Thursday, January 1, 2015

قیسا سؤزلوک (شعر وارلیغین ائوی‌دیر) آینور نجارباشی - نین کیتابین دان

 سایین شاعیر  آینور نجارباشی “شعر وارلیغین ائوی‌دیر” کیتابیندا گئدن سؤزلردن عیبارت کیچیک بیر سؤزلوک حاضیرالاییب. بو سؤزلرین بعضیسی سایین اوخوجولارین چوخونا ساده گؤرونه بیلر. آنجاق یئنی اوخوجولارا فایداسیز اولمایاجاغینا اینانیریق:  
ائپيستئمولوگييا: معرفت‌شناسي
ائتنوس: قوم
ائتيکا: اخلاق
ائتکي: تاثير
اؤرنک: مثال
اوره‌تيم: توليد
اؤزگور: آزاد 
اؤزلم: حسرت
اؤزنه: سوژه، ذهن
اؤزه‌لليک: خصوصيت
ائموسيا: عاطفه
اؤنده‌ر: رهبر
ائنسيکلوپئديا: دايره المعارف
اؤنم: اهميت
اؤنمسه‌مک: اهميت دادن 
اؤيره‌تيم: آموزش
اوغارلیق: تمدن
اؤيمک: تعريف‌کردن، ستايش‌کردن
اؤيود: نصيحت
اؤيکو: داستانِ کوتاه
آبسورد : بي‌معني
آپاريجي عاميل: عامل موثر، عامل اصلي
آچي: زاويه، بوجاق
آخیم: جریان
آخين: جريان، هجوم
آراج: وسيله
آراجيليق: واسطه‌گي
آراشديرماق: تحليل ائتمک
آرديجيل: پي در پي
استيل: سبک، اسلوب، روش
آسيلي: وابسته
اسکي: قديم
آشيري: افراطي
آشيريم: معلق
آلان: ميدان
آلقيش: تشويق
آليشقانليق: عادت
آماج: هدف
آنلاشيلماز: نامعلوم
آنلام: معني
قاورام: مفهوم
آوانگارد: پيشرو
اوخشاماق: نوازش ائتمک
اورتاچاغ: قرون وسطي
اورتاق: مشترک
اوره¬تيم: توليد
اؤزول: پایه 
اؤزه¬ک: اساس
اوستون: مسلط
اولغو: فاکت
اوماجاق: توقع
اومارسيز: بي توقع
اؤنملي: مهم
اويغارليق: تمدن
اويغون: مناسب
اويوشماز: ناسازگار
آياق‌يولو: توالت
ايجتيماعي قات: طبقه اجتماعي
ايراق: آيري
ايره‌لي‌له‌يیش: پيشرفت
ايز: ردّ
ايشلک:  پر کارکرد
ايشيق گرگينلييي: شدت جريان برق
ايلگي: رابطه
أيلنمک: تفريح کردن
ايلکين: اوليه
اينام: باور
اينجي: مرواريد
آکسيا: عمل
باسقي: تحميل
باشلانغيج: شروع
باغيمسيز: مستقل
باغيمسيزليق: استقلال 
بایاغی: مبتذل، از مد افتاده 
باياغي‌لاشديرماق: تا حد ابتذال ساده و کهنه کردن
بللي: معلوم
بيچيم: فرم
بيلينج آلتي: ناخود آگاه
پراگماتيک: عمل‌گرا، فعال
پروبلئم: مشکل، مسئله 
پروپاگاندا: تبليغ
پروسئس: گئدیش، سوره‌ج، روند، پروسه
پوئتيک: شاعيرانه
تئرمين: اصطلاح
تاپنيماق: پرستش کردن
تانريجيق، تانريچا: الهه
تاوان: سقف
تپکي: عکس العمل
تَمَل: بن، اساس
توپلو: مجموعه
توپلوم: جامعه
توتالغا: ابزار
توتالغاشماق: ابزاري شدن
توتاليتاريزم: تمامت¬خواهي
