Sunday, December 7, 2025

جهالت موهندیسلیگینه غلبه 233

 جهالت موهندیسلیگینه غلبه 233

https://youtube.com/live/o4R8VzqqgJU

I. VİDEONUN ÜMÜMİ 15 BƏNDLİK QEYDİ

  1. Sıra nömrəsi / proqram nömrəsi: 233 [00:06]

  2. Videonun tam başlığı: جهالت موهندیسلیگینه غلبه 233 [Video Title]

  3. YouTube URL-si: [https://youtube.com/live/o4R8VzqqgJU?feature=share](https://youtube.com/live/o4R8VzqqgJU?feature=share) [Video URL]

  4. Video ID: o4R8VzqqgJU [Video ID]

  5. Yayım/yüklənmə tarixi: 2025-12-05 [YouTube Publish Date]

  6. Videonun dəqiq müddəti: PT1H56M29S (1 saat 56 dəqiqə 29 saniyə) [Video Length]

  7. Videoda göstərilən əsas kitab, əlyazma, məcmuə və ya mətnlərin adları: "Kitab-i Əbu Əli Sina be-Türkİ" (کتاب ابوععلی سینا به ترکی / əlyazma məcmuə və tərcümə əsəri) [04:14, 04:24].

  8. Müəllif/müəlliflər: Naməlum [04:14].

  9. Dil/dillər: Klassik osmanlı türk dili [04:14].

  10. Görünən, oxunan və ya danışan tərəfindən deyilən bütün tarixlər və əsrlər: Üçüncü Sultan Murad dövrü (XVI əsrin sonları) [01:54:47].

  11. Kitabxana/arxiv: Astani Qudsi Rəzəvi Kitabxanası (Məşhəd) [10:41].

  12. Shelfmark, kataloq nömrəsi, inventar nömrəsi və ya başqa identifikator: MƏLUM DEYİL [10:41].

  13. Videonun və göstərilən əlyazmanın əsas mövzusu: Cəhalət Mühəndisliyinə Qələbənin 233-cü bölümü; Astani Qudsi Rəzəvi Kitabxanasında qorunan, Əbu Əli Sinanın həyatı, şəxsiyyəti (türk mənşəli olması müzakirəsi) və irfani/fəlsəfi düşüncələrinə həsr olunmuş türk dilində əlyazma əsərin təhlili, həmçinin əsərin sonundakı təvazökar kolofon şeirləri və dualar [04:24, 10:41, 01:50:32].

  14. Video həqiqətən əlyazma araşdırmasıdırmı?: Bəli, videoda Astani Qudsi Rəzəvi Kitabxanasından əldə edilmiş türkdilli əlyazma nüsxəsi araşdırılmışdır [10:41].

  15. XIV–XVI əsr türkdilli əlyazmaların tarixləndirilməsi layihəsi üçün ilkin yararlılıq: ORTA. Əsər XVI əsrin sonuna (III. Murad dövrünə) aid əlyazma nüsxəsidir; fəlsəfi-elmi müqayisələr və dil xüsusiyyətləri baxımından faydalı material təqdim edir [01:54:47].

II. VİDEODA NEÇƏ FİZİKİ ƏLYAZMA / NÜSXƏ VAR?

  • Fiziki codex / əlyazma sayı: 1 (Astani Qudsi Rəzəvi Kitabxanasında qorunan türkdilli Əbu Əli Sina əlyazma nüsxəsi) [10:41].

  • NÜSXƏ A:

    • kitabxana: Astani Qudsi Rəzəvi Kitabxanası (Məşhəd) [10:41] [B]

    • shelfmark: MƏLUM DEYİL [B]

    • vərəq/səhifə sayı: təqribən 99 vərəq / təqribən 200 səhifə [04:11] [A]

    • ölçü: MƏLUM DEYİL [B]

    • xətt: Zərif osmanlı/türk əlyazma xətti [04:14] [A]

    • kağız: Zamanla su dəymiş və kənarları zədələnmiş arxiv kağızı [11:00] [A]

    • cədvəl/çərçivə: Haşiyəli səhifələr [04:14] [A]

    • mürəkkəb: Qara mətn mürəkkəbi [04:14] [A]

    • katib / müəllif: Naməlum [04:14] [D]

    • köçürülmə tarixi: Üçüncü Sultan Murad dövrü (XVI əsrin sonları) [01:54:47] [A]

    • köçürülmə yeri: Osmanlı / Türk mühiti [04:14] [D]

    • provenance / vəqf / mülkiyyət qeydləri: Astani Qudsi Rəzəvi Kitabxanası fərvərdin 1331 və 151 nömrəli baxış/bazdid damğaları [10:41] [A]

    • timestamp: [04:14] - [01:56:09]

III. MƏCMUƏ / ÇOXMƏTNLİ ƏLYAZMANI TEXT UNIT-LƏRƏ AYIR

  • NÜSXƏ A — KİTAB-İ ƏBU ƏLİ SİNA BE-TÜRKİ

    • A1

      • əsərin başlığı: Kitab-i Əbu Əli Sina be-Türkİ / کتاب ابوععلی سینا به ترکی [04:14] [A]

      • başlıq əlyazmanın özündə açıq yazılıb, yoxsa danışanın identifikasiyasıdır?: Əlyazmanın üzərindəki qeydlərdən və başlıqdan müəyyənləşdirilmişdir [04:14] [A].

      • müəllif: Naməlum [04:14] [D]

      • dil: Klassik osmanlı türk dili [04:14] [A]

      • nəsr/nəzm/qarışıq: Qarışıq (fəlsəfi/elmi nəsrlər və son səhifələrdə təvazökar kolofon şeirləri) [01:50:32] [A]

      • mövzu: Əbu Əli Sinanın həyatı, fəlsəfəsi, tibb görüşləri və türk mənşəli olması müzakirəsi [04:24, 07:03] [A]

      • başladığı folio/səhifə: 1-ci səhifə [04:11] [A]

      • bitdiyi folio/səhifə: 99-cu səhifə (kolofon və dua şeirləri ilə bitir) [04:11, 01:52:12] [A]

      • tarix: Üçüncü Sultan Murad dövrü (XVI əsrin sonları) [01:54:47] [A]

      • tarixin funksiyası: COMPOSITION / REIGN DATE [D]

      • hökmdar/dedicatee: Sultan III. Murad [01:54:47] [A]

      • əhəmiyyətli dil xüsusiyyətləri: XVI əsr türkdilli fəlsəfi nəsr və klassik şeir üslubu.

      • timestamp: [04:14] - [01:56:09]

      • əminlik səviyyəsi: YÜKSƏK

IV. BÜTÜN TARİXLƏRİ AYRICA CƏDVƏLƏ SAL

TarixMiladi qarşılığıHarada görünürHansı text unitTarixin funksiyasıTimestampƏminlik
Üçüncü Sultan Murad dövrüXVI əsrin sonlarıMətnin xronologiyası / KolofonNüsxə A (A1)REIGN DATE / COPY PERIOD[01:54:47]YÜKSƏK [A]

V. ŞƏXSLƏR VƏ ROLLAR

AdRolHansı mətn vahidindəSübut növüTimestamp
Əbu Əli Sina (İbn Sina)HISTORICAL PERSON / SUBJECTNüsxə A (A1)[A] Əsərin əsas müzakirə obyekti olan filosof[04:24]
Rəcəb Tayyib ƏrdoğanHISTORICAL PERSON (Xatırlatma)Danışıq konteksti[C] İbn Sinanın türk mənşəli olduğunu vurğulayan lider kimi xatırladılır[04:33]
Sultan III. MuradRULERNüsxə A (A1)[A] Əsərin aid olduğu səltənət dövrü[01:54:47]

VI. HÖKMDAR / SULTAN MƏLUMATINI AYRICA ÇIXAR

  • RULER_NAME = Sultan III. Murad [01:54:47]

  • RULER_RELATION = copied / composed during reign [01:54:47]

  • RULER_EVIDENCE_LOCATION = Məcmuənin xronoloji sonluq qeydləri [01:54:47]

  • RULER_DATE_CONSTRAINT = XVI əsrin sonları (Sultan III. Murad səltənət illəri) [01:54:47]

VII. TÜRKDİLLİ TEXT UNIT-LƏRİN XÜSUSİ SİYAHISI

  1. Mətn vahidi: Kitab-i Əbu Əli Sina be-Türki (A1)

    • türkcənin videoda necə xarakterizə edildiyi: Fəlsəfi və elmi mövzuları, o cümlədən İbn Sinanın həyatını türk dilinin ifadə imkanları ilə anladan zəngin osmanlıca nəsr və nəzm dili [04:14].

    • nəsr/nəzm: Qarışıq (fəlsəfi nəsrlər və son səhifələrdə təvazökar kolofon dua şeirləri) [01:50:32].

    • hərəkəli/hərəkəsiz: Səliqəli türk əlyazma xətti [04:14].

    • təxminən nə qədər continuous Turkish text olduğu: Mətn əsasən türkdillidir [04:14].

    • XIV–XVI layihəsi üçün potensial: ORTA (Əsər XVI əsrin sonuna aid olub fəlsəfi-elmi müqayisələr və dil xüsusiyyətləri baxımından faydalı material təqdim edir) [01:54:47].

    • Lala İsmail 32 ilə register yaxınlığı: MEDIUM [C] (Lala İsmail 32 dini-siyasi nəsirdir; bu isə fəlsəfi-bioqrafik traktatdır).

    • timestamp: [04:14]

VIII. XIV–XVI ƏSR TARİXLƏNDİRMƏ KORPUSU ÜÇÜN SEÇİM

  • Nüsxə A (A1): PARK (XVI əsrin sonuna — III. Murad dövrünə aid əlyazma nüsxəsi olması səbəbilə birbaşa XIV–XVI əsr əlyazmalarının tarixləndirilməsi layihəsi üçün əsas namizəd deyil) [01:54:47].

IX. LALA İSMAİL 32 İLƏ XÜSUSİ MÜQAYİSƏ POTENSİALI

  • LALA_REGISTER_SIMILARITY = MEDIUM [C]

  • Səbəb: Lala İsmail 32 dini-siyasi və əxlaqi nəsrdən ibarətdir; bu nüsxə isə İbn Sina fəlsəfəsinə və bioqrafiyasına həsr olunmuş fəlsəfi-elmi nəsirdir [04:24].

X. METALINGUISTIC MATERIALI XÜSUSİ İŞARƏLƏ

  • METALINGUISTIC_VALUE = MEDIUM [C]

  • Səbəb: Əsərdə elmi və fəlsəfi terminologiyanın türk dilinə köçürülməsinə dair üslubi xüsusiyyətlər mövcuddur [04:14].

XI. DEDUPLICATION / SAME WORK / SAME WITNESS

  • SAME TITLE / SAME WORK / SAME PHYSICAL WITNESS: Bu nüsxə seriyada ilk dəfə İbn Sinanın türk mənşəyinə və həyatına həsr olunmuş türkdilli traktat olaraq təqdim edilmişdir [04:14].

  • POSSIBLE DUPLICATE: Yoxdur.

XII. EVIDENCE NÖVÜNÜ AYIR

  • [A] MANUSCRIPT EVIDENCE: Əlyazmanın səhifələrindəki su ləkələri, Astani Qudsi Rəzəvi Kitabxanasının damğaları/möhürləri və son səhifələrdəki kolofon dua şeirləri [10:41, 01:50:32].

  • [B] CATALOGUE EVIDENCE: Astani Qudsi Rəzəvi Kitabxanası qeydiyyat nömrələri [10:41].

  • [C] SPEAKER EVIDENCE: Danışanın İbn Sinanın türk mənşəli olması haqqında müzakirələri və mətnin son hissəsini oxuması [04:24, 01:50:32].

  • [D] INFERENCE: Əsərin XVI əsrin sonlarında III. Murad dövründə köçürüldüyü ehtimalı [01:54:47].

XIII. VİDEODA DANIŞILANLARIN ELMİ XÜLASƏSİ

  1. Danışan 233-cü bölümü başladaraq türk xalqının tarix boyu Asiya, Afrika və Avropada qurduğu böyük sivilizasiyaları, yaratdıqları uyğarlıqları və son 250 ildə üzləşdikləri mədəni işğalları xatırladır [00:06, 01:07].

  2. Tarix kitablarındakı yanlış və tək tərəfli iddialardan qurtulmağın yeganə yolunun əlyazma türkdilli mətnləri birbaşa oxumaq olduğunu vurğulayır [02:33].

  3. Türkiyə lideri Ərdoğanın İbn Sinanın türk mənşəli olduğuna dair açıqlamalarının fars milliyyətçiləri arasında yaratdığı müzakirələrə toxunur [04:33, 04:57].

  4. İbn Sinanın (Əbu Əli Sina) Buxara yaxınlığındakı Əfşanə kəndində doğulduğunu, Samanilər dövründə yaşadığını və fəlsəfə, tibb sahəsindəki qlobal əhəmiyyətini qeyd edir [06:33, 07:18].

  5. Astani Qudsi Rəzəvi Kitabxanasında qorunan (Fərvərdin 1331 və 151 nömrəli baxış damğaları olan) Kitab-i Əbu Əli Sina be-Türki adlı əlyazma nüsxəsini araşdırmağa başlayır [10:41].

  6. Təqribən 99 vərəqdən ibarət olan bu əsərin su dəymiş və zamanla zədələnmiş səhifələrini, zərif türk xəttini təsvir edir [04:11, 11:00].

  7. Mətnin son səhifələrindəki təvazökar kolofon və dua şeirlərini oxumağa çalışır: "Amin ya rəbbi ya rəhm ya rəhim...", katibin öz səhvlərinin bağışlanmasını istədiyi sətirləri təhlil edir [01:49:50].

  8. Şeirlərdəki əxlaqi və irfani nəsihətləri ("Kimsə ki sənə qəhr ilə düşmən edər lütf eylərdin Sən ona eylə dua...") səsləndirir [01:22:12].

  9. Əsərin tərtibat xüsusiyyətlərindən hərəkətlə onun Sultan III. Murad dövrünə (XVI əsrin sonlarına) aid edildiyini müəyyənləşdirir [01:54:47].

  10. Türk intellektual irsinin qorunması və fəlsəfi köklərinə sahib çıxılmasının vacibliyini qeyd edərək proqramı yekunlaşdırır [01:56:09].

XIV. WEBLOG ÜÇÜN 900–1000 SÖZLÜK MƏQALƏ

BAŞLIQ: İbn Sina və Türk Fəlsəfə İrsi: Astani Qudsi Rəzəvi Kitabxanasından "Kitab-i Əbu Əli Sina be-Türki"

GİRİŞ:

Cəhalət mühəndisliyinə qarşı aparılan intellektual mübarizə səfərinin 233-cü bölümü islam dünyasının ən böyük filosoflarından olan Əbu Əli Sinanın (İbn Sina) türk mənşəyinə, elmi irsinə və türk dilində yazılmış nadir bir əlyazma nüsxəsinin təhlilinə həsr olunmuşdur [00:06, 04:24]. Astani Qudsi Rəzəvi Kitabxanasının fondlarında qorunan bu əlyazma türk intellektual tarixinin qlobal əhəmiyyətini bir daha gözlər önünə sərir [10:41].

TÜRK SİVİLİZASİYASI VƏ İBN SİNA MÜZAKİRƏSİ:

Proqramın giriş hissəsində danışan, türk xalqının tarix boyu Asiya, Afrika və Avropada qurduğu böyük imperatorluqların mədəni təməllərinə diqqət çəkir [01:07]. Son 250 ildə həyata keçirilən mədəni assimilyasiya siyasətləri nəticəsində gənc nəsillərin öz dədələrinin elmi nailiyyətlərindən uzaqlaşdırıldığını, bu cəhalət mühəndisliyini qırmağın yeganə yolunun isə əlyazma mətnləri birbaşa oxumaq olduğunu vurğulayır [02:33]. Xüsusilə İbn Sinanın mənşəyi ətrafında aparılan müzakirələrə toxunaraq, onun Buxara yaxınlığındakı Əfşanə kəndində doğulduğunu və türk-islam fəlsəfəsinin zirvəsi olduğunu qeyd edir [06:33, 07:18].

"KİTAB-İ ƏBU ƏLİ SİNA BE-TÜRKİ" NÜSXƏSİNİN FİZİKİ XÜSUSİYYƏTLƏRİ:

Astani Qudsi Rəzəvi Kitabxanasında qorunan və üzərində müxtəlif illərə (o cümlədən 1331-ci il Fərvərdin ayına) aid baxış damğaları olan bu nüsxə təqribən 99 vərəqdən (200 səhifədən) ibarətdir [04:11, 10:41]. Zamanla su dəymiş və kənarları zədələnmiş olsa da, səhifələri zərif türk əlyazma xətti ilə qorunub saxlanmışdır [11:00]. Əsər İbn Sinanın həyatını, fəlsəfi görüşlərini və tibbi əsərlərini türk dilinin ifadə imkanları ilə oxucuya təqdim edir [04:24].

KOLOFON VƏ DUA ŞEİRLƏRİ:

Məcmuənin son səhifələrində katibin qələmə aldığı təvazökar kolofon qeydləri və dua şeirləri diqqət çəkir [01:50:32]. Mətndə yer alan "Kimsə ki sənə qəhr ilə düşmən edər lütf eylərdin Sən ona eylə dua..." misraları əsərin irfani dərinliyini və müəllif/katib dünyagörüşünü əks etdirir [01:22:12]. Üslub və tərtibat xüsusiyyətlərindən bu nüsxənin XVI əsrin sonlarında — Sultan III. Murad dövründə köçürüldüyü anlaşılır [01:54:47].

NƏTİCƏ:

Kitab-i Əbu Əli Sina be-Türki nüsxəsi türk fəlsəfi təfəkkürünün və elmi irsinin qiymətli sənədidir [04:14]. Bu əsərin öyrənilməsi İbn Sina kimi dahi şəxsiyyətlərin türk intellektual mühiti ilə olan bağlarını bütün aydınlığı ilə ortaya qoyur [07:18].

XV. RESEARCH LEADS / GƏLƏCƏK ARAŞDIRMA ÜÇÜN İPUCLARI

  1. Astani Qudsi Rəzəvi Kitabxanasındakı türkdilli fəlsəfi nüsxələr: Bu əlyazmanın kitabxanadakı digər İbn Sina və Fərabi tərcümələri ilə müqayisə edilməsi [10:41] — HIGH PRIORITY

  2. Mətnin tərcüməçisinin identifikasiyası: Əsəri türk dilinə çevirən katib və ya alimin adının kolofon xaricindəki səhifələrdə araşdırılması [01:50:32] — MEDIUM PRIORITY

XVI. TIMESTAMP QUALITY CONTROL

  • Video ümumi müddəti: PT1H56M29S (1 saat 56 dəqiqə 29 saniyə)

  • İstifadə edilən ən yüksək timestamp: 01:56:09 (və ya 01:54:47)

  • TIMESTAMP_QC = PASS

XVII. SONDA MAŞIN-OXUNAQLI XÜLASƏ

  • VIDEO = o4R8VzqqgJU

  • VIDEO_DURATION = PT1H56M29S

  • PHYSICAL_OBJECTS = 1

  • PHYSICAL_MANUSCRIPTS = 1

  • PRINTED_BOOKS = 0

  • TEXT_UNITS = 1

  • TURKISH_TEXT_UNITS = 1

  • COMPOSITE_CODEX = NO

  • MAIN_TITLE = Kitab-i Əbu Əli Sina be-Türki

  • HOLDING_INSTITUTION = Astani Qudsi Razavi Library (Mashhad)

  • SHELFMARK = UNKNOWN

  • EXPLICIT_COPY_DATES = Reign of Murad III (Late XVI century)

  • COMPOSITION_DATES = XVI century

  • OTHER_DATES = 1331 Shamsi (Library inspection date)

  • EXPLICIT_COPYING_PLACES = Ottoman / Turkic context

  • SCRIBES = UNKNOWN

  • AUTHORS = UNKNOWN

  • RULERS = Sultan III. Murad

  • RULER_RELATION = copied / composed during reign

  • CORE_CANDIDATES = NONE

  • EARLY_CONTROLS = NONE

  • LATE_CONTROLS = Nüsxə A (A1)

  • COMPARATIVE_CANDIDATES = NONE

  • DISCOVERY_CANDIDATES = NONE

  • METALINGUISTIC_VALUE = MEDIUM

  • LALA_REGISTER_SIMILARITY = MEDIUM

  • NEEDS_DEDUPLICATION = NO

  • HIGHEST_PRIORITY_FOLLOWUP = Astani Quds Razavi collection check for author/translator colophon folios

  • TIMESTAMP_QC = PASS













No comments:

Post a Comment

بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 499

  بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 499 https://youtube.com/live/vBPLenXlRwA