Saturday, November 15, 2025

جهالت موهندیسلیگینه غلبه 214

 جهالت موهندیسلیگینه غلبه 214

I. VİDEONUN ÜMÜMİ 15 BƏNDLİK QEYDİ

  1. Sıra nömrəsi: 214 (Cəhalət Mühəndisliyinə Qələbə 214)

  2. Videonun tam başlığı: جهالت موهندیسلیگینه غلبه 214

  3. YouTube URL-si: [https://youtube.com/live/zS8KBv2GN8k?feature=share](https://youtube.com/live/zS8KBv2GN8k?feature=share)

  4. Video ID: zS8KBv2GN8k

  5. Yayım/yüklənmə tarixi: 2025-11-15

  6. Video müddəti: PT2H47M12S (2 saat 47 dəqiqə 12 saniyə)

  7. Videoda göstərilən əsas kitab/əlyazma/məcmuə adı: "Məhmudiyyə Risaləsi / Muş u Gürbə (İsmayıl) & Zəfərnamə (Qara Çələbizadə)" (رسالۀ محمودیۀ موش و گربۀ اسماعیل / ظفرنامۀ قراچلبی‌زاده — İsmayılın Muş u Gürbə / Məhmudiyyə risaləsi, osmanlı divan ədəbiyyatı nümunələri, Qara Çələbizadənin Zəfərnamə əsəri və sağlam qida, un ağartma kimyasalları haqqında müzakirələr) [04:28, 04:36, 02:23].

  8. Müəllif/müəlliflər: İsmayıl (Muş u Gürbə / Məhmudiyyə müəllifi) / Qara Çələbizadə Əbdüləziz Efendi (Zəfərnamə müəllifi) [04:28, 02:23].

  9. Dil/dillər: Klassik osmanlı türk dili, fars dili [06:57, 07:06].

  10. Görünən və ya deyilən tarix/əsr: Hicri 1302 (Məclis Kitabxanası və ya nüsxə qeydlərinə istinadən) [08:14].

  11. Kitabxana/arxiv: Məclis-i Şura-yı Milli Kitabxanası [06:44].

  12. Shelfmark/kataloq nömrəsi: 18230 / 209395 [07:12].

  13. Ümumi mövzu: Cəhalət Mühəndisliyinə Qələbənin 214-cü bölümü; Sultan Cəm dövrü və Qara Çələbizadənin Zəfərnamə əsərinin xatırladılması, Məclis Kitabxanasında qorunan Muş u Gürbə (Pişik və Siçan) / Məhmudiyyə risaləsinin təhlili, yalançı möhür/tarix tənqidləri, həmçinin sağlam qida, un ağartıcı kimyəvi maddələr (xlor qazı, benzoyl peroksid) və sağlam həyat tərzi müzakirələri [02:23, 04:28, 08:14, 02:40:35].

  14. Videonun əlyazma araşdırması olub-olmaması: Bəli, videoda Məclis Kitabxanasında qorunan (18230 nömrəli), qızıl gül bəzəkli bismillah başlığına malik Muş u Gürbə / Məhmudiyyə risaləsinin səhifələri, möhürləri və mətn xüsusiyyətləri araşdırılmışdır [06:44, 07:12, 09:46].

  15. XIV–XVI əsr türk əlyazmalarının tarixləndirilməsi layihəsi üçün ilkin yararlılıq: YÜKSƏK. Videoda osmanlı divan ədəbiyyatının klassik nümunəsi olan və erkən dövr ənənəsini daşıyan Muş u Gürbə / Məhmudiyyə risaləsi təqdim olunur.

II. VİDEODA NEÇƏ FİZİKİ ƏLYAZMA VAR?

  • Fiziki əlyazma/codex sayı: 1 (Məclis Kitabxanasında qorunan, daxilində Muş u Gürbə və Məhmudiyyə risaləsini birləşdirən nüsxə) [06:44].