توکه‌نن: بيتن- قورتاران
تکي: کاش
جيندير: کؤهنه
چئشيد: نوع /چئشيدلي: متنوع
چئوره: اطراف
چاغداش: معاصر 
چرله‌دن: درده سالان
چيخيلماز: بُن‌بست
چکيردک بومباسي: بمب هسته‌اي
خريستيان: مسيحي
دئوريم: اينقلاب
داغارجيق: کيسه
دالاشماق: ساواشماق
دامغا: مُهر، داغ
داورانيش: رفتار
داياز: سطحي
داياناجاق: ايستگاه
درگي: مجله
دَيَر: ارزش
دوز يازي: نثر
دوزه‌نليک: ساحه
دوشونر: انديشمند
دوغال: طبيعي
دويارليق: حساسيت
دويغو: احساس
دؤنم: دوره، مرحله
دؤنه: دفعه
ديره‌نيش: مقاومت
ديش dış: خارج، بيرون
دينله‌ييجي: مخاطب
رف: قفسه
زنگين: غني
زيروه: قله، اوج
سئچکي: انتخابات
سئچيم: انتخاب
سؤزجوک: واژه
سئمئنت: سيمان، بئتون
سؤيلم: گفتمان
ساتيرا: طنز
سارسينتي: تزلزل
سالديرغان: حمله ائديجي
ساواش: جنگ
ساييقلاماق: هذيان گفتن، خواب¬نما شدن
سرت: محکم
سرگي: نمايشگاه
سوچ: گناه 
سوره‌ج: روند، پروسه
سوزگج: فيلتر، صافي
سؤمورگه: استعمار
سونوج: نتيجه
سويوت: مطلق 
سيئرک: داغينيق، پراکنده
سيرا: رديف
سيمگه: سمبل، نماد
سينير sinir: عصب 
سينير sınır: مرز
سيويليزاسيا: تمدن
شام آغاجي: سرو، چنار
غايه: هدف
فاکولته: دانشکده
قاباريق: برجسته
قاباقجيل: پيشرفته
قات: درجه، لايه، طبقه
قات: طبقه، لايه
قاداغانليق: ممنوعيت
قارشيليقلي: متقابل
قارغي: نئي 
قالاباليق: ازدحام
قاليق: باقي مانده
قانديرماق: آلداتماق
قايغي: تيمار
قايناق: منبع
قوتسال: مقدس
قورساق: معده
قوروجو: موسس
قولاي: آسان
قونو: موضوع
قونوم: جايگاه
قيتليق: قحطي
قيل کؤرپوسو: پل صراط
کؤک: ريشه
کينو: سينما، فيلم
کوت: کوله باتميش خمير
کوتله: توده، عوام، مردم
کوتله‌وي اوره‌تيم: توليد انبوه
کيمليک: هويت
گئديش: روند، پروسه
گئرچک: حقيقي /گئرچکليک: حقيقت
گؤزلوک: عينک
گؤوده: بدن
گرگين: بحراني 
گرگينليک: بحران 
گره‌کلي: لازم (واجب)
گله‌نک: سنت
گوره‌و: وظيفه
گورکم: ظاهر
گونده‌مده اولماق: موضوع روز بودن
گيريش: مقدمه
لاغ: تمسخر
ليتراتورا: ادبييات
ماراق: علاقه
ماراقلي: جالب
موتلولوق: سعادت
موتيو: محرک، انگيزه
نئجه‌ليک: سازگار
نسنه: اوبژه، عين، شئي 
نسنه: شئي
وارماق: يئتيشمک، رسيدن
وورغو: تاکيد
يئني يئتمه: نوجوان
يابانجي: بيگانه
يادداش: حافيظه
يارارلانماق: فايدالانماق
يارديم: کمک
ياساق: ممنوع 
يالين: برهنه /آياق‌يالين: پابرهنه
يانليش: اشتباه
يوْزوم: تأويل
يؤن: جهت
ييه‌ليک: مالکيت



