جهالت موهندیسلیگینه غلبه 228
https://youtube.com/live/aMfEBrJLSDII. VİDEONUN ÜMÜMİ 15 BƏNDLİK QEYDİ
Sıra nömrəsi: 228 (Cəhalət Mühəndisliyinə Qələbə 228)
Videonun tam başlığı: جهالت موهندیسلیگینه غلبه 228
YouTube URL-si:
[https://youtube.com/live/aMfEBrJLSDI?feature=share](https://youtube.com/live/aMfEBrJLSDI?feature=share)Video ID:
aMfEBrJLSDIYayım/yüklənmə tarixi: 2025-11-30
Video müddəti: PT2H15M2S (2 saat 15 dəqiqə 2 saniyə)
Videoda göstərilən əsas kitab/əlyazma/məcmuə adı: "Töhfətü’l-Uşşaq" (və ya Töhfə risaləsi / Qasida və Tərifat məcmuəsi) (تحفة العشاق — XIX əsrə aid, Osmanlı sultanı II. Mahmud / Sultan Mahmud dövrünə aid edən osmanlıca risalə və qəside məcmuəsi) [
01:09 01:23 14:12 Müəllif/müəlliflər: Naməlum katib / müəllif (Pərtöv Paşa və digər şairlərin şeirləri daxildir) [
09:09 Dil/dillər: Klassik osmanlı türk dili [
00:30 Görünən və ya deyilən tarix/əsr: Hicri 1243 / miladi 1828-ci il [
14:12 Kitabxana/arxiv: Rəqəmsal arxiv nüsxəsi (University / Digital Library) [
02:12 Shelfmark/kataloq nömrəsi: MƏLUM DEYİL.
Ümumi mövzu: Cəhalət Mühəndisliyinə Qələbənin 228-ci bölümü; ötən dərslərdə müzakirə edilən Töhfətü’l-Uşşaq risaləsinin davamı, kitabın səhifə quruluşu, qırmızı çərçivəli tərtibatı, Osmanlı hökmdarına (Sultan Mahmud) və peyğəmbərə təriflər, Pərtöv Paşanın şeirləri, cəmiyyətin və gənc nəsillərin maarifləndirilməsi, milli kimlik, zindanlar və evcil heyvanlaşdırma (assimilyasiya) siyasətlərinə qarşı mübarizə [
00:30 01:23 09:09 03:26:57 03:29:18 Videonun əlyazma araşdırması olub-olmaması: Bəli, videoda hicri 1243-cü ilə (miladi 1828) aid edilən, Osmanlı dövrü üslubunda qırmızı çərçivələrlə bəzədilmiş, Töhfətü’l-Uşşaq adlı osmanlıca risalə nüsxəsinin səhifələri, mətn başlanğıcları, Pərtöv Paşanın şeiri və kolofon qeydləri araşdırılmışdır [
01:23 05:07 09:09 14:12 XIV–XVI əsr türk əlyazmalarının tarixləndirilməsi layihəsi üçün ilkin yararlılıq: ORTA (XIX əsrə — hicri 1243 / miladi 1828-ci ilə aid əlyazma nüsxəsidir).
II. VİDEODA NEÇƏ FİZİKİ ƏLYAZMA / NÜSXƏ VAR?
Fiziki sənəd/codex sayı: 1 (XIX əsrə aid osmanlıca Töhfətü’l-Uşşaq / qəside məcmuəsi nüsxəsi) [
01:23 NÜSXƏ A:
kitabxana: Digital Library / Rəqəmsal Arxiv [
02:12 shelfmark: MƏLUM DEYİL
səhifə/vərəq sayı: 128 - 200 səhifəlik məcmuə [
01:32 ölçü: MƏLUM DEYİL
xətt: Klassik osmanlı əlyazma xətti [
00:30 kağız: Rəqəmsal nüsxə / arxiv kağızı [
05:58 cədvəl/çərçivə: Qırmızı rəngli ikiqat çərçivə xətləri [
05:07 mürəkkəb: Qara mətn mürəkkəbi [
05:58 təzhib: Səhifə başlığında gümbəz motivli naxışlar [
09:49 katib / müəllif: Naməlum katib (Pərtöv Paşa və s.) [
09:09 köçürülmə tarixi: Hicri 1243 / miladi 1828 [
