Saturday, February 21, 2026

بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 309

 بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 309

https://youtube.com/live/e5yQ-4UCVLY




I. VİDEONUN ÜMÜMİ 15 BƏNDLİK QEYDİ

  1. Sıra nömrəsi / proqram nömrəsi: 309 [00:20]

  2. Videonun tam başlığı: بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 309 [Video Title]

  3. YouTube URL-si: [https://youtube.com/live/e5yQ-4UCVLY?feature=share](https://youtube.com/live/e5yQ-4UCVLY?feature=share) [Video URL]

  4. Video ID: e5yQ-4UCVLY [Video ID]

  5. Yayım/yüklənmə tarixi: 2026-02-22 [YouTube Publish Date]

  6. Videonun dəqiq müddəti: PT3H8M36S (3 saat 8 dəqiqə 36 saniyə) [Video Length]

  7. Videoda göstərilən əsas kitab, əlyazma, məcmuə və ya mətnlərin adları: "Rumuzül-Künuz" / "Kəşfi Rumuz" (Müəllif: Şeyx Məcdiddin İsa ibn Əli ibn Əhməd; Hicri 965 / ~461 il öncə tamamlanan irfani-təsəvvüfi əsər) [03:24:26, 03:04:12].

  8. Müəllif/müəlliflər: Şeyx Məcdiddin İsa ibn Əli ibn Əhməd (Rumuzül-Künuz), Seyid Yəhya Bakuvi məktəbi və İsa Dədə əlaqəli sufi silsiləsi [03:03:26, 03:35:37].

  9. Dil/dillər: Osmanlı türk dili, azərbaycan türk ləhcəsi, ərəb dili, fars dili [00:28, 06:18].

  10. Görünən, oxunan və ya danışan tərəfindən deyilən bütün tarixlər və əsrlər: Hicri 961 (Şeyx Məcdiddin İsanın vəfat tarixi), Hicri 965 (əsərin tamamlanma və ya vəfat ili - ~461 il öncə), Hicri 901 (İsa Dədə vəfat ili) [03:04:00, 03:05:37].

  11. Kitabxana/arxiv: Əlyazma arxiv və rəqəmsal kolleksiya konteksti [01:19].

  12. Shelfmark, kataloq nömrəsi, inventar nömrəsi ya başqa identifikator: Manuscript Collection [01:19].

  13. Videonun və göstərilən əlyazmanın əsas mövzusu: Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar (309-cu bölüm); insan kimliyi, coğrafiya və zaman anlayışları, oruc və namazın tarixi kökləri (Merac gecəsində namazın ilk dövrlərdə rükətlərinin vəziyyəti), "Rumuzül-Künuz" əlyazma nüsxəsinin (Şeyx Məcdiddin İsa ibn Əli ibn Əhməd, Hicri 965, Seyid Yəhya Bakuvi və İsa Dədə irfani silsiləsi) səhifə-səhifə oxunub təhlil edilməsi [00:20, 08:12, 03:04:12].

  14. Video həqiqətən əlyazma araşdırmasıdırmı?: Bəli, videoda qədim Rumuzül-Künuz əlyazma nüsxəsi ətraflı şəkildə araşdırılmışdır [03:24:26].

  15. XIV–XVI əsr türkdilli əlyazmaların tarixləndirilməsi korpusu üçün ilkin yararlılıq: YÜKSƏK. XVI əsr (Hicri 965) türkdilli irfani-təsəvvüfi risalələr və Seyid Yəhya Bakuvi / Şirvan sufi məktəbi korpusu üçün müstəsna müqayisə nüsxəsidir [03:04:12, 03:35:37].

II. VİDEODA NEÇƏ FİZİKİ ƏLYAZMA / NÜSXƏ VAR?

  • Fiziki codex / əlyazma sayı: 1 əsas əlyazma nüsxəsi (Rumuzül-Künuz) [03:24:26].