ایکینجی حیدر بابایه سلام

شعر: ایکینجی حیدر بابایه سلام

شاعیر: آذربایجانین میللی شاعیری: شهریار

(1)

حیدربابا!گلدیم سنی یوخلییام،

بیر ده یاتام قوجاغیندا یوخلییام،

عؤمری قووام بلکه بوردا حاخلییام،

اوشاقلیغا دئیه م، بیزه گلسین بیر!

آیدین گونلر، آغلار اوزه گولسون بیر.


(2)

حیدربابا!چکدین منی گتیردین،

یوردوموزا –یووامیزا یئتیردین،

یوسیفیوی اوشاق ایکن ایتیردین

قوجا یعقوب، ایتمیشسم ده تاپیپسان،

قووالاییب قورد آغزیندان قاپیپسان!

(3)

بوردا دوشن کروان چاتیب –کؤچوپدی،

ایریلیغین شربتینی ایچیبدی،

عؤمروموزون کؤچی بوردان کؤچوپدی،

کؤچوپ گئدیب، گئدر –گلمز یوللارا،

توزی قونوب بو داشلارا، کوللارا.

(4)

بوردا شیرین خاطره لر یاتیبلار،

داشلاریلان باشی –باشا چاتیبلار،

آشنالیغین داشین بیردن آتیبلار

من باخاندا، قاوزانیرلار، باخیرلار

بیرده یاتیب یاندیریرلار –یاخیرلار


(5)

گئدنلرین یئری بوردا گؤرونور،

خانم ننه م آغ کفنین بورونور،

دالیمجا دیر، هارا گئدم سورونور

بالا گلدین! نییه بئله گئج گلدین؟

صبریم سننن گولشدی، سن گوج گلدین.

(6)

قبیله میز بوردا قوروب اوجاغی،

ایندی اولموش قورد –قوشلارین یاتاغی،

گون باتاندا، سؤنر بوتون چیراغی

« وَ بَلدَةٌ لیس لها انیس،

الا الیعافیر و الا العیس»

(7)

روزگارین دییرمانی فیر لا نیر،

مخلوق اونون دیش لرینه تو للانیر،

باخ کی، بشر گینه نئجه آللانیر:

همیشه لیک شادلیق اومور اؤزونه،

قبری گؤرور، توز قوندورمور اؤزونه.

(8)

کهنه لرین سور –سوموگی دارتیلیب،

قورتولانین چؤل –چوخاسی ییرتیلیب،

ملاابراهیم لاپ اریییب –قورتولوب

شیخ الاسلام، سهمان قالیب قیوراقدی،

نوروزعلی، قاچاق کئچیب، قوچاقدی.

(9)

آهیللارین، یئتمیش کفن چورودوب،

جاهیللاری دونیا غمی کیریدوب

قیز –گلین لر، ات –جانلارین اریدوب

رخشنده نین نوه توتور الینی

ننه قیزین کور کنی، گلینی.

(10)

چوخ شوکری وار، گینه گلدیک –گؤروشدوق،

ایتنلردن –بیتنلردن سوروشدوق،

کوسموشدوک، آللاه قویسا، باریشدوق

بیرده گؤروش قسمت اولا –اولمایا!

عؤمورلرده فرصت اولا –اولمایا!

(11)

و داملاردا چوخلی جیزیق آتمیشام،

اوشاقلارین آشیقلارین اودموشام،

قورقوشوملی سققه آلیب –ساتمیشام

اوشاق نئجه هئچ زادینان شاد اولار!

ایندی بیزیم غمی توتمور دونیالار!

(12)

بو طؤوله ده ساری اینک دوغاردی،

خانیم ننه م اینکلری ساغاردی،

آنا اییسی دام –دوواردان یاغاردی

من بیزووی قوجاقلاردیم، قاچماسین

دئیردی: باخ! بایدا دولسون داشماسین.

(13)

بوردا خیال مئیدانلاری گئنیشدی،

داغلار –داشلار بوتون منن تانیشدی،

گؤرجک منی، حیدربابا دانیشدی:

بو نه سسدی، سن عالمه سالیبسان؟

گل بیرگؤرک اؤزون هاردا قالیبسان؟

(14)

کجاویئله بوچایدان چوخ کئچمیشیک،

بو چشمه دن سرین سولار ایچمیشیک،

بو یونجالیقلاردا اکیب –بیچمیشیک

چپیشلری قیدیقلایان گونلریم!

چپیش کیمی اویناخلییان گونلریم!

(15)

خانم ننه م ناخوش اولان ایل ایدی،

قیش وار ایکن، کولک ایدی، یئل ایدی،

قیش دا چیخدی، یاغیش ایدی، سئل ایدی

یوک- یاپینی هئی چاتیردیق کی گئداق،

سئل کؤشگورور، مجبور اولدوق قاییداق.

(16)

نئیسان دوشدی، بیزده دوشدوک یاغیشا،

هئی دئییر دیک، بلکه یاغیش ییغیشا!

کیم باشاریر سئللراینن بوغوشا!؟

بالاکیشی، فایتونچوموز گلمیشدی

امامیه قهوه سینده قالمیشدی.

(17)

بو خرمنده آرادان خیر اوینار دیق،

جومالاشیب، قاریشقا تک قاینار دیق،

یاواش –یاواش باغچالارا آغناردیق،

آغاجلاردان چلینک آغاج کسردیک

قوروقچونون قورخوسوندان اسردیک!

