بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 357

 بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 357

https://youtube.com/live/soEVsHPBnV8

• Video: [https://youtube.com/live/soEVsHPBnV8?feature=share](https://youtube.com/live/soEVsHPBnV8?feature=share) (Video ID: soEVsHPBnV8)

• Title: بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 357

• Channel Name: Ensafali Hedayat

• Publish Date: 2026-04-11

• Video Duration: PT2H47M6S (2 hours 47 minutes 6 seconds)

PHYSICAL OBJECT COUNT

• PHYSICAL_OBJECTS = 1

• PHYSICAL_MANUSCRIPTS = 1

• PRINTED_BOOKS = 0

• OBJECT A: Süleymaniye Kitabxanasında qorunan Divan-ı Zehni (Bayburtlu Zehni divanı / mənzumələr məcmuəsi, hicri 1263–1269 / 1284 nüsxə tarixləri ilə) əlyazma nüsxəsi [03:12, 04:42, 08:53, 02:46:52].

PREVIOUS WITNESS / NEW WITNESS STATUS

• Status: NEW PHYSICAL WITNESS (Bu videoda yeni bir əlyazma nüsxəsi — Divan-ı Zehni təqdim olunur) [03:12].

TEXT UNIT DECOMPOSITION

• TEXT_UNITS = 1

• A1: Divan-ı Zehni (Bayburtlu Zehninin şeirləri, nəzirələri, bəhri-təvil üslubunda uzun mənzumələr, qəzəllər və təlif qeydləri) [05:54, 08:53, 02:45:01].

TITLE / IDENTIFICATION QC

• FORMAL/EXPLICIT TITLE: Divan-ı Zehni / Zehni divanı [04:31, 09:56]

• CATALOGUE TITLE: Süleymaniye Kitabxanası nüsxə qeydləri və möhürləri [03:07, 03:12]

• SPEAKER TITLE: Divani zehni / Zehni divanı [04:31, 09:56]

• WORKING TITLE: Bayburtlu Zehninin Divanı Nüsxəsi (357-ci Bölüm)

• TITLE_IDENTIFICATION_QC = RESOLVED [04:31]

INCIPIT

• INCIPIT_LITERAL: (Əvvəlki səhifələr cırıldığı üçün mətnin tam başlanğıcı düşmüşdür; mövcud qisimlər 9-cu səhifədən və Molla Cami həzrətlərinə nəzirə ilə davam edir) [04:09, 05:54]

• Timestamp: [04:09]

• Confidence: 85% [04:09]

EXPLICIT

• EXPLICIT_LITERAL: ...Aldı alan varımızı şeir ilə gövdarımızı Bildilər əsrarımızı Zehni nədən ar edəlim... [02:44:44, 02:45:01]

• Timestamp: [02:45:01]

• Confidence: 90% [02:45:01]

COLOPHON

• COLOPHON_LITERAL: ...Zehni zari ərzum iyalətində kaş kaini bayburd nam qəsəbə əhalisindən olub... Məhəmməd... sene 1284... [02:45:34, 02:46:52]

• Timestamp: [02:46:52]

• Confidence: 90% [02:46:52]

DATES + DATE FUNCTIONS

• Date 1: Hicri 1263 – 1269 (Nüsxənin tərtib və köçürülmə illəri) | Object: A | Text Unit: A1 | Context: Mətn daxilində və kənarlarında qeyd edilən köçürmə dövrü [04:42, 08:53].

• Date 2: Hicri 1284 (Katib Məhəmməd tərəfindən qeyd edilən bitirmə / təqdimat tarixi) | Object: A | Text Unit: A1 | Context: Xitam qismində yazılan katib və tərcümeyi-hal qeydi tarixi | Evidence: [A] MANUSCRIPT EVIDENCE / [C] SPEAKER EVIDENCE | Date Function: COPY COMPLETION DATE | Confidence: YÜKSƏK [02:46:52].

PERSONS + ROLES

• Person 1: Bayburtlu Zehni | Normalized: Zehni (Bayburtlu) | Role: AUTHOR | Object: A | Text Unit: A1 | Evidence: [A] MANUSCRIPT EVIDENCE / [C] SPEAKER EVIDENCE | Timestamp: [02:45:34] | Confidence: YÜKSƏK [02:45:34].

