بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 321
I. VİDEONUN ÜMÜMİ 15 BƏNDLİK QEYDİ
Sıra nömrəsi / proqram nömrəsi: 321 / 322 (Videoda 322-ci bölüm olaraq qeyd olunmuşdur) [
]00:13 Videonun tam başlığı: بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 321 [Video Title]
YouTube URL-si:
[https://youtube.com/live/mmhIa-o9GZs?feature=share](https://youtube.com/live/mmhIa-o9GZs?feature=share)[Video URL]Video ID:
mmhIa-o9GZs[Video ID]Yayım/yüklənmə tarixi: 2026-03-09 [YouTube Publish Date]
Videonun dəqiq müddəti: PT2H0M56S (2 saat 56 saniyə) [Video Length]
Videoda göstərilən əsas kitab, əlyazma, məcmuə və ya mətnlərin adları: "Tərcümə-i Əmali" (və ya Əmali tərcüməsi — ilahiyyat, inanc, fiqh və vəsiyyət bəhsləri) və "Töhvətül-Məvali" (və ya Töhfət ül-Məvali) [
,00:46 ,01:07 ].02:05 Müəllif/müəlliflər: Klassik fiqh və inanc alimləri [
].02:00:28 Dil/dillər: Osmanlı türk dili, azərbaycan türk ləhcəsi, ərəb dili, fars dili [
].07:28 Görünən, oxunan və ya danışan tərəfindən deyilən bütün tarixlər və əsrlər: Klassik istinsax və vəsiyyət risalələri dövrü [
].01:07 Kitabxana/arxiv: İstanbul Kitabxanası / Rəqəmsal Kolleksiya [
].05:13 Shelfmark, kataloq nömrəsi, inventar nömrəsi ya başqa identifikator: Istanbul Library Manuscript Collection [
].05:13 Videonun və göstərilən əlyazmanın əsas mövzusu: Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar (321/322-ci bölüm); ötən dərslərdə baxılan Əcayibül-Məxluqat əsərinin xatırladılması, "Tərcümə-i Əmali" (vəsiyyət, inanc, ilahiyyat bəhsləri, ərəb və türkdilli sətirlər, qırmızı başlıqlar) və "Töhvətül-Məvali" əlyazma nüsxələrinin səhifə-səhifə açılaraq təhlil edilməsi, həmçinin Kanada və Təbrizdə vəsiyyətnamə hüququ, banklar (RBC) və dövlət miras qanunları üzərindən müqayisəli sosial-hüquqi müzakirələr [
,00:13 ,00:46 ,01:07 ].01:58:21 Video həqiqətən əlyazma araşdırmasıdırmı?: Bəli, videoda qədim Tərcümə-i Əmali və Töhvətül-Məvali əlyazma nüsxələri ətraflı şəkildə araşdırılmışdır [
,01:07 ].02:05 XIV–XVI / XVII-XVIII əsr türkdilli əlyazmaların tarixləndirilməsi korpusu üçün ilkin yararlılıq: YÜKSƏK. Klassik inanc və vəsiyyət risalələri korpusu üçün müstəsna müqayisə nüsxələridir [
].01:07
II. VİDEODA NEÇƏ FİZİKİ ƏLYAZMA / NÜSXƏ VAR?
Fiziki codex / əlyazma sayı: 2 əsas əlyazma nüsxəsi (Tərcümə-i Əmali və Töhvətül-Məvali) [
,01:07 ].02:05 NÜSXƏ A & NÜSXƏ B:
kitabxana: İstanbul Kitabxanası / Rəqəmsal Kolleksiya [
] [B]05:13 vərəq/səhifə sayı: Tərcümə-i Əmali (52 səhifə / 26 PDF səhifəsi) [
] [A]01:07 cild və tərtibat: Su üzündə çəkilmiş Osmanlı nəqqaşi cild naxışları, sökülmüş şirazə, kənar bərpa kağızları, yapışdırılmış əhdnamə qeydləri, qırmızı başlıqlar və sətir üstü xəttlər [
,01:18 ,03:50 ] [A]02:28 müəllif: Klassik inanc və fiqh alimləri [
] [A]02:00:28 tarix: Klassik Osmanlı istinsax dövrü [
] [A]01:07 məzmun: Tərcümə-i Əmali (vəsiyyət, inanc, ilahiyyat, fiqhi fətvalar və dini dualar) və Töhvətül-Məvali [
,02:05 ] [A]05:42
III. MƏCMUƏ / ÇOXMƏTNLİ ƏLYAZMANI TEXT UNIT-LƏRƏ AYIR
NÜSXƏ A — TƏRCÜMƏ-İ ƏMALİ
A1
əsərin başlığı: Tərcümə-i Əmali (Əmali Tərcüməsi) [
] [A]01:07 müəllif: Klassik alim [
] [A]02:00:28 dil: Osmanlı türk dili, azərbaycan türk ləhcəsi, ərəb dili [
] [A]07:28 nəsr/nəzm/qarışıq: Nəsr (Fiqh, inanc və vəsiyyət risaləsi) [
] [A]01:07 mövzu: İslami etiqad, əmali risaləsi tərcüməsi, vəsiyyət hüququ, fiqhi fətvalar və dualar [
,05:42 ] [A]06:11 başladığı folio/səhifə: Bismillah başlanğıcı və əmali bəhsləri bölməsi [
] [A]02:05 tarix: Klassik Osmanlı dövrü [
] [A]01:07 tarixin funksiyası: COPY PERIOD [A]
NÜSXƏ B — TÖHVƏTÜL-MƏVALİ
B1
əsərin başlığı: Töhvətül-Məvali (Töhfət ül-Məvali) [
] [A]00:46 müəllif: Klassik alim [
] [A]00:46 dil: Osmanlı türk dili və azərbaycan türk ləhcəsi [
] [A]00:46 nəsr/nəzm/qarışıq: Nəsr (Dini-fiqhi risalə) [
] [A]00:46 mövzu: Dini hökmlər və hüquqi-fiqhi məsələlər [
] [A]00:46 başladığı folio/səhifə: İkinci risalə bölməsi [
] [A]00:46 tarix: Klassik Osmanlı dövrü [
] [A]00:46 tarixin funksiyası: COPY PERIOD [A]
əhəmiyyətli dil xüsusiyyətləri: Klassik osmanlıca fiqhi-dini nəsri və vəsiyyət terminologiyası [
].07:24 əminlik səviyyəsi: YÜKSƏK
IV. BÜTÜN TARİXLƏRİ AYRICA CƏDVƏLƏ SAL
Videoda konkret təqvimi tarixlərdən ziyadə klassik istinsax dövrləri və hüquqi-vəsiyyət təcrübələri müzakirə olunmuşdur [
].01:07
V. ŞƏXSLƏR VƏ ROLLAR
Videoda spesifik tarixi şəxs adları qeyd olunmamışdır; anonim katiblər və klassik alimlər əhatə edilmişdir [
].02:00:28
VI. HÖKMDAR / SULTAN MƏLUMATINI AYRICA ÇIXAR
Videoda spesifik hökmdar adı qeyd olunmamışdır; ümumi klassik Osmanlı dövrü əhatə edilmişdir [
].01:18
VII. TÜRKDİLLİ TEXT UNIT-LƏRİN XÜSUSİ SİYAHISI
Mətn vahidi: Tərcümə-i Əmali (A1) & Töhvətül-Məvali (B1)
türkcənin videoda necə xarakterizə edildiyi: Klassik osmanlıca fiqhi və inanc nəsridə vəsiyyət, əmali və dini hökmləri anlaşıqlı şəkildə ifadə edən türkdilli elmi dil [
].07:24 nəsr/nəzm: Nəsr [
].01:07 hərəkəli/hərəkəsiz: Əlyazma surətləri [
].02:15 təxminən nə qədər continuous Turkish text olduğu: Mətnlər tamamen türkdillidir [
].01:07 XIV–XVI layihəsi üçün potensial: YÜKSƏK. Klassik inanc və vəsiyyət risalələri korpusu üçün müqayisə nüsxələridir [
].01:07 Lala İsmail 32 ilə register yaxınlığı: LOW [C] (Lala İsmail 32 dövlət nəsridir; bunlar isə fiqhi və vəsiyyət risalələridir).
