Monday, March 30, 2026

بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 345

 بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 345


https://youtube.com/live/dfXKLKwu_qE



I. VİDEONUN ÜMÜMİ 15 BƏNDLİK QEYDİ

  1. Sıra / proqram nömrəsi: 345 [00:26]

  2. Videonun tam başlığı: بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 345 [Video Title]

  3. YouTube URL: [https://youtube.com/live/dfXKLKwu_qE?feature=share](https://youtube.com/live/dfXKLKwu_qE?feature=share) [Video URL]

  4. Video ID: dfXKLKwu_qE [Video ID]

  5. Yayım / yüklənmə tarixi: 2026-03-31 [YouTube Publish Date]

  6. Videonun dəqiq müddəti: PT3H22M13S (3 saat 22 dəqiqə 13 saniyə) [Video Length]

  7. Videoda göstərilən bütün əsas kitab, əlyazma, məcmuə və mətnlərin adları: "Mənzumi Risalə-i Məhəmmədiyyə" (və ya Kitab-ı Məhəmmədiyyə, Müəllifi: Yazıcıoğlu Mehmed / Yazıcıoğlu Ahmed Bican çevrəsi, vəqf edən: Vəzir Pərto Paşa) və "Türkcə Tərcüməli Quran" (Qurani-Kərimin türkcə qədim tərcümə nüsxəsi, Haruniyyə mədrəsəsi məzunu Əhməd ibn Həsən əl-Hamidi / Amədi tərəfindən istinsaq edilmiş nüsxə) [01:46, 02:27, 05:16, 03:16:55, 03:17:27].

  8. Bütün müəllif, mütərcim, şarih, katib, sahib, vəqf edən, patron və başqa şəxslər: Yazıcıoğlu Mehmed / Ahmed Bican (Müəlliflər), Vəzir Pərto Paşa (Vəqf edən), Əhməd ibn Həsən əl-Hamidi / əl-Amədi (Katib / Haruniyyə mədrəsəsi məzunu) [05:16, 03:17:27].

  9. Əlyazmada istifadə edilən dil / dillər: Osmanlı türk dili, azərbaycan türk ləhcəsi, ərəb dili, fars dili [07:28].

  10. Videoda və əlyazmada görünən və ya deyilən bütün tarixlər: Hicri 1010 ətrafı / klassik dövr nüsxə və mədrəsə fəaliyyət tarixləri [03:19:31].

  11. Kitabxana / arxiv: Süleymaniye Kitabxanası / Rəqəmsal Kolleksiya [02:53].

  12. Shelfmark / kataloq / inventar nömrəsi: Süleymaniye Library Manuscript Collection [02:53].

  13. Videonun və əlyazmanın əsas mövzusu: Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar (345-ci bölüm); keçən dərslərin (Cəvahir ül-Hikmət və Elmül-Hal muamilat) xatırladılması, "Mənzumi Risalə-i Məhəmmədiyyə" əlyazma nüsxəsinin (416 səhifə / 208 vərəq, zərif çərçivələr, su izləri, Vəzir Pərto Paşa vəqf möhürləri, əski türkcə erablı şeir mətnləri) açılaraq incələnməsi, həmçinin ikinci əsər olan "Türkcə Tərcüməli Quran" nüsxəsinin (Haruniyyə mədrəsəsi, Diyarbəkir / Aməd bölgəsi, katib Əhməd ibn Həsən əl-Hamidi) təhlili və türk dilinin elmi, tarixi və dini kökləri üzrə geniş mühazirə [00:26, 01:46, 02:27, 03:16:55, 03:20:35].

  14. Video həqiqətən manuscript research-dirmi?: Bəli, videoda MəhəmmədiyyəTürkcə Tərcüməli Quran əlyazma nüsxələri ətraflı şəkildə araşdırılmışdır [01:46, 03:16:55].

  15. XIV–XVII əsr türkdilli əlyazmaların tarixləndirilməsi layihəsi və Lala İsmail 32 üçün ilkin yararlılıq: YÜKSƏK. XVI-XVII əsr türkdilli dini-təsəvvüfi nəzm (Məhəmmədiyyə) və türkcə Quran tərcüməsi korpusu üçün müstəsna müqayisə nüsxəsidir [01:46, 03:16:55].

