جهالت موهندیسلیگینه غلبه 243
https://youtube.com/live/G7Q-l2DvjGcI. VİDEONUN ÜMÜMİ 15 BƏNDLİK QEYDİ
Sıra nömrəsi / proqram nömrəsi: 264 [
]00:14 Videonun tam başlığı: جهالت موهندیسلیگینه غلبه 264 [Video Title]
YouTube URL-si:
[https://youtube.com/live/G7Q-l2DvjGc?feature=share](https://youtube.com/live/G7Q-l2DvjGc?feature=share)[Video URL]Video ID:
G7Q-l2DvjGc[Video ID]Yayım/yüklənmə tarixi: 2026-01-07 [YouTube Publish Date]
Videonun dəqiq müddəti: PT2H37M (2 saat 37 dəqiqə) [Video Length]
Videoda göstərilən əsas kitab, əlyazma, məcmuə və ya mətnlərin adları: "Adabü'l-Mülük" / Siyasət elmi və dövlət idarəçiliyinə dair qədim türkdilli/islamı siyasi risalələr (və Əbülhəsən əl-Mavverdinin siyasət əsərləri) [
,03:43 ,07:11 ].03:56:17 Müəllif/müəlliflər: Əbülhəsən əl-Mavverdi və digər klassik siyasi salnaməçilər [
].03:43 Görünən, oxunan və ya danışan tərəfindən deyilən bütün tarixlər və əsrlər: 1047 il öncə (~XI əsr / Əbbasilər dövrü və Cengiz / Atabəylər dövrü xronologiyası) [
,03:54 ].03:51:09 Kitabxana/arxiv: Süleymaniye Kütüphanesi / Rəqəmsal əlyazma portalları [
].03:32 Shelfmark, kataloq nömrəsi, inventar nömrəsi və ya başqa identifikator: Süleymaniye Rəqəmsal Kolleksiyası [
].03:32 Videonun və göstərilən əlyazmanın əsas mövzusu: Cəhalət Mühəndisliyinə Qələbənin 264-cü bölümü; 450-dən çox türkdilli və islamı əlyazma arasından seçilən siyasət elmi və dövlət idarəçiliyinə dair Adabü'l-Mülük / Siyasət elmi risaləsinin incələnməsi, Abbasi dövrü tərcümə hərəkatı, mollaların yaratdığı şəriət batlağının tənqidi, Məhəmməd şah, Atabəylər, Cəngiz xan dövrü və Azərbaycan/Şiraz coğrafi tarixinə dair mətnlərin oxunub şərh edilməsi [
,00:21 ,03:43 ,04:37 ,03:50:28 ].03:55:35 Video həqiqətən əlyazma araşdırmasıdırmı?: Bəli, videoda qədim siyasi risalələr və Adabü'l-Mülük / siyasət elmi əlyazma nüsxələri araşdırılmışdır [
,00:21 ].03:56:17 XIV–XVI əsr türkdilli əlyazmaların tarixləndirilməsi korpusu üçün ilkin yararlılıq: YÜKSƏK. Siyasi ədəbiyyat, siyasətnamə və dövlət idarəçiliyi əlyazmaları korpusu üçün əsaslı müqayisə nüsxəsidir [
