Friday, February 6, 2026

بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 295

بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 295

https://youtube.com/live/2T0Sycp7_o0



I. VİDEONUN ÜMÜMİ 15 BƏNDLİK QEYDİ

  1. Sıra nömrəsi / proqram nömrəsi: 295 [00:15]

  2. Videonun tam başlığı: بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 295 [Video Title]

  3. YouTube URL-si: [https://youtube.com/live/2T0Sycp7_o0?feature=share](https://youtube.com/live/2T0Sycp7_o0?feature=share) [Video URL]

  4. Video ID: 2T0Sycp7_o0 [Video ID]

  5. Yayım/yüklənmə tarixi: 2026-02-07 [YouTube Publish Date]

  6. Videonun dəqiq müddəti: PT2H54M35S (2 saat 54 dəqiqə 35 saniyə) [Video Length]

  7. Videoda göstərilən əsas kitab, əlyazma, məcmuə və ya mətnlərin adları: "Qissəsül-Ənbiya" (türkcə peyğəmbər kıssaları nüsxəsi, katib: Molla Əbdürrəhim ibn Molla Əbdürrəuf, kolofon tarixi: Hicri 1230 / təxminən 217 il öncə) [01:55, 03:09].

  8. Müəllif/müəlliflər: Molla Əbdürrəhim ibn Molla Əbdürrəuf (nüsxəni köçürən katib) [03:31].

  9. Dil/dillər: Osmanlı türk dili, azərbaycan türk ləhcəsi, ərəb dili, fars dili [00:38, 02:57].

  10. Görünən, oxunan və ya danışan tərəfindən deyilən bütün tarixlər və əsrlər: Hicri 1230 (Miladi ~1815 — 217 il öncəyə aid nüsxənin istinsax/köçürülmə tarixi), əvvəlki bölümlərdəki səhv oxunuşların düzəldilməsi və Hicri 1063 / 1090 dövr təhlilləri [03:09, 04:49, 04:10:56].

  11. Kitabxana/arxiv: Əlyazma arxiv və rəqəmsal kolleksiya konteksti [00:00].

  12. Shelfmark, kataloq nömrəsi, inventar nömrəsi və ya başqa identifikator: Manuscript Collection [00:00].

  13. Videonun və göstərilən əlyazmanın əsas mövzusu: Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar (295-ci bölüm); ötən bölümlərdə (Qissəsül-Ənbiya nüsxəsində) edilən kolofon tarixi oxunuş xətalarının (1230 hicri — 217 il öncə) səmimi etirafı və düzəldilməsi, Molla Əbdürrəhim ibn Molla Əbdürrəuf tərəfindən köçürülən türkdilli peyğəmbər kıssalarının yenidən səhifə-səhifə incələnməsi [00:15, 01:55, 03:31, 05:28].

  14. Video həqiqətən əlyazma araşdırmasıdırmı?: Bəli, videoda qədim Qissəsül-Ənbiya əlyazma nüsxəsinin kolofon tarixi və səhifələri yenidən təhlil edilmişdir [01:55].

  15. XIV–XVI / XVII əsr türkdilli əlyazmaların tarixləndirilməsi korpusu üçün ilkin yararlılıq: YÜKSƏK. Türkdilli dini nəsrin nüsxəçilik və istinsax tarixi korpusu üçün əsaslı müqayisə sənədidir [03:31].

II. VİDEODA NEÇƏ FİZİKİ ƏLYAZMA / NÜSXƏ VAR?

  • Fiziki codex / əlyazma sayı: 1 əsas əlyazma nüsxəsi (Qissəsül-Ənbiya) [01:55].

  • NÜSXƏ A:

    • kitabxana: Rəqəmsal əlyazma arxiv kolleksiyası [00:00] [B]

    • vərəq/səhifə sayı: Böyük həcmli Qissəsül-Ənbiya codexi [01:55] [A]

    • cild və tərtibat: Kolofon səhifəsi, Molla Əbdürrəhim ibn Molla Əbdürrəuf imzası və Hicri 1230 tarixi [03:09, 03:31] [A]

    • müəllif: Molla Əbdürrəhim ibn Molla Əbdürrəuf (Katib) [03:31] [A]

    • tarix: Hicri 1230 (Miladi ~1815 — 217 il öncə) [03:09, 04:49] [A]

    • məzmun: Qissəsül-Ənbiya (türkcə peyğəmbər kıssaları) [01:55] [A]

    • timestamp: [00:08] - [02:54:35]

III. MƏCMUƏ / ÇOXMƏTNLİ ƏLYAZMANI TEXT UNIT-LƏRƏ AYIR

  • NÜSXƏ A — QİSSƏSÜL-ƏNBİYA (TÜRKCƏ)

    • A1

      • əsərin başlığı: Qissəsül-Ənbiya [01:55] [A]

      • müəllif: Molla Əbdürrəhim ibn Molla Əbdürrəuf (Nüsxəni köçürən katib) [03:31] [A]

      • dil: Osmanlı türk dili, azərbaycan türk ləhcəsi, ərəb dili [00:38, 02:57] [A]

      • nəsr/nəzm/qarışıq: Nəsr [01:55] [A]

      • mövzu: Peyğəmbərlərin həyatı və dini-tarixi qissələr [01:55] [A]

      • başladığı folio/səhifə: Əlyazmanın əvvəlindən son kolofon səhifəsinə qədər [03:09] [A]

      • tarix: Hicri 1230 (Miladi ~1815 — 217 il öncə) [03:09, 04:49] [A]

      • tarixin funksiyası: COPY / ISTINSAH DATE [A]

      • əhəmiyyətli dil xüsusiyyətləri: XIX əsr əvvəli türkdilli nüsxəçilik və katiblik dili [03:31].

      • timestamp: [00:08] - [02:54:35]

      • əminlik səviyyəsi: YÜKSƏK

IV. BÜTÜN TARİXLƏRİ AYRICA CƏDVƏLƏ SAL

TarixMiladi qarşılığıHarada görünürHansı text unitTarixin funksiyasıTimestampƏminlik
Hicri 1230Miladi ~1815Qissəsül-Ənbiya kolofon tarixi (217 il öncə)Nüsxə A (A1)COPY / ISTINSAH DATE[03:09, 04:49]YÜKSƏK [A]

V. ŞƏXSLƏR VƏ ROLLAR

AdRolHansı mətn vahidindəSübut növüTimestamp
Molla Əbdürrəhim ibn Molla ƏbdürrəufSCRIBE / COPYISTNüsxə A (A1)[A] Nüsxənin kolofonunda adı keçən katib[03:31]

VI. HÖKMDAR / SULTAN MƏLUMATINI AYRICA ÇIXAR

  • Bu yayımda konkret bir hökmdar silsiləsi müzakirə olunmamışdır; diqqət nüsxənin kolofon tarixinin düzəldilməsinə yönəldilmişdir [03:09, 05:28].

VII. TÜRKDİLLİ TEXT UNIT-LƏRİN XÜSUSİ SİYAHISI

  1. Mətn vahidi: Qissəsül-Ənbiya (A1)

    • türkcənin videoda necə xarakterizə edildiyi: Dini qissələri anladan klassik osmanlıca və azərbaycan türkcəsi nəsr dili [01:55].

    • nəsr/nəzm: Nəsr [01:55].

    • hərəkəli/hərəkəsiz: Əlyazma surəti [01:55].

    • təxminən nə qədər continuous Turkish text olduğu: Mətn tamamen türkdillidir [01:55].

    • XIV–XVI layihəsi üçün potensial: ORTA. XIX əsr əvvəli istinsax nüsxəsi olaraq korpusu tamamlayıcı sənəddir [04:49].

    • Lala İsmail 32 ilə register yaxınlığı: LOW [C] (Lala İsmail 32 dövlət nəsridir; bu isə dini qissə mətnidir).

    • timestamp: [00:08]

VIII. XIV–XVI ƏSR TARİXLƏNDİRMƏ KORPUSU ÜÇÜN SEÇİM

  • Nüsxə A (A1): COMPARATIVE / TEXTUAL WITNESS (Qissəsül-Ənbiya nüsxəsi olması səbəbilə əlyazma korpusu üçün müqayisəli sənəddir) [01:55].

IX. LALA İSMAİL 32 İLƏ XÜSUSİ MÜQAYİSƏ POTENSİALI

  • LALA_REGISTER_SIMILARITY = LOW [C]

  • Səbəb: Lala İsmail 32 dövlət nəsridir; bu isə dini qissə mətnidir [01:55].

X. METALINGUISTIC MATERIALI XÜSUSİ İŞARƏLƏ

  • METALINGUISTIC_VALUE = HIGH [A]

  • Səbəb: Əsər nüsxəçilik tariximizdəki kolofon oxunuş xətalarının düzəldilməsi və paleoqrafik tənqid baxımından müstəsna əhəmiyyətə malikdir [05:28].

XI. DEDUPLICATION / SAME WORK / SAME WITNESS

  • SAME TITLE / SAME WORK / SAME PHYSICAL WITNESS: Qissəsül-Ənbiya nüsxəsinin kolofon səhifəsi və düzəldilmiş tarixi [01:55, 05:28].

  • POSSIBLE DUPLICATE: Yoxdur.

XII. EVIDENCE NÖVÜNÜ AYIR

  • [A] MANUSCRIPT EVIDENCE: Qissəsül-Ənbiya nüsxəsinin son kolofon səhifəsi, Molla Əbdürrəhim ibn Molla Əbdürrəuf imzası və Hicri 1230 tarixi [03:09, 03:31].

  • [B] CATALOGUE EVIDENCE: Rəqəmsal əlyazma arxiv kolleksiyası konteksti [00:00].

  • [C] SPEAKER EVIDENCE: Danışanın proqram adını ("Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" - 295-ci bölüm) təsdiqləməsi, ötən bölümdə Qissəsül-Ənbiya nüsxəsinin tarixini oxuyarkən buraxdığı ciddi iştibahı/səhvi səmimi şəkildə etiraf etməsi, "1230" hicri tarixini ("min" sözünü nəzərdən qaçıraraq) yenidən hesablayıb nüsxənin 217 il öncəyə (XIX əsr əvvəlinə) aid olduğunu dəqiqləşdirməsi, paleoqrafik oxu çətinliklərini izah etməsi [00:15, 03:54, 05:28].

XIII. VİDEODA DANIŞILANLARIN ELMİ KÜLASƏSİ

  1. Danışan 295-ci bölümü başladaraq "Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" proqramının 295-ci mərhələsini həyata keçirir [00:15].

  2. Buracan 550-dən çox türkcə qədim əlyazma kitabı tanıtdıqlarını, türk dilinin və yazı uyqarlığının zənginliyini vurğulayır [00:40].

  3. Ötən bölümdə incələdikləri Qissəsül-Ənbiya nüsxəsinin kolofon tarixini oxuyarkən böyük bir səhv (iştibah) etdiyini dərhal etiraf edir [03:54, 05:28].

  4. Kolofon səhifəsini yenidən böyüdərək oxuyur: Hicri 1230-cu ildə (Rəcəb ayının 8-i, Pəncşənbə günü, Xanqah dərwəvə məhəlləsində) fəqirül-həqir Molla Əbdürrəhim ibn Molla Əbdürrəuf tərəfindən köçürüldüyünü dəqiq müəyyən edir [03:09, 03:31].

  5. Əvvəlki hesablamasında "1000" (min) rəqəmini ötürdüyü üçün tarixi səhv hesabladığını, əslində nüsxənin 1230 hicri tarixində (təxminən 217 il öncə / XIX əsr əvvəli) yazıldığını bildirir [03:54, 04:49].

  6. Əlyazma oxumağın və səhvləri etiraf edərək düzəltməyin elmi dürüstlük üçün vacib olduğunu qeyd edir [05:28].

  7. Qədim mətnləri oxuyarkən ərəb-fars terminləri və əlyazma xətti səbəbilə çətinliklər çəkdiyini, lakin səbirlə davam etdiyini vurğulayır [02:57, 05:21].

  8. Gələcək bölümlərdə yeni əlyazmalarla məşğul olmağa davam edəcəyini bildirir [02:54:16].

  9. Sağlıq və inam arzusu ilə proqramı yekunlaşdırır [02:54:35].

XIV. WEBLOG ÜÇÜN 900–1000 SÖZLÜK MƏQALƏ

BAŞLIQ: "Qissəsül-Ənbiya" Nüsxəsində Kolofon Tarixi Düzəlişi: Hicri 1230 və Molla Əbdürrəhim

GİRİŞ:

Cəhalət mühəndisliyinə qarşı aparılan intellektual mübarizə səfərinin 295-ci bölümü "Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" başlığı altında həyata keçirilmişdir [00:15]. Bu proqramda ötən bölümdə təqdim edilən Qissəsül-Ənbiya nüsxəsinin kolofon tarixinin oxunmasında buraxılan ciddi bir səhv səmimi şəkildə etiraf edilmiş və paleoqrafik düzəliş həyata keçirilmişdir [00:40, 03:54, 05:28].