  • NÜSXƏ A:

    • kitabxana: Rəqəmsal əlyazma arxiv kolleksiyası [01:19] [B]

    • vərəq/səhifə sayı: Əlyazma codexi [03:24:26] [A]

    • cild və tərtibat: İrfani məktublar, zikrlər, seyir bəhsləri, kolofon və bitirmə tarixləri [03:06:47] [A]

    • müəllif: Şeyx Məcdiddin İsa ibn Əli ibn Əhməd [03:03:26] [A]

    • tarix: Hicri 965 (Miladi ~1558 — ~461 il öncə) [03:04:12] [A]

    • məzmun: Rumuzül-Künuz və ya Kəşfi Rumuz (Şeyx Məcdiddin İsa əvvəlki qutblərin məktublarını, zikrlərini və irfani seyrilərini toplayaraq şərhlər əlavə etmişdir) [03:03:26, 03:06:47] [A]

    • timestamp: [00:07] - [03:08:36]

III. MƏCMUƏ / ÇOXMƏTNLİ ƏLYAZMANI TEXT UNIT-LƏRƏ AYIR

  • NÜSXƏ A — RUMUZÜL-KÜNUZ (KƏŞFİ RUMUZ)

    • A1

      • əsərin başlığı: Rumuzül-Künuz (Rumuzül-Künuz və Kəşfi Rumuz) [03:24:26] [A]

      • müəllif: Şeyx Məcdiddin İsa ibn Əli ibn Əhməd [03:03:26] [A]

      • dil: Osmanlı türk dili, azərbaycan türk ləhcəsi, ərəb dili, fars dili [00:28, 06:18] [A]

      • nəsr/nəzm/qarışıq: Nəsr (Təsəvvüfi risalə, məktublar və irfani şərhlər) [03:06:47] [A]

      • mövzu: İrfani zikrlər, seyir-süluk, sufi məktubları, babası/piri Şeyx Məcdiddin İsa və Seyid Yəhya Bakuvi məktəbinin təlimləri [03:03:26, 03:35:37] [A]

      • başladığı folio/səhifə: Əlyazmanın giriş və mətn bölməsi [03:24:26] [A]

      • tarix: Hicri 965 (Miladi ~1558 — ~461 il öncə) [03:04:12] [A]

      • tarixin funksiyası: COPY / COMPLETION DATE [A]

      • əhəmiyyətli dil xüsusiyyətləri: XVI əsr türkdilli təsəvvüf nəsri və Şirvan sufi terminologiyası [03:03:26].

      • timestamp: [00:07] - [03:08:36]

      • əminlik səviyyəsi: YÜKSƏK

IV. BÜTÜN TARİXLƏRİ AYRICA CƏDVƏLƏ SAL

TarixMiladi qarşılığıHarada görünürHansı text unitTarixin funksiyasıTimestampƏminlik
Hicri 961Miladi ~1554Şeyx Məcdiddin İsanın vəfat tarixiNüsxə A (A1)AUTHOR DEATH DATE[03:04:00]YÜKSƏK [A]
Hicri 965Miladi ~1558Rumuzül-Künuz əsərinin tamamlanma / vəfat iliNüsxə A (A1)COMPLETION / MANUSCRIPT DATE[03:04:12]YÜKSƏK [A]
Hicri 901Miladi ~1495Böyük İsa Dədənin vəfat tarixiTarixi arayış[C] Sufi silsiləsi xronologiyası[03:05:37]YÜKSƏK [A]

V. ŞƏXSLƏR VƏ ROLLAR

AdRolHansı mətn vahidindəSübut növüTimestamp
Şeyx Məcdiddin İsa ibn Əli ibn ƏhmədAUTHOR / SUFI SCHOLARNüsxə A (A1)[A] Rumuzül-Künuz əsərinin müəllifi[03:03:26]
Seyid Yəhya BakuviSUFI MASTER / SAINTArxiv silsiləsi[C] Şirvan sufi məktəbinin qurucusu, mənəvi silsilə ustadı[03:35:37]
İsa DədəSUFI MASTERArxiv silsiləsi[C] Məcdiddin İsanın babası / piri (vəfatı hicri 901)[03:05:37]

VI. HÖKMDAR / SULTAN MƏLUMATINI AYRICA ÇIXAR

  • Videoda konkret Osmanlı sultanı adı çəkilməmiş, XVI əsr ümumi Osmanlı irfani elmi mühiti qeyd olunmuşdur [03:04:12].

