بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 312
https://youtube.com/live/6JgZoEzKT6k
Tuesday, February 24, 2026
Monday, February 23, 2026
Sunday, February 22, 2026
Saturday, February 21, 2026
Friday, February 20, 2026
Thursday, February 19, 2026
Wednesday, February 18, 2026
Tuesday, February 17, 2026
Monday, February 16, 2026
Sunday, February 15, 2026
Hükümetin Çöküşü - Güç Boşluğunun Doldurulması
سقوط دولت - پرکردن خلا قدرت
2. حذف سپاه و بسیج در اولویت غربیهاست.
3. نابودی سیستمهای نظامی، امتیتی و فروپاشی سیستم مدیریت مرکزی ایران حتمی است.
4. دولت در ایران نابود خواهد شد یا مشروعیتی نخواهد داشت، سیاستمداران و مدیران باتجربه سیستم فراری یا زندانی خواهند بود.
5. برای مدت کوتاهی، در سیستم اعمال قدر مرکزی در ایران، "خلع قدرت" حاکم خواهد شد. نهادهای دولت ایران، قدرت مشروعیت اعمال قدرت را از دست خواهند داد.
6. در چنین وضعیتی، سیستم فرمانبرداری سلسله مراتبی از مرکز به پیرامون قطع شده یا از بین خواهد رفت.
7. نهادها و سازمان ها در هر استان با فروپاشی و تمرد پرسنل روبرو خواهد شد.
8. مرکز هیچ نفوذی در استان ها برای اعمال فرامین مرکز نخواهد داشت.
9. طرفداران رژیم، فراری خواهند بود.
10. از طرف دیگر، برای پر کردن این خلا، غرب، عروسک های محتمل دست نشانده خود بر ممالکمحروسه را معین کرده است.
11. لذا هر ملتی که هماکنون آماده پرکردن خلا قدرت مرکزی باشد، می تواند دولت ملی خود را تاسیس بکند.
12. در دوران خلا قدر مرکزی، سازماندهی و مسلح شدن داوطلبان ملل، زمانبر و فرصت سوز خواهد بود. دولت مرکزی با همراهی غربیها سریعتر می تواند خلا قدرت را پر بکند.
13. هر ملتی که برای جنگ و تاسیس دولت ملی خود آمادگی بیشتری داشته باشد، حداقل، در سرزمینهای خود، خلا قدرت مرکزی را پر کرده و دولت مستقل خود را تاسیس خواهد کرد.
14. هر ملتی که برای جنگ، تاسیس دولت ملی خود و برای پر کردن خلا قدرت آماده نباشد، برای یکصد سال دیگر در اشغال یا در جنگ های خونینی درگیر خواهد ماند.
15. جنگ، عملی بسیار خشن است اما برای تاسیس دولت و حقوق ملی، حفاظت از حقوق و نهادهای دولت ملی، یک ضرورت اجتناب ناپذیر است.
16. در دنیای واقعی، هیچ حقوق ملی را نمی توان بدون آمادگی برای جنگ بدست آورد یا بدون آمادگی جنگی نمیتوان آنها را حفظ کرد.
17. اگر تورکهای آزربایجان جنوبی، قشقایی، تورکمن صحرا، هم اکنون آمادگی ذهنی و روانی برای پر کردن خلا قدرت، تاسیس دولت ملی و سازماندهی نیروهای مسلح ملی خود برای دفاع از دولت و حقوق ملی و تامین امنیت شهروندانشان را نداشته باشند، بازنده اصلی خواهند بود. جبران این باخت، بیش از یک قرن طول خواهد کشید.
انصافعلی هدایت
Hükümetin Çöküşü - Güç Boşluğunun
Doldurulması
* Batı'nın İran'a askeri saldırı olasılığı %95'in üzerindedir.
* Devrim Muhafızları (Sepah) ve Besic'in münhel edilmesi Batılıların önceliğidir.
* Askeri ve güvenlik sistemlerinin imhası ile İran'ın merkezi yönetim sisteminin çöküşü kesindir.
* İran'da hükümet yok olacak ya da meşruiyeti kalmayacaktır; sistemin deneyimli siyasetçileri ve yöneticileri firari durumda veya hapiste olacaktır.
* Kısa bir süre için, İran'daki merkezi güç uygulama sisteminde bir "güç boşluğu" hakim olacaktır. İran devlet kurumları, iktidar uygulama meşruiyetini kaybedecektir.
* Böyle bir durumda, merkezden çevreye doğru işleyen hiyerarşik itaat sistemi kesilecek veya yok olacaktır.
* Her eyaletteki kurum ve kuruluşlar, personelin isyanı ve sistemin çöküşü ile karşı karşıya kalacaktır.
* Merkezin, emirlerini uygulamak için eyaletler üzerinde hiçbir nüfuzu kalmayacaktır.
* Rejim taraftarları kaçak durumda olacaktır.
* Öte yandan, bu boşluğu doldurmak için Batı, "Memalik-i Mahruse" üzerinde kendi muhtemel kukla yönetimlerini belirlemiştir.
* Bu nedenle, şu anda merkezi güç boşluğunu doldurmaya hazır olan her millet, kendi milli devletini kurabilir.
* Merkezi güç boşluğu döneminde, milletlerin gönüllülerinin örgütlenmesi ve silahlanması zaman alıcı olacak ve fırsat kaybına yol açacaktır. Merkezi hükümet, Batılıların desteğiyle güç boşluğunu daha hızlı doldurabilir.
* Savaşmaya ve kendi milli devletini kurmaya daha hazırlıklı olan her millet, en azından kendi topraklarında merkezi güç boşluğunu dolduracak ve bağımsız devletini kuracaktır.
* Savaşa, milli devletini kurmaya ve güç boşluğunu doldurmaya hazır olmayan her millet, bir yüzyıl daha işgal altında kalacak veya kanlı savaşların içinde boğulacaktır.
* Savaş çok sert bir eylemdir; ancak devlet kurmak, milli hakları elde etmek, milli devletin haklarını ve kurumlarını korumak için kaçınılmaz bir zorunluluktur.
* Gerçek dünyada, hiçbir milli hak savaşa hazır olmadan elde edilemez ve savaş hazırlığı olmadan korunamaz.
* Eğer Güney Azerbaycan Türkleri, Kaşkaylar ve Türkmen Sahra Türkleri; güç boşluğunu doldurmak, milli devletlerini kurmak, devletlerini ve milli haklarını savunmak ve vatandaşlarının güvenliğini sağlamak için milli silahlı kuvvetlerini örgütlemeye yönelik zihinsel ve psikolojik hazırlığa sahip olmazlarsa, asıl kaybedenler olacaklardır. Bu kaybın telafisi bir yüzyıldan fazla sürecektir.
İnsafali Hedayet
Dövlətin Süqutu - Güc Boşluğunun Doldurulması
* Qərbin İrana hərbi hücum ehtimalı 95%-dən çoxdur.
* Sepah və Bəsicin ləğv edilməsi qərblilərin prioritetidir.
* Hərbi və təhlükəsizlik sistemlərinin məhvi və İranın mərkəzi idarəetmə sisteminin dağılması qaçılmazdır.
* İranda dövlət məhv olacaq və ya legitimliyi qalmayacaq; sistemin təcrübəli siyasətçiləri və idarəçiləri qaçqın düşəcək və ya həbsdə olacaqlar.
* Qısa bir müddət ərzində, İranda mərkəzi güc tətbiqi sistemində "güç boşluğu" hökm sürəcək. İranın dövlət qurumları hakimiyyət tətbiq etmək legitimliyini itirəcək.
* Belə bir vəziyyətdə, mərkəzdən periferiyaya (ətrafa) doğru iyerarxik tabeçilik sistemi kəsiləcək və ya yox olacaq.
* Hər bir əyalətdəki qurum və təşkilatlar dağılma və personalın itaətsizliyi ilə üzləşəcək.
* Mərkəzin əmrlərini icra etmək üçün əyalətlərdə heç bir nüfuzu olmayacaq.
* Rejim tərəfdarları qaçqın vəziyyətinə düşəcəklər.
* Digər tərəfdən, bu boşluğu doldurmaq üçün Qərb, "Məmaliki-Məhruse" üzərində özünün ehtimal olunan oyuncaq əlaltılarını müəyyənləşdirib.
* Odur ki, hal-hazırda mərkəzi güc boşluğunu doldurmağa hazır olan hər bir millət öz milli dövlətini qura bilər.
* Mərkəzi güc boşluğu dövründə millətlərin könüllülərinin təşkilatlanması və silahlanması vaxt aparacaq və fürsətin əldən verilməsinə səbəb olacaqdır. Mərkəzi hökumət Qərblilərin müşayiəti ilə güc boşluğunu daha sürətlə doldura bilər.
* Müharibəyə və öz milli dövlətini qurmağa daha çox hazır olan hər bir millət, ən azından öz torpaqlarında mərkəzi güc boşluğunu dolduracaq və müstəqil dövlətini quracaqdır.
* Müharibəyə, milli dövlətini qurmağa və güc boşluğunu doldurmağa hazır olmayan hər bir millət, daha yüz il işğal altında və ya qanlı müharibələrin içində qalacaqdır.
* Müharibə çox sərt bir fəaliyyətdir, lakin dövlət qurmaq, milli haqları əldə etmək, milli dövlətin haqlarını və qurumlarını qorumaq üçün qaçılmaz bir zərurətdir.
* Real dünyada heç bir milli haqq müharibəyə hazır olmadan əldə edilə bilməz və ya hərbi hazırlıq olmadan qoruna bilməz.
* Əgər Güney Azərbaycan türkləri, Qaşqaylar və Türkmən Sahra türkləri hal-hazırda güc boşluğunu doldurmaq, milli dövlət qurmaq və dövləti, milli haqları müdafiə etmək, vətəndaşlarının təhlükəsizliyini təmin etmək üçün milli silahlı qüvvələrini təşkilatlandırmaq üçün zehni və psixoloji hazırlığa malik olmasalar, əsas uduzan tərəf olacaqlar. Bu məğlubiyyətin kompensasiyası bir əsrdən çox çəkəcəkdir.
İnsafəli Hidayət
حکومتین چوکوشی - گوچ بوشلوغونون دولدوریلماسی
۱. باتینین ایرانه عسکری سالدیری اولاسیلیغی ٪۹۵ین اوزریندهدیر.
۲. دوریم محافظلری (سپاه) و بسیجین منحل ایدلمسی باتیلیلارین اولویتیدر.
۳. عسکری و گونلیک سیستم لرینین امحاسی ایله ایرانین مرکزی یونتیم سیستمینین چوکوشی کسیندیر.
۴. ایراندا حکومت یوک اولاجاق یا دا مشروعیتی قالمایاجقدر؛ سیستمین تجروبهلی سیاستچیلری ایله یونتیجیلری قاچاق دروموندت یادا حبسده اولاجقلار.
۵. قیسسا بر سوره ایچون، ایرانداکی مرکزی گوچ سیستمینده بر "گوچ بوشلوغو" حاکم اولاجاق. ایران دولت قوروملاری، اقتدارلیق مشروعیتینی قایب ایدهجکدیر.
۶. بویله بر درومدا، مرکزدن چئورهیه دوغرو ایشلهین هیراشیک اطاعت سیستمی کسیله جک یادا مح. اولاجاق.
۷. هر ایالتدهکی قوروملا قورولوشلار، پرسنلین عصیانی و سیستمین چوکوشی ایله قارشی قارشییه قالاجاقلار.
۸. مرکزین، امیرلرینی اویغولامق ایچون ایالتلر اوزرینده هیچ بر نفوذ قالمایاجاقدیر.
۹. رژیم طرفدارلری قاچاق درومده اولاجاقدیر.
۱۰. اوته یاندان، بو بوشلوغو دولدورمق اوچون باتی، "ممالک محروسه" اوزرینده کندی محتمل کوکله یونتیم لرینی بلیرلهمیشدیر.
۱۱. بو نیدنله، شو آندا مرکزی گوچ بوشلوغونو دولدورمایا حاضیر اولان هر ملت، کندی ملی دولتینی قورابیلیر.
۱۲. مرکزی گوچ بوشلوغو دورموندا، ملتلرین گونوللولرینین اورگوتلنمسی و (سلاحلانماسی) زمان آلیجی اولاجق و فرصت کایبنه یول آچاجاقدیر. مرکزی حکومت، باتیلیلارین دستگیله گوچ بوشلوغونو داها هزلی دولدورابیلیر.
۱۳. ساواشمایا و کندی ملی دولتینی قورمایا داها حاضرلیقلی اولان هر ملت، ان آزیندان کندی طوپراقلریندا مرکزی گوچ بوشلوغونو دولدوراجاق و باغیمسیز دولتینی قوراجاقدیر.
۱۴. ساواشا، ملی دولتینی قورمایا و گوچ بوشلوغونا حاضر اولمایان هر ملت، بر یوز ایل داها ایشغال آلتیندا قالاجاق یادا قانلی ساواشلارین ایچینده بوغولاجاقدیر.
۱۵. ساواش چوق سرت بر ایلمدر؛ آنجاق دولت قورماق، ملی حقلری الده اتمک، ملی دولتین حقلرینی و قوروملارینی قوروماق ایچون قاچنیلماز بر ضرورتدیر.
۱۶. گرچک دنیاده، هیچ بر ملی حق ساواشا حاضر اولمادان الده ایدیلمز و ساواش حاضرلیغی اولمادان قورونامازدا.
۱۷. اگر گونی آذربایجان تورکلری، قاشقایلر و تورکمن صحرا تورکلری؛ گوچ بوشلوغونو دولدورماق، ملی دولتلرینی قورماق، دولتلرینی و ملی حاقلرینی صاوونماق و وطنداشلرینین گونلیگینی صاغلاماق ایچون ملی عسکری قوتلرینی ارگوتلهمهیه یونلیک ذهنی و پسیقولوژیک حاضرلیغه صاحب اولمازلارسه، اصل غایب ایدنلر اولاجاقلاردر. بو غایبین تلافیسی بر یوز ایلدن فاضلا سورهجکدیر.
انصافعلی هدایت
Friday, February 13, 2026
Thursday, February 12, 2026
Wednesday, February 11, 2026
Tuesday, February 10, 2026
Monday, February 9, 2026
فدرالیسم در این منطقه و آسیا جواب نمیدهد
فدرالیسم در این منطقه و آسیا جواب نمیدهد.
اما پدران تورک و مسلمان ما، تجربه ای گرانمایه از اداره ملل مختلف با ادیان مختلف برای ما به ارمغان گذاشته اند.
این تجربه سیاسی-اداری-حقوقی در منطقه و همچنین از چین و هندوستان گرفته تا ناف اروپا، از سیبریایی گرفته تا دریای عمان و اقیانوس آرام، تجربه شده و نتیجه جالبی هم داده است.
ان سیستم تجروبه شده باعث نوعی از اتحاد سیاسی و اجتماعی، اقتصادی و حتی نظامی شده بوده است.
آن تجربه "سیستم ممالک محروسه" نامیده شده است.
در آن سیستم، رهبران هر ملت و هر منطقه، اداره سیاسی، حقوقی، دینی، اجتماعی و اقتصادی ان ملت و منطقه را در دست دارند و اداره می کنند.
حتی اعضای ممالک محروسه دارای سیستم تامین امنیت داخلی و اقتصادی منحصر بخود و با توجه با شرایط حاکم بر جامعه خودشان بوده اند.
اقتصاد آنها، به فعالیت اقتصادی در درون ممالک محروسه محدود نمی شده است و آزادی اقتصادی زیادی داشته اند. آزادی هایشان و اراده یشان تامین میشده است.
این سیستم، تا حدودی در سیستم کنفدرال (همکاری های داوطلبانه کشورهای مستقل) دیده میشود.
من هم با تجزیه کشورهای تورک و عرب مخالف هستم. بلکه خواهانم یا به بازسازی نوعی از سیستم ممالک محروسه به اتحاد دپاطلبانه ملل و دول کوچک برسیم.
اما اکنون که بعضی از ملل با کشورهای کوچک از نظر جغرافیایی، در دوران بعد از جنگ جهانی اول و متلاشی شدن مرکزیت سیاسی، اداری وسیستمخلافت اسلامی، هویت سیاسی مستقلی یافتهاند، و توسط،کشورهای بظاهر توسعه یافته ودموکراتیک بلعیده شدهاند، غیر ممکن است که آن ملل و کشورها را در قالب فدرالیسم جای داد. حتی متمرکز کردن ان ها در قالب کنفدرال هممحال دیده می شود. چرا که با منافع اشغالگران جهانی در منافات است.
با این همه ودر دراز مدت و با تربیت نسلی از روشنفکرانی که در پی چنین ایده هایی باشمد، می توان با بازخوانی و باز تعریف ممالک محروسه یا کنفدرالیسم، دوباره تجربه های تاریخی ملل تورک و عرب را از نو ساخت و قدرت های سلولی تک تک آن ها را به هم دوخته و به قدرتی با نیروی انسانی حدود دو میلیارد نفری، با سرزمین های گستره، نیروی کار و تولید جوان و فعال، منابع زیر زمینی بسیار گسترده و ... به قدرتی قابل رقابت با قدرت های کلاسیک و نوظهوری مثل آمریکا،روسیه، چین، هند و ... تبدیل شد.
با این همه و در وضعیت فعلی که انحصار طلبان قدرت، مخالف حقوق سیاسی، اداری، اقتصادی و "حقوق ارادی ملل" مختلف در کشورهایی مثل ایران هستند، فدرالیسم جواب نخواهد داد.
چون در این کشورها، هویت جعلی یک گروه اقلیت حاکم، به عنوان کمربند اتحاد تمامی ملل آن منطقه تعریف شده است.
لاکن این کمربند، نه بر کمر همه ملت ها که بر گلوی آن ملت های تحت اشغال بسته شده است. راه تنفس و زنده مانی ان ها را بکلی مسدود کرده است.
لذا این ملل تلاش می کنند تا از آن کمربندی که در حکم داری است که ان ها را از ان دار آویزان کرده اند، رها بشوند.
یعنی از دهها سال قبل، قانون فیزیکی "گریز از مرکز" بکار افتاده است.
با شل شدن ان کمربند، مللی که در یکصد سال گذشته، از آن آویزان شده، خفه شده بودهاند، از دایره مرگ صد ساله و با سرعتی سرسامآور دور و خارج خواهند است. این رفتاری بسیار عادی، حتمی و قابل مشاهده است.
این دوری و فرار از مرکز، باعث کوچکتر شدن کشورهای منطقه و تبدیل شدن آن ها به لقمه های چربی برای قدرت های اشغالگر جهانی خواهد شد.
اما اگر از من بپرسند که اگر قرار و اراده جهانی بر ادامه روند اشغال تورکها و عرب ها و دیگر ملل منطقه باشد، من ترجیح خواهم داد که تحت اشغال یککشور و ملت توسعه یافته به ظاهر دموکراتیک باشم تا فارس های عقب مانده ای که بنا به شواهد زندهای که در اعتراضات اخیر در اروپا وامریکا می بینیم، تا یکصد سال آینده هم به دموکراسی، حقوق ملل ملل، برابری سیاسی، اداری، حقوقی و ارادی دست نخواهند یافت.
انصافعلی هدایت
10 فوریه 2026
Sunday, February 8, 2026
Saturday, February 7, 2026
Friday, February 6, 2026
Thursday, February 5, 2026
Wednesday, February 4, 2026
Tuesday, February 3, 2026
Monday, February 2, 2026
Sunday, February 1, 2026
Saturday, January 31, 2026
Friday, January 30, 2026
Thursday, January 29, 2026
Wednesday, January 28, 2026
Tuesday, January 27, 2026
Monday, January 26, 2026
İran’da her ihtimal için hazır olmalıyız
İran’da her ihtimal için hazır olmalıyız
İran’da, her an, her bir ihtimal vuku bulabilir. Her bir olacak için hazır olmalıyız.
1) İstiklal
İstiklalci gruplar, bireyler, teşkilatlar, erkenden (her şey olup bitmeden), İran’ın dağılma şartlarını göz önünde tutarak, bu duruma hazır olmalıdırlar. İstiklalciler hemen şimdi bir anayasa hazırlamalıdırlar ki yarın geç olabilir ve telaşa düşerler.
2) Federalciler
Federalci gruplar, bireyler, teşkilatlar bu an, İran’ın dağılmasından sonraya hazır olmalıdırlar. Eğer şimdi hazır olmazlarsa, o gün geldiğinde Fars toplulukları, Fars olmayan milletlere üstün dururlar. O şartlarda Farslar istediklerini gayri-Fars milletlere dayatabilirler. Yüz yıl haksız kalan milletler, Farsların baskısı ve önerilerine maruz kalıp onların arkasına düşerek Farslara gölge gibi olabilirler. Yani herhangi bir milletin aydınları daha erken harekete geçerse, yaratıcı olursa güç o milletin elinde olur. Ama gelecek İran’da güç ve kuvvet Farsların elinde olmamalıdır.
3) Hakkı tayin-i sernüviştçiler
Bu işe meraklı şahıslar ve gruplar da şimdiden anayasayı hazırlamalı ve masa üzerine müzakereye hazır etmelidirler ki o gün gelir gelmez biz Türkler üstün bir konumda olabilelim. Yani üstünlük Türk milletinin elinde olsun. Yoksa Türkler, İran uçurumu altında kalıp ezilirler.
4) Muhtariyetçiler
Muhtariyetçiler (elbette bizim gözümüzde) bir tür federalci gibi görünürler; fakat belki anlamlarda, kavramlarda, idarecilikte vb. farklı tanımları olabilir. Bu farklara baksak da bakmasak da bu gruplar ve bireyler, gelecek müzakereler ve görüşmeler masası için bir anayasa hazırlamalıdırlar ki güçlü yumruğumuzu masaya vurabilelim. Ayrıca masada ruhsal üstünlüğü koruyabilelim.
5) İrancı Türkler
İrancı Türkçüler göz ardı edilmemelidir. Onlarla anlaşsak da anlaşmasak da, İrancı Türkçüler de bir düşünce sahibidirler. Onların düşüncelerine göz yummak olmaz ve siyaset masasından silmek de (en azından teorik alanda) mümkün değildir. İrancı Türkler de şimdi ve hemen birlik halinde toplanarak, düşündükleri “Türk İranı” için bir anayasa hazırlamalıdırlar. Doğaldır ki bu grup düşünce sahipleri için önemli olan birinci derecede İran, ikinci derecede Türklerdir. Belki de onlar için Türklük, İran’dan daha önemli olabilir. Bu nedenle İran–Türk ya da Türk–İran esaslı bir anayasa yazmalıdırlar.
6) Amerika hegemonyası
Eğer Amerika hegemonyası (gücü – hegemonu) İran üzerinde etkili olursa, sonraki bütün denklemleri onlar belirlerler. Çünkü galip ve güçlü olanlar istediklerini yazar ve uygularlar. Güçsüzlerin ve mağlup olanların ise itaatten başka çareleri yoktur. Güçsüz ve mağlup olanlar emir kulu olur ve emirleri yerine getirmekle yükümlüdürler.
Amerika hem kendisi federaldir hem de Irak’ta, Afganistan’da, hatta Suriye’de bir tür federal sistemler kurmuştur. Bu konuda derin ve geniş tecrübeye sahiptir. Amerika İran’ı işgal ederse, orada belirleyici güç olur ve istediği biçimde federal yapılar kurabilir.
Bununla birlikte Amerika hegemonyası ve gücü ortada olursa; istiklalci, federalci, hakkı tayin-i sernüviştçi, muhtariyetçi ve İran Türkçülüğü düşüncesine sahip kişi ve gruplara fazla alan kalmaz.
Güney Azerbaycan ve İran’da yaşayan bütün Türklerin aydın kesimleri, İran’da meydana gelebilecek her duruma hazır olmalıdırlar. Yani bu siyasi düşünce sahiplerinin her biri, kendi yerinde hazırladıkları anayasalarla gelecekte işleri hem kolaylaştırabilir hem de belki oy veya ses verirken üstünlük elde ederek siyasette ve hukukta bazı şeyleri değiştirebilirler.
7) Konfederalciler
Konfederalciler bireysel ya da grupsal olarak ikiye ayrılırlar:
a) İrancı konfederalciler
b) Bölgesel konfederalciler
a) İrancı konfederalciler
İrancı konfederalcilerin düşüncesine göre İran adı verilen coğrafyada birçok millet vardır ki son yüz yılda bütün milli, tarihsel, vatansal ve devletçilik hakları çiğnenip ortadan kaldırılmıştır. Onlara göre İran’ın adı değişebilir; fakat sınırlar içinde yaşayan milletler eşit haklarla bağımsız olmalı, bağımsız devlet kurmalı ve milli iradelerini uygulama hakkına sahip olmalıdırlar.
Bunların işi daha zordur. Çünkü Fars toplulukları dışında kalan milletler, yüz yıllık Fars sistemi kaynaklı hukuksuzluk nedeniyle Farslarla yeniden tek bir siyasi yapı içinde birleşmeyi zor görmektedirler. Buna rağmen bu grup, bir anayasa çerçevesinde milletlerin istiklalini, milli, tarihî, vatani, ekonomik ve hukuki iradelerini resmen tanıyan bir metin hazırlamalıdır ki bu milletlerin de kabulüne sunulabilsin; aksi halde Farslar için bayram olur.
b) Bölgesel konfederalciler
Bölgesel konfederalcilerin işi daha kolaydır. Örneğin Türkler, Türkmenler, Kaşkaylar, Araplar, Kürtler, Mazeniler, Gilekler vb. hem bölgesel eşit haklarla hem de İran sınırları dışında yaşayan soydaşlarıyla konfederal yapılar kurma ihtimaline sahiptirler.
Örneğin İran’da yaşayan Türkler hem kendi aralarında hem de komşu milletlerle (Kürtler, Lorlar, Bahtiyariler, Gilekler, Mazeniler) konfederal yaşam kurabilirler. Bunun yanı sıra İran’daki Türkler; Azerbaycan Cumhuriyeti, Türkiye Cumhuriyeti, Türkmenistan Cumhuriyeti ve diğer Türk cumhuriyetleriyle eşit konfederal sistem kurma imkân ve fırsatlarına da sahip olabilirler.
Sonuç
Bütün siyasi ve hukuki düşünce sahipleri, gruplar ve bireyler; İran’da meydana gelebilecek her ihtimal ve devlet kurma süreci için bugünden hazır olmalıdırlar. Bu hazırlık, bütün milli, tarihî, toprak, ekonomik ve hukuki hakların tamamını elde etmek ve korunmasını sağlamak için devlet kurmanın ve anayasal çerçevenin en gerekli unsurudur.
Siyasi ve hukuki düşünce sahiplerinin önerdiği anayasada bütün milli ve bireysel haklar açıkça yer almalıdır. Bu anayasalar, bütün milletin iradesini kapsamalıdır. Bu nedenle gelecekteki her türlü ihtimale karşı, bugünden yazılı şekilde sunulabilecek hukuk, kanun ve anayasa taslakları hazırlanmalıdır.
İnsafeli Hidayet
26 Ocak 2026
İranda hər ehtimal üçün hazır olmalıyıq
İranda hər ehtimal üçün hazır olmalıyıq
İranda, hər an, hər bir ehtimal üz verə bilər. Hər bir olacaq üçün hazır olmalıyıq.
1) İstiqlal
İstiqlalçı qruplar, bireylər, təşkilatlar, erkəndən (hər şey olub bitməzdən), İranın dağılma şəraitini göz önündə tutaraq, bu vəziyyətə hazır olmalıdırlar. İstiqlalçılar həmən indi, bir anayasa hazırlamalıdırlar ki, sabah gec ola bilər və tələsikə düşərlər.
2) Federalçılar
Federalçı qruplar, bireylər, təşkilatlar bu an, İranın dağılmasından sonraya hazır olmalıdırlar. Əgər indi hazır olmasalar, o gün gəldiyində, fars topluluqları, fars olmayan millətlərə üstün durarlar. O şəraitdə, farslar istədiklərini qeyri-fars millətlərə təhvil edə bilərlər. Yüz il haqsız qalan millətlər, farsların basqısı və önərilərinə məruz qalıb, onların arxasına düşüb, farslara kölgə kimi ola bilərlər. Yəni hər hansı millətin ziyalıları daha erkən tərpənsə, yaradıcı olursa, güc o millətin əlində olar. Amma gələcək İranda, güc ilə qüvvə farsların əlində olmamalıdır.
3) Haqqı təyin–sərnəviştçilər
Bu işə maraqlı şəxslər, qruplar da indidən anayasını hazırlamalı və masa üstünə müzakirəyə hazır etməlidirlər ki, o gün gələr–gəlməz, biz türklər üstün bir durumda ola bilək. Yəni, üstünlük türk millətinin əlində olsun. Yoxsa türklər, İran uçurumu altında qalıb əzilərlər.
4) Xudmuxtarçılar
Xudmuxtarçılar (əlbəttə bizim gözümüzdə) bir cürə federalçı görünürlər, amma bəlkə anlamlarda, habelə qavramlarda, idarəçilikdə, … fərqli tərifləri ola bilər. Bu fərqlərə baxsaq da, baxmasaq da, bu qruplar və bireylər gələcək müzakirələr və danışıqlar masası üçün bir anayasa hazırlamalıdırlar ta ki güclü yumruğumuzu masaya vura bilək. Habelə, masada ruhsal üstünlük saxlaya bilək.
5) İrançı türklər
İrançı türkçülər, gözdən iraq tutulmalı deyildirlər. Onlar, (onlarla razılaşsaq da, razılaşmasaq da) İrançı türkçülər də bir düşüncə sahibidirlər. Onların düşüncələrinə göz yummaq olmaz və siyasət masasından silmək də, (ən azından nəzəri sahədə) ola biləcək bir şey deyildir. İrançı türklər də, indi və həmən, birlik şəklində toplanaraq, düşündükləri “Türk İrana” bir anayasa hazırlamalıdırlar. Təbii ki bu qrup düşüncə sahiblərinə önəmli olan, İran birinci, türklər isə ikinci dərəcədə gəlirlər. Bəlkə də, onlar üçün belə, türklük, İrandan daha önəmli ola bilər. Buna görə də, bir İran–türk ya da türk–İran əsaslı anayasa yazmalıdırlar.
6) Amerika hegemoniyası
Əgər Amerika hegemoniyası (gücü – hegemonu) İran üzərinə təsir edərsə, sonrakı bütün müadilələri onlar bəlli edərlər. Çünki, zəfər sahibi habelə güclü olanlar, istədiklərini yaza bilərlər və tətbiq edə bilərlər. Gücsüzlər ilə məğlub olanların isə, itaətdən başqa çarələri yoxdur. Gücsüzlər ilə məğlub olanlar, əmir qulu olar və əmrləri yerinə yetirməklə mükəlləfdirlər.
Amerika həm özü federaldır, həm İraqda, Əfqanıstanda, hətta Suriyada bir cürə federal sistemlər yaratmışdır. Bu haqda dərin və geniş təcrübə sahibidir. Amerika, İrandı işğal edərsə, orada aparıcı güc sahibi olar. Ondan dolayı da istədikləri şəkildə federal yarada bilərlər.
Bununla birgə, Amerika hegemoniyası və gücü ortada olarsa, istiqlalçı, federalçı, haqqı təyin–sərnəviştçi, xudmuxtarçı, habelə İran türkçülüyü düşüncəsinə sahib kişilərə, qruplara çox macal qalmaz.
Güney Azərbaycan və habelə İranda yaşayan tüm türklərin aydın kəsimləri, İranda ola biləcək hər hal və duruma hazır olmalıdırlar. Yəni, bu siyasi düşüncə sahiblərinin hamısı, hər biri öz yerində, hazırladıqları anayasalar ilə gələcək üçün işləri həm asanlaşdıra bilər, həm də bəlkə rəy ya səs verərkən üstünlüyü əldə edib, siyasət ilə hüquqda bir şeyləri dəyişdirə bilərlər.
7) Konfederalçılar
Konfederalçılar, bireysel ya da qrupsal olaraq iki yerə bölünürlər:
a) İrançı konfederalçılar
b) Bölgəsel konfederalçılar
a) İrançı konfederalçılar
İrançı konfederalçıların düşüncəsində, İran adlanan yerdə çox millətlər var ki, keçmiş yüz ildə bütün milli, tarixi, vətənsəl habelə dövlətçilik haqları tapdalanıb aradan gedibdir. Onlara görə İranın adı dəyişə bilər, amma sərhədlər içində olan millətlər, bərabər hüquqla müstəqil olub, müstəqil dövlət qurub, milli iradələrin tətbiq etmək haqlarına sahib olmalıdırlar.
Bunların işi daha çətindir. Çünki fars topluluqlarından kənarda olan millətlər, yüz il fars sisteminin hüquqsuzluğundan dolayı, farslarla daha bir kərə belə bir siyasi vahiddə birləşmək istəmələri zor görünür. Bununla birgə, bu qrup, bir anayasa çərçivəsində millətlərin istiqlalini, milli, tarixi, vətəni, iqtisadi və hüquqi iradələrini rəsmi olaraq qəbul edən bir çərçivə yazmalıdır ki, bu millətlərin də qəbuluna gələ bilsin; yoxsa farslara bayramdır.
b) Bölgəsel konfederalçılar
Bölgəsel konfederalçıların işi daha qolaydır. Məsələn türklər, türkmənlər, qaşqaylar, ərəblər, kürdlər, mazənilər, giliklər, … həm bölgəsel bərabər hüquqlarla, həm də İranın sərhədlərindən kənarda olan öz dildaşları ilə konfederal qurmaq olasılığına sahibdirlər.
Məsələn İranda yaşayan türklər, həm özləri bir-birləri ilə, həm də qonşu millətlərlə (kürdlər, lorlar, bəxtiyarilər, giliklər, mazənilər) konfederal yaşamaq olasılığına sahibdirlər. Bunların yanı sıra, İranda yaşayan türklər, həm Azərbaycan Respublikası, həm Türkiyə Respublikası, həm Türkmənistan Respublikası və həm də digər türk respublikaları ilə bərabər konfederal sistem qurmaq imkan və fürsətlərinə sahib ola bilərlər.
Nəticə
Bütün siyasi və hüquqi düşüncə sahibləri, qruplar və bireylər, İranda ola biləcək hər bir ehtimal və dövlət qurmaq üçün, həmən bu gündən hazır olmalıdırlar. Bu hazırlıq, bütün milli, tarixi, torpaqsəl, iqtisadi və hüquqi haqların tamamını əldə etmək üçün, onların pozulmamasına qarantı da, dövlət qurmaq, həm də anayasa çərçivəsində ən lazım və gərəkli olan işdir.
Siyasi və hüquqi düşüncə sahiblərinin önərdiyi anayasada, tüm milli və bireysel haqlar, açıqcasına görünməlidir. O anayasaların hamısı, tüm millətin iradəsini qapsamalıdır. Onun üçün də, gələcəkdə hər cür ehtimallara qarşı, bugün də yazılı şəkildə önərilə biləcək hüquq, qanun, anayasa hazırlanmalıdır.
İnsafəli Hidayət
26 yanvar 2026
ایراندا هر احتیمال اؤچون حاضیر اولمالییق
ایراندا هر احتیمال اؤچون حاضیر اولمالییق
ایراندا، هر آن، هر بیر احتیمال اوز وئره بیلیر. هر بیر اولاجاق اؤچون حاضیر اولمالییق.
١) ایستیقلال
ایستیقلالچی قروهلار، بیرئیلر، تشکیلاتلار، ارکندن (هر شئی اولوب بیتمه دن)، ایرانین داغیلما شراییطین گؤز اؤنونده توتاراق، بو وضعیته حاضیر اولمالیدیرلار. ایستیقلالچی لار همن ایندی، بیر آنایاسا
حاضیرلامالیدیرلار کی صباح گئج اولابیلیر و تم-تلهسیکه دوشرلر.
٢) فدرالچیلار
فدرالچی قروهلار، بیرئیلر، تشکیلاتلار بو آن، ایرانین داغیلماسیندان سونرایا حاضیر اولمالیدیرلار. اگهر ایندی حاضیر اولماسالار، او گون گلدیگینده، فارس توپلولوقلاری، فارس اولمایان میللتلره اوستون دورارلار. او شراییطده، فارسلار ایستدیکلرینی غیر فارس میللتلره تحمیل ائده بیلرلر. یوز ایل حاقسیر قالان میللتلر، فارسلارین باسقیسی و اؤنریلرینه معروض قالیب، اونلارین آرخاسینا دوشوبن، فارسلارا کولگه کیمی اولابیلرلر. یعنی هر هانکی میللتین ضییالیلاری داها ارکن ترپه شیرسه، یارادیجی اولورسا، گوج او میللتین الینده اولار. آمما گله جک ایراندا، گوج ایله قوه فارسلارین الینده اولمامالی دیر.
٣) حقّی تعیین سرنوشتچیلر
بو ایسته گه ماراقلی شخصلر، قروهلاردا ایندیدن آنایاسانی حاضیرلامالی و ماسا اوستونه موذاکرهیه حاضیر اتمه لیدیرلر کی، او گون گلر–گلمز، بیز تورکلر اوستون بیر دورومدا اولابیلک. یعنی، اوستونلوک تورک میللتینین الینده اولسون. یوخسا تورکلر،ایران اوچورومو آلتیندا قالیب ازیلر.
٤) خودمختارچیلار
خودمختارچیلار (البتته بیزیم گوزوموزده) بیر جوره فدرالچی گؤرونورلر، اما بلکی آنلاملاردا، هابله قاوراملاردا، ایدارهچیلیکده، … فرقلی تعریفله لری اولابیلر. بو فرقلره باخساقدا، باخماساقدا، بو قروهلالا بیرئی لرده گله جک موذاکیره لر و دانیشیقلار ماساسی اؤچون بیر آنایاسا حاضیرلامالی دیرلار تاکی گوجلو یومووروقوموزو ماسایا وورابیلک. هابئله، ماسادا روحسال اوستونلوک ساخلایابیلک.
٥) ایرانچی تورکلر
ایرانچی تورکچولر، گؤزدن ایراق توتولمالی دئییلدیرلر. اونلار، (اونلارلا راضیلاشساق دا، راضیلاشماساق دا، ایرانچی تورکچولر ده بیر دوشونجه صاحبیدیرلر. اونلارین دوشونجهلرینه گؤز یومماق اولماز و سیاست ماساسیندان سیلمک ده، (ان آزیندان نظری ساحهده) اولا بیلجک بیر شئی دئییلدیر. ایرانچی تورکلرده، ایندی و همن، بیرک شکیلده توپلاناراق، دوشوندوکله ری "تورک ایرانا" بیر آنایاسا حاضیرلامالیدیرلار. طبیعی کی بو قوروه دوشونجه صاحیبلرینه اؤنملی اولان، ایران بیرینجی، تورکلر ایسه ایکینجی دره جه ده گلیرلر. بلکه ده، اونلار اوچون بئله، تورکلوک، ایراندان داها اونملی اولابیلر. بونا گؤره ده، بیر ایران–تورک یادا تورک-ایران اساسلی آنایاسا یازمالیدیرلار.
٦) آمریکا هگمونیاسی
اگهر آمریکا هگمونیاسی (گوجو -هژمونو) ایران اوزرینه اثر ائدرسه، سونراکی بوتون معادلهلری اونلار بللی ائدرلر. چونکو، ظفر صاحیبی هابئله گوجلو اولانلار، ایسته دیکله رین یازابیلرلر و اعمال اده بیلرلر. گوجسوزلر ایله مغلوب اولانلارین ایسه، ایطاعتدن باشقا چاره لری یوخ دور. گوجسوزلر ایله مغلوب اولانلار، امیر قولو اولور و امیرلری یئرینه یئتیرمکله موکللف دیرلر.
آمریکا هم اوزو فدرالدیر، هم عراقدا، افغانستاندا، حتی سوریه ده بیر جوره فدرال سیستملری یاراتمیشدیر. بو حاقدا درین و گئنیش تجربه صاحبیدیر. آمریکا، ایرانی ایشغال ادرسه، اورادا آپاریجی گوج صاحبی اولار. اوندان دولایی دا ایستدیکلری شکلده فدرال یارادا بیلرلر.
بونونلا بیرگه، آمریکا هگمونیاسی و گوجو اورتادا اولارسا، ایستیقلالچی، فدرالچی، حقّی تعیین سرنوشتچی، خودمختارچی، هابله ایران تورکچولوغو دوشونجهسینه صاحیب کیشیلره، قروهلارا، چوخ مجال قالماز.
گونئی آزربایجان هابئله ایراندا یاشایان توم تورکلرین آیدین کسیملری، ایراندا اولابیله جک هر حال ایله دوروما حاضیر اولمالی دیرلار. یعنی، بو سیاسی دوشونجه صاحیبلرینین هامیسی، هر بیری اؤز یئرینده، حاضیرلادیقلاری آنایاسالاری ایله، گلجک اؤچون ایشلری هم آسانلاشدیرابیلر، هم ده بلکی رأی یا سس وئررکن اوستونلوگو الده ادیب، سیاست ایله حوقوقدا بیر شئیلری دَییشدیره بیلرلر.
٧) کنفدرالچیلار
کنفدرالچیلار، بیرئی سل یا دا قروهسال اولاراق ایکی یئره بولونورلر:
الف) ایرانچی کنفدرالچیلار
ب) بؤلگهسل کنفدرالچیلار
الف) ایرانچی کنفدرالچیلار
ایرانچی کنفدرالچیلارین دوشونجهسینده، ایران آدلانان یئرده چوخ میللتلر وار کی، کئچمیش یوز ایلده بوتون ملی، تاریخسل، وطنسال هابئله دولَتچیلیک حقلاری تاپدالانیب آرادان گئدیبدیر. اونلارا گؤره ایرانین آدی دَییش بیلر، اما سرحدلر ایچینده اولان میللتلر، برابر حقوقلا موستقل اولوب، موستقل دولَت قوروب، ملی ایرادهلرین اعمال اتمک حاقلارینا صاحیب اولمالیدیرلار.
بونلارین ایشی داها چتیندیر. چون فارس توپلوملارینین دئشلادیقلاری میللتلر، یوز ایل فارس سیستمینین حقوقسوزلوغوندان دولایی، فارسلارلا داها بیر کره بئله بیر سیاسی واحدده بیرلشمک ایستهمه له ری زور گؤرونور. بونونلا بیرگه، بو قوروه، بیر آنایاسا چرچوهسینده میللتلرین ایستیقلالینی، ملی، تاریخی، وطنی، اقتصادی و حوقوق ایله ایرادهلرینی رسمی اولاراق قبول ائدن بیر چرچوه یازمالیدیر کی، بو میللتلرین ده قبولونا گلە بیلسین؛ یوخسا همین ایندی ده فارسلارا بایرامدیر.
ب) بؤلگهسل کنفدرالچیلار
بؤلگهسل کنفدرالچیلارین ایشی داها قولایدیر. مثلن تورکلر، تورکمنلر، قشقاییلار، عربلر، کوردلر، مازنیلر، گیلکلر، ... هم بؤلگهسل برابر حقوقلار ایله، هم ده ایرانین سئنئرلارئندان کناردا اولان اوز دیلداشلاری ایله کنفدرال قورماق اولاسیلیغینا صاحیبدیرلر.
مثلن ایراندا یاشایان تورکلر، هم اوزلری بیر–بیرلری ایله، هم ده قونشو میللتلر (کوردلر، لورلار، بختیاریلر، گیلکلر، مازنیلر) ایله کونفدرال یاشاماقلارینین اولاسئقلیقی چوخ دور. بونلارین یانی سئرا، ایراندا یاشایان تورکلر، هم آزربایجان جمهوریتی، هم تورکیه جمهوریتی، هم تورکمنستان جمهوریتی و همیده دیگر تورک جمهوریتلری ایله برابر کنفدرال سیستیم قورماق ایمکان و فورصتلاری اولابیلر.
نتیجه:
بوتون سیاسال و حوقوقسل دوشونجه صاحیبلری، قروهلار و بیرئیلر، ایراندا اولابیله جک هر بیر احتیمال و دولَت قورماق اوچون، همن بوگوندن حاضیر اولمالیدیرلار. بو حاضیرلیق، بوتون ملی، تاریخی، توپراقسال، اقتصادی و حوقوقسل حاقلارین تامامین الده اتمک اوچون، اونلارین پوزولماماسینا قفارشی دا، دولَت قورماق، همیده آنایاسا چرچیوه سینده ان لازیم و گرکلی اولان ایش دیر.
سیاسال و حوقوقسل دوشونجه صاحیبلرینین اؤنردیگی آنایاسادا، توم میللی و بیرئیسل حاقلار، آچیقجاسئنا گؤرونمه لی دیر. لو آنا یاسالارین هامیسی، توم میللتین ایراده سین قاپسامالی دیر. اونون اوچونده، گلجک ده هر جوره احتیماللارا قارشی، بوگون هم یازیلی شکلده اؤنریله بیلجک حقوق، قانون، آنایاسا حاضیرلانمالیدیر.
اینصافعلی هدایت
٢٦ جنیوری ٢٠٢٦
Subscribe to:
Comments (Atom)
بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 312
بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 312 https://youtube.com/live/6JgZoEzKT6k
-
مهندسی جهل 006 راه خروج از دنیای مهندسی شده جهل چیست؟ در ششمین بخش از سری برنامه " مهندسی جهل" در ایران، درباره چند کتاب که در آ...
-
انصافعلی هدایت؛ روزنامه نگار آزد و مستقل آذربایجانی کانادا – تورنتو hedayat222@yahoo.com 001 – 647 – 740 – 8070 ... -
ان باشدا عاغیللار سیلاحلانمالی اگر کوردلر بیر خاریجی دوولتدن سیلاح آلئرلارسا، بیز نییه آلمایالئم؟ دونیادا، بیر چون میللتلر، دوولتلر حاضی...
