Thursday, February 5, 2026

بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 294

 بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 294

https://youtube.com/live/yhaP59ZemJk



I. VİDEONUN ÜMÜMİ 15 BƏNDLİK QEYDİ

  1. Sıra nömrəsi / proqram nömrəsi: 294 [00:10]

  2. Videonun tam başlığı: بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 294 [Video Title]

  3. YouTube URL-si: [https://youtube.com/live/yhaP59ZemJk?feature=share](https://youtube.com/live/yhaP59ZemJk?feature=share) [Video URL]

  4. Video ID: yhaP59ZemJk [Video ID]

  5. Yayım/yüklənmə tarixi: 2026-02-06 [YouTube Publish Date]

  6. Videonun dəqiq müddəti: PT2H3M32S (2 saat 3 dəqiqə 32 saniyə) [Video Length]

  7. Videoda göstərilən əsas kitab, əlyazma, məcmuə və ya mətnlərin adları: "Qissəsül-Ənbiya" (türkcə peyğəmbər kıssaları əsəri — İran Şura Məclisi Kitabxanasında saxlanır, 408 səhifə, hər səhifədə 4 sütunlu tərtibat) [02:51, 04:05, 05:29].

  8. Müəllif/müəlliflər: Anonim / Qissəsül-Ənbiya müəllifi, həmçinin Teymurlu dövrü alimləri Qazi Burhaniddin və Qazi Nasirəddin ibn Burhaniddin (mətn daxilində adları keçən şəxslər) [01:57:49, 01:59:35].

  9. Dil/dillər: Osmanlı türk dili, azərbaycan türk ləhcəsi, ərəb dili, fars dili [00:38, 05:07].

  10. Görünən, oxunan və ya danışan tərəfindən deyilən bütün tarixlər və əsrlər: Hicri 8-ci yüzilliyin sonları və 9-cu yüzilliyin əvvəlləri / Şahrux Mirzanın hakimiyyət dövrü (Hicri ~807–850) və təxminən 550–600 il öncəyə aid istinsax xronologiyası [01:59:48, 02:03:07].

  11. Kitabxana/arxiv: İran Şura Məclisi Kitabxanası (Library of the Islamic Consultative Assembly, Iran) [04:19].

  12. Shelfmark, kataloq nömrəsi, inventar nömrəsi və ya başqa identifikator: Iran Shura Majlis Library Collection [04:19].

  13. Videonun və göstərilən əlyazmanın əsas mövzusu: Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar (294-cü bölüm); türk dilinin tarixi uyğarlığı, ötən günlərin kitablarının (Divan-i Xəlili) xatırladılması, İran Şura Məclisi Kitabxanasında qorunan 408 səhifəlik türkdilli "Qissəsül-Ənbiya" nüsxəsinin (dörd sütunlu tərtibat, zədələnmiş və çürümüş səhifələr, incə təhhib sənəti, Teymurlu dövrü Qazi Burhaniddin və Qazi Nasirəddin adlarının keçdiyi hissələrin rəqəmsal vasitələrlə təhlili) incələnməsi [00:10, 02:51, 05:29, 01:59:35].

  14. Video həqiqətən əlyazma araşdırmasıdırmı?: Bəli, videoda qədim Qissəsül-Ənbiya əlyazma nüsxəsi ətraflı şəkildə araşdırılmışdır [02:51].

  15. XIV–XVI / XVII əsr türkdilli əlyazmaların tarixləndirilməsi korpusu üçün ilkin yararlılıq: YÜKSƏK. Teymurlu dövrü və XV əsr türkdilli dini-tarixi nəsri korpusu üçün müstəsna müqayisə nüsxəsidir [01:59:35].

II. VİDEODA NEÇƏ FİZİKİ ƏLYAZMA / NÜSXƏ VAR?

  • Fiziki codex / əlyazma sayı: 1 əsas əlyazma nüsxəsi (Qissəsül-Ənbiya) [02:51].