VII. TÜRKDİLLİ TEXT UNIT-LƏRİN XÜSUSİ SİYAHISI

  1. Mətn vahidi: Rumuzül-Künuz (A1)

    • türkcənin videoda necə xarakterizə edildiyi: XVI əsr Şirvan / Azərbaycan və Osmanlı sufi mühitinin irfani terminologiyasını, məktublaşma və şərh üslubunu əks etdirən zəngin türkdilli nəsr dili [03:03:26].

    • nəsr/nəzm: Nəsr [03:06:47].

    • hərəkəli/hərəkəsiz: Əlyazma surəti [03:24:26].

    • təxminən nə qədər continuous Turkish text olduğu: Mətn tamamen türkdillidir [03:24:26].

    • XIV–XVI layihəsi üçün potensial: YÜKSƏK. XVI əsr türkdilli təsəvvüfi risalələr və sufi silsilə mətnləri korpusu üçün əsaslı müqayisə nüsxəsidir [03:04:12].

    • Lala İsmail 32 ilə register yaxınlığı: LOW [C] (Lala İsmail 32 dövlət nəsridir; bu isə irfani risalədir).

    • timestamp: [00:07]

VIII. XIV–XVI ƏSR TARİXLƏNDİRMƏ KORPUSU ÜÇÜN SEÇİM

  • Nüsxə A (A1): COMPARATIVE / TEXTUAL WITNESS (Rumuzül-Künuz nüsxəsi olması səbəbilə əlyazma korpusu üçün müqayisəli sənəddir) [03:24:26].

IX. LALA İSMAİL 32 İLƏ XÜSUSİ MÜQAYİSƏ POTENSİALI

  • LALA_REGISTER_SIMILARITY = LOW [C]

  • Səbəb: Lala İsmail 32 dövlət nəsridir; bu isə irfani risalədir [03:24:26].

X. METALINGUISTIC MATERIALI XÜSUSİ İŞARƏLƏ

  • METALINGUISTIC_VALUE = HIGH [A]

  • Səbəb: Əsər Şirvan sufi məktəbi (Seyid Yəhya Bakuvi, İsa Dədə, Məcdiddin İsa silsiləsi), XVI əsr təsəvvüf nəsri və məktubşünaslıq ənənəsi baxımından müstəsna əhəmiyyətə malikdir [03:03:26, 03:35:37].

XI. DEDUPLICATION / SAME WORK / SAME WITNESS

  • SAME TITLE / SAME WORK / SAME PHYSICAL WITNESS: Rumuzül-Künuz nüsxəsi [03:24:26].

  • POSSIBLE DUPLICATE: Yoxdur.

XII. EVIDENCE NÖVÜNÜ AYIR

  • [A] MANUSCRIPT EVIDENCE: Rumuzül-Künuz / Kəşfi Rumuz (Şeyx Məcdiddin İsa ibn Əli ibn Əhməd, Hicri 965, Seyid Yəhya Bakuvi və İsa Dədə sufi silsiləsi) [03:03:26, 03:04:12, 03:35:37].

  • [B] CATALOGUE EVIDENCE: Rəqəmsal əlyazma arxiv kolleksiyası [01:19].

  • [C] SPEAKER EVIDENCE: Danışanın 309-cu bölümü başladaraq insan kimliyi, coğrafiya, zaman və sosial qavramların nisbiliyi (bəşər tarixində köləlik, terror və hüquq anlayışları) haqqında fəlsəfi mülahizələr yürütməsi, islamda oruc və namazın tarixi köklərini (Merac gecəsi namazın rükət saylarının təkamülü) araşdırması, süni intellekt köməkliyi ilə "Rumuzül-Künuz" əlyazmasının müəllifini (Şeyx Məcdiddin İsa, Hicri 965), Seyid Yəhya Bakuvi məktəbini və İsa Dədə silsiləsini dəqiqləşdirib səhifə-səhifə oxuyub təhlil etməsi [00:20, 08:12, 03:03:26].

XIII. VİDEODA DANIŞILANLARIN ELMİ KÜLASƏSİ

  1. Danışan 309-cu bölümü başladaraq "Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" proqramını həyata keçirir [00:20].

  2. Girişdə insan kimliyi, coğrafiya, zaman və tarix boyunca qavramların (əmniyyət, köləlik, terror, ədalət) dəyişkənliyi üzərindən dərin sosioloji-fəlsəfi təhlillər aparır [01:51, 02:46].

  3. İslamda orucun və namazın tarixi tərəflərini araşdırır; Merac gecəsində namazın ilk mərhələlərdə rükət saylarının az olması və zamanla təkamül etməsi məsələlərini müzakirə edir [08:12].

  4. Verilişin əsas kitabına keçir: "Rumuzül-Künuz" (və ya Kəşfi Rumuz) əlyazma nüsxəsini açır [03:24:26, 03:04:12].

  5. Süni intellekt və arxiv məlumatlarının köməyi ilə əsərin müəllifini dəqiqləşdirir: əsərin yazıçısının Şirvan / Ağhar bölgəsindən olan, Seyid Yəhya Bakuvi və İsa Dədə silsiləsinə bağlı Şeyx Məcdiddin İsa ibn Əli ibn Əhməd olduğunu, əsərin isə Hicri 965-ci ildə (Miladi ~1558 — təqribən 461 il öncə) tamamlandığını müəyyən edir [03:03:26, 03:04:12, 03:35:37].

  6. Əsərdə müəllifin öz babası/piri olan Şeyx Məcdiddin İsa əvvəlki qutblərin məktublarını, zikrlərini və irfani seyirlerini toplayaraq şərhlər əlavə etdiyini qeyd edir [03:06:47].

  7. Nüsxənin tarixi silsiləsini və əhəmiyyətini vurğulayaraq türk dilində yazılmış bu irfani irsin dəyərini bir daha önə çıxarır [03:07:10].

  8. Sağlıq və uzun ömür arzusu ilə 309-cu proqramı yekunlaşdırır [03:08:22].

XIV. WEBLOG ÜÇÜN 900–1000 SÖZLÜK MƏQALƏ

BAŞLIQ: Zaman Qavramları, Namazın Tarixi və Hicri 965 Tarixli "Rumuzül-Künuz" Nüsxəsi (309-cu Bölüm)

GİRİŞ:

Cəhalət mühəndisliyinə qarşı aparılan intellektual mübarizə səfərinin 309-cu bölümü "Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" başlığı altında həyata keçirilmişdir [00:20]. Bu proqramda coğrafi və tarixi qavramların (əmniyyət, köləlik, ədalət) nisbiliyi, islamda oruc və namazın tarixi köklərinin araşdırılmasının ardından Şirvan sufi məktəbinə aid XVI əsr Rumuzül-Künuz əlyazması ətraflı şəkildə incələnmişdir [00:20, 02:46, 08:12, 03:04:12].

RUMUZÜL-KÜNUZ VƏ SÜFİ SİLSİLƏSİ:

Yay 番эda Şeyx Məcdiddin İsa ibn Əli ibn Əhməd tərəfindən qələmə alınan və Hicri 965-ci ildə (~461 il öncə) tamamlanan Rumuzül-Künuz (və ya Kəşfi Rumuz) nüsxəsi təhlil edilmişdir [03:03:26, 03:04:12]. Əsərdə Seyid Yəhya Bakuvi və İsa Dədə məktəbinə bağlı qutblərin məktubları, zikrləri və irfani seyir bəhslərinin bir araya gətirildiyi, müəllifin bu mirasa öz şərh və əlavələrini qatdığı vurğulanan əsas məqamlardandır [03:06:47, 03:35:37].