(18)


بو باغچادا آش تره سی، اکردیک،

هئی سو آچیپ، کردییه گؤز تیکردیک،

چیخماق همان دریب، آشا تؤکردیک

فینقلیشلار قاشیقلاردان آسلانی

یاغلی دئسم، قورو آغزین ایسلانی!

(19)

مکتب قالیر، اوشاقلار درس آلیرلار،

هئی یازیرلار، هئی پوزورلار، یالیرلار،


ملا ابراهیم، اؤزی، ائوی قالیرلار،

آمما بیزیم یولداشلاردان قالان یوخ!

بونلاردان بیر، بیزی یادا سالان یوخ!

(20)

بومکتبده، شعرین شهدین دادمیشام،

آخوندون آغزیندان قاپیپ، اودموشام،

گاهدان دا بیر، آخوندو آلداتمیشام،

باشیم آغریر دئییب، قاچیپ گئتمیشم!

باغچالاردا گئدیب، گؤزدن ایتمیشم!

(21)

آزاد اولاندا، مکتب چیخاردیق،

هجوملا، بیر –بیریمیزی سیخاردیق،

یولدا هر نه گلدی، ووروب ییخاردیق،

اوشاق دئمه، ایپین قیرمیش دانا دئ!

بیر دانا دا دئمه، اوتوز دانا

(22)

دئدیم: بالام! او ممدسن نولوبدی؟

معلوم اولان، طیفیل بالا اؤلوبدی!

نه وار، نه وار، بورنوندان قان گلوبدی

بیریئل اسیر، باخیرسان ممدسن یوخ،

بو کتده بیر بورون قانی کسن یوخ؟

(23)

ملک نیاز، ایتگین گئدیب یوخ اولوب،

میراصلان خان، سکته ائدیب ییخیلیب،

هر کس سینیب بیر داماقدا سیخیلیب،

چؤرک غمی چیخیب خلقین آیینا

هره قالیب اؤز جانینین هایینا!

(24)

کتدی یازیق چیراق تاپمیر یاندیرا،

گؤروم سیزین برقیز قالسین آندیرا،

کیم بوسؤزو اربابلارا قاندیرا!

نه دیر آخیر بو ملتین گوناهی؟

توستون گؤروم، سیزی مظلوملار آهی!

(25)

هرنه آلار، باها وئرر قیمتی،

توجوز –فقط اکینچی نین زحمتی،

بیتندن آرتیق بیچه نین اجرتی

کند اوشاغی گئدیر یولدا ایشلییه

اوردا، بلکه، قندی تاپا دیشلییه!

(26)

کندلی، کیمی دونیانی بزر،

اؤز عوورتی یاماق –یاماغا دوزر،

ایینه بزر خلقی، اؤزی لوت گزر،

ایندی ده وار چارشابلاری آلباقدی،

اوشاقلارین قیچ –پاچاسی چیلپاقدی!

(27)

خلورچیلر بوردا خلور داشیردی،

بو کوللوکدن اولاقلار دیرماشیردی،

سئللر کیمی، نعمت آشیب –داشیرری،

هرایش دئدیق، هر کیمسه یه گؤرردی،

جان درمانی ایسته سه ایدین، وئرردی.

(28)

ایندی بشر آج قورد تکین اودوخوب،

چؤمبلنتی گؤز قیجیردیب، دورروخوب،

باخیرلارکی، گؤرسونلر کیم سینیخیب

تؤکولسونلر، اونون لئشین ییرتسینلار!

هره بیر دیش انسه سیندن قیرتسینلار!

(29)

بودؤشلرده، قوزولاری یایاردیق،

آخما سینلار، اولدوز تکین سایاردیق،

قوش قووانی چکیب داشا دایاردیق!

قوش قووان دا ائله بیل کی قاباندی،

قورد، اوزاقدان دئییر بس کی چوباندی.

(30)

بو زمیده گئدیب گؤزدن ایتردیک،

تونقال قوروب، سوتوللری اوتردیک،

دئییب –گولمک مرادینا یئتردیک

ائل ده گولسون، مرادینا یئتیشسین

اورکلرین یارا لاری بیتیشسین!

(31)

حیدربابا! سنده دفینه لر وار،

داغلار ودیعه سی خزینه لر وار،

آمما سنه بنزر ده سینه لر وار،

بو سینه لر داغلار ایله دانیشیر،

داغلار کیمی گؤیلر ایله قونوشور

(32)

گؤر هاردان من سنه سالدیم نفسی،

دئدیم قایتار سال عالمه بوسسی،

سن ده یاخشی سیمورغ ائتدین مگسی

سانکی قاناد وئردین یئله –نسیمه،

هر طرفدن سس وئردلیر سیسمه.