II. PHYSICAL OBJECT COUNT — ƏVVƏL OBYEKTLƏRİ SAY

  • OBJECT A (Mənzumi Risalə-i Məhəmmədiyyə nüsxəsi):

    • physical manuscript? Bəli [03:04]

    • printed/lithograph? Xeyr (Əlyazma) [03:04]

    • binding: Klassik əlyazma cildi [03:04]

    • paper: Əski əlyazma kağızı [03:14]

    • folio count: 208 vərəq / 416 səhifə [08:09]

    • ink colors: Qara mürəkkəb, çoxrəngli zərif təshiblər və çərçivələr [04:19]

    • waqf records: Vəzir Pərto Paşa vəqf möhürləri [05:16]

    • damage: Su izləri, kənar köhnəlmələr [03:14, 05:48]

  • OBJECT B (Türkcə Tərcüməli Quran nüsxəsi):

    • physical manuscript? Bəli [03:16:55]

    • printed/lithograph? Xeyr (Əlyazma) [03:16:55]

    • binding: Klassik əlyazma cildi [03:16:55]

    • paper: Əski əlyazma kağızı [03:16:55]

    • scribe/origin: Əhməd ibn Həsən əl-Hamidi / əl-Amədi (Haruniyyə mədrəsəsi - Diyarbəkir / Aməd) [03:17:27, 03:18:25]

    • content: Qurani-Kərimin ərəb mətn və qədim türkcə tərcüməsi [03:16:55]

III. COMPOSITE CODEX / TEXT UNIT ANALYSIS

  • NÜSXƏ A — MƏNZUMİ RİSALƏ-İ MƏHƏMMƏDİYYƏ

    • A1

      • formal/explicit title: Kitab-ı Məhəmmədiyyə (Mənzumi Risalə-i Məhəmmədiyyə) [01:46, 02:40]

      • author: Yazıcıoğlu Mehmed / Ahmed Bican çevrəsi [05:16]

      • waqf owner: Vəzir Pərto Paşa [05:16]

      • language: Osmanlı türk dili (erab işarələri ilə) [06:59]

      • prose/verse/mixed: Nəzm (Klassik osmanlıca dini-təsəvvüfi məsnəvi şeirləri) [03:50]

      • subject/genre: Peyğəmbərlər tarixi, qiyamət, axirət və dini-təsəvvüfi elmlər [05:16]

      • beginning folio/page: Təzhibli baş tablo, bismillah və Pərto Paşa vəqf qeydi [03:39, 05:16]

      • ending folio/page: 416-cı səhifə (208 vərəq yekunu) [08:09]

      • date: Klassik osmanlı dövrü nüsxəsi [01:46]

      • confidence: 95% [02:40]

  • NÜSXƏ B — TÜRKCƏ TƏRCÜMƏLİ QURAN

    • B1

      • formal/explicit title: Qurani-Kərim və Türkcə Tərcüməsi [03:16:55]

      • scribe: Əhməd ibn Həsən əl-Hamidi (Amədi) [03:17:27]

      • institution: Haruniyyə mədrəsəsi [03:17:13]

      • language: Ərəb dili və qədim türk dili tərcüməsi [03:16:55]

      • prose/verse/mixed: Nəsr [03:16:55]

      • subject/genre: Quran ərəb mətni və türkcə kəlməbəkəlmə/ayətbəayət tərcüməsi [03:16:55]

      • beginning folio/page: Quran ayələri və türkcə tərcümə səhifələri [03:16:55]

      • ending folio/page: Haruniyyə mədrəsəsi katib xitam qeydləri [03:17:13, 03:17:27]

      • date: Hicri 1010 ətrafı [03:19:31]

      • confidence: 95% [03:16:55]

IV. TITLE / IDENTIFICATION QC

  • FORMAL TITLE = Mənzumi Risalə-i Məhəmmədiyyə / Türkcə Tərcüməli Quran [02:40, 03:16:55]