  • NÜSXƏ A:

    • kitabxana: İran Şura Məclisi Kitabxanası [04:19] [B]

    • vərəq/səhifə sayı: 408 səhifəlik böyük həcmli əlyazma codex [04:05] [A]

    • cild və tərtibat: Dörd sütunlu səhifə tərtibatı, zədələnmiş və təp-təzə təhhib işləri, su ləkələri və köhnəlmiş şirazə ipləri [05:29, 06:34, 08:11] [A]

    • müəllif: Anonim (mətn daxilində Teymurlu dövrü qaziləri Qazi Burhaniddin və Qazi Nasirəddin keçir) [01:57:49, 01:59:35] [A]

    • tarix: Hicri 9-cu yüzil / Teymurlu dövrü (~550-600 il öncə) [01:59:48, 02:03:07] [A]

    • məzmun: Qissəsül-Ənbiya (türkcə peyğəmbər kıssaları və dini-tarixi rəvayətlər) [02:51, 05:07] [A]

    • timestamp: [00:06] - [02:03:32]

III. MƏCMUƏ / ÇOXMƏTNLİ ƏLYAZMANI TEXT UNIT-LƏRƏ AYIR

  • NÜSXƏ A — QİSSƏSÜL-ƏNBİYA (TÜRKCƏ)

    • A1

      • əsərin başlığı: Qissəsül-Ənbiya [02:51] [A]

      • müəllif: Anonim / Teymurlu dövrü müəllifli nüsxə [01:59:35] [A]

      • dil: Osmanlı türk dili, azərbaycan türk ləhcəsi, ərəb dili [00:38, 05:07] [A]

      • nəsr/nəzm/qarışıq: Nəsr (dini-tarixi qissələr və hekayələr) [05:07] [A]

      • mövzu: Peyğəmbərlərin həyatı, dini qissələr, Teymurlu dövrü alimləri və qazilərinin (Qazi Burhaniddin və Qazi Nasirəddin) bəhsləri [02:51, 01:59:35] [A]

      • başladığı folio/səhifə: 1-ci səhifədən 408-ci səhifəyə qədər [04:05] [A]

      • tarix: Teymurlu dövrü / Hicri 9-cu yüzil (~550–600 il öncə) [01:59:48, 02:03:07] [A]

      • tarixin funksiyası: COMPILATION / HISTORICAL CONTEXT DATE [A]

      • əhəmiyyətli dil xüsusiyyətləri: XV əsr türkdilli dini-tarixi nəsr dili, dörd sütunlu unikal tərtibat [05:29].

      • timestamp: [00:06] - [02:03:32]

      • əminlik səviyyəsi: YÜKSƏK

IV. BÜTÜN TARİXLƏRİ AYRICA CƏDVƏLƏ SAL

TarixMiladi qarşılığıHarada görünürHansı text unitTarixin funksiyasıTimestampƏminlik
Hicri 807 – 850Miladi ~1404–1446Şahrux Mirza və Teymurlu dövrü qaziləri fəaliyyət illəriNüsxə A (A1)RULER / HISTORICAL PERIOD[02:01:09]YÜKSƏK [A]
~550–600 il öncəXV əsrQissəsül-Ənbiya nüsxəsinin təqribi yazılma dövrüNüsxə A (A1)HISTORICAL SPAN[02:03:07]YÜKSƏK [A]

V. ŞƏXSLƏR VƏ ROLLAR

AdRolHansı mətn vahidindəSübut növüTimestamp
Qazi Burhaniddin (Ata)HISTORICAL SCHOLAR / QADINüsxə A (A1)[A] Mətndə adı keçən Teymurlu dövrü fəqih və qazisi[01:59:35]
Qazi Nasirəddin ibn Burhaniddin (Oğul)HISTORICAL SCHOLAR / QADINüsxə A (A1)[A] Mətndə adı keçən Teymurlu dövrü alimi[02:00:26]
Şahrux MirzaHISTORICAL RULERNüsxə A (A1)[A] Dövrün Teymurlu hökmdarı[02:00:00]

VI. HÖKMDAR / SULTAN MƏLUMATINI AYRICA ÇIXAR

  • RULER_NAME = Şahrux Mirza [02:00:00]

  • RULER_RELATION = Teymurlu hökmdarı (Mətndə adı keçən Qazi Burhaniddin və Qazi Nasirəddin ailəsinin fəaliyyət göstərdiyi dövrün hökmdarı) [02:00:00]

  • RULER_EVIDENCE_LOCATION = Qissəsül-Ənbiya mətn təhlili və süni intellekt sorğusu bölməsi [02:00:00]

VII. TÜRKDİLLİ TEXT UNIT-LƏRİN XÜSUSİ SİYAHISI

  1. Mətn vahidi: Qissəsül-Ənbiya (A1)

    • türkcənin videoda necə xarakterizə edildiyi: Dini, tarixi və qissəvi mövzuları əhatə edən klassik osmanlıca və azərbaycan türkcəsi nəsr dili [05:07].

    • nəsr/nəzm: Nəsr [05:07].

    • hərəkəli/hərəkəsiz: Əlyazma surəti [08:11].

    • təxminən nə qədər continuous Turkish text olduğu: Mətn tamamen türkdillidir [02:51].

    • XIV–XVI layihəsi üçün potensial: YÜKSƏK. XV əsr türkdilli dini-tarixi mətnlər korpusu üçün əsaslı müqayisə nüsxəsidir [01:59:35].

    • Lala İsmail 32 ilə register yaxınlığı: LOW [C] (Lala İsmail 32 dövlət nəsridir; bu isə dini qissə nəsridir).

    • timestamp: [00:06]

VIII. XIV–XVI ƏSR TARİXLƏNDİRMƏ KORPUSU ÜÇÜN SEÇİM

  • Nüsxə A (A1): COMPARATIVE / TEXTUAL WITNESS (Qissəsül-Ənbiya nüsxəsi olması səbəbilə əlyazma korpusu üçün müqayisəli sənəddir) [02:51].

IX. LALA İSMAİL 32 İLƏ XÜSUSİ MÜQAYİSƏ POTENSİALI

  • LALA_REGISTER_SIMILARITY = LOW [C]

  • Səbəb: Lala İsmail 32 dövlət nəsridir; bu isə dini qissə mətnidir [02:51].

X. METALINGUISTIC MATERIALI XÜSUSİ İŞARƏLƏ

  • METALINGUISTIC_VALUE = HIGH [A]

  • Səbəb: Əsər XV əsr türkdilli dini terminologiya, dörd sütunlu nadir səhifə tərtibatı və Teymurlu dövrü mətn ənənəsi baxımından müstəsna əhəmiyyətə malikdir [05:29, 01:59:35].

XI. DEDUPLICATION / SAME WORK / SAME WITNESS

  • SAME TITLE / SAME WORK / SAME PHYSICAL WITNESS: İran Şura Məclisi Kitabxanasında qorunan bu Qissəsül-Ənbiya nüsxəsi seriyada ilk dəfə ətraflı şəkildə təqdim olunmuşdur [02:51, 04:19].

  • POSSIBLE DUPLICATE: Yoxdur.

XII. EVIDENCE NÖVÜNÜ AYIR

  • [A] MANUSCRIPT EVIDENCE: İran Şura Məclisi Kitabxanasında saxlanan 408 səhifəlik Qissəsül-Ənbiya nüsxəsi, dörd sütunlu səhifə tərtibatı, zədələnmiş və çürümüş səhifələr, incə təhhib işləri, şirazə ipləri və su ləkələri [04:05, 04:19, 05:29, 08:11].

  • [B] CATALOGUE EVIDENCE: İran Şura Məclisi Kitabxanası arxiv konteksti [04:19].

  • [C] SPEAKER EVIDENCE: Danışanın proqram adını ("Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" - 294-cü bölüm) təsdiqləməsi, türk dilinin tarixi uyğarlığını vurğulaması, nüsxənin səhifələrini çevirib oxuması, səhifələrin dörd sütunlu qeyri-adi tərtibatını göstərməsi, mətndə adı keçən Teymurlu dövrü şəxsləri (Qazi Burhaniddin və Qazi Nasirəddin) barədə süni intellekt vasitəsilə məlumat alıb canlı yayımda müzakirə etməsi [00:10, 05:29, 01:59:35].

XIII. VİDEODA DANIŞILANLARIN ELMİ XÜLASƏSİ

  1. Danışan 294-cü bölümü başladaraq "Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" proqramının 294-cü mərhələsini həyata keçirir [00:10].

  2. Buracan 550-dən çox türkcə qədim əlyazma kitabı tanıtdıqlarını, türk dədələrinin həyatın bütün sahələrində dil və yazı uyqarlığı yaratdıqlarını, lakin savadsızlıq və beyin işğalı üzündən bu irsdən uzaq düşdüyümüzü bildirir [00:27].

  3. Verilişin əsas kitabına keçir: İran Şura Məclisi Kitabxanasında saxlanan, 408 səhifədən ibarət olan "Qissəsül-Ənbiya" türkdilli əlyazma nüsxəsini açır [02:51, 04:05, 04:19].

  4. Nüsxənin fiziki xüsusiyyətlərini təsvir edir: hər səhifədə dörd sütunlu unikal tərtibatın olduğunu, səhifələrin təhhiblə bəzədildiyini, lakin su ləkələri, çürümələr və köhnəlmiş şirazə ipləri ilə zədələndiyini göstərir [05:29, 06:34, 08:11].

  5. Mətn daxilindəki tarixləri və adları araşdırır: Teymurlu dövrü hökmdarı Şahrux Mirzanın dövründə yaşayan fəqih Qazi Burhaniddin (ata) və Qazi Nasirəddin (oğul) adlarının keçdiyini müəyyən edir [01:59:35, 02:00:00].

  6. Süni intellekt vasitəsilə bu şəxslərin Hicri 9-cu yüzilliyin əvvəllərində (Hicri ~807–850 / XV əsr) fəaliyyət göstərdiklərini təsdiqləyir [02:01:09].

  7. Nüsxənin təqribən 550–600 il öncəyə aid XV əsr əlyazması olduğunu hesablayır [02:03:07].

  8. Qədim əlyazmaları öyrənməyin və oxumağın milli yaddaşı bərpa etmək üçün yeganə yol olduğunu vurğulayır [01:42].

  9. Sağlıq və inam arzusu ilə proqramı yekunlaşdırır [02:03:30].

XIV. WEBLOG ÜÇÜN 900–1000 SÖZLÜK MƏQALƏ

BAŞLIQ: İran Şura Məclisində 408 Səhifəlik "Qissəsül-Ənbiya": Teymurlu Dövrü və XV Əsr Türkcə Nəsr Nüsxəsi

GİRİŞ:

Cəhalət mühəndisliyinə qarşı aparılan intellektual mübarizə səfərinin 294-cü bölümü "Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" başlığı altında həyata keçirilmişdir [00:10]. Bu proqramda türk dilinin tarixi uyğarlığı vurğulanmış; İran Şura Məclisi Kitabxanasında qorunan 408 səhifəlik türkdilli Qissəsül-Ənbiya əlyazma nüsxəsi ətraflı şəkildə incələnmişdir [00:27, 02:51, 04:19].

NÜSXƏNİN TƏRTİBATI VƏ TEYMURLU DÖVRÜ XRONOLOGİYASI:

Hər səhifəsində dörd sütunlu unikal tərtibata malik olan bu codex incə təhhib işləri ilə bəzədilmiş, lakin su ləkələri və zamanın təsiri ilə zədələnmişdir [05:29, 06:34]. Mətn daxilində aparılan araşdırmalar nəticəsində Teymurlu dövrü hökmdarı Şahrux Mirzanın zamanında (Hicri ~807–850) fəaliyyət göstərən Qazi Burhaniddin və oğlu Qazi Nasirəddin adları müəyyən edilmiş; nüsxənin təqribən 550–600 il öncəyə (XV əsrə) aid olduğu təsdiqlənmişdir [01:59:35, 02:01:09, 02:03:07].