(33)

حیدربابا! سنی وطن بیلمیشدیم،

وطن دئییب باش گؤتوروب گلمیشدیم،

سنی گؤروب گؤز یاشیمی سیلمیشدیم،

حال بو کی لاپ غملی غربت سنده ایمیش،

قارا زیندان، آجی شربت سنده ایمیش.

(34)

کیم قالدی کی بیزه بوغون بورمادی!

آلتدان –آلتدان بیزه کلک قورمادی!

بیرمرد اوغول بیزه هاوار دورمادی

شئیطانلاری قوجاقلاییب، گزدیز سیز

انسانلاری آیاقلاییب ازدیز سیز.

(35)

دیوار اوجالدی، گون بیزه دوشمه دیف

زیندان قرالدی گؤز –گؤزو سئچمه دی،

گوندوز گؤزی منیم لامپام کئچمه دی،

سئلده باسدی، ائممیز دولوب گؤل اولدی،

چوخ یازیغین ائوی چؤنوب چؤل اولدی.

(36)

اول باشی مندن استقبال ائتدیز،

سونرا چؤنوب ایشیمده اخلال ائتدیز،

اؤز ظنیزجه اوستادی اغفال ائتدیز،

عیبی یوخدور کئچر گئدر عؤموردور،

قیش دا چیخار، اوزوقارا کؤمور دور.

(37)

منیم یولوم محبت جاده سیدی،

سون سؤزلریم حققین اراده سیدی،

محبتین رسالت وعده سیدی،

یوخسا منده بیرکس ایله غرض یوخ،

سیاست آدلی منده بیر مرض یوخ.

(38)

حق نه دئییر؟ کوفره قارشی گئتمه ییز،

نوردان چیخیب ظلمت ایچره ایتمه ییز،

فیریلداغا فیرفیرا تک بیتمه ییز،

گؤردوز ده کی اولمادی کوفرون دیبی،

پول دا وئرسه،آلماغا تیکمیش جیبی.

(39)

شئیطان بیزیم قیبله میزی چؤندریب،

آللاه دئین یولدان بیزی دؤندریب،

ایلانلی چشمه یه بیزی گؤندریب

منت قویور کی، آرخینیز نهر اولوب،

بیزگؤروروک سولار بیزه زهر اولوب

(40)

حیدربابا!گیلئی لیکدن نه چیخار؟

ظولمون ائوین صبر و تحمل ییخار،

درویش اولان صبرین الین برک سیخار،

گل قاییداق، چیخاق آقا دوزونه،

کئچک گئنه محبتین سؤزونه.

(41)

دئینه اوشاق بیر –بیری ایله ساز اولسون،

بلکه بو قیش بیرده چؤنوب یاز اولسون،

چای –چمنلر اؤردک اولسون –قاز اولسون،

بیزده باخیب فرحله نیب بیر اوچاق،

سینیق –سالخاق قانادلاری بیرآچاق.

(42)

بو باغچادان آلچالاری درردیک،

قیش آدینا چیخیب دامدا سرردیک،

هئی ده چیخیب یالاندان چؤندرردیک،

قیش زومارین یایدا یئییب دویاردیق،

بیر کلی ئه منت خلقه قویاردیق.

(43)

ائولر قالیر، ائو صاحبی یوخ اؤزی،

اوجاقلارین آنجاق ایشیلدیر گؤزی،

گئدنلرین آز –چوخ قالیبدیر سؤزی،

بیزدن ده بیر سؤز قالاجاق، آی امان

کیملر بیزدن سؤز سالاجاق، آی امان!

(44)

بیزدن سونرا کورسو لرین توووندا،

کندین ناغیللاریندا سؤز –سوووندا،

قاری ننهچاخماغیندا،قوووندا

حیدربابا!اؤزون قاتار سؤزلره،

ایچگی کیمی خومار وئرر گؤزلره.

(45)

عاشیق دئیر: بیرنازلی یار وارایمیش،

عشقیندن اودلانیب یانار وارایمیش،

بیرسازلی –سؤزلو شهریار وارایمیش

اودلار سؤنوب، اونون اودو سؤنمه ییب،

فلک چؤنوب، اونون چرخی چؤنمه ییب.