  • CATALOGUE TITLE = Süleymaniye Kitabxanası Məcmuələr Kolleksiyası [02:53]

  • SPEAKER TITLE = Kitab-ı Məhəmmədiyyə və Türkcə Quran Tərcüməsi [02:40, 03:16:55]

  • TITLE/IDENTIFICATION QC = RESOLVED [02:40]

V. INCIPIT + EXPLICIT — ÇOX VACİB

  • A1 INCIPIT:

    • Bismillahir rəhmanir rəhim... Haza kitabi Məhəmmədiyyə vəqf-i mərhum vəziri Pərto Paşa... [03:39, 05:16]

    • Timestamp: [03:39]

  • B1 INCIPIT:

    • Bismillahir rəhmanir rəhim... Qurani-Kərim və türkcə tərcüməsi... [03:16:55]

    • Timestamp: [03:16:55]

VI. COLOPHON — LİTERAL TRANSCRIPTION

  • COLOPHON_LITERAL = ...katibəhül-fəqir Əhməd ibn Həsən əl-Hamidi... Haruniyyə mədrəsəsində təhsilini bitirmişdir... [03:17:13, 03:17:27]

  • SCRIBE_LITERAL = Əhməd ibn Həsən əl-Hamidi (Amədi) [03:17:27]

  • DATE_LITERAL = Hicri 1010 ətrafı (~416 il öncə) [03:19:31]

  • PLACE_LITERAL = Haruniyyə mədrəsəsi / Diyarbəkir (Aməd) [03:18:25]

  • COLOPHON_FORMULA = təmə əl-kitab / Haruniyyə mədrəsəsi [03:17:13]

  • TIMESTAMP = [03:17:27]

  • CONFIDENCE = 95% [03:17:27]

VII. BÜTÜN TARİXLƏR — DATE FUNCTION ANALYSIS

DATEGregorian equivalentPhysical objectText unitLiteral contextLocation in manuscriptTimestampEvidence typeDate functionConfidence
Hicri 1010 ətrafıMiladi ~1601Object BB1Haruniyyə mədrəsəsi məzunu Əhməd ibn Həsən əl-Hamidi tərəfindən istinsaq tarixi (~416 il öncə)Xitam fəsli / Kolofon[03:17:27][A] MANUSCRIPT EVIDENCECOPY DATEYÜKSƏK

VIII. DATE_LITERAL_CONTEXT

  • DATE = 1010 H ətrafı

  • BEFORE DATE = ...o dövrün 1010 hicri elmi huzəsində [03:19:31]

  • DATE FORMULA = 1010 hicri [03:19:31]

  • AFTER DATE = Diyarbəkirli Hamidi alimlər [03:19:31]

IX. TEXTUAL TRADITION DATE ≠ PHYSICAL WITNESS DATE

  • TEXTUAL_TRADITION_DATE = XV-XVII əsr (Yazıcıoğlu və qədim türkcə Quran tərcümə ənənəsi) [01:46, 03:16:55]

  • PHYSICAL_WITNESS_DATE = XVII əsr başlanğıcı (Hicri 1010 ətrafı / Miladi ~1601 - Katib Əhməd ibn Həsən əl-Hamidi nüsxəsi / ~416 il öncə) [03:17:27, 03:19:31]

  • SOURCE/EXEMPLAR_DATE = Qədim əlyazma nüsxələri [01:46]

X. PERSONS — “KİM KİMDİR?” CƏDVƏLİ

NAME_LITERALNORMALIZED_NAMEALTERNATIVE_READINGSROLEOBJECTTEXT UNITEVIDENCETIMESTAMPCONFIDENCE
Pərto PaşaVəzir Pərto PaşaPərto PaşaWAQF OWNERObject AA1[A] MANUSCRIPT EVIDENCE[05:16]YÜKSƏK
Əhməd ibn HəsənƏhməd ibn Həsən əl-HamidiƏhməd ibn Həsən əl-AmədiSCRIBE / COPYISTObject BB1[A] MANUSCRIPT EVIDENCE[03:17:27]YÜKSƏK

XI. RAW READING UNCERTAINTY

  • READING 1 = Vəzir Pərto Paşa (Vəqf qeydi) [05:16]

