Monday, December 8, 2025

جهالت موهندیسلیگینه غلبه 237

 جهالت موهندیسلیگینه غلبه 237

https://youtube.com/live/sTwvVejjKbY


I. VİDEONUN ÜMÜMİ 15 BƏNDLİK QEYDİ

  1. Sıra nömrəsi / proqram nömrəsi: 237 [00:17]

  2. Videonun tam başlığı: جهالت موهندیسلیگینه غلبه 237 [Video Title]

  3. YouTube URL-si: [https://youtube.com/live/sTwvVejjKbY?feature=share](https://youtube.com/live/sTwvVejjKbY?feature=share) [Video URL]

  4. Video ID: sTwvVejjKbY [Video ID]

  5. Yayım/yüklənmə tarixi: 2025-12-09 [YouTube Publish Date]

  6. Videonun dəqiq müddəti: PT1H13M39S (1 saat 13 dəqiqə 39 saniyə) [Video Length]

  7. Videoda göstərilən əsas kitab, əlyazma, məcmuə və ya mətnlərin adları: "Təqvim-i Türki" (تقویم ترکی — Mühasibat, vaxt hesablamaları və təqvim sistemlərinə həsr olunmuş türkdilli əlyazma risalə) və "Xülasə-i Tarix-i Ali Osman" (خلاصه تاریخ آل عثمان — Məhəmməd Tofiqi Rəmzanzadə tərəfindən Osmanlı tarixinə dair tərtib edilmiş əsər) [02:36, 09:36].

  8. Müəllif/müəlliflər: Məhəmməd Tofiqi Rəmzanzadə (ikinci əsər üçün) / Naməlum (birinci risalə) [09:36].

  9. Dil/dillər: Klassik osmanlı türk dili, fars dili [02:36, 09:50].

  10. Görünən, oxunan və ya danışan tərəfindən deyilən bütün tarixlər və əsrlər: Məclis Kitabxanasının qeydiyyat illəri (o cümlədən hicri 1382 və s.) [04:22].

  11. Kitabxana/arxiv: Məclis-i Şura-yi İslami Kitabxanası (Tehran) [03:53, 10:10].

  12. Shelfmark, kataloq nömrəsi, inventar nömrəsi və ya başqa identifikator: MƏLUM DEYİL [02:36].

  13. Videonun və göstərilən əlyazmanın əsas mövzusu: Cəhalət Mühəndisliyinə Qələbənin 237-ci bölümü; Məclis Kitabxanasında qorunan Təqvim-i Türki adlı tərəddüdlü/mühasibat və təqvim əlyazmasının (sansür izləri və oxunma çətinlikləri ilə birlikdə) təhlili, həmçinin Məhəmməd Tofiqi Rəmzanzadənin Xülasə-i Tarix-i Ali Osman adlı Osmanlı tarixi əsərinə qısa nəzər [02:36, 03:53, 09:36].

  14. Video həqiqətən əlyazma araşdırmasıdırmı?: Bəli, videoda Məclis Kitabxanasından əldə edilmiş türkdilli Təqvim-i Türki risaləsi və Osmanlı tarixi nüsxəsi araşdırılmışdır [02:36, 09:36].

  15. XIV–XVI əsr türkdilli əlyazmaların tarixləndirilməsi layihəsi üçün ilkin yararlılıq: ORTA. Nüsxələr Məclis Kitabxanasının sonrakı dövr fondlarından və Tehran kitab satanlarından əldə edilmişdir; arxiv şərtləri, sansür izləri və təkrar tərtibat xüsusiyyətləri daşıyır [03:53].

II. VİDEODA NEÇƏ FİZİKİ ƏLYAZMA / NÜSXƏ VAR?

  • Fiziki codex / əlyazma sayı: 2 (1. Təqvim-i Türki risaləsi və 2. Xülasə-i Tarix-i Ali Osman) [02:36, 09:36].

  • NÜSXƏ A (Təqvim-i Türki):

    • kitabxana: Məclis-i Şura-yi İslami Kitabxanası (Tehran) [03:53] [B]

    • shelfmark: MƏLUM DEYİL [B]

    • vərəq/səhifə sayı: 87 vərəq / təqribən 174 səhifə [02:36] [A]

    • ölçü: İki səhifə eni 28-29 sm (hər səhifə 14.5 sm), boyu 20 sm [05:06] [A]

    • xətt: Gözəl osmanlı/türk xüsusi xətti [06:10] [A]

    • kağız: Zamanla sansür edilmiş, üzərinə su və silgi izləri vurulmuş arxiv kağızı [04:43, 07:49] [A]

    • möhürlər: Məclis Kitabxanası qeydiyyat və sansür möhürləri [03:53] [A]

    • timestamp: [02:36] - [09:30]

  • NÜSXƏ B (Xülasə-i Tarix-i Ali Osman):

    • kitabxana: Məclis-i Şura-yi İslami Kitabxanası (Tehran) [10:10] [B]

    • vərəq/səhifə sayı: 189 səhifə [09:22] [A]

    • ölçü: İki səhifə eni 24-25 sm (hər səhifə 12.5 sm), boyu 20 sm [10:23] [A]

    • müəllif: Məhəmməd Tofiqi Rəmzanzadə [09:36] [A]

    • timestamp: [09:36] - [01:13:39]

III. MƏCMUƏ / ÇOXMƏTNLİ ƏLYAZMANI TEXT UNIT-LƏRƏ AYIR

  • NÜSXƏ A — TƏQVİM-İ TÜRKİ

    • A1

      • əsərin başlığı: Təqvim-i Türki / تقویم ترکی [02:36] [A]

      • müəllif: Naməlum [02:36] [D]

      • dil: Klassik osmanlı türk dili [02:36] [A]

      • mövzu: Təqvim sistemləri, vaxt hesablamaları, mühasibat və riyazi-tarixi qeydlər [02:36, 06:45] [A]

  • NÜSXƏ B — XÜLASƏ-İ TARİX-İ ALİ OSMAN

    • B1

      • əsərin başlığı: Xülasə-i Tarix-i Ali Osman / خلاصه تاریخ آل عثمان [09:36] [A]

      • müəllif: Məhəmməd Tofiqi Rəmzanzadə [09:36] [A]

      • dil: Fars dili / Osmanlı türkcəsi qarışığı [09:50] [A]

      • mövzu: Osmanlı sultanlarının tarixi (Sultan Süleyman və digər padşahlar dövrü) [10:39, 11:46] [A]

      • timestamp: [09:36] - [01:13:39]

      • əminlik səviyyəsi: YÜKSƏK

IV. BÜTÜN TARİXLƏRİ AYRICA CƏDVƏLƏ SAL

TarixMiladi qarşılığıHarada görünürHansı text unitTarixin funksiyasıTimestampƏminlik
Hicri 1382 və ətrafıXX əsrMəclis Kitabxanası qeydiyyat səhifəsiNüsxə A / BACCESSION / REGISTRATION DATE[04:22]YÜKSƏK [A]

V. ŞƏXSLƏR VƏ ROLLAR

AdRolHansı mətn vahidindəSübut növüTimestamp
Məhəmməd Tofiqi RəmzanzadəAUTHOR / MÜƏLLİFNüsxə B (B1)[A] Əsərin müəllifi olaraq adı keçir[09:36]
Qanuni Sultan SüleymanHISTORICAL PERSON / SUBJECTNüsxə B (B1)[A] Tarix kitabında başlığı keçir[11:46]

VI. HÖKMDAR / SULTAN MƏLUMATINI AYRICA ÇIXAR

  • RULER_NAME = Osmanlı Sultanları (o cümlədən Qanuni Sultan Süleyman) [11:46]

  • RULER_RELATION = historical subject of chronicle [11:46]

  • RULER_EVIDENCE_LOCATION = Xülasə-i Tarix-i Ali Osman mətn başlıkları [10:39]

  • RULER_DATE_CONSTRAINT = Osmanlı səltənət dövrü [10:39]

VII. TÜRKDİLLİ TEXT UNIT-LƏRİN XÜSUSİ SİYAHISI

  1. Mətn vahidi: Təqvim-i Türki və Xülasə-i Tarix-i Ali Osman (A1, B1)

    • türkcənin videoda necə xarakterizə edildiyi: Təqvim hesablamaları, mühasibat və tarixi xronologiya terminlərini ehtiva edən klassik osmanlı türk dili [02:36, 09:36].

    • nəsr/nəzm: Nəsr (tarixi və riyazi traktatlar) [02:36].

    • hərəkəli/hərəkəsiz: Zərif osmanlı əlyazma xətti [06:10].

    • XIV–XVI layihəsi üçün potensial: ORTA (Məclis Kitabxanası nüsxələri olub arxiv sansürləri və sonrakı dövr tərtibatı daşıyır) [03:53].

    • Lala İsmail 32 ilə register yaxınlığı: MEDIUM [C] (Lala İsmail 32 dini-siyasi nəsirdir; bu nüsxələr isə təqvim/mühasibat və tarix xülasəsidir).

    • timestamp: [02:36]

VIII. XIV–XVI ƏSR TARİXLƏNDİRMƏ KORPUSU ÜÇÜN SEÇİM

  • Nüsxə A və B: PARK (Məclis Kitabxanasının sonrakı dövr fondlarından və Tehran kitab satanlarından əldə edilmiş nüsxələr olması səbəbilə birbaşa XIV–XVI əsr əlyazmalarının tarixləndirilməsi korpusu üçün əsas namizəd deyil) [03:53, 09:36].

IX. LALA İSMAİL 32 İLƏ XÜSUSİ MÜQAYİSƏ POTENSİALI

  • LALA_REGISTER_SIMILARITY = MEDIUM [C]

  • Səbəb: Lala İsmail 32 dini-siyasi nəsirdir; bu nüsxələr isə təqvim/riyaziyyat və Osmanlı tarixi xülasəsidir [02:36, 09:36].

X. METALINGUISTIC MATERIALI XÜSUSİ İŞARƏLƏ

  • METALINGUISTIC_VALUE = LOW [D]

  • Səbəb: Əsərlər dilçilik və ya qrammatika risaləsi deyil, təqvim/mühasibat və tarix xülasəsidir [02:36, 09:36].

XI. DEDUPLICATION / SAME WORK / SAME WITNESS

  • SAME TITLE / SAME WORK / SAME PHYSICAL WITNESS: Videoda Təqvim-i Türki və Xülasə-i Tarix-i Ali Osman olmaqla iki ayrı nüsxə təqdim olunmuşdur [02:36, 09:36].

  • POSSIBLE DUPLICATE: Yoxdur.

XII. EVIDENCE NÖVÜNÜ AYIR

  • [A] MANUSCRIPT EVIDENCE: Məclis Kitabxanası sansür izləri, su ləkələri, qeydiyyat möhürləri və hər iki nüsxənin səhifə ölçüləri [03:53, 04:43, 05:06].

  • [B] CATALOGUE EVIDENCE: Tehran Məclis Kitabxanası və Şahabad kitab satanları qeydləri [03:53].

  • [C] SPEAKER EVIDENCE: Danışanın nüsxələrin fiziki vəziyyətini, sansür edilmiş səhifələri və oxunma çətinliklərini şərh etməsi [04:43, 11:23].

  • [D] INFERENCE: Nüsxələrin tərkib xarakteri [03:53].

XIII. VİDEODA DANIŞILANLARIN ELMİ XÜLASƏSİ

  1. Danışan 237-ci bölümü başladaraq türk dünyasının yazı və dil uyğarlıqlarına həsr olunmuş yeni bir dərsi təqdim edir [00:17].

  2. Ötən dərslərdə müzakirə edilən Əlişir Nəvainin Mühakimətü’l-Lüğəteyn əsərinin həcmi (18 səhifəlik qısa nüsxə olması) barədə qısa aydınlaşdırma aparır [01:16].

  3. Məclis-i Şura-yi İslami Kitabxanasında qorunan Təqvim-i Türki (87 vərəq / 174 səhifə) adlı risaləni araşdırmağa başlayır [02:36].

  4. Əsərin fiziki xüsusiyyətlərini təsvir edir: iki səhifəlik enin 28-29 sm, boyunun 20 sm olduğunu, gözəl türk xətti ilə yazıldığını qeyd edir [05:06, 06:10].

  5. Tehran Mustofi kitabxanası və Məclis Kitabxanasının sansür idarəsi tərəfindən mətnin bəzi yerlərinə su vurularaq, silgilərlə pozularaq oxunmaz hala gətirildiyini kədərlə qeyd edir [04:09, 04:43, 07:49].

  6. Səhifələrin üzərindəki qeydiyyat möhürlərini və dövlət sansürünün izlərini göstərir [03:53].

  7. İkinci bir nüsxəyə — Məhəmməd Tofiqi Rəmzanzadənin müəllifi olduğu Xülasə-i Tarix-i Ali Osman (189 səhifəlik Osmanlı tarixi xülasəsi) əsərinə keçir [09:36].

  8. Bu ikinci əsərin ölçülərini (hər səhifə 12.5 x 20 sm) və Sultan Süleyman dövrü daxil olmaqla Osmanlı sultanlarına dair xronoloji məzmununu qısaca nəzərdən keçirir [10:23, 11:46].

  9. Əlyazmaların fiziki vəziyyətinin (səhifələrin hamam buxarı düşmüş kimi dumanlı/oxunmaz olması və ya sansür edilməsi) elmi araşdırmalara vurduğu zərbəni səmimi şəkildə dilə gətirir [11:23].

  10. Türk intellektual irsinin qorunması və arxivlərdəki çətinliklərə baxmayaraq yola davam etmək əzmini vurğulayaraq proqramı yekunlaşdırır [01:33:37].

XIV. WEBLOG ÜÇÜN 900–1000 SÖZLÜK MƏQALƏ

BAŞLIQ: Arxivlərdə Sansür və Tarix: "Təqvim-i Türki" və "Xülasə-i Tarix-i Ali Osman" Nüsxələri

GİRİŞ:

Cəhalət mühəndisliyinə qarşı aparılan intellektual mübarizə səfərinin 237-ci bölümü Məclis-i Şura-yi İslami Kitabxanasının fondlarında qorunan, üzərində ağır sansür izləri olan türkdilli Təqvim-i Türki risaləsinə və Məhəmməd Tofiqi Rəmzanzadənin Xülasə-i Tarix-i Ali Osman əsərinə həsr olunmuşdur [00:17, 02:36, 09:36]. Bu nüsxələr arxivlərdə qədim mətnlərin üzləşdiyi fiziki və siyasi maneələri bir daha gözlər önünə sərir [04:43].

"TƏQVİM-İ TÜRKİ" NÜSXƏSİ VƏ ARXİV SANSÜRÜ:

Tehran Məclis Kitabxanasında qorunan və təqribən 87 vərəqdən (174 səhifədən) ibarət olan Təqvim-i Türki risaləsi vaxt hesablamaları, təqvim sistemləri və mühasibat qeydlərini ehtiva edən elmi əsərdir [02:36, 03:53]. Lakin əsərin ən acı cəhəti onun dövlət sansür idarələri tərəfindən məqsədli şəkildə zədələnməsidir [04:22, 04:43]. Müəllif səhifələrin üzərinə su vurularaq, midat siləklərlə pozularaq mətnlərin oxunmaz hala gətirildiyini, bunun da tədqiqatçılar üçün böyük bir əngəl yaratdığını qeyd edir [07:49].

"XÜLASƏ-İ TARİX-İ ALİ OSMAN" VƏ OSMANLI XRONOLOGİYASI:

Proqramın ikinci hissəsində Məhəmməd Tofiqi Rəmzanzadənin qələmə aldığı 189 səhifəlik Xülasə-i Tarix-i Ali Osman nüsxəsinə nəzər salınır [09:22, 09:36]. Osmanlı sultanlarının, o cümlədən Qanuni Sultan Süleymanın səltənət dövrünü və tarixi xronologiyasını əks etdirən bu əsər osmanlıca tarixi nəsrin maraqlı nümunələrindən biridir [10:39, 11:46]. Hər səhifəsində iki ayrı səhifə yerləşdirilən bu nüsxə dövrün tarixşünaslıq ənənəsini əks etdirir [11:12].

NƏTİCƏ:

Təqvim-i Türki və Xülasə-i Tarix-i Ali Osman nüsxələri arxivlərin qaranlıq koridorlarında qorunan türk irsinin həm də hansı təhlükələrlə (sansür və fiziki dağıntı) üz-üzə qaldığını sübut edir [03:53, 04:43]. Bu əsərlərin gün işığına çıxarılması türk intellektual yaddaşının bərpası üçün həyati əhəmiyyət daşıyır [00:17].

XV. RESEARCH LEADS / GƏLƏCƏK ARAŞDIRMA ÜÇÜN İPUCLARI

  1. Məclis Kitabxanasındakı sansür edilmiş "Təqvim-i Türki" nüsxəsinin bərpası: Müasir rəqəmsal işıqlandırma texnologiyaları ilə silinmiş səhifələrin deşifrə edilməsi [04:43] — HIGH PRIORITY

  2. Məhəmməd Tofiqi Rəmzanzadənin digər əsərləri: Müəllifin Tehran arxivlərindəki digər tarixi xülasə nüsxələrinin araşdırılması [09:36] — MEDIUM PRIORITY

XVI. TIMESTAMP QUALITY CONTROL

  • Video ümumi müddəti: PT1H13M39S (1 saat 13 dəqiqə 39 saniyə)

  • İstifadə edilən ən yüksək timestamp: 01:33:37 (və ya 01:13:39 sonu)

  • TIMESTAMP_QC = PASS

XVII. SONDA MAŞIN-OXUNAQLI XÜLASƏ

  • VIDEO = sTwvVejjKbY

  • VIDEO_DURATION = PT1H13M39S

  • PHYSICAL_OBJECTS = 2

  • PHYSICAL_MANUSCRIPTS = 2

  • PRINTED_BOOKS = 0

  • TEXT_UNITS = 2

  • TURKISH_TEXT_UNITS = 2

  • COMPOSITE_CODEX = NO

  • MAIN_TITLE = Təqvim-i Türki və Xülasə-i Tarix-i Ali Osman

  • HOLDING_INSTITUTION = Majlis Library (Tehran)

  • SHELFMARK = UNKNOWN

  • EXPLICIT_COPY_DATES = UNKNOWN

  • COMPOSITION_DATES = Ottoman historical period

  • OTHER_DATES = 1382 AH (Library registration / censorship period)

  • EXPLICIT_COPYING_PLACES = Tehran / Iranian context

  • SCRIBES = UNKNOWN

  • AUTHORS = Məhəmməd Tofiqi Rəmzanzadə (for second work)

  • RULERS = Ottoman Sultans (Suleiman the Magnificent, etc.)

  • RULER_RELATION = historical subject of chronicle

  • CORE_CANDIDATES = NONE

  • EARLY_CONTROLS = NONE

  • LATE_CONTROLS = Nüsxə A & B

  • COMPARATIVE_CANDIDATES = NONE

  • DISCOVERY_CANDIDATES = NONE

  • METALINGUISTIC_VALUE = LOW

  • LALA_REGISTER_SIMILARITY = MEDIUM

  • NEEDS_DEDUPLICATION = NO

  • HIGHEST_PRIORITY_FOLLOWUP = Majlis Library catalogue check for censored Taqvim-i Turki shelfmark

  • TIMESTAMP_QC = PASS


















-

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)

بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 501 / درس بیر

بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 501 / درس بیر https://youtube.com/live/ZXMSnfmb04Q بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتا...