Urmu Gülünün qurumasına yeni etiraz numayişləri pılanlanır

Urmu Gülünün qurumasına və İran parlımanı onun nəcatına yazılan 2 foriyyətli layəhəni rəd etməsinə olan etiraz numayişlərinin ikinci dövru başlanmaqdadır. Bunun üçün İran Azərbaycanının müxtəlif şəhərlərində, xalqa muraciət və bəyanat yayılır. Azərbaycanlı siyasi fəallar, Təbriz, Ərdəbil, Urmu, Parsabad, Muğan və digər şəhərlərdə bəyanatları yayanların tutulma xəbərin təsdiq edirlər.

Təbrizin Tiraxtursazi futbol kumanda ya timinin tərəfdarları adilə bir bəyanat yayılıb və onda deyilib ki “İranın rasist hakiliyyəti əmd üzərinə Ürmu Gülün qurutmaq istir” və İran hakimiyyətin “anti Türk” səslir və sonra futbol tərəfdarlarından istir ki “Milli Hərəkət fəallarının istəyi üzərə Şənbə günü, axşam başı və sahat 6 Təbrizin Rasta Küçə məhəlləsində etiraz toplantısına qöşulsunlar.

Məlli Hərəkət adına müxtəlif şəhərlərdə etiraz numayişlərinin davamı üçün bəlli məkanlar gözə alınıb ki Urumiyyə şəhərində “Kaşani, Ətayi, Besət, Xəyyam və İmam xiyabanları və İyalət və Vilayəti Fəqih meddanları nəzərə alınıb.

Tehrandakı Azərbaycanlı fəallarda İmam Hüsen mendanilə Azadi meydanı arasın etiraz üçün nəzərdə alıblar.

Bu etirazlara hazırlanmaq təlaşları İran Azərbaycanının böyük şəhərlərindən əlavə, Sərab kimi kiçik şəhərlərdədə cərəyandadır və Milli Hərəkət fəalları bəyanat yazıb və yayırlar.

İran Azərbaycanlıları email və sitələrdə bəyanat yaymaq vasitəsilə bəzi xarici olkələrdədə reaksiya (etiraz) geçirməni pılanlırlar. Sued məmləkətində yaşayan Azərbaycanlılar Gutenberg şəhərinin Femman husset-undə və yekşənbə günü (bazar günü) və sahat 1-3 dək toplanacaqlar.

Türkiyədə, Ankara şəhərində və İran səfirliyi qabağında toplanmax pılanlanır. Azərbaycan Respablikasındada, Bakı şəhərində yerləşən İran səfirliyi etiraz yeri elan olub.

Qeyd olur ki İran Azərbaycanlılarından əlavə, Farslarında bir qurupları bəyanat yayıb və İranlılardan isteyiblər ki Azərbaycanlıların istəklərindən himayət edib və qeyd olan yerlərdə etirazlara səs versinlər amma İranın Milli adlı siysı təşkilatının xarici qolu bir bəyanat yayıb və “bölücülük siyasətin” xatırlayıb və Ürmü Gülün bölücülüyə bahana elan edib. Amma Yaşıl Hərəkatı deyilən cərəyanıa bağlı olan sitələrin bir tedadi Musəvi yerinə bəyanat yazıb və Azərbaycanlılar elan edən reaksinı dəstəkleyib və həmən günü “İranda olan azlıqlardan himayət günü” adlandırıblar.

* ** *** ** *

150 Urumiyyəli həbsidən azad olblar

Ğərbi Azərbaycanın paytəxti: Urumiyyə şəhərindən xəbər gəlir ki bu şəhərdə və Urmu Gülünün qurumasilə əlaqədə olan etiraz numayişlərində tutuqlananlardan 150 nəfər azad olublar.

Bu xəbər rəsmi və müstəqil xəbər ajansları tərəfindən təsdiqlənmeyib və İranın rəsmiləri bu barədə sukut ixtiyar ediblər amma Şərqi və Ğərbi Azərbaycan radio və tilviziyalarında tutulanları “ərazıl və obaş” ya əskik diyə həhqir edir. Digər tərəfdənisə, Azərbaycanlı siyasi, mədəni və muhit fəalları iddia edirlər ki Aqustosun 27-dəki etiraz numayışlərində 300 əlavə tutuqlanmışdılar.

Azərbaycanlı Siyası Məhbuslardan Mudafiə Təşkilatı: ADAPP, bir bəyanatda iddia edib ki həmən etirazlarda 3 nəfər öldürülüb. Elanda ölənlərin adların vermeyiblər amma Faxtə xanım Zəmani Fars dilində BBC radiyosuna deyib: olabilsin ki gələn günlərdə ölənlərin birinin ayiləsin məlumat almax üçün razı salax. Qeyd olur ki bəzi Azərbaycanlı fəallar, bu etirazlarda bir xanımın uşaq salmasın iddia ediblər.

ADAPP-da digər xəbər mənbələrinə tay iddia edib ki Urmu polisi yaş gətirici gazdan, güllədən və supadan, əhalini dağıtmaq üçün istifadə edib. Iddia olunur ki tutuqlananların bir hissəsi, yaralananlardı ki bimaristan (xəstəxanada) dava dərman olarkən tutuqlanıblar.

Fıransada olan Səyid Peyvəndi: İranlı sosyoloq iddia edir ki “Urmu Gülü Şərqi və Ğərbi Azərbaycanlılar üçün hoviyyət və kimlik məsələsidi və bu etirazların kokün siyasi və ictimayi mevzuilarda tapmaq olar.” O əlavə edir: Buna goradır ki olar bu şiddətlə reaksiya göstərirlər. Niyə ki Azərbaycanlılar ədalətsizliyin qarşısında fəryad çəkirlər.

BU arada İran Azərbaycanlıları çalışırlar ta gələn Şənbə günü Aqustosun 3 və Şəhrivərin 12-də İran Azərbaycan şəhərlərində aksiyalara davam versinlər. Olarda bu umud varidi ki Mahmıd Əhmədinəjad: İran prezidenti Ğərbi Azərbaycana etiraz numayişlərində sonrakı səfərində, Urmu Gülünə su gətirmək projəsinə dixalət etsin amma İran prezidenti bu etirazları və habelə Təbriz şəhərində onlar min futbol tərəfdarlarının “Urmu gülü canverir- Məclis onun qətlinə fərman verir” etiraz səslərin eşitmədin miki tutduğu movqe, Azərbaycanlıları reaksiyanın davamına çağırır.

*** *** *** ** *

900 ildən sonra Nizami Gəncəvinin kitabi sansura məruz qaldı

Nizami Gəncəvinin “Xosrov və Şirin” şer kitabi 900 ildən sonra İranın sansur qılıcinin altına alındı. Xəbər, İranın içində nəşr olan qazetlər və xəbər ajansıları o cümlədən pasdarlara bağlı olan “Mehr Xəbər Ajansı”, islahçılara bağlı olan “İbtikar” və “Mərdomsaları” gündəliyi tərəfindən yayılıb.

İranlılar Nizami Gəncəvini, Azərbaycanlı və Türk yox, bəlkə bir İranlı tanirlar və onun şer mənzumələrinin məktəblərdə və üniversitələrdə oxurlar. Təkcə “Peydayiş nışr evi” 7 dəfə Nizaminin “Xosrov və Şirin” adlı mənzuməsin çap edib və istirmiş ki 8 inci dəfə üçün, onun zahirin deyişdirsin və yeni şəkildə bazara versin. Buna əsasən “İranın Kultür və İrşad Nazirliyi”ndən nəşr izni almaq istir. Əlbəttə ki İranın rəsmi sansur nazirliyi Nizaminin “Xosrov və Şirin”inin çapilə bir şərtlərə üzərinə muxalifət göstərmir.

Fəriba xanım Nəbati; “Peydayiş nışr evi”nin müdürü ki İranın medyalarına deyib: Bizdən istədilər ki Nizamiyə tutulan iyradları deyişək.

Fəriba xanim İradların birinin barəsində belə deyir: Nizaminin şeri mənzuməsi

nin bir hissəsində belə deyilir:

“Ləbi şəkərinin varıdı bir badə südü

Verdi əlinə ki bunu mənim adıma iç

Cavanmərd aldı südü şirin əlindən

Necə deyim şirin şəkər kimi başə çəkdi

Niyə ki şirin kimi həmağuş saqilə

Süd ki heş zəhər olasa belə nuş olar

Məst kimi meyin badəsin boşaltdi

Çün məclisdən getməyə qərar verdi saqi”

Fars dilində belədi:

«شکر لب داشت با خود ساغری شیر

به دستش داد کاین بر یاد من گیر

ستد شیر از کف شیرین جوانمرد

به شیرینی چه گویم چون شکر خورد

چو شیرین ساقی‌ای باشد هم آغوش

نه شیر ار زهر باشد هم شود نوش

چو مست از جام می نگذاشت باقی

ز مجلس عزم رفتن کرد ساقی»

Nəbati xanım deyir ki Kültür və İrşad Nazirliyi bizdən istədi ki “Məst kimi meyin badəsin boşaltdi” bəndi (7 inci bəndi) ortadan qaldırax.

Nəbati əlavə edir ki “Xosrov və Şirin” Farsısının 135 səhifənin 14-inci sətrində olan “qucağa almaq” kələməsi “silinsin” deyiblər. Burda macəra bundan ibarətdir ki Xosrovo yuxudaykən oldürüblər və Şırın onun başı üstünə gedib, cəsədin qucağına alıb və ağlır.