].00:21
II. VİDEODA NEÇƏ FİZİKİ ƏLYAZMA / NÜSXƏ VAR?
Fiziki codex / əlyazma sayı: 1 (Siyasət elmi / Adabü'l-Mülük və tarixi salnamə nüsxəsi) [
].00:21 NÜSXƏ A:
kitabxana: Süleymaniye Kütüphanesi Rəqəmsal Kolleksiyası [
] [B]03:32 shelfmark: Süleymaniye Rəqəmsal MS [
] [B]03:32 vərəq/səhifə sayı: Çoxcildli siyasi risalə səhifələri [
] [A]00:21 cild və tərtibat: Qədimi əlyazma və rəqəmsal nüsxə tərtibatı, ərəb qrafikalı osmanlıca siyasət mətnləri [
,00:21 ] [A]07:26 müəllif: Əbülhəsən əl-Mavverdi və digər islam-osmanlı siyasət alimləri [
] [A]03:43 tarix: Abbasi / Atabəylər və Cengiz dövrü xronoloji salnamələri [
,03:54 ] [A]03:51:09 məzmun: Adabü'l-Mülük / Siyasət elmi, xəlifə və vəzirlərin vəzifələri, Atabəylər, Məhəmməd şah və Cengiz xan dövrü siyasi tariximiz [
,03:43 ] [A]03:50:28
III. MƏCMUƏ / ÇOXMƏTNLİ ƏLYAZMANI TEXT UNIT-LƏRƏ AYIR
NÜSXƏ A — ADABÜ'L-MÜLÜK / SİYASƏT ELMİ RİSALƏSİ
A1
əsərin başlığı: Adabü'l-Mülük / Siyasət elmi risalələri [
,03:43 ] [A]03:56:17 müəllif: Əbülhəsən əl-Mavverdi və klassik müəlliflər [
] [A]03:43 nəsr/nəzm/qarışıq: Nəsr (siyasi salnamə və fəlsəfi-siyasi traktat nəsri) [
] [A]07:38 mövzu: Siyasət elmi, dövlət idarəsi, xəlifə və vəzir məsuliyyətləri, Atabəylər, Məhəmməd şah, Cengiz xan və Azərbaycan/Şiraz tarixi [
,07:38 ,03:50:28 ] [A]03:54:20 başladığı folio/səhifə: 1-ci səhifə [
] [A]00:21 bitdiyi folio/səhifə: Kolofon bölümləri [
] [A]03:55:35 tarixin funksiyası: HISTORICAL NARRATIVE PERIOD [A]
əhəmiyyətli dil xüsusiyyətləri: Klassik siyasətnamə leksikası, dövlət terminologiyası [
].07:38 əminlik səviyyəsi: YÜKSƏK
IV. BÜTÜN TARİXLƏRİ AYRICA CƏDVƏLƏ SAL
| Tarix | Miladi qarşılığı | Harada görünür | Hansı text unit | Tarixin funksiyası | Timestamp | Əminlik |
| 1047 il öncə | ~XI əsr (Abbasi xilafəti dövrü) | Əbülhəsən əl-Mavverdi dövrü xronologiyası | Nüsxə A (A1) | AUTHOR PERIOD | [ | YÜKSƏK [A] |
V. ŞƏXSLƏR VƏ ROLLAR
| Ad | Rol | Hansı mətn vahidində | Sübut növü | Timestamp |
| Əbülhəsən əl-Mavverdi | AUTHOR / MÜƏLLİF | Nüsxə A (A1) | [A] Abbasi dövrü məşhur siyasət alimi | [ |
| Məhəmməd şah | HISTORICAL RULER | Nüsxə A (A1) | [A] Mətndə bəhs edilən Türkən hatun oğlu / hökmdar | [ |
| Cengiz xan | HISTORICAL RULER | Nüsxə A (A1) | [A] Monqol imperatoru / tarixi sima | [ |
VI. HÖKMDAR / SULTAN MƏLUMATINI AYRICA ÇIXAR
RULER_NAME = Məhəmməd şah (Türkən hatun oğlu) və Cengiz xan [
,03:50:28 ]03:52:43 RULER_RELATION = Atabəylər və monqol dövrü siyasi hakimiyyəti [
]03:51:35 RULER_EVIDENCE_LOCATION = Mətnin Atabəylər və Cengiz xan yürüşlərini izah edən son bölümləri [
,03:51:35 ]03:52:43
VII. TÜRKDİLLİ TEXT UNIT-LƏRİN XÜSUSİ SİYAHISI
Mətn vahidi: Adabü'l-Mülük / Siyasət Elmi Risaləsi (A1)
türkcənin videoda necə xarakterizə edildiyi: Dövlət idarəsi, siyasət və tarixi salnamələrin ifadə edildiyi klassik osmanlı-türk siyasətnamə dili [
].07:38 nəsr/nəzm: Nəsr [
].07:38 hərəkəli/hərəkəsiz: Əlyazma nüsxəsi [
].00:21 təxminən nə qədər continuous Turkish text olduğu: Mətn türkdillidir [
].00:21 XIV–XVI layihəsi üçün potensial: YÜKSƏK. Siyasətnamə və dövlət idarəsi əlyazmaları korpusu üçün əsaslı müqayisə nüsxəsidir [
].00:21 Lala İsmail 32 ilə register yaxınlığı: HIGH [A] (Hər ikisi osmanlı elmi-siyasi nəsri registrinə aiddir).
timestamp: [
]00:21
VIII. XIV–XVI ƏSR TARİXLƏNDİRMƏ KORPUSU ÜÇÜN SEÇİM
Nüsxə A (A1): COMPARATIVE (Siyasət elmi və dövlət idarəçiliyinə dair əlyazma risaləsi olması səbəbilə XIV–XVI əsr türkdilli əlyazmaların tarixləndirilməsi korpusu üçün əsaslı müqayisə nüsxəsidir) [
].00:21
IX. LALA İSMAİL 32 İLƏ XÜSUSİ MÜqayisə POTENSİALI
LALA_REGISTER_SIMILARITY = HIGH [A]
Səbəb: Lala İsmail 32 və bu siyasətnamə nüsxəsi osmanlı elmi-siyasi nəsri üslubuna aiddir [
].07:38
X. METALINGUISTIC MATERIALI XÜSUSİ İŞARƏLƏ
METALINGUISTIC_VALUE = HIGH [A]
Səbəb: Əsər dövlət idarəsi, xəlifəlik, vəzirlik və siyasi terminlər leksikonu baxımından zəngindir [
].07:38
XI. DEDUPLICATION / SAME WORK / SAME WITNESS
SAME TITLE / SAME WORK / SAME PHYSICAL WITNESS: Adabü'l-Mülük / Siyasət elmi risaləsi seriyada ilk dəfə ətraflı şəkildə təqdim olunmuşdur [
].03:43 POSSIBLE DUPLICATE: Yoxdur.
XII. EVIDENCE NÖVÜNÜ AYIR
[A] MANUSCRIPT / DIGITAL EVIDENCE: Süleymaniye rəqəmsal kolleksiyasından əldə edilən siyasi risalə nüsxəsinin mətn səhifələri və salnamə qeydləri [
,00:21 ].03:32 [B] CATALOGUE EVIDENCE: Süleymaniye Kütüphanesi rəqəmsal kataloq qeydləri [
].03:32 [C] SPEAKER EVIDENCE: Danışanın 450-dən çox türkdilli əlyazma içindən siyasət elminə aid kitabları seçməsini, Əbülhəsən əl-Mavverdi və Abbasi dövrü tərcümə hərəkatını, mollaların yaratdığı şəriət batlağını sərt şəkildə tənqid etməsini, həmçinin Məhəmməd şah, Atabəylər və Cengiz xan dövrü tariximizi mətndən oxuyub şərh etməsi [
,00:21 ,04:08 ,05:21 ,03:50:28 ].03:52:43
XIII. VİDEODA DANIŞILANLARIN ELMİ XÜLASƏSİ
Danışan 264-cü bölümü başladaraq 450-dən çox türkdilli və islamı əlyazma arasından seçilən siyasət elminə və dövlət idarəçiliyinə dair risalələri təqdim etdiyini bildirir [
].00:21 Ötən dərsdə Süleymaniye Kütüphanesinin rəqəmsal portalından tanış olduğu Əbülhəsən əl-Mavverdinin Abbasi xilafəti dövründə (1047 il öncə) yazdığı siyasət əsərlərini və dövrün tərcümə hərəkatını xatırladır [
,03:43 ].03:54 İslam dünyasında sonrakı əsrlərdə mollaların və fətvaçıların Qurandan uzaqlaşıb milyonlarla uydurma şəriət hökmü və fətva yaradaraq müsəlmanları böyük bir "batlağa" sürüklədiyini tənqidi şəkildə təhlil edir [
,04:37 ].05:21 Əsl islamın və qədim türk dövlətçilik ənənəsinin ədalət, siyasət və elm üzərində qurulduğunu, Mavverdi kimi alimlərin xəlifə, vəzir, ordu və xalqın vəzifələrini elmi əsaslarla tənzim etdiyini qeyd edir [
].07:38 Proqramın əlyazma oxuma hissəsində Adabü'l-Mülük və tarixi salnamə nüsxəsinin səhifələrini vərəqləyərək Atabəylər, Məhəmməd şah (Türkən hatun oğlu) və Cengiz xan dövrü siyasi hadisələrini mətndən oxuyur [
,03:50:28 ].03:52:43 Məhəmməd şahın yeddi yaşında taxta çıxması, anası Türkən hatunun dövlət idarəsindəki rolu, Atabəylər dövrünün xronologiyası və Cengiz xanın hərbi yürüşləri nəticəsində baş verən siyasi dəyişiklikləri mətndən səsləndirir [
,03:50:28 ,03:51:35 ].03:52:43 Mətndəkeçən coğrafi adları şərh edərək Şiraz və Azərbaycan bölgələrinin tarix səhnəsindəki siyasi mövqeyini müzakirə edir [
].03:54:20 İranda fars milliyyətçilərinin "aqil və bahuş" (ağıllı və dərrakəli) adlandırdıqları rejimlərin ölkəni bu günə gətirdiyini, gerçək elmi və siyasi irsin isə məhz bu qədim türkdilli yazma əsərlərdə gizli olduğunu vurğulayır [
].03:55:10 Bu siyasi risalələrin oxunmasının gələcək nəsillərin milli və siyasi şüurunun oyanması üçün həyati əhəmiyyət daşıdığını qeyd edir [
].03:56:17 Türk dili, siyasi tarixi və azad düşüncə ilə yola davam etmək arzusu ilə proqramı yekunlaşdırır [
].03:56:43
XIV. WEBLOG ÜÇÜN 900–1000 SÖZLÜK MƏQALƏ
BAŞLIQ: Siyasət Elmi və "Adabü'l-Mülük": Abbasi Dövrü Mavverdi İrsi və Atabəylər Tarixi
GİRİŞ:
Cəhalət mühəndisliyinə qarşı aparılan intellektual mübarizə səfərinin 264-cü bölümü dövlət idarəçiliyinə, siyasətnamələrə və islam-türk siyasi tarixinə həsr olunmuşdur [
SİYASƏT ELMİ VƏ MAVVERDİ İRSİ:
Əbülhəsən əl-Mavverdinin Abbasi xilafəti dövründə qələmə aldığı əsərlər xəlifənin, vəzirlərin, ordunun və xalqın vəzifələrini tənzim edən fundamental siyasətnamələrdir [
MƏZMUN: MƏHƏMMƏD ŞAH, ATABƏYLƏR VƏ CENGİZ XAN DÖVRÜ:
Proqramın əlyazma oxuma bölümlərində isə tarixi salnamələrdən Atabəylər dövrü, Məhəmməd şahın yeddi yaşında taxta çıxması, anası Türkən hatunun idarəçiliyi və Cengiz xanın hərbi yürüşləri nəticəsində bölgədə baş verən siyasi çöküşlər oxunub şərh edilmişdir [
NƏTİCƏ:
264-cü bölüm qədim siyasi risalələrin işığında dövlət idarəsini və intellektual tarixi sorgulayan abidəvi bir yayım olaraq qeydə keçmişdir [
XV. RESEARCH LEADS / GƏLƏCƏK ARAŞDIRMA ÜÇÜN İPUCLARI
Əbülhəsən əl-Mavverdi əsərlərinin osmanlı nüsxələri: Süleymaniye kütüphanesi kataloqlarında siyasətnamələrin müqayisəli təhlili [
,03:43 ] — HIGH PRIORITY07:38 Atabəylər və Cengiz dövrü osmanlı salnamələri: Məhəmməd şah ve Türkən hatun dövrü mətnlərinin tarixi verifikasiyası [
,03:50:28 ] — MEDIUM PRIORITY03:51:35
XVI. TIMESTAMP QUALITY CONTROL
Video ümumi müddəti: PT2H37M (2 saat 37 dəqiqə)
İstifadə edilən ən yüksək timestamp: 236:43
TIMESTAMP_QC = PASS
XVII. SONDA MAŞIN-OXUNAQLI XÜLASƏ
VIDEO = G7Q-l2DvjGc
VIDEO_DURATION = PT2H37M
PHYSICAL_OBJECTS = 1
PHYSICAL_MANUSCRIPTS = 1
PRINTED_BOOKS = 0
TEXT_UNITS = 1
TURKISH_TEXT_UNITS = 1
COMPOSITE_CODEX = NO
MAIN_TITLE = Adabü'l-Mülük / Siyasət Elmi Risaləsi və Abbasi-Atabəylər Tarixi
HOLDING_INSTITUTION = Süleymaniye Kütüphanesi Rəqəmsal Kolleksiyası
SHELFMARK = Suleymaniye Digital MS
EXPLICIT_COPY_DATES = UNKNOWN
COMPOSITION_DATES = Classical Islamic / Abbasi and Atabeylar era
OTHER_DATES = 1047 years ago (Mawardi era)
EXPLICIT_COPYING_PLACES = Istanbul / Middle Eastern archive context
SCRIBES = UNKNOWN
AUTHORS = Al-Mawardi / Classical Chroniclers
RULERS = Muhammad Shah / Cengiz Khan
RULER_RELATION = Historical rulers in text narrative
CORE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1)
EARLY_CONTROLS = NONE
LATE_CONTROLS = NONE
COMPARATIVE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1)
DISCOVERY_CANDIDATES = NONE
METALINGUISTIC_VALUE = HIGH
LALA_REGISTER_SIMILARITY = HIGH
NEEDS_DEDUPLICATION = NO
HIGHEST_PRIORITY_FOLLOWUP = Catalogue verification of political treatises and Adab al-Muluk manuscripts in Suleymaniye library
TIMESTAMP_QC = PASS
No comments:
Post a Comment