(46)

حیدربابا!آلچاقلارین کؤشک اولسون،

بیزدن سورا، قالانلارا عشق اولسون،

کئچمیشلردن، گلنلره مشق اولسون،

اؤولادیمیز، مذهبینی دانماسین،

هر ایچی بوش سؤزلره آلدانماسین.

من: انصافعلی هدایت، نه قدر تورک دیلی میزده سادسیزام. بو گون (2015 ایلین بیر اینجی گونون ده) حورمتلی
 دوستوم: محمد رحمانی فر-ین شهریار حاقدا یازدیغی تایسیز کیتابی اوخویار کن اورگندیم، آذربایجانین میللی
شاعیری شهریاریمیزین ایکینجی "حیدر بابایه سلام" آدلی مجموعه شعری ده واریمیش!
میننت دارام سیزه جنابی رحمانی فر



Thursday, December 18, 2014

چرا حافظ از کلمه "ایران" استفاده نکرده است




اشعار حافظ در باره "فارس" و "ایران" را با اشعار مولانا در باره "تبریز" مقایسه فرمایید. مولانا فقط در دیوان شمس خود 87 بار از "تبریز" یاد می کند.

 حافظ در مجموعه اشعار خود تنها چهار (4) بار از کلمه "فارس" استفاده می کند

آب و هوای فارس عجب سفله پرور است
کو همرهی که خیمه از این خاک برکنم
 سفله = پست، فرو مایه
...
سینه گو شعله آتشکده فارس بکش
    دیده گو آب رخ دجله بغداد ببر
...
عراق و فارس گرفتی به شعر خوش حافظ  
بیا که نوبت بغداد و وقت تبریز است
...
به عهد سلطنت شاه شیخ ابواسحاق
به پنج شخص عجب ملک فارس بود آباد
...

حافظ در مجموعه اشعار خود تنها صفر (0) بار از کلمه "ایران" استفاده می کند

چرا حافظ از کلمه "ایران" استفاده نکرده است؟
 چون ایرانی نبوده است اما قومی به نام "فارس" و زبانش بوده است.

من: انصافعلی هدایت، این تحقیق کوتاه را بر اساس داده های جستجوی سایتhttp://www.hafez.ir/index.php?DISP=search لسان العیب حافط گرد آورده ام.

جایگاه مکتب فکری - فلسفی تبریز (آذربایجان) در اشعار مولانا

مولانا فقط در دیوان "شمی" خود در حدود 90 بار در باره تبریز سخن سرایی می کند. چرا تبریز در اشعار او این همه جای گرانقدر گرفته است؟
این همه تکرار "تبریز" آیا فقط بخاطر رواج و سیطره مکتب تبریز در همه زمینه های سیاسی، علمی، معماری، شهرسازی، آموزشی، تعلیم و تربیت، شعر و ادب، صنایع، هنرها، نظامی گری، حکومت مداری،نویسندگی، کتابداری و کتابخوانی، ساخت دانشگاه و مدرسه و تعلیمات عمومی، عرفان و پیدایش اندیشه های مختلف دینی، بردباری و تسامح در اندیشه های بسیار ضد و متفاوت، نظریه پردازی در همه زمینه های اقتصادی، سیاسی، دینی، اجتماعی، قدرت، منشاء قدرت، نظامی و ساخت پدید آوری امپرطوری تورکان نیست

تافت ز تبریز رخ شمس دین
شمس بود نور جهان را کلید

...

ای تبریز از هوس شمس دین
چند رود سوی ثریا دلم

...

هی های شمس تبریز، خاموش باش ناطق
تا جان خویشتن را، زان شادمان ببینی

...

شمس تبریز است باغ عشق را 
هم طراوت هم نما هم باغبان

...

شمس تبریز آفتابی آفتاب
شمع جان و شمعدان را برشکن

...

تبریز شمس دین را هم ناگهان ببینی

وآنگه از او بیابی صبح ابد دمیدن

...

سیمرغ قاف خیزد در عشق شمس تبریز
آن پر هست برکن وز عشق بال و پر کن

...

ای خصم شمس تبریز ای دزد راه و منکر 

می باش در شکنجه از خویش و درفشردن

...

ای شمس حق تبریز هر کس که منکر آید
از جذب نور ایمان در جان کافرش زن

...

ای آفتاب عرشی ای شمس حق تبریز

چون ماه نو نزارم رویم تو در قمر کن

...

تبریز شمس دین را بین کز ضیای جانی
پر کرده از جلالت صحرا که همچنین کن

...

خواهی درخت طوبی نک شمس حق تبریز 

خواهی تو عیش باقی در ظل آن شجر کن

...