timestamp: [
]00:13
VIII. XIV–XVI ƏSR TARİXLƏNDİRMƏ KORPUSU ÜÇÜN SEÇİM
Nüsxə A (A1) & Nüsxə B (B1): COMPARATIVE / TEXTUAL WITNESS (Klassik risalələr olmaları səbəbilə əlyazma korpusu üçün müqayisəli sənədlərdir) [
].01:07
IX. LALA İSMAİL 32 İLƏ XÜSUSİ MÜQAYİSƏ POTENSİALI
LALA_REGISTER_SIMILARITY = LOW [C]
Səbəb: Lala İsmail 32 dövlət nəsridir; bunlar isə fiqhi və vəsiyyət risalələridir [
].01:07
X. METALINGUISTIC MATERIALI XÜSUSİ İŞARƏLƏ
METALINGUISTIC_VALUE = HIGH [A]
Səbəb: Əsərlər "Tərcümə-i Əmali" və "Töhvətül-Məvali" əlyazma nüsxələri, İstanbul Kitabxanası kolleksiyası, vəsiyyət və inanc bəhsləri baxımından müstəsna əhəmiyyətə malikdir [
,00:46 ,01:07 ].05:13
XI. DEDUPLICATION / SAME WORK / SAME WITNESS
SAME TITLE / SAME WORK / SAME PHYSICAL WITNESS: Tərcümə-i Əmali və Töhvətül-Məvali nüsxələri [
,00:46 ].01:07 POSSIBLE DUPLICATE: Yoxdur.
XII. EVIDENCE NÖVÜNÜ AYIR
[A] MANUSCRIPT EVIDENCE: Tərcümə-i Əmali və Töhvətül-Məvali (vəsiyyət, inanc, ilahiyyat və fiqhi risalələr, İstanbul Kitabxanası) [
,00:46 ,01:07 ].05:13 [B] CATALOGUE EVIDENCE: İstanbul Kitabxanası rəqəmsal kolleksiyası [
].05:13 [C] SPEAKER EVIDENCE: Danışanın proqramı başladaraq ötən dərslərdə baxılan Əcayibül-Məxluqat əsərini xatırlatması, ardından "Tərcümə-i Əmali" və "Töhvətül-Məvali" əlyazma nüsxələrini açaraq səhifə-səhifə oxuması, vəsiyyət bəhsləri üzərindən Təbriz və Kanada (RBC bankı, dövlət miras qanunları) hüquqi sistemlərini müqayisə edərək yayımı yekunlaşdırması [
,00:13 ,00:46 ,01:07 ].01:58:21
XIII. VİDEODA DANIŞILANLARIN ELMİ KÜLASƏSİ
Danışan proqramı başladaraq "Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" səfərini davam etdirir [
].00:13 Girişdə ötən dərslərdə oxunmağa çalışılan Əcayibül-Məxluqat (Qəzvini) əsərini xatırladır və yeni kitab keçidi edir [
].00:44 Verilişin əsas kitablarına keçir: "Tərcümə-i Əmali" və "Töhvətül-Məvali" əlyazma nüsxələrini açır [
,00:46 ].01:07 İstanbul Kitabxanasında qorunan Tərcümə-i Əmali nüsxəsinin fiziki xüsusiyyətlərini təsvir edir: su üzündə çəkilmiş Osmanlı nəqqaşi cild naxışlarını, sökülmüş şirazəsini, kənar bərpa kağızlarını və mətn daxilindəki qırmızı başlıqları göstərir [
,01:18 ,05:13 ].02:28 Mətnin içindən ilahiyyat, inanc, fiqhi fətvalar və vəsiyyət bəhsləri ilə bağlı hissələri oxuyub təhlil edir [
,05:42 ].06:11 Kitabda keçən vəsiyyət mövzusundan ilhamlanaraq müasir hüquqi reallıqlara toxunur: Təbrizdəki şahidli sadə vəsiyyət üsulu ilə Kanadada (məsələn RBC bankı və vəkillər vasitəsilə) tətbiq olunan bahalı və mürəkkəb vəsiyyət, miras və dövlət vergi qanunlarını müqayisə edir [
].01:58:21 Hər iki təxəssüsi əlyazmanın dini inanc, fiqh və hüquq tariximizdəki yerini vurğulayır [
].02:00:28 Xülasə və diləklərlə proqramı yekunlaşdırır [
].02:00:36
XIV. WEBLOG ÜÇÜN 900–1000 SÖZLÜK MƏQALƏ
BAŞLIQ: "Tərcümə-i Əmali" və Vəsiyyət Hüququnun Tarixi-Sosial Təhlili (321-ci Bölüm)
GİRİŞ:
Cəhalət mühəndisliyinə qarşı aparılan intellektual mübarizə səfərinin yeni bölümündə İstanbul Kitabxanasında qorunan Tərcümə-i Əmali və Töhvətül-Məvali əlyazma nüsxələri ətraflı şəkildə incələnmişdir [
TƏRCÜMƏ-İ ƏMALİ VƏ VƏSİYYƏT HÜQUQU:
Yay 番эda Osmanlı nəqqaşi cild naxışları, kənar bərpa kağızları və qırmızı başlıqları ilə diqqət çəkən Tərcümə-i Əmali nüsxəsinin strukturu təsvir olunmuşdur [
NƏTİCƏ:
Bu bölüm klassik inanc risalələri və hüquqi-sosial müqayisələr korpusu üçün abidəvi bir dərslik olaraq qeydə keçmişdir [
XV. RESEARCH LEADS / GƏLƏCƏK ARAŞDIRMA ÜÇÜN İPUCLARI
Tərcümə-i Əmali (İstanbul Kitabxanası Nüsxəsi): Klassik inanc və vəsiyyət risalələrinin mətnşünaslıq analizi [
,01:07 ] — HIGH PRIORITY05:13 Töhvətül-Məvali: Osmanlı dövrü fiqhi risalələrinin arxiv tədqiqatları [
] — MEDIUM PRIORITY00:46
XVI. TIMESTAMP QUALITY CONTROL
Video ümumi müddəti: PT2H0M56S (2 hours 56 seconds)
İstifadə edilən ən yüksək timestamp: 120:36 (02:00:36 / transcript time scale)
TIMESTAMP_QC = PASS
XVII. SONDA MAŞIN-OXUNAQLI XÜLASƏ
VIDEO = mmhIa-o9GZs
VIDEO_DURATION = PT2H0M56S
PHYSICAL_OBJECTS = 2
PHYSICAL_MANUSCRIPTS = 2 (Tarjama al-Amali & Tuhfat al-Mawali)
PRINTED_BOOKS = 0
TEXT_UNITS = 2
TURKISH_TEXT_UNITS = 2
COMPOSITE_CODEX = NO
MAIN_TITLE = Tərcümə-i Əmali və Töhvətül-Məvali Nüsxələri Təhlili (321-ci Bölüm)
HOLDING_INSTITUTION = Istanbul Library Manuscript Collection (İstanbul Kitabxanası)
SHELFMARK = Istanbul Library Manuscript Collection
EXPLICIT_COPY_DATES = Classic Ottoman copy period
COMPOSITION_DATES = Classic Islamic theological and jurisprudential era
OTHER_DATES = UNKNOWN
EXPLICIT_COPYING_PLACES = Istanbul archive context
SCRIBES = UNKNOWN
AUTHORS = Classical Islamic Scholars
RULERS = Ottoman Sultan context
RULER_RELATION = Archival historical holding context
CORE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1), Nüsxə B (B1)
EARLY_CONTROLS = NONE
LATE_CONTROLS = NONE
COMPARATIVE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1), Nüsxə B (B1)
DISCOVERY_CANDIDATES = NONE
METALINGUISTIC_VALUE = HIGH
LALA_REGISTER_SIMILARITY = LOW
NEEDS_DEDUPLICATION = NO
HIGHEST_PRIORITY_FOLLOWUP = Catalogue verification of Tarjama al-Amali and Tuhfat al-Mawali manuscripts in Istanbul libraries
TIMESTAMP_QC = PASS
No comments:
Post a Comment