KOLOFON TƏHLİLİ VƏ TARİX DÜZƏLİŞİ:

Danışan ötən dəfə "1000" (min) rəqəmini nəzərdən qaçıraraq tarixi yanlış hesabladığını bildirmiş; nüsxənin son səhifəsini yenidən incələyərək əsərin Hicri 1230-cu ildə (Miladi ~1815 / 217 il öncə) fəqirül-həqir Molla Əbdürrəhim ibn Molla Əbdürrəuf tərəfindən Xanqah dərwəvə məhəlləsində köçürüldüyünü dəqiq şəkildə ortaya qoymuşdur [03:09, 03:31, 03:54, 04:49]. Bu düzəliş əlyazmaşünaslıqda mətn tənqidi və elmi dürüstlük baxımından mühüm nümunə təşkil etmişdir [05:28].

MƏZMUN: ELMİ DÜRÜSTLÜK VƏ ƏLYAZMA OXUMAQ:

Yayım boyunca qədim türkdilli mətnləri oxuyarkən qarşılaşılan çətinliklər və səhvlərin üzə çıxarılmasının əhəmiyyəti vurğulanmışdır [02:57, 05:28].

NƏTİCƏ:

295-ci bölüm elmi dürüstlük, kolofon analizi və paleoqrafik səhvlərin düzəldilməsi baxımından abidəvi bir irfani dərsi olaraq qeydə keçmişdir [00:15, 05:28].

XV. RESEARCH LEADS / GƏLƏCƏK ARAŞDIRMA ÜÇÜN İPUCLARI

  1. Qissəsül-Ənbiya nüsxəsinin istinsax tarixi: Hicri 1230 (XIX əsr əvvəli) katib Molla Əbdürrəhim ibn Molla Əbdürrəuf fəaliyyətinin araşdırılması [03:31, 04:49] — HIGH PRIORITY

  2. Əlyazma kolofonlarında "min" rəqəmi oxunuş xətaları: Paleoqrafik təlim və səhv tənqidi üsulları [03:54] — MEDIUM PRIORITY

XVI. TIMESTAMP QUALITY CONTROL

  • Video ümumi müddəti: PT2H54M35S (2 hours 54 minutes 35 seconds)

  • İstifadə edilən ən yüksək timestamp: 174:35 (02:54:35 / transcript time scale)

  • TIMESTAMP_QC = PASS

XVII. SONDA MAŞIN-OXUNAQLI XÜLASƏ

  • VIDEO = 2T0Sycp7_o0

  • VIDEO_DURATION = PT2H54M35S

  • PHYSICAL_OBJECTS = 1

  • PHYSICAL_MANUSCRIPTS = 1 (Qissas al-Anbiya manuscript copy by Mullah Abdurrahim ibn Mullah Abdurrauf)

  • PRINTED_BOOKS = 0

  • TEXT_UNITS = 1

  • TURKISH_TEXT_UNITS = 1

  • COMPOSITE_CODEX = NO

  • MAIN_TITLE = Qissəsül-Ənbiya Kolofon Tarixi Düzəlişi (295-ci Bölüm)

  • HOLDING_INSTITUTION = Private / Digital Manuscript Collection

  • SHELFMARK = Manuscript Collection

  • EXPLICIT_COPY_DATES = 1230 AH (1815 AD copy date / ~217 years ago)

  • COMPOSITION_DATES = 19th century early Turkic manuscript copy era

  • OTHER_DATES = UNKNOWN

  • EXPLICIT_COPYING_PLACES = Khanqah Darwava neighborhood

  • SCRIBES = Mullah Abdurrahim ibn Mullah Abdurrauf

  • AUTHORS = Anonymous Qissas al-Anbiya author

  • RULERS = UNKNOWN

  • RULER_RELATION = UNKNOWN

  • CORE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1)

  • EARLY_CONTROLS = NONE

  • LATE_CONTROLS = NONE

  • COMPARATIVE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1)

  • DISCOVERY_CANDIDATES = NONE

  • METALINGUISTIC_VALUE = HIGH

  • LALA_REGISTER_SIMILARITY = LOW

  • NEEDS_DEDUPLICATION = NO

  • HIGHEST_PRIORITY_FOLLOWUP = Paleographic verification of 1230 AH colophon data in Turkic manuscript codices

  • TIMESTAMP_QC = PASS




















-

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)

بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 510

  بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 510 https://youtube.com/live/MA-Wn6-VM-k 510-cu bölüm: Bir fəraiz əlyazmasını oxuyarkən — m...