14:12 köçürülmə yeri: Osmanlı mühiti [
00:30 provenance/vəqf/mülkiyyət qeydləri: Arxiv ştrixləri [
02:12
III. MƏCMUƏ / ÇOXMƏTNLİ ƏLYAZMA ANALİZİ
NÜSXƏ A — RİSALƏ VƏ QƏSİDƏLƏR MƏCMUƏSİ (Töhfətü’l-Uşşaq / Töhfə)
Mətn vahidi / Risalə A1
Əsərin başlığı: Töhfətü’l-Uşşaq / تحفة العشاق (və ya Töhfə risaləsi) [
01:09 Başlıq sənəddə açıq yazılıb, yoxsa videodakı danışanın identifikasiyasıdır?: Sənəddə və təqdimatda qeyd olunur [
01:09 Müəllif: Naməlum [
09:09 Dil: Klassik osmanlı türk dili [
00:30 Nəsr / nəzm / qarışıq: Qarışıq (nəsr müqəddimə, qəsidələr və şeirlər) [
11:12 Mövzu: Dini-təsəvvüfi müqəddimə, Hz. Peyğəmbərə və 4 xəlifəyə təriflər, Pərtöv Paşanın şeirləri, Osmanlı sultanına (Sultan Mahmud) və dövlət rəsmilərinə həsr olunmuş qəsidələr [
08:34 09:09 14:12 Başladığı folio/səhifə: 1-ci səhifə / Bismillah müqəddiməsi [
10:13 Bitdiyi folio/səhifə: 128-ci səhifə / Kolofon və hicri 1243 tarixi [
01:32 14:12 Başlanğıc sözləri (incipit), oxunursa: Bismillahir rəhmanir rəhim... Səhvdə təsir bir rəhbər həmdü sənəsiz... [
10:13 Son sözləri (explicit), oxunursa: ...sənin 1243 [
14:12 Tarix: Hicri 1243 / miladi 1828 [
14:12 Tarixin funksiyası: Köçürülmə və tamamlanma tarixi
Əhəmiyyətli dil xüsusiyyətləri: XIX əsr osmanlı divan poeziyası və rəsmi üslubu.
Əminlik səviyyəsi: YÜKSƏK
IV. TARİXLƏRİN AYRILMASI
| Tarix | Miladi qarşılığı yalnız videoda deyilirsə | Hansı səhifədə | Hansı mətn vahidinə aiddir | Tarixin funksiyası | Timestamp | Əminlik |
| Hicri 1243 | Miladi 1828 | Kolofon / Səhifə sonu | Nüsxə A | Əlyazmanın tamamlandığı il | [ | YÜKSƏK |
V. ŞƏXSLƏR VƏ ROLLAR
| Ad | Rol | Hansı mətn vahidində | Sübut növü | Timestamp |
| Pərtöv Paşa | ŞAİR | A1 | Mətndə şeirləri xatırladılır | [ |
| Hz. Məhəmməd və 4 Xəlifə | DİNİ ŞƏXSİYYƏTLƏR | A1 | Tərif və mədhiyyə bölməsində adı keçir | [ |
| Sultan Mahmud (II. Mahmud) | TARİXİ HÖKMDAR | A1 | Padşah mədhiyyəsində adı keçir | [ |
VI. TÜRKDİLLİ MƏTN VAHİDLƏRİNİN XÜSUSİ SİYAHISI
Mətn vahidi: Töhfətü’l-Uşşaq Risaləsi (Məcmuə)
türkcənin videoda necə xarakterizə edildiyi: XIX əsr osmanlı dövlət və ədəbiyyat mühitinin zərif türk dili.
nəsr/nəzm: Qarışıq (nəsr və qəsidə növündə nəzm).
hərəkəli/hərəkəsiz: Səliqəli osmanlı əlyazma xətti.
təxminən nə qədər continuous Turkish text olduğu: Mətn tamamilə türkdillidir.
XIV–XVI əsr layihəsi üçün potensialı: Orta (XIX əsr nüsxəsidir).
timestamp: [
01:09
VII. XIV–XVI ƏSR TARİXLƏNDİRMƏ LAYİHƏSİ ÜÇÜN SEÇİM
Nüsxə A: PARK (XIX əsrə — hicri 1243 / miladi 1828-ci ilə aid əlyazma nüsxəsi olması səbəbilə birbaşa XIV–XVI əsr əlyazmalarının tarixləndirilməsi layihəsi üçün əsas namizəd deyil).