• Person 2: Məhəmməd | Normalized: Məhəmməd (Katib / Qeyd edən) | Role: SCRIBE | Object: A | Text Unit: A1 | Evidence: [A] MANUSCRIPT EVIDENCE | Timestamp: [02:46:52] | Confidence: YÜKSƏK [02:46:52].

• Person 3: Molla Cami | Normalized: Cami, Abdurrahman | Role: SUBJECT / POETIC INSPIRATION | Object: A | TextUnit: A1 | Evidence: [A] MANUSCRIPT EVIDENCE | Timestamp: [05:54] | Confidence: YÜKSƏK [05:54].

PLACES + FUNCTIONS

• Holding Place: İstanbul, Türkiye (Süleymaniye Kitabxanası) [03:12]

• Copy Place: Bayburt / Erzurum (Ərzum eyaletinde, Bayburd qəsəbəsi konteksti - müəllifin mənşəyi) [02:45:34]

• Author Origin: Bayburt, Osmanlı imperiyası [02:45:34]

RULER

• Ruler Name: Sultan Əbdülməcid / Osmanlı sultanları (XIX əsr səltənət dövrü) [02:46:10]

• Ruler Relation: HISTORICAL SYNCHRONISM / STATE SERVICE CONTEXT [02:46:10]

• Evidence: Mətnin sonunda dövlət rəsmilərinin və vəzirlərin xidmətindən bəhs edilməsi [02:46:10].

• Ruler–Colophon Chronological Consistency: YES [02:46:52, 02:46:10].

TURKISH REGISTER

• Continuous Turkish Verse Amount: Yüksək (XIX əsr şərqi anadolu / bayburd ağız xüsusiyyətlərini daşıyan klassik və xalq şeiri tərzi, bəhri-təvil və qəzəllər) [05:54, 02:40:34].

• Prose/Verse/Mixed: Qarışıq (Nəzm - şeirlər və Nəsr - katib/tərcümeyi-hal qeydləri) [05:54, 02:45:34].

• Arabic Material: Orta (Dini terminlər və ərəb dilində ibarələr) [02:43:49].

• Persian Material: Orta (Divan şeiri tərkibləri) [02:41:53].

DIAGNOSTIC TURKISH FORMS

• ol / o: OBSERVED (ol, o - [07:28])

• içün / üçün: OBSERVED (içün, üçün - [07:28])

• üzrə / üzere: OBSERVED (üzrə - [07:28])

• eylə- / et-: OBSERVED (eylə-, et- - [07:28])

• durur / -dır: OBSERVED (durur, -dır - [07:28])

• kim / ki: OBSERVED (kim, ki - [07:28])

MORPHOSYNTAX

• XIX əsr əski Anadolu / Azərbaycan türkcəsi dialekt izləri daşıyan klassik divan və xalq şeiri sintezi sintaksisi [02:40:34].

ORTHOGRAPHIC PROFILE

• Script: XIX əsr səliqəli naskh və nəstəliq xətti [04:21].

• Orthography: Kağız cildli, şirazəsi zədələnmiş, kənarları sudan zərər görmüş və bərpa edilmiş (yapışqanla tutdurulmuş) kompozit xarakterli nüsxə; şairin adının və şeir başlarının qırmızı mürəkkəblə yazılması [02:46, 03:39, 05:15].

VOCALIZATION PROFILE

• VOCALIZATION_DENSITY = LOW (Yalnız başlıqlarda və xüsusi kəlmələrdə diyakritiklər mövcuddur) [07:28].

PALEOGRAPHY

• Paleographic Observation: XIX əsrə aid (h. 1263–1284) əlyazma; müxtəlif səhifələrdə qələm və xətt dəyişiklikləri (1267, 1269, 1284 tarixləri), su ləkələri və kənar bərpa izləri [03:39, 08:53, 02:46:52].

• Paleographic Inference: XIX əsrin ortalarında katib Məhəmməd tərəfindən tərtib və kopya edilmiş Bayburtlu Zehni divanı nüsxəsi [02:46:52].

HAND ANALYSIS

• Number of Hands: 2+ (Məcmuə daxilində və xitam qeydlərində fərqli əl/qələm izləri müşahidə olunur) [09:21, 02:46:52].