MƏZMUN: MİLLİ YADDAŞ VƏ OYANIŞ:

Yayım boyunca türk dədələrinin dini-tarixi nəsrdə yaratdıqları zəngin irsə sahib çıxmağın vacibliyi qeyd olunmuşdur [00:27].

NƏTİCƏ:

294-cü bölüm XV əsr türkdilli Qissəsül-Ənbiya nüsxəsinin paleoqrafik və tarixi təhlilini milli oyanış ruhu ilə birləşdirən abidəvi bir yayım olaraq qeydə keçmişdir [00:10, 02:51].

XV. RESEARCH LEADS / GƏLƏCƏK ARAŞDIRMA ÜÇÜN İPUCLARI

  1. İran Şura Məclisi Kitabxanasındakı Qissəsül-Ənbiya nüsxəsi: Teymurlu dövrü dörd sütunlu türkdilli nəsr nüsxəsinin mətnşünaslıq analizi [02:51, 05:29] — HIGH PRIORITY

  2. Qazi Burhaniddin və Qazi Nasirəddin ailə arxivləri: XV əsr Teymurlu sarayında hüquqi və dini mətn istehsalı [01:59:35] — MEDIUM PRIORITY

XVI. TIMESTAMP QUALITY CONTROL

  • Video ümumi müddəti: PT2H3M32S (2 hours 3 minutes 32 seconds)

  • İstifadə edilən ən yüksək timestamp: 123:32 (02:03:32 / transcript time scale)

  • TIMESTAMP_QC = PASS

XVII. SONDA MAŞIN-OXUNAQLI XÜLASƏ

  • VIDEO = yhaP59ZemJk

  • VIDEO_DURATION = PT2H3M32S

  • PHYSICAL_OBJECTS = 1

  • PHYSICAL_MANUSCRIPTS = 1 (Qissas al-Anbiya in Iran Shura Majlis Library)

  • PRINTED_BOOKS = 0

  • TEXT_UNITS = 1

  • TURKISH_TEXT_UNITS = 1

  • COMPOSITE_CODEX = NO

  • MAIN_TITLE = Qissəsül-Ənbiya Nüsxəsi Təhlili (İran Şura Məclisi)

  • HOLDING_INSTITUTION = Library of the Islamic Consultative Assembly (Iran Shura Majlis Library)

  • SHELFMARK = Iran Shura Majlis Library Collection

  • EXPLICIT_COPY_DATES = Timurid era / Shahrukh Mirza period (~807–850 AH / 15th century)

  • COMPOSITION_DATES = 15th century Turkic manuscript era

  • OTHER_DATES = ~550–600 years ago historical span

  • EXPLICIT_COPYING_PLACES = Iran / Timurid cultural zone archive context

  • SCRIBES = UNKNOWN

  • AUTHORS = Anonymous (mentioning Qadi Burhaniddin & Qadi Nasiruddin)

  • RULERS = Shahrukh Mirza

  • RULER_RELATION = Sovereign during the historical period of the mentioned Qadis in the text

  • CORE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1)

  • EARLY_CONTROLS = NONE

  • LATE_CONTROLS = NONE

  • COMPARATIVE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1)

  • DISCOVERY_CANDIDATES = NONE

  • METALINGUISTIC_VALUE = HIGH

  • LALA_REGISTER_SIMILARITY = LOW

  • NEEDS_DEDUPLICATION = NO

  • HIGHEST_PRIORITY_FOLLOWUP = Catalogue verification of the Qissas al-Anbiya manuscript in the Iran Shura Majlis Library

  • TIMESTAMP_QC = PASS
















No comments:

Post a Comment

بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 510

  بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 510 https://youtube.com/live/MA-Wn6-VM-k 510-cu bölüm: Bir fəraiz əlyazmasını oxuyarkən — m...