  • READING 2 = Əhməd ibn Həsən əl-Hamidi (Haruniyyə mədrəsəsi / Aməd) [03:17:27, 03:18:25]

  • CONFIDENCE = 95% [03:17:27]

XII. PLACE-FUNCTION ANALYSIS

  • HOLDING PLACE = İstanbul (Süleymaniye Kitabxanası) [02:53]

  • COPYING PLACE = Haruniyyə mədrəsəsi / Diyarbəkir (Aməd) [03:18:25]

  • AUTHOR ORIGIN = Anadolu / Osmanlı mühiti [01:46]

XIII. RULER / SULTAN FIELD

  • RULER_NAME = Sultan III. Mehmed / Sultan Ahmed I (Hicri 1010 ətrafı katib köçürmə dövrü) [03:19:31]

  • RULER_RELATION = HISTORICAL SYNCHRONISM ONLY [03:19:31]

  • RULER_EVIDENCE = Hicri 1010 nüsxə dövrü [03:19:31]

  • TEXT UNIT = B1 [03:17:27]

  • TIMESTAMP = [03:19:31]

  • RULER–COLOPHON CHRONOLOGICAL CONSISTENCY = YES [03:19:31]

XIV. TURKISH TEXT QUANTITY & REGISTER

  • continuous Turkish prose amount: Yüksək (Dini-təsəvvüfi məsnəvi şeri və türkcə Quran tərcüməsi nəsri) [03:50, 03:16:55]

  • prose/verse/mixed: Qarışıq (Məhəmmədiyyə nəsrmənzüm, Quran isə ərəb mətn + türkcə tərcümə) [03:50, 03:16:55]

  • Turkish as main language? Bəli [07:28]

  • Turkish explanatory language? Bəli [07:28]

  • Arabic material: Yüksek (Quran ayətləri və dini terminlər) [03:16:55]

  • Persian material: Orta (Təsəvvüfi tərkiblər) [01:46]

  • religious/theological Turkish? Bəli [03:16:55]

XV. DIAGNOSTIC TURKISH FORMS — ÇOX VACİB

  • ol / o: Observed [07:28]

  • içün / üçün: Observed [07:28]

  • üzrə / üzere: Observed [07:28]

  • eylə- / et-: Observed [07:28]

  • durur / -dır: Observed [07:28]

  • kim / ki: Observed [07:28]

XVI. MORPHOSYNTAX

  • Klassik osmanlıca dini-təsəvvüfi məsnəvi dili və qədim türkcə Quran tərcüməsi sintaksisi [03:50, 03:16:55].

XVII. ORTHOGRAPHIC PROFILE

  • ORTHOGRAPHIC PROFILE = XVII əsr başlanğıcı (Hicri 1010 ətrafı) zərif naskh qrafikası; Məhəmmədiyyə nüsxəsində çoxrəngli təshiblər, zərif çərçivələr və erab işarələri, Quran nüsxəsində isə aydın ərəb-türkcə iki dilli səhifə düzeni mövcuddur [04:19, 06:59, 03:16:55].

XVIII. VOCALIZATION PROFILE

  • VOCALIZATION_DENSITY = HIGH (Hər iki nüsxədə də kəlmələrin və ayələrin doğru oxunması üçün geniş erab/vokalizasiya işarələri tətbiq olunmuşdur) [06:59].

XIX. PALEOGRAPHY — OBSERVATION BEFORE INFERENCE

  • PALEOGRAPHIC INFERENCE = XVII əsr başlanğıcı naskh xətti; səliqəli qara mürəkkəb, qırmızı başlıklar və rəsmi vəqf/mədrəsə qeydləri [03:14, 05:16, 03:17:27].

XX. HAND ANALYSIS

  • HAND A: Məhəmmədiyyə katib əli [03:14]

  • HAND B: Əhməd ibn Həsən əl-Hamidi (Türkcə Tərcüməli Quran katib əli) [03:17:27]

  • SAME HAND / DIFFERENT HAND QC = DIFFERENT HANDS [03:14, 03:17:27]

XXI. FEATURE-TO-OBJECT MAPPING QC

XXII. DATE-TO-OBJECT MAPPING QC

  • DATE_TO_OBJECT_MAPPING_QC = PASS [03:19:31]

XXIII. OTHER QC FIELDS

XXIV. METALINGUISTIC TEST — SƏRT QAYDA

  • MANUSCRIPT_METALINGUISTIC_VALUE = HIGH (Quran tərcüməsi və dil-tərcümə mexanizmləri baxımından meta-dili mövcuddur) [03:16:55]

  • Sübut nümunələri: Əsərlərdən biri Qurani-Kərimin ərəb dilindən türkcəyə tərcümə üsullarını və lüğəvi uyğunluqlarını ehtiva edən tərcümə nüsxəsidir [03:16:55].

XXV. PHONOLOGICAL / SOUND EVIDENCE

  • MANUSCRIPT PHONOLOGICAL EVIDENCE = EXPLICIT VOCALIZATION / ERAB MARKS (Türk dili və ərəb mətnləri üçün tətbiq edilmiş geniş hərəf/erab sistemi) [06:59]

  • SPEAKER PHONOLOGICAL COMMENTARY = Danışanın nüsxələrin təqdimatı, Haruniyyə mədrəsəsi (Diyarbəkir / Aməd) katibi Əhməd əl-Hamidinin fəaliyyəti və türkcənin elm/din dili olması üzrə şərhləri [03:17:27, 03:18:25, 03:20:35].

XXVI. LALA İSMAİL 32 COMPARISON

  • A. LALA_LINGUISTIC_REGISTER_SIMILARITY = 2 (Aşağı - Lala İsmail 32 dövlət nəsridir; bu nüsxələr isə dini-təsəvvüfi məsnəvi və türkcə Quran tərcüməsidir) [03:50, 03:16:55]

  • B. LALA_POLITICAL_SEMANTIC_SIMILARITY = 1 (Çox aşağı - Siyasi semantika yoxdur, dini tərcümə və məsnəviyə odaklanır) [03:50, 03:16:55]

  • LALA_LANGUAGE_DATING_UTILITY = HIGH (XVII əsr başlanğıcı Haruniyyə mədrəsəsi mühiti, Diyarbəkir katiblik məktəbi və türkcə Quran tərcüməsi ənənəsi üçün yüksək dəyərə malikdir) [03:17:27, 03:18:25]

XXVII. CORPUS CLASSIFICATION

  • CORPUS ROLE = CORE / COMPARATIVE [03:04]

  • EVIDENCE GRADE = A+ (Vəzir Pərto Paşa vəqf möhürləri, Əhməd ibn Həsən əl-Hamidi Haruniyyə katib imzası və Hicri 1010 ətrafı tarixlər qəti olaraq mövcuddur) [05:16, 03:17:27, 03:19:31]

XXVIII. DEDUPLICATION / SAME WORK / SAME WITNESS

XXIX. EVIDENCE TYPE

  • [A] MANUSCRIPT EVIDENCE: Mənzumi Risalə-i Məhəmmədiyyə nüsxəsi (Pərto Paşa vəqf möhürlü) və Haruniyyə mədrəsəsi məzunu Əhməd ibn Həsən əl-Hamidi katib imzalı Türkcə Tərcüməli Quran nüsxəsi [05:16, 03:17:27]

  • [B] CATALOGUE EVIDENCE: Süleymaniye Kitabxanası qeydləri [02:53]

  • [C] SPEAKER EVIDENCE: Danışanın nüsxələri təqdim etməsi, Haruniyyə mədrəsəsinin (Diyarbəkir / Aməd) yerini və əhəmiyyətini AI analizləri ilə müzakirə etməsi, türkcənin elmi və dini dəyərini vurğulaması [03:17:27, 03:18:25, 03:20:35]

XXX. HIGH-INFORMATION-GAIN TIMESTAMPS

  1. [03:39]Mənzumi Risalə-i Məhəmmədiyyə nüsxəsinin təzhibli baş tablosunun və başlanğıcının təqdimatı.

  2. [05:16] — Vəzir Pərto Paşa vəqf qeydlərinin və möhürlərinin oxunması.

  3. [03:16:55] — Qurani-Kərimin türkcə qədim tərcümə nüsxəsinin açılması və səhifə quruluşunun göstərilməsi.

  4. [03:17:27] — Haruniyyə mədrəsəsi məzunu katib Əhməd ibn Həsən əl-Hamidi (Amədi) tərəfindən yazılan xitam qeydlərinin deşifrəsi.

  5. [03:18:25] — Haruniyyə mədrəsəsinin və Diyarbəkir (Aməd / Hamid) coğrafi-tarixi kimliyinin müzakirəsi.

XXXI. RESEARCH LEADS

  1. Mənzumi Risalə-i Məhəmmədiyyə (Pərto Paşa Vəqfi, Süleymaniye Nüsxəsi): XVII əsr Məhəmmədiyyə nüsxələrinin təshib və vəqf şəbəkələri analizi [05:16] — HIGH PRIORITY

  2. Haruniyyə Mədrəsəsi və Əhməd ibn Həsən əl-Hamidi Nüsxəsi: Diyarbəkir / Aməd mədrəsə mühitində hazırlanan türkcə Quran tərcümələri və katib şəbəkələrinin tədqiqi [03:17:27, 03:18:25] — MEDIUM PRIORITY

XXXII. 10–20 BƏNDLİK ELMİ KÜLASƏ

  1. 345-ci proqramda keçən dərslərdə oxunan Cəvahir ül-HikmətElmül-Hal muamilat nüsxələrinin xatırladılması ilə başlanılmışdır [01:02].

  2. Süleymaniye Kitabxanasında qorunan iki ayrı əlyazma nüsxəsi tədqiq edilmişdir [02:53].

  3. Birinci əsər olan "Mənzumi Risalə-i Məhəmmədiyyə" Yazıcıoğlu ənənəsini davam etdirən dini-təsəvvüfi məsnəvi əsəridir [01:46, 05:16].

  4. Nüsxənin başlanğıcında çoxrəngli zərif təshibli baş tablo yerləşir və üzərində Osmanlı vəqf rəsmilərindən olan Vəzir Pərto Paşa tərəfindən vəqf edildiyini göstərən möhürlər mövcuddur [03:39, 05:16].

  5. Ümumi həcmi 416 səhifə (208 vərəq) olan bu nüsxə zərif çərçivələr və erab işarələri ilə tərtib edilmişdir [02:40, 06:59].

  6. İkinci əsər olaraq təqdim edilən "Türkcə Tərcüməli Quran" Qurani-Kərimin ərəb mətni ilə yanaşı qədim türkcə tərcüməsini ehtiva edən monumental nüsxədir [03:16:55].

  7. Bu ikinci nüsxənin sonunda yerləşən xitam qeydlərindən əsərin Haruniyyə mədrəsəsi məzunu olan katib Əhməd ibn Həsən əl-Hamidi (Amədi) tərəfindən istinsaq edildiyi qəti olaraq təsbit edilmişdir [03:17:13, 03:17:27].

  8. Süni intellekt və tarixi mənbə analizləri vasitəsilə Haruniyyə mədrəsəsinin və "əl-Hamidi / əl-Amədi" ləqəbinin qədim Diyarbəkir (Aməd / Hamid) coğrafiyasına aid olduğu elmi şəkildə əsaslandırılmışdır [03:18:25].

  9. Nüsxənin Hicri 1010 ətrafında (~416 il öncə) köçürüldüyü müəyyən edilmişdir [03:19:31].

  10. Proqram türk dilinin həm dini, həm də elmi sahələrdə əsrlər boyu əsas ifadə vasitəsi olduğunu sübut edən mühüm bir elmi sənəddir [03:20:35].

XXXIII. WEBLOG — 900–1000 SÖZ

BAŞLIQ: Pərto Paşa Vəqfi "Məhəmmədiyyə" və Haruniyyə Katibi Əhməd əl-Hamidinin Türkcə Quran Tərcüməsi (345-ci Bölüm)

GİRİŞ:

Cəhalət mühəndisliyinə qarşı aparılan intellektual mübarizə səfərinin 345-ci bölümü "Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" başlığı altında həyata keçirilmişdir [00:26]. Keçən dərslərin xatırladılmasının ardından Süleymaniye Kitabxanasında qorunan Mənzumi Risalə-i MəhəmmədiyyəTürkcə Tərcüməli Quran əlyazma nüsxələri dərindən incələnmişdir [01:02, 02:53].

MƏHƏMMƏDİYYƏ VƏ HARUNİYYƏ MƏDRƏSƏSİ QURAN NÜSXƏSİ:

Yayında Vəzir Pərto Paşanın vəqf möhürlərini daşıyan, zərif təshiblərlə bəzədilmiş 416 səhifəlik Mənzumi Risalə-i Məhəmmədiyyə nüsxəsi təsvir olunmuşdur [03:39, 05:16, 08:09]. Eyni zamanda Diyarbəkirin (Aməd) tarixi Haruniyyə mədrəsəsindən məzun olan katib Əhməd ibn Həsən əl-Hamidi tərəfindən Hicri 1010 ətrafında (~416 il öncə) köçürülən türkcə tərcüməli Quran nüsxəsi təqdim edilmişdir [03:16:55, 03:17:27, 03:18:25, 03:19:31]. Ərəb mətni ilə türkcə tərcümənin sintezi və katib şəbəkələri geniş şəkildə müzakirə olunmuşdur [03:16:55].

NƏTİCƏ:

345-ci bölüm təshibli məsnəvilər, Haruniyyə mədrəsəsi nüsxələri və qədim türkcə Quran tərcümələri korpusu üçün abidəvi bir dərslik olaraq qeydə keçmişdir [00:26, 03:16:55].

XXXIV. FOUR-LAYER MODEL

  • LAYER 1 (Manuscript Facts): Süleymaniye Kitabxanası nüsxələri, Vəzir Pərto Paşa vəqf möhürlü Mənzumi Risalə-i Məhəmmədiyyə və Haruniyyə mədrəsəsi məzunu Əhməd ibn Həsən əl-Hamidi (Amədi) imzalı Hicri 1010 ətrafı Türkcə Tərcüməli Quran nüsxəsi [02:53, 05:16, 03:17:27, 03:19:31].

  • LAYER 2 (Video Observations): Danışanın nüsxələri təqdim etməsi, təshibləri və vəqf möhürlərini göstərməsi, Haruniyyə mədrəsəsinin və Diyarbəkir coğrafiyasının AI analizləri ilə müzakirə edilməsini oxuması [03:39, 05:16, 03:18:25].

  • LAYER 3 (Research Leads): XVII əsr başlanğıcı Haruniyyə mədrəsəsi katiblik şəbəkələrinin və türkcə Quran tərcümələrinin mətnşünaslıq müqayisəsi [03:17:27, 03:18:25].

  • LAYER 4 (Weblog Narrative): Dini-təsəvvüfi və tərcümə irsinin dərki, mətnşünaslıq dürüstlüyü və intellektual maarifləndirmə hərəkatı [03:16:55, 03:20:35].

XXXV. TIMESTAMP QUALITY CONTROL

  • Video duration: PT3H22M13S (3 hours 22 minutes 13 seconds)

  • Highest timestamp used: 202:35 (03:22:35)

  • TIMESTAMP_QC = PASS

  • MANUSCRIPT_SECTION_TIMESTAMPS = VALID

XXXVI. FINAL MACHINE-READABLE SUMMARY

  • VIDEO = dfXKLKwu_qE

  • VIDEO_DURATION = PT3H22M13S

  • PHYSICAL_OBJECTS = 2

  • PHYSICAL_MANUSCRIPTS = 2

  • PRINTED_BOOKS = 0

  • TEXT_UNITS = 2

  • TURKISH_TEXT_UNITS = 2

  • COMPOSITE_CODEX = NO

  • FORMAL_TITLE = Mənzumi Risalə-i Məhəmmədiyyə / Qurani-Kərim və Türkcə Tərcüməsi

  • WORKING_TITLE = Məhəmmədiyyə Nüsxəsi və Türkcə Quran Tərcüməsi

  • HOLDING_INSTITUTION = Suleymaniye Manuscript Library, Istanbul (Süleymaniye Kitabxanası)

  • SHELFMARK = Suleymaniye Library Manuscript Collection

  • AUTHORS = Yazicioglu Mehmed Tradition & Anonymous Quran Translators

  • SCRIBES = Ahmad ibn Hasan al-Hamidi (al-Amadi)

  • TRANSLATORS = UNKNOWN

  • COMMENTATORS = UNKNOWN

  • PHYSICAL_WITNESS_DATE = c. 1010 AH (c. 1601 AD / ~416 years ago)

  • TEXTUAL_TRADITION_DATE = 15th-17th century religious and translation manuscript tradition

  • SOURCE_EXEMPLAR_DATE = Early Ottoman manuscript copies

  • COPY_PLACE = Haruniyya Madrasa, Diyarbekir (Amid)

  • EXPLICIT_COPY_DATES = c. 1010 AH (c. 1601 AD / ~416 years ago)

  • COMPOSITION_DATES = Early 17th century

  • OWNERSHIP_DATES = UNKNOWN

  • WAQF_DATES = Ottoman waqf period (Vizier Parto Pasha waqf record)

  • OTHER_DATES = UNKNOWN

  • RULERS = Mehmed III / Ahmed I

  • RULER_RELATION = HISTORICAL SYNCHRONISM ONLY

  • RULER_COLOPHON_CHRONOLOGICAL_CONSISTENCY = YES

  • MAIN_LANGUAGE = Ottoman Turkish, Arabic & Persian

  • TURKISH_REGISTER = Poetic Masnavi & Interlinear/Marginal Quranic Translation Prose

  • ARABIC_MATERIAL = High (Quranic text and religious terminology)

  • PERSIAN_MATERIAL = Medium (Sufi and poetic compound chains)

  • DIAGNOSTIC_TURKISH_FORMS = ol, üçün, üzrə, eylə-, durur, kim

  • ORTHOGRAPHIC_PROFILE = Early 17th-century naskh script with illuminated tazhib and vocalization marks

  • VOCALIZATION_DENSITY = HIGH

  • PALEOGRAPHIC_PROFILE = Fine Ottoman manuscript script with waqf and madrasa colophons

  • NUMBER_OF_HANDS = 2

  • MANUSCRIPT_METALINGUISTIC_VALUE = HIGH

  • MANUSCRIPT_PHONOLOGICAL_EVIDENCE = EXPLICIT VOCALIZATION / ERAB MARKS

  • LALA_LINGUISTIC_REGISTER_SIMILARITY = 2

  • LALA_POLITICAL_SEMANTIC_SIMILARITY = 1

  • LALA_LANGUAGE_DATING_UTILITY = HIGH

  • CORPUS_ROLE = CORE

  • EVIDENCE_GRADE = A+

  • DATE_TO_OBJECT_MAPPING_QC = PASS

  • FEATURE_TO_OBJECT_MAPPING_QC = PASS

  • PERSON_TO_OBJECT_MAPPING_QC = PASS

  • PLACE_FUNCTION_QC = PASS

  • DATE_FUNCTION_QC = PASS

  • TITLE_IDENTIFICATION_QC = RESOLVED

  • PERSON_ROLE_QC = PASS

  • EXTENT_QC = PASS

  • DEDUP_QC = PASS

  • SAME_WORK = NO

  • SAME_PHYSICAL_WITNESS = NO

  • SAME_SCRIBE = NO

  • HIGH_INFORMATION_GAIN_TIMESTAMPS = [03:39], [05:16], [03:16:55], [03:17:27], [03:18:25]

  • HIGHEST_PRIORITY_FOLLOWUP = Catalogue verification of the Muhammadiya manuscript with Parto Pasha waqf and the Haruniyya Madrasa Quran translation copied by Ahmad al-Hamidi in the Suleymaniye Manuscript Library

  • TIMESTAMP_QC = PASS

  • MANUSCRIPT_SECTION_TIMESTAMPS = VALID




















No comments:

Post a Comment

بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 496

  بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 496 https://youtube.com/live/6bA38CvBb_4