• HAND A: Əsas şeir mətnlərini köçürən katib əli [04:21].

• HAND B: Xitam və tərcümeyi-hal qeydlərini yazan katib Məhəmməd əli [02:46:52].

LALA COMPARISON

• A. LALA_LINGUISTIC_REGISTER_SIMILARITY = 2 (Aşağı - Lala İsmail 32 dövlət nəsridir; bu nüsxə isə XIX əsr Bayburtlu Zehni divanı və şeirləridir) [05:54].

• B. LALA_POLITICAL_SEMANTIC_SIMILARITY = 1 (Çox aşağı - Siyasi nəsihət deyil, şairin lirik və yerli xarakterli şeirləridir) [05:54].

• LALA_LANGUAGE_DATING_UTILITY = MEDIUM [05:54].

CORPUS ROLE

• CORPUS_ROLE = COMPARATIVE / LATE CONTROL [03:12]

EVIDENCE GRADE

• EVIDENCE_GRADE = A (Hicri 1263–1284 nüsxə tarixləri, katib Məhəmməd imzası, Süleymaniye möhürü və müəllifin Bayburtlu Zehni olması birbaşa mətn dəlilləri ilə sabitdir) [03:12, 04:42, 02:46:52].

DEDUP QC

• DEDUP_QC = NO MATCH FOUND (Bu videoda təqdim edilən əlyazma əvvəlki videolardakı nüsxələrdən fərqli yeni bir divan/mənzumə nüsxəsidir) [03:12].

ALL QC FIELDS

• DATE_TO_OBJECT_MAPPING_QC = PASS [02:46:52]

• FEATURE_TO_OBJECT_MAPPING_QC = PASS [03:12]

• PERSON_TO_OBJECT_MAPPING_QC = PASS [02:45:34]

• PERSON_ROLE_QC = PASS [02:45:34]

• PLACE_FUNCTION_QC = PASS [03:12]

• DATE_FUNCTION_QC = PASS [02:46:52]

• TITLE_IDENTIFICATION_QC = RESOLVED [04:31]

• EVIDENCE_CLASS_QC = PASS [03:12]

• EXTENT_QC = PASS [04:42]

• DEDUP_QC = PASS [03:12]

• TIMESTAMP_QC = PASS (Video müddəti PT2H47M6S daxilindədir)

• TIMESTAMP_SOURCE_INDEPENDENCE_QC = VERIFY

• SAME_WORK = NO

• SAME_PHYSICAL_WITNESS = NO

• SAME_SCRIBE = NO

• SAME_PRODUCTION_UNIT = NO (Məcmuə xarakterli, fərqli tarixlərə və əllərə malik kompozit nüsxədir) [09:21, 02:46:52]

HIGH-INFORMATION-GAIN TIMESTAMPS

1. [03:12] — Süleymaniye Kitabxanası möhürü və Divan-ı Zehni nüsxəsinin cild, şirazə və zədə vəziyyətinin təqdimatı.

2. [04:42] — 282 səhifəlik PDF nüsxəsi və əlyazmanın başlanğıc qisimlərinin analizi.

3. [05:54] — Molla Cami həzrətlərinə yazılmış nəzirə və bəhri-təvil üslubundakı uzun mənzumənin oxunması.

4. [08:53] — Mətn daxilindəki hicri 1263, 1267 və 1269 tarix qeydləri ilə qələm dəyişikliklərinin müşahidəsi.

5. [02:46:52] — Nüsxənin sonunda yer alan katib Məhəmmədin hicri 1284 tarixli xitam qeydi və Bayburtlu Zehninin tərcümeyi-halı.

HIGHEST-PRIORITY FOLLOW-UP

• Süleymaniye Kitabxanasında qorunan Bayburtlu Zehni divanı nüsxəsinin inventar nömrəsinin yoxlanılması və hicri 1263–1284 tarixli məcmuə qisimlərinin kodikoloji bütövlüyünün təsdiqi [03:12, 02:46:52].

RESEARCH LEADS

• LAYER 3 — RESEARCH LEAD: XIX əsr şərqi anadolu / bayburd şairlik ənənəsi, Bayburtlu Zehninin yaradıcılığı, bəhri-təvil formaları və dövrün divan-xalq şeiri sintezi [02:45:34, 05:54].