من گرم می شوم جان اما ز گفت و گو نی
از شمس دین زرین تبریز همچو معدن

...

نقاش چین بگفتم آن روح محض را 

آن خسرو یگانه تبریز شمس دین

...

کرسی عدل نه تو به تبریز شمس دین 
تا عرش نور گیرد و حیران شود جهان

...

در گوش تو بگویم با هیچ کس مگو
این جمله کیست مفتخر تبریز شمس دین

...

چند نهان می کنم شمس حق مغتنم
خواجگیی می کند خواجه تبریز من

...

تو شمس دین به حقی و مفخر تبریز
بهار جان که بدادی سزای صد بهمن

...

ز شمس مفخر تبریز تا چه دیدستم
که بی قرار شدستند این معانی من

...

شمس تبریز بر افق بخرام
گو شمال هلال و پروین کن

...

خطه تبریز و رخ شمس دین
ماهی جان راست چو بحر عدن

...

من تبریز نبعه منبته و ینعه
فها الیها جانب و جانب الی الجنان

...

زو برگشاید سر خود تبریز و جان بینا شود
تا کور گردد دیده نادیده حساد از او

...

از سوی تبریز اگر شمس حقم بازرسد
شرح شود کشف شود جمله گفتارم از او

...

در تبریز شمس دین هست چراغ هر سحر
طالب آفتاب من چون سحرم به جان تو

...

ای تبریز بازگو بهر خدا به شمس دین
کاین دو جهان حسد برد بر شرف جهان تو

...

تا نظری به جان کنی جان مرا چو کان کنی
در تبریز شمس دین نقد رسم به کان تو

...

در تبریز شمس دین هست بلندتر شجر
شاد و به برگ و بانوا زان شجرم به جان تو

...

ایا تبریز خوش جایم ز شمس الدین به هیهایم
زنم لبیک و می آیم بدان کعبه لقای تو

...

شمس الحق تبریز کجا رفت و کجا نیست
و اندر پی او آن دل آواره ما کو

...

شنیدی فضل شمس الدین تبریز
نداری دیده در اقرار می رو

...

کیست آن مه خداوند شمس تبریز
درآ در ظل آن سلطان و می رو

...

به یاری های شمس الدین تبریز
شود بس مستخف و مستهام او

...

ز عشق حسن شمس الدین تبریز
میان عاشقان آثار برگو

...

دیده را از خاک تبریز ارمغان آراد باد
ز آنک جز آن خاک این خاکیش را آرام کو

...

شمس تبریز که جان در هوس او بگریست
گشت زیبا و دلارام و لطیف و کش از او

...

در پیش شمس خسرو تبریز ای فلک
می باش در سجود که این شد کمال تو

...

ای شمس دین مفخر تبریز جان ماست
در حلقه وفا بر دردی کشان تو

...

ای شمس دین مفخر تبریز جان ماست
در حلقه وفا بر دردی کشان تو

...

بگشای شمس مفخر تبریز این گره
چیزی است کو نه ماست و نه جز ماست آرزو

...

چو شمس مفخر تبریز دیده فقر است
فقیروار مر او را در افتقار بجو

...

زهی شمس تبریز خورشیدوش
که خود را بود سخت اندرخور او

...

شه تبریز شمس دین که به هر لحظه آفرین
برساد از جناب حق به مه خوش قران تو

...

تبریز جل به شمس دین سیدی
ابکی دما مما جنیت و اشرب

...

و ان شات برهانا فسافر ببلده
یقال لها تبریز و هی مزار

...

به ناگه جست از لفظم که آن شه کیست شمس الدین
شه تبریز و خون من در این گفتن بجوشیده

...

از بهر چنین مشکل تبریز شده حاصل
و اندر پی شمس الدین پای دل من کفته

...

شمس الحق تبریز دلم حامله توست
کی بینم فرزند بر اقبال تو زاده

...

چون صبر بود از شه شمس الحق تبریز
ای آب حیات ابد از شاه چشیده

...

شمس الحق تبریز چه آتش که برافروخت
احسنت زهی آتش و شاباش زبانه

...

بیا ای شمس دین و فخر تبریز
تویی سرلشکر اسپاه روزه

...

بنا کرده ست شمس الدین تبریز
برای جمع عوران خانه خانه

...

می راند سوی شهر تبریز
جان چون شتر و بدن قلاده

...

در سرای بخت رو یعنی که تبریز صفا 
تا ببینی این سرا با آن سرا آمیخته

...

شمس تبریز تو را عشق شناسد نه خرد
بر دم باد بهاری نرسد پوسیده

...

شمس تبریز چو بنمود رخ جان آرای
سوی او با دل و جان همچو روانیم همه

...

جانی که غم فزودی از شمس حق تبریز
نو نو طرب فزاید بی کهنه های دینه

...

ای توبه برگشاده بی شمس حق تبریز
روزی که ره نماید ای وای وای توبه

...

تبریز شمس دین را بر چرخ جان ببینی
اشراق نور رویش کیهان من گرفته

...

آید سوارگشته بر عشق شمس تبریز
اندر رکاب آن شه خورشید و مه پیاده

...

ای زرگر حقایق ای شمس حق تبریز
گاهم چو زر بریده گاهم چو گاز کرده

...

سرنای دولت تو ای شمس حق تبریز
گوش رباب جانی برتافته شنیده

...

تبریز تو چه دانی اسرار شمس دین را
بیرون نجسته ای تو زین چرخه خمیده

...

جان های آسمانی سرمست شمس تبریز
بگشای چشم و بنگر پران شده چو ژاله

...

ای شمس حق تبریز ار مقبل است جانم
اقبال وصل خود را بر جان مقبلم نه

...

در حسن شمس تبریز دزدیده بنگریدم
زه گفتم و ز غیرت تیر از کمان بجسته

...

ای اصل اصل دل ها ای شمس حق تبریز
ای صد جگر کبابت تا چیست قدر گرده

...

برقی ز شمس دین و ز تبریز آمده
ابری که پرده گشت ز بالا بسوخته

...

ای که ز تبریز تو عید جهان شمس دین
هین که رسید آفتاب جانب برج بره

...

آنک ز تبریز دید یک نظر شمس دین
طعنه زند بر چله سخره کند بر دهه

...

چو دیده کحل نپذرفت از شه تبریز
زهی دریغ و ندم لا اله الا الله

...

دلم طواف به تبریز می کند محرم
در آن حریم حرم لا اله الا الله

...

شمس تبریز بشکند خم را
که ز نامش فلک بلرزیده

...

شمس تبریز صدقه جانت
بوسه ای یا کنار پوشیده

...

تبریز جل به شمس دین سیدی
ما اکرم المولی بکثر رماده

...

یا جانب تبریز رو از شمس دین محفوظ شو
یا از زبان واصفان از صدق بنما باوری

...

تبریز شد خلد برین از عکس روی شمس دین
هر نقش در وی حور عین هر جامه از وی حله ای

...

کو شهریار این زمن مخدوم شمس الدین من
تبریز خدمت کن به تن آن شه نشان را ساعتی

...

بنوشته بر رایت که این نقش خداوند شمس دین
از مفخر تبریز و چین اندر بصیرت آیتی

...

از تبریز شمس دین یک سحری طلوع کرد
ساخت شعاع نور او از دل بنده مظهری

...

ای تبریز محرمت شمس هزار مکرمت
گشته سخن سبوصفت بر یم بی نهایتی

...

لطف خیال شمس دین از تبریز در کمین
طالب جان شوی چو دین تا به چه شکل و فن رسی

... 

ای تبریز شمس دین خسرو شمس مشرقت
پرتو نور آن سری عاریتی است ای سری

...

مست ز جام شمس دین میکده الست بین 
صد تبریز را ضمین از غم آب و آذری

...

نور خدایگان جان در تبریز شمس دین
کرد طریق سالکان ایمن اگر تو غولکی

...

یا تبریز شمس دین گر چه شدی تو همنشین
تا تو نلافی از هنر هان که قرابه نشکنی

...

مفخر مهر و مشتری در تبریز شمس دین
زنده شود دل قمر گر به قمر قران دهی

...

محرم حق شمس دین ای تبریز را تو شه
کشته عشق خویش را شاه ازل زیارتی

...

محرم حق شمس دین ای تبریز را تو شه
کشته عشق خویش را شاه ازل زیارتی

...

ای تبریز مشتهر بند به شمس دین کمر
ز آنک مبارک است سر بر کف پای کاملی

...

از تبریز و شمس دین رمز و کنایت است این
آه چه شدی که پیش او من شده ترجمانمی



....

من : انصافعلی هدایت، این تحقیق کوتاه را در متن دیوان مولانا و از طریق جستجوی واژه ها انجام داده ام. 







بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 292

  بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 292 https://youtube.com/live/3iyA9DZwBYs