مهندسی جهل 040 : تورکی زبان ترجمه قرآن، تاریخ نویسی و علم دینی هم بوده است
مهندسی جهل 040 : تورکی زبان ترجمه قرآن، تاریخ نویسی و علم دینی هم بوده است
در برنامه چهلم از "مهندسی جهل"، با روشنایی سه کتاب تورکی آشنا شدیم.
کتاب اول، شامل آیات قرآن به عربی در متن و ترجمه تورکی آن در حاشیه بود. در ترجمه قرآن به زبان تورکی ادبی و تخصصی، مترجم که عمیقا به زبان تورکی مسلط است، از تله تاریخی زبان عربی و قدسیت آن در نزد مسلمانان و تلاش برای حفظ هر چه بیشتر کلمات قرآن بیرون جهیده و بیش از نود و پنج درصد کلمات و مفاهیم قرآنی را به تورکی سلیس و روان برگردانده است.
خط کتابت متن قرآن، بسیار روشنتر و خواناتر از حاشیه تورکی است اما نوشته های تورکی هم به سادگی قابل خواندن است. بی سوادهای تورکی چون ما که در تورکی خوانی، تورکی دانی، تورکی نویسی و تورکی فهمی دست پایینی داریم، به راحتی و البته با اندکی تلاش می توانیم از عهده خواندن آن برآییم.
باید بدانیم که کلمات هر زبانی، نوع تفکر، تاریخ، احساسات، آداب و رسوم، ادیان، راه حل ها و پیچیدگی های ذهنی و زبانی آن ملت و آن زبان را با خود حمل کرده، نه تنها از نسلی به نسل دیگر که حتی در صورت گذر از مرزهای زبانی دیگر زبان هاف به درون آن ها هم رسوخ کرده و برای آن نوع تفکر جا باز می کنند.
لذا می توانیم بفهمیم که مترجم قرآن به تورکی، با استفاده حداکثری از کلمات تورکی در بیان مفاهیم قرآنی آن، فکر تورکی و دیدگاه و تفسیر تورکی را در فهم و ادراک قرآن به کار برده است.
چرا که هر کلمه ای، باری معنایی و احساسی خاص اما گستره ای را در درون خود دارد که وقتی کسی متنی را با هر زبان دیگری یا با کلماتی از زبان دیگری بخواند، آن کلمات در مغز خواننده و شنونده مانند دانه های گیاهانی ریشه دوانده و شکوفا می شوند و عطر خود و رنگ خود را به آن مغز و جامعه می افشانند. لذا با خواندن و تکرار هر کلمه خارجی رسوخ یافته به زبانی، جهان بینی و فلسفه آن زبان و آن ملت، وارد مغز مخاطبان یا ملت مخاطب می شود.
مفاهیم کلمات خارجی در جامعه میزبان، در مغز آن افراد و آن جامعه، تاثیر آرام و تدریجی را به جا می گذارند. آن کلمات، اگر روزانه و به تعداد بیشتری وارد شده و در متون و رسانه ها به تعداد بیشتری تکرار بشوند، به تدریج، در مغز، احساسات و بینش مخاطبان تکثیر یافته و به تغییر آرام و تدریجی بینش، جهان بینی و نوع نتیجه گیری مخاطبان می پردازد. بدون آن که آن مخاطبان، عمیقا متوجه تغییرات درونی خود شده باشند، آن کلمات، جهان بینی، فلسفه و احساسات آن مخاطبان را تغییر داده و متحول می کنند.
مترجم در این ترجمه از قرآن، با استفاده از کلمات و مفاهیم تورکی به جای کلمات عربی، بر تورکیت خواننده تاکید عمیق و گسترده ای گذاشته است.
ظاهرا، قرآن را شخصی با نام "اسماعیل ابن حاجی" ترجمه کرده است که به نام "قرآن اسماعیل ابن حاجی" هم شناخته می شود. این قرآن تورکی در سال 1260 هجری قمری و در 616 صفحه نگارش یافته است.
باید بدانیم که در یکصد و هشتاد و شش سال قبل و در زمانی که این ترجمه از قرآن نوشته شده است، از آن چه که غربی ها و عوامل شستشوی مغزی شده آن ها ادعا کرده و نامگذاری کرده اند، خبری از "پان تورکیسم" یا تورک های جوان" نبوده است.
لاکن، دشمنانی که در جنگ جهانی اول، بر تورک ها پیروز شده اند، طبق مرسوم تاریخ، ذهن و تاریخ تورک ها را بر طبق امیال خود و از نو نوشتند. آن ها استراتژی ها و سیاست هایی را در پیش گرفتند که تورکان از تاریخ و حافظه تاریخی خودشان، حتی از تمدن، مدنیت و دستاوردهای تمدنی-تاریخی خودشان، در همه زمینه ها خلع ید بکنند.
دشمنان تورک ها، با مهندسی جهل در جوامع تحت اشغال و تحت سلطه اشغالگران، ذهن تورکان شکست خورده را بر اساس نیازها و منافع خود بازسازی کردند.
در نتیجه جنان مهندسی جهل بود که تورک ها به این باور رسیدند که پدران و رهبران قبلی آنان، نالایق بوده و هیچ خدمتی به تورک هاف تمدن و مدنیت و بخصوص به تمدن مکتوب تورک ها نکرده اند.
از طرف دیگر، اشغالگران، بخش مهمی از دستاوردهای پدران تورک ها را در همه زمینه ها یا از بین بردند و یا در زندان های دور از دسترس تورکان محبوس کردند تا جامعه تورکان در جهل و تاریکی عمیقی فرو بروند.
موضوع کتاب دومی که با نور تورکیت آن آشنا شدیم، در باره "اسکندر نامه" یا “ذوالقرنین” است. این کتاب هم به تورکی بسیار خالص تری نسبت به کتاب هایی که در گذشته با نور تورکیت آن ها کمی روشن شده بودیم، نوشته شده است.
متاسفانه صفحات زیادی از اول کتاب از بین رفته است. لذا اگر هم اطلاعاتی درباره نویسنده یا مترجم و تاریخ کتاب آن بوده است، از بین رفته است. با این حال، صفحات باقی مانده از کتاب، شش صد صفحه هستند.
از همان اولین صفحه ای که باز می کنیم با تورکی استاندارد، ادبی، تخصصی و حرفه ای روبرو می شویم. نویسنده کتاب را با صداگذاری حروف و کلمات، رنگ زمان، مکان، و لهجه جغرافیایی معینی را به آن زده و بر غنا و تنوع رنگی رنگی تورکی افزوده است.
گر چه متن اغلب صفحات کتاب نثر است ولی نویسنده در هر فرصتی از اشعار تورکی برای قابل فهم کردن، شیرین کردن و نشان دادن توانایی خود و غنی بودن زبان تورکی استفاده کرده است.
به نظر می رسد که آموزش این کتاب ها در مدارس و دانشگاه هاف می تواند دیوارهای زندان های متنوع مهندسی جهل را را منفجر بکند و اعتماد به نفس شکست خورده تورکان را بازسازی بکنند. در عین حالی که بر قدرتمندی و نقش آفرینی بی همانند زبان تورکی در زمینه های مختلف علمی، تاریخی، دینی، قرآنی و … تاکید خواهد ورزید.
کتاب سوم در باره "علم" و اقسام علم، در حدود هشتصد سال قبل و از دیدگاه یک نویسنده تورک نوشته شده است. لذا نویسنده تورک، نام کتاب را هم “ایمان علمی” نهاده است تا بر جنبه علمی بودن “ایمان” در کنار “علم های دیگر”، در آن مقطع تاریخی انگشت تاکید بگذارد. نویسندهف احتمالا این کتاب 114 صفحه ای را در سال ششثئ پنجاه و چهار هجری قمری نوشته است. اندیشمندان آن دوره، به نوع خاصی از تقسیم بندی و طبقه بندی علوم دست یافته بوده اند. در نتیجه، نویسنده، “علم” را به علم ایمان اجمالی و ایمان تفصیلی،علم اخلاق و رفتار پسندیده و ناپسند (ایو خوی لر و کوتو خویلر) و علم اعمال ظاهری جاری در زندگی روزانه مردمان عادی ( تقسیم می کند.
آنگاه، نویسنده به جزئیات مباحث خود فرو می غلتد و با تعریف کلمات و مفاهیم مورد نظر خود، موضوع ها را شکافته، به پیش می رود.
امروزه ممکن است که ایمان و اخلاق مورد نظر نویسنده جزو علوم به حساب نیاید. اما ما درباره نویسنده ای در حدود هشتصد سال قبل، با معیارهای علم و فلسفه در آن روزگاران بحث می کنیم.
با معیارهای امروزه، کتاب رنگ و بوی دین اسلامی دارد. در نوشتار این کتاب هم از تورکی استاندارد و با صدای حروف و کلمات روبرو هستیم و این در خواند سلیس و روان کتاب تورکی یاری می کند.
زبان هر سه کتاب، تروکی است. هر سه کتاب به زبانی ساده نوشته شده اند. طبیعتا در هر سه کتاب تخصصی، با اصطلاحات علمی، فنی، تخصصی، تاریخی، دینی، افراد و جغرافیایی زیادی روبرو می شویم که ممکن است باعث بشوند تا در خواندن و در درک مطالب آن ها با دشواری هایی مواجه بشویم اما زیبایی کار و تلاش، در غلبه بر این چنین موانع، در جهت توسعه توانایی های فکری و درونی خود ما و رهایی از زندان مهندسی جهل است و این همه بدون زحمت و تلاش غیر ممکن است. برای آزادی از زندان، باید هزینه داد. عمری را صرف کرد. راه هایی را برای فرار کاوید و با چنگ و دندان به جنگ زندان و زندانبان و قواعد و منهیات آن ها رفت.
انصافعلی هدایت
22 اپریل 2025
No comments:
Post a Comment