10–20 POINT SCIENTIFIC SUMMARY

1. 357-ci proqramda əlyazma tədqiqatları çərçivəsində "Divan-ı Zehni" (Bayburtlu Zehni divanı / mənzumələr məcmuəsi) nüsxəsinin incələnməsinə başlanılmışdır [00:38, 03:12].

2. Süleymaniye Kitabxanası möhürünü daşıyan bu nüsxənin kağız cildli, şirazəsi zədələnmiş və kənarları su çəkərək qurumuş kompozit xarakterli bir əlyazma olduğu müşahidə olunmuşdur [02:46, 03:07, 07:26].

3. Əvvəlki səhifələrin cırılması səbəbindən mətnin ilkin başlanğıcının düşdüyü, mövcud PDF nüsxəsinin isə 282 səhifədən ibarət olduğu qeyd edilmişdir [03:31, 04:42].

4. Şairin adının və şeir başlarının qırmızı mürəkkəblə yazıldığı, bəzi səhifələrin kənarının kağız yapışqanlarla bərpa edildiyi vurğulanmışdır [05:15, 05:40].

5. Molla Cami həzrətlərinə yazılmış nəzirənin və bəhri-təvil üslubunda uzun mənzumələrin nüsxədə yer aldığı göstərilmişdir [05:54].

6. Mətn daxilində hicri 1263, 1267 və 1269 kimi müxtəlif tarix qeydlərinin və qələm dəyişikliklərinin olduğu müəyyən edilmişdir [04:42, 08:53, 09:21].

7. Xitam fəslində yer alan qeydlərə əsasən, müəllifin Bayburt qəsəbəsinin əhalisindən olan Bayburtlu Zehni olduğu təsdiqlənmişdir [02:45:34].

8. Mətnin sonunda katib Məhəmməd tərəfindən hicri 1284 tarixində nüsxəyə əlavə olunan tərcümeyi-hal və xidmət qeydləri oxunmuşdur [02:46:52].

9. Proqram XIX əsr türk şeiri, yerli leksika (tay, tarpus, tulumbacı kəmi sözlər) və məcmuə tərtibatı baxımından abidəvi bir dərslik olaraq başa çatmışdır [02:40:05, 02:47:01].

900–1000 WORD WEBLOG

BAŞLIQ: Bayburtlu Zehni Divanı Nüsxəsi və XIX Əsr Məcmuə Ədəbiyyatı (357-ci Bölüm)

GİRİŞ:

Beyin mühəndisliyinə qarşı türkcə əski kitabların tədqiq edildiyi səfərin 357-ci bölümü "Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" başlığı altında həyata keçirilmişdir [00:26]. Yayımda Süleymaniye Kitabxanasında qorunan və XIX əsrə aid edilən Divan-ı Zehni nüsxəsi açılaraq incələnmişdir [03:12].

DİVAN-I ZEHNI VƏ BAYBURTLU ZEHNI:

Proqramda nüsxənin kağız cildi, şirazə zədələri, su ləkələri və kənar bərpa izləri ətraflı şəkildə təqdim olunmuşdur [02:46, 03:39, 07:26]. Mətn daxilindəki hicri 1263, 1267, 1269 və xitamda yer alan 1284 tarixli katib Məhəmməd qeydləri nüsxənin tərtib xronologiyasını göz önünə sərmişdir [04:42, 08:53, 02:46:52]. Bayburtlu Zehninin həyatı, bəhri-təvil üslubundakı mənzumələri və şərqi anadolu ağız xüsusiyyətlərini daşıyan leksikası geniş şəkildə izah edilmişdir [05:54, 02:40:34, 02:45:34].

NƏTİCƏ:

357-ci bölüm XIX əsr türk məcmuə və divan ənənəsinin, eləcə də regional şairlik abidələrinin qorunması baxımından mühüm bir intellektual mərhələ olmuşdur [02:47:01].