O əlavə edir ki 45-inci səhifənin 1,2 və 3-ncü beytlərindən “xanımların rəqsi” kələmələri ortadan götürülsün. Bundan əlavə; 62, 81 və 82-inci səhifələrdədə “xəlvəte getmək”, “qucaq” və“əl tutmax” kələmələri “qaldırılsın” deyiblər.

Deyirlər: Riza Şahın sansur idarələri savadsız bir adamlarla idərə olurdu. Hafizin divani ki İranın Fars dilində ən adlım qəzəl şayir və divanıdı, çap üçün o idariyə gedir. Sansurçu onu oxur və hər yerdə “Riza” kələməsilə raslaşır, onu silib və məsəla “Qurbanəli”lə deyişdormək istir.

Nəbati xanım əlavə edir ki bucör işkallarla adamda kultürdə işləməyə marax qalmır.

*** *** *********** *** *** ***

بیست و دو نماینده آذربایجان رای ندادن به لایحه 2 فوریتی نجات دریاچه اورمیه را انکار کردند

22 Azərbaycanli millət vəkili: Yalandı, Biz 2 foriyyətli layihiyə səs vermişik

نامه 22 نماینده آذربایجان به هیئت رئیسه مجلس در مورد نجات دریاچه اورمیه

بیست دو نماینده آذری زبان مجلس با ارسال نامه‌ای خطاب به هیات رییسه مجلس، خواستار پیگیری و حل فوری مشکل دریاچه ارومیه شدند آن ها آورده اند: متأسفانه در برخی از سایت‌های خبری و سایت خبری مجلس، طرح دو فوریتی برای نجات دریاچه ارومیه، نام تعدادی از نمایندگان آذربایجان را منتشر کرده‌اند که به آن طرح رأی مخالف داد‌ه‌اند

آن هاضمن تکذیبآن، گفته اند: ما علاوه بر دادن رأی مثبت به دو‌ فوریت طرح، به شدت پیگیر حل مشکل دریاچه ارومیه هستیم و از هیات‌رئیسه محترم ، درخواست پیگیری و حل مشکل دریاچه را به طور کارشناسانه و فوری داریم در ضمن دولت باید در قبال تبعات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی حاصل از روند خشک شدن دریاچه پاسخگو باشد

22 Azərbaycanli millət vəkili: Yalandı, Biz 2 foriyyətli layihiyə səs vermişik İranın rəsmi xəbər ajanslarının yazdıqlarına əsasən İran Azərbaycan vilayətlərinin 22 millət vəkili, İranın məclisinin liderlərinə bir məktub yazıb və parlımanın sitəsi və xəbər ajansıların yazdığı xəbəri “yalan” dedilər.

İranın Sipahi Pasdaranının geçmiş fərmandehi (kumandanı): Möhsün Rizayiyə bağ

lı olan “Tabnak” sitəsi “Azəri dilli numayəndələr: Urmu Gülünün fəryadına çatın” başlıq xəbərdə yazdı; məclisin 22 Azəri dilli millət vəkili bir məktub yazıb və məclisin heyət rəyisinə verib və Urmu Gülünün prableminin fori həllin tələb ediblər.

Numayəndələr ki özlərin “Azərbaycan” və “Ərdəbil” numayəndələri tanıtdırıblar, ondan narahatdılar ki bəzi xəbər sitələri, o cümlədən; məclisin özünün xəbər sitəsi oların adların Urmu Gülünun qurumasilə mübarizənin 2 foriyyətli hayəhəsini imzalamiyənlərin və muxaliflərin listəsində gətiriblər. Bu numayəndələrin şəhərləri və adları:

اسامی امضا کننده های این نامه به شرح زیر است

Sərdəştidən: Məhəmmədəli Pərtovi

محمدعلی پرتوی: سردشت

Məlikandan: Səlman Xudadadi

سلمان خدادادی: ملکان

Binabdan: Ziyaullah Ezazi

ضیاء الله اعزازی: بناب

Meşkin Şəhərdən: Yunus Əsədi

یونس اسدی : مشکین‌شهر

Makıdan: Süleyman Cəfərzadə

سلیمان جعفرزاده : ماکو

Mərənd və Culfadan: Sirus Sazdar

سیروس سازدار: مرند و جلفا

Urmudan: Səlman Zakir

سید‌سلمان ذاکر : ارومیه

Təbrizdən: Şəkur Əkbərnəjad,

شکور اکبرنژاد : تبریز

Əhər və Herisdən: Qulamhüsen Məsudi Reyhan

غلامحسین مسعودی ریحان : اهر و هریس

Urmudan: Nadir Qazipur

نادر قاضی‌پور : ارومیه

Xoydan: Muəyyid Hüseyni Sədr

مؤید حسینی‌صدر: خوی

Miyanadan: Məhəmmədriza Hcıəsğəri

سیدمحمدرضا حاجی اصغری : میانه

Bukandan: Məhəmmədqəsim Usmani

محمد‌قسیم عثمانی : بوکان

Sərabdan: Məcid Nəsirpur

مجید نصیرپور : سراب

Kəleybərdən: Ərsalan Fəthipur

ارسلان فتحی‌پور : کلیبر

Nəqədeh və Üşnəviyyədən: Əli Zəncani Həsənluyi

زنجانی حسنلوئی : نقده و اشنویه

Şəbistərdən: Əli Mütəhhəri

علی مطهری : شبستر

Bostanabaddan: Əhəd Xeyri

احد خیری : بستان آباد

Ərdəbildən: Cavad Səbur

جواد صبور : اردبیل

Mahabaddan: Calal Mahmıdzadə

جلال محمودزاده : مهاباد

Xalxaldan: Bəşir Xaliqi

بشیر خالقی : خلخال

در ضمن، آقایی - جهانگیرزاده - عیسی زاده - محبی نیا نمایندگانی که به این طرح رای نداده بودند، از امضای این پشیمان نامه خودداری کردند

*** *** *** *** ****

آخرین عکس های خبرگزاری مهر از دریاچه ارومیه

Urumiyyə Gölü, bodca savaşı və pulun verilməməsi

Urumiyyə Gölü qurumaqdaykən Şərqi Azərbaycan iyalətinin müxtəlif məqamları quru sözlə xalqın başın qatmaq isteyir və dərdə dəymiyən pulları yekə göstərirlər.

Təbriz əhalısınin İran parlımanında olan numayəndəsi: Məhəmmədhüsen Fərhəngi, Təbrizdə olan midya numayəndələri və muxbirlərə 400 milyard Riyal (40 milyard Tümən ya 35 milyon Dollar) bodcanın Urumiyyə Gölünün qurumasilə mubarizəyə ixtisas verilməsindən xəbər vermişdi amma Şərqi Azərbaycan iyalətinin ustandarı (hakimi): Əhməd Əlirza Beygi, Fərhənginin sözün yalan bildi və əlavə etdi ki bu ilin bodcasında 21 Milyard Tümən Urumiyyə Gölünə verilib (Hər 10 Riyal 1 Tümən və hər 1150 Tümən 1 Dollardi).

Xəbər, Təbrizdə yayılan qazetlərdə, o cümlədən Nəsimi Qaradağ-da çap olub. Nəsimi qaradağ həftəliyi Təbriz şəhərinin parlımandakı numayəndəsinin sözlərinə işarə edir ki demişdi: "Araz çayından Urumiyyə Gölünə su gətirmək üçün 10.000 milyard Riyal (1000 milyard Tümən ya 870 milyon Dollar) pul lazimdi.

Şərqi Azərbaycan hakimi, az bodcanıın böyotməyinin səbəbin İran parlımanının seçgilərinin yaxınlanması bildirdi və dedi seçgilərə yaxın olduğundan dolayı, numayəndələr Urumiyyə Gölündən özləri üçün təbliğat edib və sui istifadə aparacaqlar.

Məhəmmədhüsen Fərhəngi verdiyi məlumata dayanarax, Araz çayından Urumiyyəyə gölünə su gətirmək purojəsinin icrası üçün ən azı 1 milyard Dollar lazimdi ki onun dediyinə əsasən bu ilki bodcada 35 milyon Dolar yazılıb. 35 milyon Dollar, 1 milyard Dolların, yüzdə birinin 0.35 fayızı və bir fayızın 3 dən birindən bir az artıqdı. Şərqi Azərbaycan hakimi verdiyi məlumata əsasəndə 1 miylardın 100 birinin 0.21 dən də azdır.

Bu o haldadı ki İran Azərbaycanının əhalisi Urumiyyə Gölünün qurumasına etirazda, etiraz numayişləri geçiri və bir tedadi zindanlarda həbsidə qalırlar. Bu etirazlar səbəb olub ta Urumiyyə Gölünün mevzusu, İran Azərbaycanının midyasının gündəmdəki mezusu olsun. Devlət məqamları və müxtəlif idarələr əl ayağa düşüb və seminarlar tərtib verirlər və Urumiyyə Gölün mubahisiyə qoyurlar amma bu bodcalar göstərir ki Urmu Gölü İran rəsmilər üçün elədə ciddi bir mevzu deyil və mubahisələr və müsahibələrdən sadəcə xalqın narahatlığın yatırmaq istəyirlər.

Bu o haldadı ki İranın tamam rəsmiləri ki Urumiyyə Gölü mevzusunda çıxış ediblər, onun gələn 4-5 ildə tamamən qurumasına barmaq qoyub və nəcatı üçün çalışmanın lazımlığından söz aparıblar.

*** *** **** ***