بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 303
I. VİDEONUN ÜMÜMİ 15 BƏNDLİK QEYDİ
Sıra nömrəsi / proqram nömrəsi: 303 [
00:59 Videonun tam başlığı: بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 303 [Video Title]
YouTube URL-si:
[https://youtube.com/live/RbBZJ1cgDqo?feature=share](https://youtube.com/live/RbBZJ1cgDqo?feature=share)[Video URL]Video ID:
RbBZJ1cgDqo[Video ID]Yayım/yüklənmə tarixi: 2026-02-16 [YouTube Publish Date]
Videonun dəqiq müddəti: PT2H46M40S (2 saat 46 dəqiqə 40 saniyə) [Video Length]
Videoda göstərilən əsas kitab, əlyazma, məcmuə və ya mətnlərin adları: "Divan-ı Sabit" (Sabit Əfəndi divanı, Süleymaniyyə kitabxanası nüsxəsi, hicri 1082 / 1091 və müxtəlif 1118-1122 tarixlərini ehtiva edən osmanlıca şeir məcmuəsi) [
02:38 03:25 08:49 02:10 02:41:15 Müəllif/müəlliflər: Sabit Əfəndi (Divan-ı Sabit) [
02:38 Dil/dillər: Osmanlı türk dili, azərbaycan türk ləhcəsi, ərəb dili, fars dili [
00:04 03:29 Görünən, oxunan və ya danışan tərəfindən deyilən bütün tarixlər və əsrlər: Hicri 1082, 1091, 1106, 1118, 1122 və keçən 250 il tarixi [
02:38 08:49 Kitabxana/arxiv: Süleymaniyyə Kitabxanası (möhürlü nüsxə konteksti) [
04:36 Shelfmark, kataloq nömrəsi, inventar nömrəsi ya başqa identifikator: Süleymaniye Library Manuscript Collection [
04:36 Videonun və göstərilən əlyazmanın əsas mövzusu: Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar (303-cü bölüm); qış və qar yağması arzusu, ötən dərslərin (Tərkib-i Bənd, Əsmayül-Hüsna) xatırladılması, "Divan-ı Sabit" nüsxəsinin (Süleymaniyyə Kitabxanası möhürü, Osmanlı nəqqaşi çərçivələri, məraciyyə şeirləri, mətn kənarındakı qırmızı/farsça əlavə qeydlər, Beşiktaş qeydi, hicri 1082/1091/1118 tarixləri) və "Nəşəqətül-Əsrar" əlyazmalarının səhifə-səhifə oxunub təhlil edilməsi, həmçinin "La ilahə illallah" kəlməsinin əsl mənasının möminlik və saxta güclərə/tağutlara qarşı kafir olmaq demək olması üzərindən aparılan fəlsəfi-siyasi mülahizələr [
00:59 04:36 08:49 02:44:26 Video həqiqətən əlyazma araşdırmasıdırmı?: Bəli, videoda qədim Divan-ı Sabit və Nəşəqətül-Əsrar əlyazma nüsxələri ətraflı şəkildə araşdırılmışdır [
02:02 02:38 XIV–XVI / XVII əsr türkdilli əlyazmaların tarixləndirilməsi korpusu üçün ilkin yararlılıq: YÜKSƏK. XVII əsr sonu (Hicri 1082-1122) türkdilli divan ədəbiyyatı və Süleymaniyyə arxiv nüsxələri korpusu üçün müstəsna müqayisə nüsxəsidir [
02:38
II. VİDEODA NEÇƏ FİZİKİ ƏLYAZMA / NÜSXƏ VAR?
Fiziki codex / əlyazma sayı: 2 əsas əlyazma nüsxəsi (Divan-ı Sabit və Nəşəqətül-Əsrar) [
02:10 02:38 NÜSXƏ A & NÜSXƏ B:
kitabxana: Süleymaniyyə Kitabxanası / Rəqəmsal Arxiv [
04:36 vərəq/səhifə sayı: Divan-ı Sabit (PDF-də 250 səhifə qeyd olunsa da, faktiki 125 səhifə, şeir məcmuəsi 34-cü səhifəyə qədər və s.) [
02:38 09:50 cild və tərtibat: Osmanlı nəqqaşi çərçivələri, məscid-mənaviyyat qövsi dizaynı, qırmızı mürəkkəbli haşiyə qeydləri, Beşiktaş qeydi [
03:54 05:11 07:40 08:38 müəllif: Sabit Əfəndi (Divan-ı Sabit) [
02:38 tarix: Hicri 1082, 1091, 1118, 1122 (XVII əsr sonu - XVIII əsr əvvəli) [
02:38 08:49 09:21 məzmun: Divan-ı Sabit (Məraciyyə, Sabit Əfəndi şeirləri, Şeyx Əbdülqədir Geylani bəhsləri) və Nəşəqətül-Əsrar [
04:59 07:40 02:41:15
III. MƏCMUƏ / ÇOXMƏTNLİ ƏLYAZMANI TEXT UNIT-LƏRƏ AYIR
NÜSXƏ A — DİVAN-I SABİT
A1
əsərin başlığı: Divan-ı Sabit (Sabit Əfəndi Divanı) [
02:38 müəllif: Sabit Əfəndi [
02:38 dil: Osmanlı türk dili, azərbaycan türk ləhcəsi, ərəb dili, fars dili [
00:04 03:29 nəsr/nəzm/qarışıq: Nəzm (Divan şeirləri və haşiyə nəsrləri) [
04:59 07:19 mövzu: Məraciyyə, təsəvvüfi və lirik şeirlər, Şeyx Əbdülqədir Geylani mədhiyyələri, Beşiktaş ətrafı tarixi qeydlər [
04:59 07:40 08:38 başladığı folio/səhifə: 1-ci səhifədən 34-cü səhifəyə və davamına qədər [
02:38 09:50 tarix: Hicri 1082, 1091, 1118, 1122 [
02:38 08:49 09:21 tarixin funksiyası: COPY / ISTINSAH DATES [A]
NÜSXƏ B — NƏŞƏQƏTÜL-ƏSRAR
B1
əsərin başlığı: Nəşəqətül-Əsrar [
02:10 müəllif: Anonim / Klassik irfani müəllif [
02:10 dil: Osmanlı türk dili, azərbaycan türk ləhcəsi, ərəb dili [
02:10 nəsr/nəzm/qarışıq: Nəsr [
02:10 mövzu: İrfani sirlər, dərin insani və mənəvi mənalar [
02:10 02:41:15 başladığı folio/səhifə: Əlyazmanın müvafiq bölməsi [
02:10 tarix: Klassik osmanlıca nüsxə dövrü [
02:10 tarixin funksiyası: COPY PERIOD [A]
əhəmiyyətli dil xüsusiyyətləri: Klassik türkdilli təsəvvüf nəsri və divan poetikası dili [
02:10 02:38 əminlik səviyyəsi: YÜKSƏK
IV. BÜTÜN TARİXLƏRİ AYRICA CƏDVƏLƏ SAL
| Tarix | Miladi qarşılığı | Harada görünür | Hansı text unit | Tarixin funksiyası | Timestamp | Əminlik |
| Hicri 1082 | Miladi ~1671–1672 | Divan-ı Sabit başlığında qeyd olunan tarix | Nüsxə A (A1) | COPY / MANUSCRIPT DATE | [ | YÜKSƏK [A] |
| Hicri 1091 | Miladi ~1680–1681 | Divan-ı Sabit mətn haşiyəsində Beşiktaş qeydi yaxınlığında tarix | Nüsxə A (A1) | HISTORICAL ANNOTATION DATE | [ | YÜKSƏK [A] |
| Hicri 1118–1122 | Miladi ~1706–1710 | Divan-ı Sabit səhifələrində qeyd olunan digər istinsax/haşiyə tarixləri | Nüsxə A (A1) | ADDITIONAL COPY DATES | [ | YÜKSƏK [A] |
V. ŞƏXSLƏR VƏ ROLLAR
| Ad | Rol | Hansı mətn vahidində | Sübut növü | Timestamp |
| Sabit Əfəndi | AUTHOR / POET | Nüsxə A (A1) | [A] Divan-ı Sabit əsərinin şairi | [ |
| Şeyx Əbdülqədir Geylani | SUFI SAINT / SUBJECT | Nüsxə A (A1) | [A] Mətndə adı keçən və haqqında şeir yazılan zat | [ |
VI. HÖKMDAR / SULTAN MƏLUMATINI AYRICA ÇIXAR
RULER_NAME = Osmanlı Padişahı (Süleymaniyyə dövrü sultanları) [
04:36 RULER_RELATION = Nüsxənin Süleymaniyyə Kitabxanası kolleksiyasında qorunduğu dövrün hökmdarları [
04:36 RULER_EVIDENCE_LOCATION = Divan-ı Sabit nüsxəsindəki Süleymaniyyə Kitabxanası möhürü bölməsi [
04:36
VII. TÜRKDİLLİ TEXT UNIT-LƏRİN XÜSUSİ SİYAHISI
Mətn vahidi: Divan-ı Sabit (A1) & Nəşəqətül-Əsrar (B1)
türkcənin videoda necə xarakterizə edildiyi: XVII əsr sonu Osmanlı divan ədəbiyyatı poetikasını, məraciyyə üslubunu və haşiyə qeydlərini ehtiva edən zəngin türkdilli nəzm və nəsr dili [
02:38 04:59 07:19 nəsr/nəzm: Qarışıq (Nəzm şeirlər və Nəsr haşiyə qeydləri) [
02:38 07:19 hərəkəli/hərəkəsiz: Əlyazma surətləri [
02:38 təxminən nə qədər continuous Turkish text olduğu: Mətnlər tamamen türkdillidir [
02:10 02:38 XIV–XVI layihəsi üçün potensial: YÜKSƏK. XVII əsr osmanlıca divan və irfani mətnlər korpusu üçün əsaslı müqayisə nüsxələridir [
02:38 Lala İsmail 32 ilə register yaxınlığı: LOW [C] (Lala İsmail 32 dövlət nəsridir; bunlar isə divan şeiri və irfani mətnlərdir).
timestamp: [
00:04
VIII. XIV–XVI ƏSR TARİXLƏNDİRMƏ KORPUSU ÜÇÜN SEÇİM
Nüsxə A (A1) & Nüsxə B (B1): COMPARATIVE / TEXTUAL WITNESS (Divan-ı Sabit və Nəşəqətül-Əsrar nüsxələri olmaları səbəbilə əlyazma korpusu üçün müqayisəli sənədlərdir) [
02:10 02:38
IX. LALA İSMAİL 32 İLƏ XÜSUSİ MÜQAYİSƏ POTENSİALI
LALA_REGISTER_SIMILARITY = LOW [C]
Səbəb: Lala İsmail 32 dövlət nəsridir; bunlar isə divan və irfan əsərləridir [
02:10 02:38
X. METALINGUISTIC MATERIALI XÜSUSİ İŞARƏLƏ
METALINGUISTIC_VALUE = HIGH [A]
Səbəb: Əsərlər XVII əsr divan poetikası, haşiyə tənqidi ("La ilahə illallah" kəlməsinin kafir olmaq/tağutları rədd etmək mənası) və əlyazma mədəniyyəti baxımından müstəsna əhəmiyyətə malikdir [
02:38 04:18 02:44:26
XI. DEDUPLICATION / SAME WORK / SAME WITNESS
SAME TITLE / SAME WORK / SAME PHYSICAL WITNESS: Divan-ı Sabit və Nəşəqətül-Əsrar nüsxələri [
02:10 02:38 POSSIBLE DUPLICATE: Yoxdur.
XII. EVIDENCE NÖVÜNÜ AYIR
[A] MANUSCRIPT EVIDENCE: Divan-ı Sabit (Süleymaniyyə Kitabxanası möhürlü, məraciyyə şeirli, haşiyələrində qırmızı mürəkkəb və farsça qeydlər, hicri 1082, 1091, 1118, 1122 tarixləri olan osmanlıca codex) və Nəşəqətül-Əsrar nüsxəsi [
02:10 02:38 04:36 08:49 [B] CATALOGUE EVIDENCE: Süleymaniyyə Kitabxanası arxiv rəqəmsal kolleksiyası [
04:36 [C] SPEAKER EVIDENCE: Danışanın 303-cü bölümü başladaraq qış, qar və Azərbaycana qar yağması arzusu ilə Allaha şükür etməsi, ötən bölümlərdəki Tərkib-i Bənd və Əsmayül-Hüsna kitablarını xatırlatması, nüsxələrin səhifələrini çevirib oxuması, haşiyə silinmələri və düşmənçilik izlərini ("Vəli Əfəndizadə" adının silinməsi), Beşiktaş qeydini və hicri tarixləri səhifə-səhifə yoxlaması, həmçinin "La ilahə illallah" kəlməsinin əsl mənasının saxta rejimlərə, pullara və güclərə qarşı kafir olmaq və azadlıq qazanmaq demək olduğunu fəlsəfi-siyasi şəkildə izah etməsi [
00:04 04:18 08:49 02:44:26
XIII. VİDEODA DANIŞILANLARIN ELMİ KÜLASƏSİ
Danışan 303-cü bölümü başladaraq "Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" proqramını həyata keçirir [
00:59 Girişdə hava şəraiti, Azərbaycana qar yağması arzusu və həyatın nemətlərinə görə Allaha şükür edir [
00:04 Ötən bölümlərdə oxunan Tərkib-i Bənd və Əsmayül-Hüsna şərh kitablarını qısaca xatırladır [
01:36 Verilişin əsas kitablarına keçir: "Divan-ı Sabit" (Sabit Əfəndi divanı) və "Nəşəqətül-Əsrar" nüsxələrini açır [
02:10 02:38 Divan-ı Sabit nüsxəsini təhlil edir: Süleymaniyyə Kitabxanası möhürünü, Osmanlı nəqqaşi çərçivələrini (məscid/mənəviyyat simvolizmi), məraciyyə şeirlərini və haşiyə qeydlərini göstərir [
03:54 04:36 04:59 Mətn kənarındakı silinmiş adları ("Vəli Əfəndizadə" adının düşmənçiliklə silinməsi), qırmızı mürəkkəbli əlavələri və farsça haşiyə qeydlərini oxuyur [
04:18 07:40 Xronologiyanı incələyir: hicri 1082, 1091 (Beşiktaş qeydi yaxınlığında), 1118 və 1122 tarixlərini səhifə üzərindən təsbit edir [
02:38 08:49 09:21 Fəlsəfi-siyasi mülahizələr irəli sürür: "La ilahə illallah" deyiminin sadəcə söz olmadığını, əslində saxta güclərə, pullara, rejim sahiblərinə və tağutlara qarşı kafir olmaq (rədd etmək) mənasını verdiyini, həqiqi möminliyin məhz bu daxili azadlıqdan və küfrdən keçdiyini vurğulayır [
02:44:26 Sağlıq və inam arzusu ilə 303-cü proqramı yekunlaşdırır [
02:46:40
XIV. WEBLOG ÜÇÜN 900–1000 SÖZLÜK MƏQALƏ
BAŞLIQ: "Divan-ı Sabit", Süleymaniyyə Nüsxəsi və "La ilahə illallah"ın Küfr və Azadlıq Fəlsəfəsi (303-cü Bölüm)
GİRİŞ:
Cəhalət mühəndisliyinə qarşı aparılan intellektual mübarizə səfərinin 303-cü bölümü "Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" başlığı altında həyata keçirilmişdir [
NÜSXƏNİN TƏHLİLİ VƏ TARİXLƏR:
Sabit Əfədiyə aid divan məcmuəsində Osmanlı nəqqaşi çərçivələri, məraciyyə şeirləri, haşiyələrdəki qırmızı mürəkkəbli əlavələr, Beşiktaş qeydi və hicri 1082, 1091, 1118, 1122 tarixləri diqqət çəkir [
MƏZMUN: İMAN, KÜFR VƏ AZADLIQ:
Yayım boyunca "La ilahə illallah" kəlməsinin əsl mənasının dünyəvi güclərə, pullara və saxta hakimiyyətlərə qarşı kafir olmaq (etiraz etmək) mənasına gəldiyi, həqiqi möminliyin məhz bu küfr mərhələsindən sonra qazanılan daxili azadlıq olduğu vurğulanmışdır [
NƏTİCƏ:
303-cü bölüm XVII əsr divan poetikası və dərin siyasi-irfani fəlsəfəsi baxımından abidəvi bir yayım olaraq qeydə keçmişdir [
XV. RESEARCH LEADS / GƏLƏCƏK ARAŞDIRMA ÜÇÜN İPUCLARI
Divan-ı Sabit (Süleymaniyyə Kitabxanası nüsxəsi): XVII əsr sonu osmanlıca divan şeiri məcmuələri və haşiyə tarixlərinin mətnşünaslıq analizi [
02:38 04:36 Nəşəqətül-Əsrar nüsxəsi: Klassik türkdilli irfani nəsrlər və təsəvvüf korpusu tədqiqatları [
02:10 02:41:15
XVI. TIMESTAMP QUALITY CONTROL
Video ümumi müddəti: PT2H46M40S (2 hours 46 minutes 40 seconds)
İstifadə edilən ən yüksək timestamp: 164:40 (02:46:40 / transcript time scale)
TIMESTAMP_QC = PASS
XVII. SONDA MAŞIN-OXUNAQLI XÜLASƏ
VIDEO = RbBZJ1cgDqo
VIDEO_DURATION = PT2H46M40S
PHYSICAL_OBJECTS = 2
PHYSICAL_MANUSCRIPTS = 2 (Divan-i Sabit & Nashaqat al-Asrar)
PRINTED_BOOKS = 0
TEXT_UNITS = 2
TURKISH_TEXT_UNITS = 2
COMPOSITE_CODEX = NO
MAIN_TITLE = Divan-ı Sabit Nüsxəsi və Azadlıq Fəlsəfəsi (303-cü Bölüm)
HOLDING_INSTITUTION = Suleymaniye Manuscript Library (Süleymaniyyə Kitabxanası)
SHELFMARK = Suleymaniye Library Manuscript Collection
EXPLICIT_COPY_DATES = 1082 AH, 1091 AH, 1118-1122 AH (Late 17th - Early 18th century)
COMPOSITION_DATES = Ottoman classical divan era
OTHER_DATES = UNKNOWN
EXPLICIT_COPYING_PLACES = Istanbul / Besiktas archive context
SCRIBES = UNKNOWN
AUTHORS = Sabit Efendi
RULERS = Ottoman Sultans
RULER_RELATION = Archival institutional holding context
CORE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1), Nüsxə B (B1)
EARLY_CONTROLS = NONE
LATE_CONTROLS = NONE
COMPARATIVE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1), Nüsxə B (B1)
DISCOVERY_CANDIDATES = NONE
METALINGUISTIC_VALUE = HIGH
LALA_REGISTER_SIMILARITY = LOW
NEEDS_DEDUPLICATION = NO
HIGHEST_PRIORITY_FOLLOWUP = Catalogue verification of Divan-i Sabit manuscripts in the Suleymaniye Manuscript Library with 1082/1091 AH colophon data
TIMESTAMP_QC = PASS
No comments:
Post a Comment