VIII. VİDEODA DANIŞILANLARIN ELMİ XÜLASƏSİ
Danışan 228-ci bölümü başladaraq gözəl bir əlyazma kitabla (Töhfətü’l-Uşşaq risaləsi) tanış olduğunu, bu işdən böyük zövq aldığını bildirir [
00:30 01:09 Rəqəmsal arxivlərdən əldə edilən 128-200 səhifəlik bu məcmuənin səhifə quruluşunu və tərtibatını göstərir [
01:32 02:12 Mətnin əvvəlində Hz. Məhəmmədə, dörd xəlifəyə, İmam Həsən və Hüseynə, həmçinin İmam Cəfər Sadiqə və digər İmamalara salam və salavatlar oxunduğunu qeyd edir [
08:34 Pərtöv Paşanın şeirlərindən parçalar oxuyur ("Seyri çeşmi tər cami ləbrizi...") və mətnin divan ədəbiyyatı üslubunda yazıldığını vurğulayır [
09:09 Səhifələrin qırmızı ikiqat çərçivə xətləri ilə bəzədildiyini, başlanğıcda gümbəz motivli naxışların yer aldığını təsvir edir [
05:07 09:49 Müqəddimə hissəsindəki divani ifadələri ("Bismillahir rəhmanir rəhim... Səhvdə təsir bir rəhbər həmdü sənəsiz...") oxuyub təhlil edir [
10:13 Əsərin sonunda yer alan kolofon qeydlərindən məlum olur ki, bu nüsxə hicri 1243-cü ildə (miladi 1828) Osmanlı sultanı II. Mahmud dövründə tamamlanmışdır [
14:12 14:33 Videonun ikinci yarısında cəmiyyətin durumu, gənc nəsillərin maarifləndirilməsi, milli kimlik və azadlıq məsələlərinə toxunur [
03:26:57 Cəmiyyətin uzun müddətli assimilyasiya və təzyiqlər nəticəsində "evcil heyvan" kimi idarə olunduğunu, bu zəncirləri qırmaq üçün gənclərə 20 il boyunca kitablar, nağıllar və ana dilində biliklər aşılamaq lazım olduğunu vurğulayır [
03:28:26 03:29:18 Türk dilində düşünən, yazan və yaradan yeni nəsillərin yetişməsinin vacibliyini qeyd edərək proqramı yekunlaşdırır [
03:27:50
IX. WEBLOG ÜÇÜN 900–1000 SÖZLÜK MƏQALƏ
BAŞLIQ: XIX Əsr Osmanlı Divan Ədəbiyyatı və Mədhiyyə Ənənəsi: "Töhfətü’l-Uşşaq" Risaləsi və Maarif Mübarizəsi
GİRİŞ:
Cəhalət mühəndisliyinə qarşı aparılan intellektual mübarizə səfərining 228-ci bölümü XIX əsr osmanlı divan ədəbiyyatının incilərindən olan Töhfətü’l-Uşşaq risaləsinin təhlili ilə yanaşı, cəmiyyətin oyanışı və gənc nəsillərin milli şüurla tərbiyə edilməsi mövzusuna həsr olunmuşdur [
ƏLYAZMANIN FİZİKİ VƏ TƏRTİBAT XÜSUSİYYƏTLƏRİ:
Təqribən 128 ilə 200 səhifə arasında dəyişən bu məcmuə XIX əsr osmanlı əlyazma və tərtibat sənətinin gözəl nümunəsidir [
MƏZMUN VƏ ƏDƏBİ MÜNDƏRİCAT:
Məcmuənin tərkibində dini-təsəvvüfi müqəddimə, Hz. Peyğəmbərə, dörd xəlifəyə və ehli-beytə (İmam Həsən, İmam Hüseyn, İmam Cəfər Sadiq) yazılmış salavat və təriflər yer alır [
MAARİF VƏ MİLLİ ŞÜUR MÜBARİZƏSİ:
Proqramın düşüncə bölümündə danışan, cəmiyyətin illər boyu davam edən assimilyasiya siyasətləri nəticəsində düşürüldüyü "evcil heyvan" vəziyyətini sərt şəkildə tənqid edir [
NƏTİCƏ:
Töhfətü’l-Uşşaq risaləsi XIX əsr osmanli divan poeziyasının və mədhiyyə ənənəsinin qiymətli sənədidir [
X. SONDA QISA MAŞIN-OXUNAQLI XÜLASƏ
VIDEO: aMfEBrJLSDI
PHYSICAL_MANUSCRIPTS: 1 (Digital archive copy of a manuscript codex)
TEXT_UNITS: 1
TURKISH_TEXT_UNITS: 1
COMPOSITE_CODEX: YES (Risala and qasidas collection)
EXPLICIT_COPY_DATES: 1243 AH (1828 AD)
EXPLICIT_COPYING_PLACES: Ottoman context
HOLDING_INSTITUTIONS: DIGITAL ARCHIVES / UNIVERSITY LIBRARY
SHELFMARKS: UNKNOWN
CORE_CANDIDATES: NONE
CONTROL_CANDIDATES: NONE
DISCOVERY_CANDIDATES: NONE
NEEDS_DEDUPLICATION: NO
HIGHEST_PRIORITY_FOLLOWUP: NONE
TIMESTAMP_QC: PASS
No comments:
Post a Comment