  • ƏLYAZMA A:

    • kitabxana: Məclis-i Şura-yı Milli Kitabxanası [06:44]

    • shelfmark: 18230 / 209395 [07:12]

    • səhifə/vərəq sayı: Təqribən 50 vərəq / 100 səhifə [07:17]

    • ölçü: Boyu 20 sm, eni 33 sm (iki səhifə açıldıqda) [07:38, 07:52]

    • xətt: Klassik osmanlı əlyazma xətti [07:06]

    • kağız: Zamanla yıpranmış, şirazəsindən sökülmüş ənənəvi kağız [06:12, 09:43]

    • cədvəl/çərçivə: Bismillah başlığının iki tərəfində qızıl gül bəzəkləri (bərçəsm) olan zəngin tərtibat [09:46]

    • mürəkkəb: Qara mətn mürəkkəbi [07:06]

    • təzhib: Qızıl gül illüstrasiyaları [09:46]

    • katib: MƏLUM DEYİL

    • köçürülmə tarixi: MƏLUM DEYİL (Müəssisə möhüründə 1302 qeydi var, lakin tənqid olunur) [08:14]

    • köçürülmə yeri: MƏLUM DEYİL

    • provenance/vəqf/mülkiyyət qeydləri: Məclis Kitabxanası möhürləri [07:12]

    • timestamp: [04:28] - [09:46]

III. MƏCMUƏ / ÇOXMƏTNLİ ƏLYAZMA ANALİZİ

  • ƏLYAZMA A — MƏCMUƏ (Allegorik və Əxlaqi Əsər)

    • Mətn vahidi / Risalə A1

      • Əsərin başlığı: Muş u Gürbə (Pişik və Siçan) / Məhmudiyyə Risaləsi (İsmayıl) [04:28, 04:36]

      • Başlıq əlyazmada açıq yazılıb, yoxsa videodakı danışanın identifikasiyasıdır?: Əlyazmanın başlığında açıq şəkildə yazılmışdır [06:57].

      • Müəllif: İsmayıl [04:36]

      • Dil: Klassik osmanlı türk dili, fars dili [06:57]

      • Nəsr / nəzm / qarışıq: Qarışıq (nəsr və nəzm - hekayə və şeir forması) [07:06]

      • Mövzu: Allegorik hekayələr (pişik və siçan münasibətləri üzərindən ictimai, əxlaqi və siyasi tənqidlər) [04:28]

      • Başladığı folio/səhifə: Giriş səhifələri [06:57]

      • Bitdiyi folio/səhifə: Məcmuənin sonu [09:46]

      • Başlanğıc sözləri (incipit), oxunursa: MƏLUM DEYİL

      • Son sözləri (explicit), oxunursa: MƏLUM DEYİL

      • Tarix: MƏLUM DEYİL

      • Tarixin funksiyası: MÜƏYYƏN DEYİL

      • Katib: MƏLUM DEYİL

      • Tərcüməçi/şərhçi: MƏLUM DEYİL

      • Təxəllüs: İsmayıl [04:36]

      • Mətnin əvvəlki və sonrakı risalə ilə eyni əllə yazılıb-yazılmadığı barədə videoda məlumat varmı?: Məlumat yoxdur.

      • Əhəmiyyətli dil xüsusiyyətləri: Divan ədəbiyyatının allegorik leksikası.

      • Timestamp-lar: [04:28] - [09:46]

      • Əminlik səviyyəsi: YÜKSƏK

IV. TARİXLƏRİN AYRILMASI

  • Videoda əsərin dəqiq köçürülmə tarixi qeyd olunmamışdır; Məclis Kitabxanasının möhüründə keçən 1302 tarixi isə kitabxananın təsis və ya qeydiyyat xüsusiyyətləri baxımından danışan tərəfindən tənqidi şəkildə sorğulanır [08:14].

V. ŞƏXSLƏR VƏ ROLLAR

AdRolHansı mətn vahidindəSübut növüTimestamp
İsmayılMÜƏLLİF (Muş u Gürbə / Məhmudiyyə)A1Əlyazmanın başlığında qeyd olunur[04:36]
Qara Çələbizadə Əbdüləziz EfendiMÜƏLLİF (Zəfərnamə)XatırlatmaÖtən dərslərdən xatırladılır[02:23]
Sultan CəmHÖKMDAR / DÖVR İSTİNADIXatırlatmaTarixi dövr olaraq qeyd olunur[02:38]

VI. TÜRKDİLLİ MƏTN VAHİDLƏRİNİN XÜSUSİ SİYAHISI

  1. Mətn vahidi: Muş u Gürbə / Məhmudiyyə Risaləsi

    • türkcənin videoda necə xarakterizə edildiyi: Divan ədəbiyyatının təmsil, allegoriya və tənqidi üslubunu əks etdirən osmanlı-türk ədəbi dili.

    • nəsr/nəzm: Qarışıq (nəsr və nəzm).

    • hərəkəli/hərəkəsiz: Hərəkəsiz klassik əlyazma xətti.

    • ərəb/fars əsas mətn + türkcə şərh olub-olmaması: Farsça başlıqlar və osmanlı türkçəsi mətn.

    • təxminən nə qədər continuous Turkish text olduğu: Mətnin əsas hissəsi türkdillidir.

    • XIV–XVI əsr layihəsi üçün potensialı: Yüksək.

    • timestamp: [04:28]

VII. XIV–XVI ƏSR TARİXLƏNDİRMƏ LAYİHƏSİ ÜÇÜN SEÇİM

  • Fiziki Əlyazma A: CORE CANDIDATE (Məclis Kitabxanasında qorunan, osmanlı divan ədəbiyyatının klassik təmsil ənənəsini daşıyan Muş u Gürbə / Məhmudiyyə risaləsi olması baxımından layihə üçün əsas namizəddir).

VIII. VİDEODA DANIŞILANLARIN ELMİ XÜLASƏSİ

  1. Danışan 214-cü bölümü başladaraq türk dünyasının yazı və mədəniyyət irsi ilə tanış olmaqdan duyduğu sevinci ifadə edir, ötən günlərdə oxunan Qara Çələbizadənin Zəfərnamə əsərini və Sultan Cəm dövrünü xatırladır [00:10, 02:23].

  2. Bu buraxılışda Məclis Kitabxanasında qorunan, 18230 nömrəli Muş u Gürbə (Pişik və Siçan) və Məhmudiyyə adlanan İsmayılın əsərini masaya yatırır [04:28, 06:44, 07:12].

  3. Nüsxənin boyunun 20 sm, eninin 33 sm olduğunu, zamanla şirazəsindən söküldüyünü və fiziki olaraq yıprandığını qeyd edir [07:38, 07:52].

  4. Kitabxana möhürlərindəki tarixləri (1302) təhlil edərək rəsmi qurumların təsis tarixləri ilə bağlı bəzi uyğunsuzluqları və yalançı möhür iddialarını tənqidi şəkildə müzakirə edir [08:14].

  5. Əlyazmanın başlığında bismillahın iki tərəfində yerləşən qızıl gül bəzəklərini (bərçəsm) və osmanlı nəqqaşlıq üslubunu göstərir [09:46].

  6. Əsərin allegorik məzmunundan bəhs edərək pişik və siçan münasibətləri üzərindən cəmiyyətin, idarəçiliyin və əxlaqın tənqid olunduğunu bildirir [04:28].

  7. Proqramın ikinci yarısında mövzunu dəyişərək müasir qida təhlükəsizliyinə, xüsusilə un ağartmaq üçün istifadə olunan kimyəvi maddələrə (xlor qazı, benzoyl peroksid və s.) keçir [02:40:35].

  8. Saf buğda ununun üyüdülməsi, kəpəyin (səbus) faydaları və sənaye üsulu ilə ağardılmış unların sağlamlığa zərərləri barədə geniş məlumat verir [02:40:35].

  9. Süni şəkildə ağardılmış unların və kimyəvi qidələrin insan sağlamlığını məhv etdiyini, əcdadların təbii üsullarla qidalandığını vurğulayır [02:44:38].

  10. Türk irsini öyrənməklə yanaşı, həyat tərzində də sağlam prinsiplərə qayıtmağın vacibliyini qeyd edərək buraxılışı tamamlayır [02:46:22].

IX. WEBLOG ÜÇÜN 900–1000 SÖZLÜK MƏQALƏ

BAŞLIQ: Pişik və Siçanın Allegorik Dili: İsmayılın Muş u Gürbə / Məhmudiyyə Risaləsi və Sağlam Qida Müzakirələri

GİRİŞ: Cəhalət mühəndisliyinə qarşı aparılan intellektual mübarizə səfərinin 214-cü bölümü türk ədəbiyyatının tənqidi və allegorik janrının şah əsərlərindən biri olan Muş u Gürbə (Pişik və Siçan) risaləsinə və müasir həyatın sağlamlıq problemlərinə həsr olunmuşdur [00:10, 04:28]. Ötən buraxılışlarda tədqiq edilən Sultan Cəm dövrü salnamələrindən sonra, bu gün Məclis Kitabxanasının fondunda qorunan nadir bir məcmuə tədqiq edilir [02:23, 06:44].

