بیزله ره

چاشمیشسان دییه ن یوخ

ایندی

 یول یوخ، ایمان یوخ، گومان یوخ

 دومانلیقدا، یوللاری

گومانلیقلا گئدیریک آرتیق

 گومانلا گئدن لره، آمان یوخ آرلتیق.


انصافعلی هدایت

15، فوریه 2025















ایتیریب هامی

 گوزله رین تیتره یه رک

اللرین قاوزالمئش

اوره گینین گویله رینه

آختاریر ائشیکده تاپمادیغی آللهی

اوز ایچینه دونموش

الی ایله قویمادیغی

آللهی آختاریر 

ایتیریب هامی.


انصافعلی هدایت

27 آپریل 2025

اوزاقلاردا کی سئوگولوم

اوزاقلاردا کی سئوگولوم.


سن اوردا تکجه

مینلر میل اوزاقدا

اوزانمیشسان تخته

دوکتورو، درمانی، گوزلرین بکلیر

اوره گین قورخودان 

توپ کیمین آتئر

ایچینده، ده رینلرینده، یئللر اسیر

گوزله رین سددی آرخاسئندا

بیر دونیا طوفان دوروب، دایانئب

تیتره ییر ده نیزلر آلا گوزله رینده

قورخو، قارانقولوق جان آلیر

کیمسه دوشونمور سنی

هر کس، عشقینه، یاشامینا باش سورور

بیر اولدوز یانیر منیم ایچیمده سه نین اوجچون

بو دونیادا مندن سونرا

سنه جوزولده ین اولدوزمو وار؟

اوره گیم دارئخئر، 

چیرپئنیر سه نین اوچون

گوزله ریم سنی آختاریر

ده رینلیکله ریمده کی اللریم سنی آختاریر

اوره گیمده کی قانلی اللر گوی اوزونه

اوزانئب تانری اتکینه آسلانئب

اوره گیم سنی، سنه دوگونور

سنه سئوینیر

قاپئندا دوروبان اسیر، یئسیر

سنه گوز تیکیب سنی تانریدان یالواریر

اللریم تیر تیر تیتره ییر

آللاهین قاپئسئندا

سنی او تانریمدان ساغ ایسته ییر

اوزاقلاردا کی سئوگولوم.


انصافعلی هدایت

27 اپریل

2025















گل، گل درمان ایله

 هیجرینه مریضلایم 

گل درمان ایله

یوخ دور گئجه م، گوندوزوم

گل درمان ایله

تار اولموش توم چاغلار هیجرینده

گل درمان ایله 

ای توانیم گل

گل بو ناتوانا درمان ایله

ای علاجیم، ار دردیم، درمانیم

گل درمان ایله

چاره سیز قالمئشام، چاره سنده

گل درمان ایله

باغلی قالئب قاپولار

گل درمان ایله

آچ باغلیلئقلاریم اوزومه

گل درمان ایله

توک آچارلارین شاهی سنده

گل دردیمه درمان ایله.


انصافعلی هدایت

03. اوکتوبر 2025







مهندسی جهل 185

  مهندسی جهل 185



نام کتاب تورکی: مبین

زبان کتاب: تورکی - لهجه جغتای یا لهجه تورکی تورکان هندی

الفباء: تورکی - عربی

تاریخ نوشتار: حدود 500 سال قبل

به امر: ظهیرالدین پادشاه بابر در هندوستان

نسخه بردار: محمد مشتاق

نوع نوشتار: دست نویس- خطی


در این جلسه، چند کتاب را باز کردیم که به علت فارسی بودن زبان آن ها یا به علت مقاله بودنشان، از خواندن آن ها صرف نظر کردیم. در نهایت با کتاب تورکی دست نوشته، خطی، قدیمی که در حدود پانصد سال قبل نوشته شده است، آشنا شدیم. زبان این کتاب تورکی است.

گر چه این کتاب، به تورکی جغتای نوشته شده است اما چون این کتاب در دوره دولت "گورگانیان" (تیموریان) یا "دولت بابری"ها در هندوستان قدیم نوشته شده است، و این دولت بر سرزمین هایی که امروزه در هندوستان، پاکستان، بنگلادش، افغانستان و حتی بخشی از آن در سرزمین های شمالی تر پخش شده است، لهجه تورکی آن می تواند، تورکی مرکب از جغتایی و تورکی هندی باشد.

مطالب کتاب را از ابتدا تا انتها، اشعار دینی و ادعیه عربی پر کرده است. گرچه تعداد ادعیه های عربی در آن بسیار کم است اما از ارزش دینی کتاب چیزی کم نمی کند.

چرا که شاعر تورک که احتمالا خود “ظهیرالدین پادشاه بابری” بوده است، در اشعارش؛ اعتقادات دینی و احکام شرعیه را توضیح داده است.

خط کتاب تورکی، زیبا و قابل خواندن است و می تواند در بین خواننده با نوشته، زبان، فکر و درک دینی-مذهبی آن و اخلاقیات آن رابطه عقلانی، زبانی، عاطفی، دینی، اعتقادی و شرعی برقرار بکند.

گرچه خاصیت شعری سخن و نوع خط کتاب، موجب شده تا خواندن بعضی از کلمات دشوار بشود ولی با صرف اندکی وقت، می توان به راحتی با آن عجین شده، کتاب را از آن خود و خود را از آن کتاب کرد و با آن یکی شد.


انصافعلی هدایت

٢٠ ربیع الثانی ١٤٤٧



بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 357

  بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 357 https://youtube.com/live/soEVsHPBnV8