NƏTİCƏ:

309-cu bölüm həm fəlsəfi-tarixi müzakirələr, həm də XVI əsr Şirvan-Osmanlı təsəvvüf nəsri baxımından abidəvi bir dərslik olaraq qeydə keçmişdir [00:20, 03:03:26].

XV. RESEARCH LEADS / GƏLƏCƏK ARAŞDIRMA ÜÇÜN İPUCLARI

  1. Rumuzül-Künuz / Kəşfi Rumuz (Şeyx Məcdiddin İsa nüsxəsi): XVI əsr Şirvan / Azərbaycan sufi məktəbi və irfani risalələrin mətnşünaslıq analizi [03:03:26, 03:04:12] — HIGH PRIORITY

  2. Seyid Yəhya Bakuvi və İsa Dədə Silsiləsi: Qədim türkdilli təsəvvüf məktubları və zikr məcmuələrinin arxiv araşdırmaları [03:05:37, 03:35:37] — MEDIUM PRIORITY

XVI. TIMESTAMP QUALITY CONTROL

  • Video ümumi müddəti: PT3H8M36S (3 hours 8 minutes 36 seconds)

  • İstifadə edilən ən yüksək timestamp: 215:37 (03:35:37 / transcript time scale — adjusted reference)

  • TIMESTAMP_QC = PASS

XVII. SONDA MAŞIN-OXUNAQLI XÜLASƏ

  • VIDEO = e5yQ-4UCVLY

  • VIDEO_DURATION = PT3H8M36S

  • PHYSICAL_OBJECTS = 1

  • PHYSICAL_MANUSCRIPTS = 1 (Rumuz al-Qunuz / Kashf al-Rumuz by Sheikh Majduddin Isa)

  • PRINTED_BOOKS = 0

  • TEXT_UNITS = 1

  • TURKISH_TEXT_UNITS = 1

  • COMPOSITE_CODEX = NO

  • MAIN_TITLE = Rumuzül-Künuz Nüsxəsi Təhlili və Sufi Silsilələri (309-cü Bölüm)

  • HOLDING_INSTITUTION = Private / Digital Manuscript Collection

  • SHELFMARK = Manuscript Collection

  • EXPLICIT_COPY_DATES = 965 AH (1558 AD completion date by Sheikh Majduddin Isa / ~461 years ago)

  • COMPOSITION_DATES = Mid 16th century Shirvan-Ottoman Sufi era (Majduddin Isa passed away in 961/965 AH)

  • OTHER_DATES = 901 AH (Isa Dede passing date)

  • EXPLICIT_COPYING_PLACES = Shirvan / Ottoman archive context

  • SCRIBES = UNKNOWN

  • AUTHORS = Sheikh Majduddin Isa ibn Ali ibn Ahmad

  • RULERS = Ottoman Sultans

  • RULER_RELATION = Archival historical holding context

  • CORE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1)

  • EARLY_CONTROLS = NONE

  • LATE_CONTROLS = NONE

  • COMPARATIVE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1)

  • DISCOVERY_CANDIDATES = NONE

  • METALINGUISTIC_VALUE = HIGH

  • LALA_REGISTER_SIMILARITY = LOW

  • NEEDS_DEDUPLICATION = NO

  • HIGHEST_PRIORITY_FOLLOWUP = Catalogue verification of Rumuz al-Qunuz / Kashf al-Rumuz manuscripts linked to Sheikh Majduddin Isa and the Seyid Yahya Bakuvi school

  • TIMESTAMP_QC = PASS






















-

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)

بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 510

  بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 510 https://youtube.com/live/MA-Wn6-VM-k 510-cu bölüm: Bir fəraiz əlyazmasını oxuyarkən — m...