ƏLYAZMA: Təqdim edilən əsər Məclis-i Şura-yı Milli Kitabxanasında mühafizə edilən, 18230 nömrəli qeydiyyat nüsxəsidir [06:44, 07:12]. Boyu 20 sm, eni 33 sm olan bu məcmuənin səhifələrində zamanla şirazənin söküldüyü və fiziki yıpranmaların olduğu müşahidə olunur [07:38, 07:52]. Buna baxmayaraq, mətnin başlığında yer alan bismillahın iki tərəfindəki qızıl gül bəzəkləri (bərçəsm) və osmanlı katibliyinin təmiz xətti nüsxənin estetik dəyərini qoruyub saxlamışdır [09:46]. Nüsxə üzərindəki kitabxana möhürləri və qeydlər tarixi tədqiqatlar üçün ayrı bir müzakirə sahəsi açır [08:14].

MƏZMUN: Məcmuənin əsas hissəsini İsmayıl qələmindən çıxan Muş u Gürbə (Pişik və Siçan) və ya Məhmudiyyə adlanan allegorik risalə təşkil edir [04:28, 04:36]. Divan ədəbiyyatında geniş yayılmış bu janr, heyvanlar aleqoriyası vasitəsilə dövrün sosial münasibətlərini, idarəçilik səhvlərini, rüşvətxorluğu və əxlaqi zəiflikləri tənqid edən usta işi əsərdir. Pişik və siçanın dialoqları üzərindən qurulan bu hekayə, oxucuya dərindən düşündürücü fəlsəfi mesajlar ötürür [04:28].

DİL VƏ MƏTN XÜSUSİYYƏTLƏRİ: Əsərin dili osmanlı türk divan ədəbiyyatının zəngin və incə üslubunu əks etdirir [06:57]. Farsça başlıqlar və girişlərlə zənginləşdirilmiş osmanlı türkçəsi mətn, dövrün ədəbi zövqünün və təmsilçilik qabiliyyətinin nə qədər yüksək olduğunu nümayiş etdirir [07:06].

VİDEODA DİQQƏTÇƏKƏN MÜZAKİRƏLƏR: Buraxılışın ikinci yarısında danışan mövzunu tamamilə dəyişərək müasir dövrün ən böyük sağlamlıq təhlükələrindən biri olan qida sənayesinə, xüsusilə un ağartıcı kimyəvi maddələrə (xlor qazı, benzoyl peroksid) diqqət çəkir [02:40:35]. Saf buğda ununun ev şəraitində üyüdülməsinin və kəpəkli (səbus) unun insan sağlamlığı üçün əvəzsiz nemət olduğunu vurğulayaraq sənaye üsulu ilə istehsal olunan kimyəvi qidaları sərt şəkildə tənqid edir [02:44:38].

NƏTİCƏ: İsmayılın Muş u Gürbə risaləsi türk ədəbiyyatının tənqidi təmsil ənənəsinin ölməz abidəsidir [04:28, 04:36]. Bu əlyazmanın öyrənilməsi həm divan ədəbiyyatının estetik dünyasını dərk etmək, həm də milli yaddaşı bərpa etmək üçün böyük əhəmiyyət daşıyır.

X. SONDA QISA MAŞIN-OXUNAQLI XÜLASƏ

  • VIDEO: zS8KBv2GN8k

  • PHYSICAL_MANUSCRIPTS: 1

  • TEXT_UNITS: 1

  • TURKISH_TEXT_UNITS: 1

  • COMPOSITE_CODEX: YES

  • EXPLICIT_COPY_DATES: UNKNOWN

  • EXPLICIT_COPYING_PLACES: UNKNOWN

  • HOLDING_INSTITUTIONS: Majlis-i Shura-yi Milli Library

  • SHELFMARKS: 18230 (209395)

  • CORE_CANDIDATES: A1

  • CONTROL_CANDIDATES: NONE

  • DISCOVERY_CANDIDATES: NONE

  • NEEDS_DEDUPLICATION: NO

  • HIGHEST_PRIORITY_FOLLOWUP: NONE

  • TIMESTAMP_QC: PASS

-

No comments:

Post a Comment

Subscribe to: Post Comments (Atom)

بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 501 / درس بیر

بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 501 / درس بیر https://youtube.com/live/ZXMSnfmb04Q بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتا...