جهالت موهندیسلیگینه غلبه 259
https://youtube.com/live/MjJDaW9VuzQI. VİDEONUN ÜMÜMİ 15 BƏNDLİK QEYDİ
Sıra nömrəsi / proqram nömrəsi: 259 [
00:13 Videonun tam başlığı: جهالت موهندیسلیگینه غلبه 259 [Video Title]
YouTube URL-si:
[https://youtube.com/live/MjJDaW9VuzQ?feature=share](https://youtube.com/live/MjJDaW9VuzQ?feature=share)[Video URL]Video ID:
MjJDaW9VuzQ[Video ID]Yayım/yüklənmə tarixi: 2026-01-01 [YouTube Publish Date]
Videonun dəqiq müddəti: PT22M2S (22 dəqiqə 2 saniyə) [Video Length]
Videoda göstərilən əsas kitab, əlyazma, məcmuə və ya mətnlərin adları: "Nəvalü'l-Füzəla" (نوال الفضلاء — Fərhəng-i Şüri / Lisanü'l-Acəm / Farsça-Türkçe lüğət və lüğətnamə əsəri) [
01:32 06:45 Müəllif/müəlliflər: İbrahim Şüri (Fərhəng-i Şüri müəllifi) [
06:45 Dil/dillər: Fars dili və osmanlı türk dili (farsca sözlərin türkcə izahı) [
08:07 Görünən, oxunan və ya danışan tərəfindən deyilən bütün tarixlər və əsrlər: Hicri 1143–1168 (Sultan I. Mahmud dövrü — miladi ~1730-cu illər / tqribən 292 il öncə), həmçinin 1696 (Həsən Şüri), 1792 və 1956 (Harvard Universiteti kitabxanası mühür tarixi) [
06:32 06:45 07:39 20:45 Kitabxana/arxiv: Harvard University Library (Widener Library / Middle Eastern Division) [
06:01 06:32 Shelfmark, kataloq nömrəsi, inventar nömrəsi və ya başqa identifikator: Harvard Library MS / Rəqəmsal kolleksiya [
06:01 Videonun və göstərilən əlyazmanın əsas mövzusu: Cəhalət Mühəndisliyinə Qələbənin 259-cu bölümü; Harvard Universitetinin kitabxana arxivindən əldə edilən, 1844 səhifədən ibarət nəhəng Nəvalü'l-Füzəla / Fərhəng-i Şüri (farsça-türkcə lüğət) nüsxəsinin səhifə-səhifə incələnməsi, daş çapı/matbaa xüsusiyyətləri və Sultan I. Mahmud dövrü xronologiyası [
00:13 01:32 02:16 14:28 Video həqiqətən əlyazma araşdırmasıdırmı?: Qismən (Əlyazma deyil, Osmanlı dövrünün əhatəli daş çapı / matbaa lüğət nüsxəsidir) [
08:54 XIV–XVI əsr türkdilli əlyazmaların tarixləndirilməsi korpusu üçün ilkin yararlılıq: YÜKSƏK (Osmanlı dövrü leksikoqrafiyası və fars-türk lüğətçiliyi korpusu üçün əsaslı müqayisə mənbəyidir) [
08:07
II. VİDEODA NEÇƏ FİZİKİ ƏLYAZMA / NÜSXƏ VAR?
Fiziki codex / əlyazma sayı: 1 (Daş çapı / matbaa Nəvalü'l-Füzəla lüğəti) [
01:32 NÜSXƏ A:
kitabxana: Harvard University Library (Widener Library / Middle Eastern Division) [
06:01 06:32 shelfmark: Harvard University Library nüsxəsi [
06:01 vərəq/səhifə sayı: 1844 səhifə [
02:16 cild və tərtibat: Dəri cild, köhnəlmiş şirazə, daş çapı (litorqafiya) şriftləri, haşiyəli səhifələr və Harvard mühürləri [
03:16 06:01 08:54 müəllif: İbrahim Şüri (Fərhəng-i Şüri) [
06:45 tarix: Hicri 1143–1168 (Sultan I. Mahmud dövrü — miladi ~1730–1750-ci illər) [
06:32 20:45 məzmun: Nəvalü'l-Füzəla / Fərhəng-i Şüri (Fars dili sözlərinin osmanlı türkcəsi ilə izah edildiyi nəhəng lüğət və lüğətnamə) [
01:32 06:45 08:07
III. MƏCMUƏ / ÇOXMƏTNLİ ƏLYAZMANI TEXT UNIT-LƏRƏ AYIR
NÜSXƏ A — NƏVALÜ'L-FÜZƏLA / FƏRHƏNG-İ ŞÜRİ (LİSANÜ'L-ACƏM)
A1
əsərin başlığı: Nəvalü'l-Füzəla / Fərhəng-i Şüri (Lisanü'l-Acəm) [
01:32 06:45 müəllif: İbrahim Şüri [
06:45 dil: Fars dili və osmanlı türk dili [
08:07 nəsr/nəzm/qarışıq: Nəsr (lüğət və lüğəvi izahat nəsri) [
08:07 mövzu: Farsça sözlərin osmanlı türkcəsində qarşılıqları, lüğətnamə və leksikoqrafik izahatlar [
08:07 başladığı folio/səhifə: 1-ci səhifə [
02:16 bitdiyi folio/səhifə: 1844-cü səhifə [
02:16 tarix: Hicri 1143–1168 (Sultan I. Mahmud dövrü) [
20:45 tarixin funksiyası: PUBLICATION / RULER PERIOD [A]
əhəmiyyətli dil xüsusiyyətləri: Klassik osmanlı leksikoqrafiya dili, fars və türk dillərinin sintezi [
08:07 əminlik səviyyəsi: YÜKSƏK
IV. BÜTÜN TARİXLƏRİ AYRICA CƏDVƏLƏ SAL
| Tarix | Miladi qarşılığı | Harada görünür | Hansı text unit | Tarixin funksiyası | Timestamp | Əminlik |
| Hicri 1143–1168 | Miladi ~1730–1754 | Sultan I. Mahmudun səltənət dövrü / kitabda keçən xronologiya | Nüsxə A (A1) | RULER / COMPOSITION PERIOD | [ | YÜKSƏK [A] |
| 1696 | Miladi 1696 | Həsən Şüri / əsərin istinad tarixi | Nüsxə A (A1) | REFERENCE DATE | [ | YÜKSƏK [A] |
| 1792 / 1155 AH | Miladi 1792 | Mətn içi qeydlər və nəşr illəri | Nüsxə A (A1) | COPY / PRINT DATE | [ | YÜKSƏK [A] |
| 1956-12-23 | Miladi 1956 | Harvard University Library qeyd/möhür tarixi | Nüsxə A (A1) | LIBRARY REGISTRATION DATE | [ | YÜKSƏK [A] |
V. ŞƏXSLƏR VƏ ROLLAR
| Ad | Rol | Hansı mətn vahidində | Sübut növü | Timestamp |
| İbrahim Şüri (Həsən Şüri) | AUTHOR / MÜƏLLİF | Nüsxə A (A1) | [A] Əsərin (Fərhəng-i Şüri) müəllifi | [ |
| Sultan I. Mahmud | HISTORICAL RULER | Nüsxə A (A1) | [A] Əsərin həsr olunduğu və ya dövründə yayımlandığı osmanlı sultanı | [ |
VI. HÖKMDAR / SULTAN MƏLUMATINI AYRICA ÇIXAR
RULER_NAME = Sultan I. Mahmud (Sultan Mustafa xan oğlu, Sultan Məhəmməd xan nəvəsi) [
14:28 RULER_RELATION = Dedication target / Ruler during publication period [
14:28 RULER_EVIDENCE_LOCATION = Mətnin girişindəki padşah təqdimat və səltənət qeydləri (Sultan Məhmudxan ibn Sultan Mustafaxan...) [
14:28
VII. TÜRKDİLLİ TEXT UNIT-LƏRİN XÜSUSİ SİYAHISI
Mətn vahidi: Nəvalü'l-Füzəla / Fərhəng-i Şüri (A1)
türkcənin videoda necə xarakterizə edildiyi: Fars dilinin sözlərini osmanlı türk dili ilə izah edən zəngin leksikoqrafik osmanlı türk dili [
08:07 nəsr/nəzm: Nəsr [
08:07 hərəkəli/hərəkəsiz: Daş çapı (litorqafiya) ərəb qrafikalı osmanlıca mətn [
08:54 təxminən nə qədər continuous Turkish text olduğu: Mətn farsca başlıqlar və osmanlıca izahatlarla ikidillidir [
08:07 XIV–XVI layihəsi üçün potensial: YÜKSƏK (Osmanlı leksikoqrafiyası üçün müqayisəli istinad mənbəyidir) [
08:07 Lala İsmail 32 ilə register yaxınlığı: HIGH [A] (Hər ikisi osmanlı elmi-lüğəvi nəsri registrinə aiddir).
timestamp: [
01:32
VIII. XIV–XVI ƏSR TARİXLƏNDİRMƏ KORPUSU ÜÇÜN SEÇİM
Nüsxə A (A1): COMPARATIVE (XVIII əsr osmanlı daş çapı lüğət nüsxəsi olması səbəbilə klassik türk leksikqrafiyası korpusu üçün müqayisə nüsxəsidir) [
01:32
IX. LALA İSMAİL 32 İLƏ XÜSUSİ MÜQAYİSƏ POTENSİALI
LALA_REGISTER_SIMILARITY = HIGH [A]
Səbəb: Lala İsmail 32 və bu lüğət nüsxəsi osmanlı elmi-ədəbi nəsri üslubuna aiddir [
08:07
X. METALINGUISTIC MATERIALI XÜSUSİ İŞARƏLƏ
METALINGUISTIC_VALUE = VERY HIGH [A]
Səbəb: Əsər birbaşa farsça sözlərin türkcə qarşılıqlarını və mənalarını izah edən nəhəng lüğətnamədir [
06:45
XI. DEDUPLICATION / SAME WORK / SAME WITNESS
SAME TITLE / SAME WORK / SAME PHYSICAL WITNESS: Nəvalü'l-Füzəla / Fərhəng-i Şüri nüsxəsi seriyada ilk dəfə ətraflı təqdim olunmuşdur [
01:32 POSSIBLE DUPLICATE: Yoxdur.
XII. EVIDENCE NÖVÜNÜ AYIR
[A] PRINTED BOOK EVIDENCE: Daş çapı nüsxənin 1844 səhifəlik nəhəng həcmi, dəri cildi, Harvard Universiteti kitabxanası mühürləri (23 dekabr 1956) və mətn içi redaksiya xüsusiyyətləri [
02:16 06:01 08:54 [B] CATALOGUE EVIDENCE: Harvard University Library (Widener Library) kataloq qeydləri [
06:01 06:32 [C] SPEAKER EVIDENCE: Danışanın əsərin adını (Nəvalü'l-Füzəla / Fərhəng-i Şüri), müəllifini, Harvard arxivindəki yerini və Sultan I. Mahmud dövrü xronologiyasını hesablayıb şərh etməsi [
01:32 06:45 14:28
XIII. VİDEODA DANIŞILANLARIN ELMİ XÜLASƏSİ
Danışan 259-cu bölümü başladaraq ötən dərslərdə oxunan tibb kitabı və Divânü Lügâti't-Türk müzakirələrini xatırladır; türk xalqının yaratdığı böyük təməddün və yazılı irsin qorunmasının vacibliyini vurğulayır [
00:13 Harvard Universitetinin kitabxana arxivindən əldə edilən, 1844 səhifədən ibarət nəhəng Nəvalü'l-Füzəla / Fərhəng-i Şüri (farsça-türkcə lüğət) nüsxəsini araşdırmağa başlayır [
01:32 02:16 06:01 06:45 Nüsxənin fiziki xüsusiyyətlərini təsvir edir: dəri cildə malik olduğunu, zamanla köhnələn şirazəsini, daş çapı (litorqafiya) şriftləri ilə hazırlandığını və Harvard Universitetinin (Widener Library / Middle Eastern Division) 23 dekabr 1956-cı il tarixli kitabxana mühürlərini daşıdığını qeyd edir [
03:16 06:01 08:54 Əsərin məzmununu araşdırır: Fərhəng-i Şüri (Lisanü'l-Acəm) olaraq tanınan bu əsərin fars dilindəki sözləri osmanlı türk dilində ətraflı şəkildə izah edən fundamental lüğətnamə olduğunu bildirir [
06:45 08:07 Nüsxənin səhifələrini (müxtəlif bölümlərini — 400, 625, 821, 1015, 1200, 1400, 1600, 1800-cü səhifələri) vərəqləyərək şriftlərin sabitliyini və daş çapının təmiz tərtibatını göstərir [
09:15 10:20 10:59 Mətn daxilindəki giriş qeydlərini oxuyaraq əsərin Osmanlı sultanı Sultan I. Mahmud dövrünə (Sultan Məhmudxan ibn Sultan Mustafaxan...) aid olduğunu və ona təqdim edildiyini təsbit edir [
14:28 Süni intellekt köməkliyi ilə Sultan I. Mahmudun səltənət illərini (hicri 1143–1168 / miladi 1730–1754) hesablayır və nüsxənin təqribən 292 il öncəyə aid olduğunu müəyyənləşdirir [
20:45 Qədim osmanlı lüğətlərinin dilçilik və tərcümə tariximizdəki rolunu yüksək qiymətləndirir [
08:07 Türk dilinin zəngin leksikoqrafik irsini öyrənməyin intellektual zövqünü dilə gətirir [
08:07 Türk dili, tarixi və mədəniyyəti ilə yola davam etmək arzusu ilə proqramı yekunlaşdırır [
22:02
XIV. WEBLOG ÜÇÜN 900–1000 SÖZLÜK MƏQALƏ
BAŞLIQ: Harvard Arxivindəki 1844 Səhifəlik "Nəvalü'l-Füzəla" / "Fərhəng-i Şüri" Nüsxəsi
GİRİŞ:
Cəhalət mühəndisliyinə qarşı aparılan intellektual mübarizə səfərinin 259-cu bölümü osmanlı leksikoqrafiyasının şah əsərlərindən birinin təhlilinə həsr olunmuşdur [
HARVARD NÜSXƏSİNİN FİZİKİ XÜSUSİYYƏTLƏRİ VƏ MÜHÜRLƏR:
Harvard Universiteti Kitabxanasının (Widener Library / Middle Eastern Division) kolleksiyalarında mühafizə edilən bu 1844 səhifəlik nəhəng nüsxə dəri cildə malikdir [
MƏZMUN: FƏRHƏNG-İ ŞÜRİ VƏ SULTAN I. MAHMUD DÖVRÜ:
İbrahim Şüri tərəfindən qələmə alınan Fərhəng-i Şüri (Lisanü'l-Acəm) fars dilindəki sözlərin osmanlı türk dilindəki mənalarını və izahatlarını ehtiva edən əhatəli lüğətnamədir [
NƏTİCƏ:
Harvard arxivindən əldə edilən Nəvalü'l-Füzəla nüsxəsi osmanlı leksikoqrafiya tarixinin və dil uyğarlığının möhtəşəm nümunəsidir [
XV. RESEARCH LEADS / GƏLƏCƏK ARAŞDIRMA ÜÇÜN İPUCLARI
Harvard Universitetinin Şərq kolleksiyasındakı osmanlı lüğət nüsxələri: Fərhəng-i Şüri nüsxələrinin dünya kitabxanalarındakı kataloq tədqiqi [
06:01 Osmanlı daş çapı lüğətlərində mətn fərqlilikləri: Litorqrafiya üsulu ilə basılan lüğətlərin mətn xüsusiyyətlərinin təhlili [
08:54
XVI. TIMESTAMP QUALITY CONTROL
Video ümumi müddəti: PT22M2S (22 dəqiqə 2 saniyə)
İstifadə edilən ən yüksək timestamp: 22:02
TIMESTAMP_QC = PASS
XVII. SONDA MAŞIN-OXUNAQLI XÜLASƏ
VIDEO = MjJDaW9VuzQ
VIDEO_DURATION = PT22M2S
PHYSICAL_OBJECTS = 1
PHYSICAL_MANUSCRIPTS = 1 (Printed/Lithograph book)
PRINTED_BOOKS = 1
TEXT_UNITS = 1
TURKISH_TEXT_UNITS = 1
COMPOSITE_CODEX = NO
MAIN_TITLE = Nəvalü'l-Füzəla / Fərhəng-i Şüri (Harvard Arxiv Nüsxəsi)
HOLDING_INSTITUTION = Harvard University Library (Widener Library)
SHELFMARK = Harvard Library MS Collection
EXPLICIT_COPY_DATES = UNKNOWN
COMPOSITION_DATES = Sultan I. Mahmud era (1143–1168 AH / ~1730–1754 AD)
OTHER_DATES = 1696 AD, 1792 AD, 1956-12-23 (Library registration)
EXPLICIT_COPYING_PLACES = Ottoman / Harvard collection context
SCRIBES = UNKNOWN
AUTHORS = Ibrahim Shawri (Farhang-i Shawri)
RULERS = Sultan I. Mahmud
RULER_RELATION = Dedication target / Period context
CORE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1)
EARLY_CONTROLS = NONE
LATE_CONTROLS = NONE
COMPARATIVE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1)
DISCOVERY_CANDIDATES = NONE
METALINGUISTIC_VALUE = VERY HIGH
LALA_REGISTER_SIMILARITY = HIGH
NEEDS_DEDUPLICATION = NO
HIGHEST_PRIORITY_FOLLOWUP = Catalogue verification of Harvard Library's Farhang-i Shawri lithograph copy
TIMESTAMP_QC = PASS
No comments:
Post a Comment