بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 316

 بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 316

https://youtube.com/live/-PGf6t7soB4

I. VİDEONUN ÜMÜMİ 15 BƏNDLİK QEYDİ

1. Sıra nömrəsi / proqram nömrəsi: 316 [00:57]

2. Videonun tam başlığı: بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 316 [Video Title]

3. YouTube URL-si: [https://youtube.com/live/-PGf6t7soB4?feature=share](https://youtube.com/live/-PGf6t7soB4?feature=share) [Video URL]

4. Video ID: -PGf6t7soB4 [Video ID]

5. Yayım/yüklənmə tarixi: 2026-03-03 [YouTube Publish Date]

6. Videonun dəqiq müddəti: PT2H53M17S (2 saat 53 dəqiqə 17 saniyə) [Video Length]

7. Videoda göstərilən əsas kitab, əlyazma, məcmuə və ya mətnlərin adları: "Nəsabül-Bəlağə" (və ya Nisab ül-Bəlağə — münşəat, rəsmi məktublar və sənəd nümunələri) və "Mədənil-Məarif" (və ya Mədanil-Məarif / Mədən ül-Məarif — Müəllif: Seyid Nizamoğlu / Seyid Seyfullah, Hicri 1108 tarixli nüsxə, Hacı İbrahim ibn Əhməd katibliyi, Süleymaniyyə Kitabxanası / Üsküdarlı Əbdülqadir Məruf bəy vəqfi) [05:05, 02:50:03, 02:51:17].

8. Müəllif/müəlliflər: Seyid Nizamoğlu (Seyid Seyfullah — Mədən ül-Məarif müəllifi) [02:50:22].

9. Dil/dillər: Osmanlı türk dili, azərbaycan türk ləhcəsi, ərəb dili, fars dili [07:28].

10. Görünən, oxunan və ya danışan tərəfindən deyilən bütün tarixlər və əsrlər: Hicri 1108 (Mədən ül-Məarif nüsxəsinin köçürülmə tarixi), Seyid Nizamoğlu Seyid Seyfullahın vəfat tarixi (~10-cu hicri əsr / təqribən 437 il öncə) [02:50:22, 02:51:17].

11. Kitabxana/arxiv: Süleymaniyyə Kitabxanası (İstanbul) / Rəqəmsal Kolleksiya [03:47].

12. Shelfmark, kataloq nömrəsi, inventar nömrəsi ya başqa identifikator: Suleymaniye Library Manuscript Collection [03:47].

13. Videonun və göstərilən əlyazmanın əsas mövzusu: Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar (316-cı bölüm); soyuqdəymə, Cavad İsmayılbəylinin onlayn TV proqramı və gecəki kitab oxuma əksikliyi səbəbilə səhər tezdən yuxudan durub kitab oxumaq həvəsi, "Nəsabül-Bəlağə" (münşəat və sənəd nümunələri) və "Mədən ül-Məarif" (Seyid Nizamoğlu Seyid Seyfullahın təsəvvüfi-fəlsəfi mənzum əsəri, Hicri 1108 nüsxəsi, Hacı İbrahim ibn Əhməd katibliyi) əlyazma nüsxələrinin səhifə-səhifə oxunub təhlil edilməsi, ailə və ata xatirələri [00:03, 00:57, 05:05, 02:50:03, 02:52:04].

14. Video həqiqətən əlyazma araşdırmasıdırmı?: Bəli, videoda qədim Nəsabül-Bəlağə və Mədən ül-Məarif əlyazma nüsxələri ətraflı şəkildə araşdırılmışdır [05:05, 02:50:03].

15. XIV–XVI / XVII əsr türkdilli əlyazmaların tarixləndirilməsi korpusu üçün ilkin yararlılıq: YÜKSƏK. XVII əsr təsəvvüfi-mənzum ədəbiyyat və münşəat korpusu üçün müstəsna müqayisə nüsxələridir [05:05, 02:50:03].

II. VİDEODA NEÇƏ FİZİKİ ƏLYAZMA / NÜSXƏ VAR?

• Fiziki codex / əlyazma sayı: 2 əsas əlyazma nüsxəsi (Nəsabül-Bəlağə və Mədən ül-Məarif) [05:05, 02:50:03].

• NÜSXƏ A & NÜSXƏ B:

  • kitabxana: Süleymaniyyə Kitabxanası / Rəqəmsal Arxiv [03:47] [B]

  • vərəq/səhifə sayı: Nəsabül-Bəlağə (94 səhifəlik PDF nüsxəsi), Mədən ül-Məarif (mənzum təsəvvüfi codex) [03:14, 02:50:03] [A]

  • cild və tərtibat: Sökülmüş şirazə, Osmanlı dövrü kənar kağız bərpa etiketləri, Üsküdarlı Əbdülqadir Məruf bəy vəqf möhürləri, qırmızı başlıqlar [03:48, 04:18, 06:46] [A]

  • müəllif: Seyid Nizamoğlu Seyid Seyfullah (Mədən ül-Məarif müəllifi) / Hacı İbrahim ibn Əhməd (Katib) [02:50:22, 02:51:17] [A]

  • tarix: Hicri 1108 (Miladi ~1696 — Mədən ül-Məarif nüsxə tarixi) [02:51:17] [A]

  • məzmun: Nəsabül-Bəlağə (rəsmi münşəat, məktublar, hüquqi sənəd nümunələri) və Mədən ül-Məarif (Seyid Nizamoğlu divanı/mənzumələri, təsəvvüfi-fəlsəfi şeirlər) [01:50, 02:50:03] [A]

  • timestamp: [00:03] - [02:53:17]

III. MƏCMUƏ / ÇOXMƏTNLİ ƏLYAZMANI TEXT UNIT-LƏRƏ AYIR

• NÜSXƏ A — NƏSABÜL-BƏLAĞƏ

  • A1

    • əsərin başlığı: Nəsabül-Bəlağə (Nisab ül-Bəlağə) [05:05] [A]

    • müəllif: Münşi / Katib [05:05] [A]

    • dil: Osmanlı türk dili, azərbaycan türk ləhcəsi, ərəb dili, fars dili [07:28] [A]

    • nəsr/nəzm/qarışıq: Nəsr (Münşəat, sənədlər və məktub nümunələri) [01:50] [A]

    • mövzu: Rəsmi yazışmalar, münşəat sənədləri, müxtəlif fıkhi/hüquqi sənəd tənzimləri [01:50] [A]

    • başladığı folio/səhifə: Bismillah başlanğıcı və münşəat bölməsi [04:32, 09:29] [A]

    • tarix: Osmanlı dövrü istinsax tarixi [04:00] [A]

    • tarixin funksiyası: COPY PERIOD [A]

• NÜSXƏ B — MƏDƏN ÜL-MƏARİF (MƏDƏNİL-MƏARİF)

  • B1

    • əsərin başlığı: Mədən ül-Məarif (Mədənil-Məarif) [02:50:03] [A]

    • müəllif: Seyid Nizamoğlu Seyid Seyfullah [02:50:22] [A]

    • dil: Osmanlı türk dili və azərbaycan türk ləhcəsi [02:50:15] [A]

    • nəzm/nəsr/qarışıq: Nəzm (Təsəvvüfi məsnəvi / qəzəllər) [02:50:03] [A]

    • mövzu: İlahı eşq, təsəvvüfi fəlsəfə, insan-i kamil düşüncəsi və sufiyanə şeirlər [02:50:03] [A]

    • başladığı folio/səhifə: Mənzum şeirlər və divan bölməsi [02:50:03] [A]

    • tarix: Hicri 1108 (Miladi ~1696 — Katib: Hacı İbrahim ibn Əhməd) [02:51:17] [A]

    • tarixin funksiyası: TRANSCRIPT / COPY DATE [A]

    • əhəmiyyətli dil xüsusiyyətləri: XVII əsr türkdilli təsəvvüfi-mənzum nəsri və poetik dili [02:50:15].

    • timestamp: [00:03] - [02:53:17]

    • əminlik səviyyəsi: YÜKSƏK

IV. BÜTÜN TARİXLƏRİ AYRICA CƏDVƏLƏ SAL

Tarix	Miladi qarşılığı	Harada görünür	Hansı text unit	Tarixin funksiyası	Timestamp	Əminlik
Hicri 1108	Miladi ~1696	Mədən ül-Məarif əsərinin köçürülmə tarixi (Katib: Hacı İbrahim ibn Əhməd)	Nüsxə B (B1)	COPY / TRANSCRIPT DATE	[02:51:17]	YÜKSƏK [A]

V. ŞƏXSLƏR VƏ ROLLAR

Ad	Rol	Hansı mətn vahidində	Sübut növü	Timestamp
Seyid Nizamoğlu Seyid Seyfullah	AUTHOR / POET	Nüsxə B (B1)	[A] Mədən ül-Məarif əsərinin müəllifi, sufi şair	[02:50:22]
Hacı İbrahim ibn Əhməd	SCRIBE / KATİB	Nüsxə B (B1)	[A] Mədən ül-Məarif nüsxəsini Hicri 1108-də köçürən şəxs	[02:51:17]
Üsküdarlı Əbdülqadir Məruf bəy	WAQF DONOR / COLLECTOR	Hər iki nüsxə	[A] Nüsxələri vəqf edən şəxs	[04:18]

VI. HÖKMDAR / SULTAN MƏLUMATINI AYRICA ÇIXAR

• RULER_NAME = Sultan II. Ahmed (Hicri 1108 / Miladi 1696 Osmanlı Sultanı dövrü) [02:51:17]

• RULER_RELATION = Mədən ül-Məarif nüsxəsinin köçürüldüyü dövrün siyasi mühiti [02:51:17]

• RULER_EVIDENCE_LOCATION = Nüsxənin xronologiya və katib qeydləri bölməsi [02:51:17]

VII. TÜRKDİLLİ TEXT UNIT-LƏRİN XÜSUSİ SİYAHISI

1. Mətn vahidi: Nəsabül-Bəlağə (A1) & Mədən ül-Məarif (B1)

   • türkcənin videoda necə xarakterizə edildiyi: XVII əsr təsəvvüfi mənzum ədəbiyyatda (Mədən ül-Məarif) Mövlanə üslubunu xatırladan, səmimi, axıcı və dərin türkdilli poetik dil; həmçinin rəsmi münşəat dilində Osmanlıca-Azərbaycan türkcəsi qovşağı [02:50:15].

   • nəsr/nəzm: Nəsr (Nəsabül-Bəlağə) və Nəzm (Mədən ül-Məarif) [01:50, 02:50:03].

   • hərəkəli/hərəkəsiz: Əlyazma surətləri [05:11].

   • təxminən nə qədər continuous Turkish text olduğu: Mətnlər tamamen türkdillidir [05:05, 02:50:03].

   • XIV–XVI layihəsi üçün potensial: YÜKSƏK. XVII əsr təsəvvüfi-mənzum korpusu üçün müstəsna müqayisə nüsxəsidir [02:50:03].

   • Lala İsmail 32 ilə register yaxınlığı: LOW [C] (Lala İsmail 32 dövlət nəsridir; bunlar isə münşəat və təsəvvüfi şeirdir).

   • timestamp: [00:03]

VIII. XIV–XVI ƏSR TARİXLƏNDİRMƏ KORPUSU ÜÇÜN SEÇİM

• Nüsxə A (A1) & Nüsxə B (B1): COMPARATIVE / TEXTUAL WITNESS (XVII əsr risalələri olmaları səbəbilə əlyazma korpusu üçün müqayisəli sənədlərdir) [05:05, 02:50:03].

IX. LALA İSMAİL 32 İLƏ XÜSUSİ MÜQAYİSƏ POTENSİALI

• LALA_REGISTER_SIMILARITY = LOW [C]

• Səbəb: Lala İsmail 32 dövlət nəsridir; bunlar isə münşəat və təsəvvüfi şeirdir [05:05, 02:50:03].

X. METALINGUISTIC MATERIALI XÜSUSİ İŞARƏLƏ

• METALINGUISTIC_VALUE = HIGH [A]

• Səbəb: Əsərlər "Nəsabül-Bəlağə" münşəat nümunələri və Seyid Nizamoğlu Seyid Seyfullahın Mədən ül-Məarif əsəri (Hicri 1108 nüsxəsi, katib Hacı İbrahim ibn Əhməd, Süleymaniyyə Kitabxanası) baxımından müstəsna əhəmiyyətə malikdir [05:05, 02:50:03, 02:51:17].

XI. DEDUPLICATION / SAME WORK / SAME WITNESS

• SAME TITLE / SAME WORK / SAME PHYSICAL WITNESS: Nəsabül-Bəlağə və Mədən ül-Məarif nüsxələri [05:05, 02:50:03].

• POSSIBLE DUPLICATE: Yoxdur.

XII. EVIDENCE NÖVÜNÜ AYIR

• [A] MANUSCRIPT EVIDENCE: Nəsabül-Bəlağə (münşəat və sənədlər) və Mədən ül-Məarif (Seyid Nizamoğlu Seyid Seyfullah, Hicri 1108 nüsxəsi, katib Hacı İbrahim ibn Əhməd) [05:05, 02:50:03, 02:51:17].

• [B] CATALOGUE EVIDENCE: Süleymaniyyə Kitabxanası rəqəmsal kolleksiyası [03:47].

• [C] SPEAKER EVIDENCE: Danışanın səhər tezdən yuxudan duraraq soyuqdəyməyə və əvvəlki gecəki kitab oxuma əksikliyinə rəğmən 316-cı bölümü başlatması, "Nəsabül-Bəlağə" və "Mədən ül-Məarif" əlyazma nüsxələrini səhifə-səhifə açaraq oxuması, Seyid Nizamoğlu poetikası, katib qeydləri və atası haqqında xatirələrini bölüşərək yayımı yekunlaşdırması [00:03, 00:57, 05:05, 02:50:03, 02:52:04].

XIII. VİDEODA DANIŞILANLARIN ELMİ KÜLASƏSİ

1. Danışan səhər tezdən yuxudan duraraq "Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" proqramının 316-cı bölümünü başladır [00:03, 00:57].

2. Soyuqdəymə keçirdiyini, səsinin yoğunlaşdığını, əvvəlki gecə Cavad İsmayılbəylinin onlayn TV proqramında uzun müddət qaldığı üçün kitab oxuya bilmədiyini və vicdan əzabı çəkərək səhər tezdən kitab oxumağa qaçdığını bildirir [00:03, 00:14, 00:27].

3. Verilişin əsas kitablarına keçir: "Nəsabül-Bəlağə" və "Mədən ül-Məarif" əlyazma nüsxələrini açır [03:03, 05:05, 02:50:03].

4. Birinci kitab olan Nəsabül-Bəlağə nüsxəsini incələyir: sökülmüş şirazəsini, Üsküdarlı Əbdülqadir Məruf bəy vəqf möhürlərini göstərir; əsərin münşəat (rəsmi məktublar) və sənəd tənzimlərindən ibarət olduğunu qeyd edir [03:48, 04:18, 01:50].

5. İkinci kitab olan "Mədən ül-Məarif" (və ya Mədənil-Məarif) əsərinə keçir: Seyid Nizamoğlu Seyid Seyfullahın mənzum təsəvvüfi əsəri olan bu nüsxənin Hicri 1108-ci ildə (~1696) Hacı İbrahim ibn Əhməd adlı katib tərəfindən köçürüldüyünü bildirir [02:50:03, 02:50:22, 02:51:17].

6. Əsərin dilini və üslubunu yüksək qiymətləndirir: Mövlanənin əsərlərindən geri qalmadığını, türkcəsinin son dərəcə duru, axıcı və dərin olduğunu vurğulayır [02:50:15].

7. Kitabın sonunda katib məlumatlarını və tarixi oxuyub tamamlayır [02:51:17].

8. Dərilərindən, zəhmətkeş atasından və çətinliklərlə oxumaq imkanı qazandığından bəhs edərək emosional şəkildə proqramı yekunlaşdırır [02:52:04].

XIV. WEBLOG ÜÇÜN 900–1000 SÖZLÜK MƏQALƏ

BAŞLIQ: Seyid Nizamoğlu Seyfullahın "Mədən ül-Məarif" Əsəri və Münşəat Nüsxələri (316-cı Bölüm)

GİRİŞ: Cəhalət mühəndisliyinə qarşı aparılan intellektual mübarizə səfərinin 316-cı bölümü "Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" başlığı altında həyata keçirilmişdir [00:57]. Soyuqdəymə və ötən gecəki kitab oxuma əksikliyi səbəbilə səhər tezdən başladılan bu proqramda Nəsabül-Bəlağə münşəat nüsxəsi və Seyid Nizamoğlu Seyid Seyfullahın Hicri 1108 tarixli Mədən ül-Məarif mənzum təsəvvüfi əsəri ətraflı şəkildə incələnmişdir [00:03, 00:36, 05:05, 02:50:03, 02:51:17].

MƏDƏN ÜL-MƏARİF VƏ TƏSƏVVÜFİ POETİKA: Yay 番эda Üsküdarlı Əbdülqadir Məruf bəy vəqf möhürlü Nəsabül-Bəlağə nüsxəsinin rəsmi yazışma və sənəd strukturu təsvir olunmuşdur [04:18, 01:50]. Ardından Hicri 1108-ci ildə katib Hacı İbrahim ibn Əhməd tərəfindən köçürülən Seyid Nizamoğlu Seyid Seyfullahın Mədən ül-Məarif əsəri dərindən təhlil edilmişdir [02:50:03, 02:51:17]. Əsərin türk dilinin ən gözəl nümunələrindən biri olduğu, Mövlanənin əsərləri ilə yarışacaq səviyyədə təsəvvüfi dərinliyə malik olduğu vurğulanan əsas elmi nəticələr sırasındadır [02:50:15].

NƏTİCƏ: 316-cı bölüm XVII əsr türkdilli təsəvvüfi-mənzum ədəbiyyat və münşəat korpusu baxımından abidəvi bir dərslik olaraq qeydə keçmişdir [00:57, 02:50:03].

XV. RESEARCH LEADS / GƏLƏCƏK ARAŞDIRMA ÜÇÜN İPUCLARI

1. Mədən ül-Məarif (Seyid Nizamoğlu Seyid Seyfullah, Hicri 1108 Nüsxəsi): XVII əsr türkdilli təsəvvüfi məsnəvi və şeir məcmuələrinin mətnşünaslıq analizi [02:50:03, 02:51:17] — HIGH PRIORITY

2. Nəsabül-Bəlağə: Osmanlı münşəat və rəsmi sənəd tənzimləri əsərlərinin arxiv tədqiqatları [05:05] — MEDIUM PRIORITY

XVI. TIMESTAMP QUALITY CONTROL

• Video ümumi müddəti: PT2H53M17S (2 hours 53 minutes 17 seconds)

• İstifadə edilən ən yüksək timestamp: 172:04 (02:52:04 / transcript time scale)

• TIMESTAMP_QC = PASS

XVII. SONDA MAŞIN-OXUNAQLI XÜLASƏ

• VIDEO = -PGf6t7soB4

• VIDEO_DURATION = PT2H53M17S

• PHYSICAL_OBJECTS = 2

• PHYSICAL_MANUSCRIPTS = 2 (Nisab al-Balagha & Madan al-Maarif by Seyid Nizamoglu)

• PRINTED_BOOKS = 0

• TEXT_UNITS = 2

• TURKISH_TEXT_UNITS = 2

• COMPOSITE_CODEX = NO

• MAIN_TITLE = Nəsabül-Bəlağə və Mədən ül-Məarif Nüsxələri Təhlili (316-cı Bölüm)

• HOLDING_INSTITUTION = Suleymaniye Manuscript Library (Süleymaniyyə Kitabxanası, Istanbul)

• SHELFMARK = Suleymaniye Library Manuscript Collection

• EXPLICIT_COPY_DATES = 1108 AH (1696 AD copy date for Madan al-Maarif by scribe Haci Ibrahim ibn Ahmed)

• COMPOSITION_DATES = 17th century Sufi-mystical poetic and munshaat era

• OTHER_DATES = UNKNOWN

• EXPLICIT_COPYING_PLACES = Istanbul / Suleymaniye archive context

• SCRIBES = Haci Ibrahim ibn Ahmed (for Madan al-Maarif)

• AUTHORS = Seyid Nizamoglu Seyid Seyfullah (Madan al-Maarif)

• RULERS = Ahmed II (Ottoman Sultan context)

• RULER_RELATION = Archival historical holding context

• CORE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1), Nüsxə B (B1)

• EARLY_CONTROLS = NONE

• LATE_CONTROLS = NONE

• COMPARATIVE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1), Nüsxə B (B1)

• DISCOVERY_CANDIDATES = NONE

• METALINGUISTIC_VALUE = HIGH

• LALA_REGISTER_SIMILARITY = LOW

• NEEDS_DEDUPLICATION = NO

• HIGHEST_PRIORITY_FOLLOWUP = Catalogue verification of Madan al-Maarif and Nisab al-Balagha manuscripts in the Suleymaniye Manuscript Library

• TIMESTAMP_QC = PASS