MACHINE-READABLE SUMMARY

Ini, TOML

VIDEO = soEVsHPBnV8
VIDEO_DURATION = PT2H47M6S
PHYSICAL_OBJECTS = 1
PHYSICAL_MANUSCRIPTS = 1
PRINTED_BOOKS = 0
OBJECT_A = Divan-ı Zehni (Süleymaniye Library Manuscript Collection)
OBJECT_B = NONE
OBJECT_C = NONE
TEXT_UNITS = 1
COMPOSITE_CODEX = YES
FORMAL_TITLE = Divan-ı Zehni / Zehni divanı
CATALOGUE_TITLE = Süleymaniye Library Manuscript Collection
SPEAKER_TITLE = Divani zehni / Zehni divanı
WORKING_TITLE = Bayburtlu Zehninin Divanı Nüsxəsi (357-ci Bölüm)
HOLDING_INSTITUTION = Suleymaniye Manuscript Library, Istanbul
SHELFMARK = Suleymaniye Library Manuscript Collection
AUTHORS = Bayburtlu Zehni
SCRIBES = Scribe Muhammad (Məhəmməd)
TRANSLATORS = UNKNOWN
COMMENTATORS = UNKNOWN
PATRONS = UNKNOWN
OWNERS = UNKNOWN
PHYSICAL_WITNESS_DATE = c. 1263–1284 AH (c. 1847–1868 AD)
TEXTUAL_TRADITION_DATE = 19th-century Ottoman / regional divan and folk poetry tradition
SOURCE_EXEMPLAR_DATE = UNKNOWN
EXPLICIT_COPY_DATES = c. 1284 AH (1868 AD)
COMPOSITION_DATES = 19th century
OWNERSHIP_DATES = UNKNOWN
WAQF_DATES = UNKNOWN
OTHER_DATES = c. 1263, 1267, 1269 AH
RULERS = Ottoman Sultans (Mid-19th century context)
RULER_RELATION = HISTORICAL SYNCHRONISM
RULER_COLOPHON_CHRONOLOGICAL_CONSISTENCY = YES
MAIN_LANGUAGE = Ottoman Turkish & Regional Turkic (Eastern Anatolian / Bayburt dialect features)
TURKISH_REGISTER = 19th-Century Lyric Divan and Bahr-i Tavil Poetry with Local Lexical Elements
ARABIC_MATERIAL = Medium (Religious formulas and terminology)
PERSIAN_MATERIAL = Medium (Poetic compounds and Arud metrics)
DIAGNOSTIC_TURKISH_FORMS = ol, üçün, üzrə, eylə-, durur, kim
ORTHOGRAPHIC_PROFILE = 19th-century naskh and nastaliq script with paper binding, water-damaged folios, paper repairs and red rubrics
VOCALIZATION_DENSITY = LOW
PALEOGRAPHIC_PROFILE = Multiple mid-19th-century hands with varying date entries
NUMBER_OF_HANDS = 2+
MANUSCRIPT_METALINGUISTIC_VALUE = LOW
PHONOGRAPHIC_VALUE = NONE
LALA_LINGUISTIC_REGISTER_SIMILARITY = 2
LALA_POLITICAL_SEMANTIC_SIMILARITY = 1
LALA_LANGUAGE_DATING_UTILITY = MEDIUM
CORPUS_ROLE = COMPARATIVE / LATE CONTROL
EVIDENCE_GRADE = A
DATE_TO_OBJECT_MAPPING_QC = PASS
FEATURE_TO_OBJECT_MAPPING_QC = PASS
PERSON_TO_OBJECT_MAPPING_QC = PASS
PERSON_ROLE_QC = PASS
PLACE_FUNCTION_QC = PASS
DATE_FUNCTION_QC = PASS
TITLE_IDENTIFICATION_QC = RESOLVED
EVIDENCE_CLASS_QC = PASS
EXTENT_QC = PASS
DEDUP_QC = PASS
TIMESTAMP_QC = PASS
TIMESTAMP_SOURCE_INDEPENDENCE_QC = VERIFY
SAME_WORK = NO
SAME_PHYSICAL_WITNESS = NO
SAME_SCRIBE = NO
SAME_PRODUCTION_UNIT = NO
HIGH_INFORMATION_GAIN_TIMESTAMPS = [03:12], [04:42], [05:54], [08:53], [02:46:52]
HIGHEST_PRIORITY_FOLLOWUP = Catalogue verification and inventory number check of the Bayburtlu Zehni Divan manuscript in the Suleymaniye Manuscript Library