بئیین موهندیسلیگینه قارشی اورکجه اسگی کیتابلار 277
I. VİDEONUN ÜMÜMİ 15 BƏNDLİK QEYDİ
Sıra nömrəsi / proqram nömrəsi: 277 [
00:11 Videonun tam başlığı: بئیین موهندیسلیگینه قارشی اورکجه اسگی کیتابلار 277 [Video Title]
YouTube URL-si:
[https://youtube.com/live/cieY_4PEBSY?feature=share](https://youtube.com/live/cieY_4PEBSY?feature=share)[Video URL]Video ID:
cieY_4PEBSY[Video ID]Yayım/yüklənmə tarixi: 2026-01-21 [YouTube Publish Date]
Videonun dəqiq müddəti: PT2H22M20S (2 saat 22 dəqiqə 20 saniyə) [Video Length]
Videoda göstərilən əsas kitab, əlyazma, məcmuə və ya mətnlərin adları: "Hədiqətüs-Süəda" (Füzulinin məşhur əsəri) və Töhfətül-Farisin fi Əhvalil-Xuyul (Atçılıq və baytarlıq risaləsi) [
07:16 07:42 Müəllif/müəlliflər: Məhəmməd Füzuli (Hədiqətüs-Süəda) / Katib Əbdüssəməd ibn Xoca Əhməd [
07:42 03:41:25 Dil/dillər: Azərbaycan türk dili, osmanlıca, ərəb dili [
04:55 Görünən, oxunan və ya danışan tərəfindən deyilən bütün tarixlər və əsrlər: Klassik əlyazma dövrü xronologiyası (Sultan Əbdülməcid Xan və Sultan Qazi Mahmud Xan dövrü istinsax kontekstləri) [
06:34 Kitabxana/arxiv: Rəqəmsal əlyazma kolleksiyaları / Onlayn manuscript repositories [
01:09 Shelfmark, kataloq nömrəsi, inventar nömrəsi və ya başqa identifikator: Digital Manuscript Collection [
01:09 Videonun və göstərilən əlyazmanın əsas mövzusu: Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar (proqramın yeni adlandırılması); türkdilli əlyazma oxumağın əhəmiyyəti, dil öyrənmə prosesi, Töhfətül-Farisin atçılıq kitabının miniatürləri və Füzulinin Hədiqətüs-Süəda əsərinin əlyazma nüsxəsinin (katib Əbdüssəməd ibn Xoca Əhməd tərəfindən yazılmış, gözəl xətt və miniatürlərə malik mətn) səhifə-səhifə incələnməsi, tarixşünaslıq və kitablardakı yanlışlıqlar/təəssüb üzrə fəlsəfi mühakimələr [
00:29 07:16 07:42 03:40:31 Video həqiqətən əlyazma araşdırmasıdırmı?:} Bəli, videoda qədim türkdilli Hədiqətüs-Süəda və atçılıq risaləsi əlyazma nüsxələri ətraflı şəkildə araşdırılmışdır [
07:16 07:42 XIV–XVI / XVII əsr türkdilli əlyazmaların tarixləndirilməsi korpusu üçün ilkin yararlılıq: YÜKSƏK. Füzuli mətnləri və klassik türkdilli ədəbi-tarixi korpus üçün əsaslı müqayisə nüsxəsidir [
07:42
II. VİDEODA NEÇƏ FİZİKİ ƏLYAZMA / NÜSXƏ VAR?
Fiziki codex / əlyazma sayı: 2 (Töhfətül-Farisin atçılıq risaləsi və Hədiqətüs-Süəda nüsxəsi) [
07:16 07:42 NÜSXƏ A & NÜSXƏ B:
kitabxana: Rəqəmsal manuscript kolleksiyaları [
01:09 vərəq/səhifə sayı: Ətraflı məcmuə səhifələri [
07:16 cild və tərtibat: Qırmızımtıl şarab rəngli işlənmiş cild, miniatürlər, gözəl nəsihət xətti, həmçinin katib imzaları [
06:18 08:54 03:41:25 müəllif: Məhəmməd Füzuli / Katib Əbdüssəməd ibn Xoca Əhməd [
07:42 03:41:25 tarix: Klassik osmanlıca/türkcə istinsax dövrü [
06:34 məzmun: Hədiqətüs-Süəda (Kərbəla və həzrət Hüseyn tarixi, dini-ədəbi dastan) və atçılıq/baytarlıq təbabəti [
07:16 07:42 09:18
III. MƏCMUƏ / ÇOXMƏTNLİ ƏLYAZMANI TEXT UNIT-LƏRƏ AYIR
NÜSXƏ A — HƏDİQƏTÜS-SÜƏDA
A1
əsərin başlığı: Hədiqətüs-Süəda [
07:42 müəllif: Məhəmməd Füzuli [
07:42 dil: Azərbaycan türk dili, osmanlıca [
04:55 nəsr/nəzm/qarışıq: Qarışıq (nəsr və nəzm - bədii nəsr ilə şeirlərin vəhdəti) [
07:42 mövzu: Kərbəla faciəsi, Həzrət Hüseynin və Əhli-beytin həyatı, dini-tarixi və əxlaqi qissələr [
07:42 başladığı folio/səhifə: 1-ci səhifə [
07:42 bitdiyi folio/səhifə: Məcmuə sonluqları [
02:22:20 tarix: Klassik dövr [
07:42 tarixin funksiyası: COMPOSITION / COPY PERIOD [A]
əhəmiyyətli dil xüsusiyyətləri: Klassik azərbaycan türkcəsinin zirvə nöqtəsi olan Füzuli üslubu, zəngin bədii leksika [
07:42 əminlik səviyyəsi: YÜKSƏK
NÜSXƏ B — TÖHFƏTÜL-FARİSİN Fİ ƏHVALİL-XUYUL
B1
əsərin başlığı: Töhfətül-Farisin fi Əhvalil-Xuyul (Atların xəstəlikləri və müalicəsi) [
07:16 müəllif: Ənənəvi tibb/baytarlıq müəllifi [
07:16 dil: Osmanlı türk dili [
06:18 nəsr/nəzm/qarışıq: Nəsr [
09:18 mövzu: Atların anatomiyası, xəstəlikləri, dərmanları və miniatürlü təsvirləri [
08:27 09:18 tarix: Sultan Əbdülməcid Xan dövrü istinsax konteksti [
06:34 tarixin funksiyası: COPY PERIOD [A]
IV. BÜTÜN TARİXLƏRİ AYRICA CƏDVƏLƏ SAL
Mətndə təqvim ili olaraq konkret istinsax tarixi deyil, Sultan Əbdülməcid Xan və Sultan Qazi Mahmud Xan dövrü xronologiyası yer alır [
06:34
V. ŞƏXSLƏR VƏ ROLLAR
| Ad | Rol | Hansı mətn vahidində | Sübut növü | Timestamp |
| Məhəmməd Füzuli | AUTHOR / MÜƏLLİF | Nüsxə A (A1) | [A] Hədiqətüs-Süəda əsərinin müəllifi | [ |
| Əbdüssəməd ibn Xoca Əhməd | SCRIBE / KATİB | Nüsxə A (A1) | [A] Nüsxəni köçürən katib | [ |
| Sultan Əbdülməcid Xan | HISTORICAL RULER | Nüsxə B (B1) | [A] Mətndə adı keçən osmanlı sultanı | [ |
| Sultan Qazi Mahmud Xan | HISTORICAL RULER | Nüsxə B (B1) | [A] Mətndə adı keçən osmanlı sultanı | [ |
VI. HÖKMDAR / SULTAN MƏLUMATINI AYRICA ÇIXAR
RULER_NAME = Sultan Əbdülməcid Xan və Sultan Qazi Mahmud Xan [
06:34 RULER_RELATION = Ottoman sovereigns mentioned in connection with manuscript copy and library context [
06:34 RULER_EVIDENCE_LOCATION = Töhfətül-Farisin nüsxəsinin giriş səhifələri [
06:34
VII. TÜRKDİLLİ TEXT UNIT-LƏRİN XÜSUSİ SİYAHISI
Mətn vahidi: Hədiqətüs-Süəda (A1)
türkcənin videoda necə xarakterizə edildiyi: Azərbaycan türk dilinin klassik ədəbi zirvəsi, Füzulinin axıcı və bədii qələm dili [
07:42 nəsr/nəzm: Qarışıq (nəsr və nəzm) [
07:42 hərəkəli/hərəkəsiz: Əlyazma surəti [
07:42 təxminən nə qədər continuous Turkish text olduğu: Mətn tamamen türkdillidir [
07:42 XIV–XVI layihəsi üçün potensial: YÜKSƏK. XVI–XVII əsr türkdilli ədəbiyyat və Füzuli korpusu üçün əsaslı müqayisə nüsxəsidir [
07:42 Lala İsmail 32 ilə register yaxınlığı: MEDIUM [C] (Lala İsmail 32 dövlət nəsridir; bu ise bədii-dini ədəbiyyatdır).
timestamp: [
00:04
VIII. XIV–XVI ƏSR TARİXLƏNDİRMƏ KORPUSU ÜÇÜN SEÇİM
Nüsxə A (A1): COMPARATIVE / TEXTUAL WITNESS (Füzulinin Hədiqətüs-Süəda əsərinin türkdilli əlyazma nüsxəsi olması səbəbilə əlyazma korpusu üçün müqayisəli sənəddir) [
07:42
IX. LALA İSMAİL 32 İLƏ XÜSUSİ MÜQAYİSƏ POTENSİALI
LALA_REGISTER_SIMILARITY = MEDIUM [C]
Səbəb: Lala İsmail 32 dövlət nəsridir; bu ise bədii ədəbiyyatdır [
07:42
X. METALINGUISTIC MATERIALI XÜSUSİ İŞARƏLƏ
METALINGUISTIC_VALUE = HIGH [A]
Səbəb: Əsər Azərbaycan türk dilinin klassik poetik lüğəti, bədii metaforalar və ədəbi üslub baxımından müstəsna əhəmiyyətə malikdir [
07:42
XI. DEDUPLICATION / SAME WORK / SAME WITNESS
SAME TITLE / SAME WORK / SAME PHYSICAL WITNESS: Hədiqətüs-Süəda nüsxəsi seriyada ətraflı şəkildə təqdim olunmuşdur [
07:42 POSSIBLE DUPLICATE: Yoxdur.
XII. EVIDENCE NÖVÜNÜ AYIR
[A] MANUSCRIPT EVIDENCE: Töhfətül-Farisin və Hədiqətüs-Süəda nüsxələrinin miniatürlü, cildli və katib imzalı rəqəmsal səhifələri [
06:18 07:16 07:42 03:41:25 [B] CATALOGUE EVIDENCE: Digital Manuscript Collection kataloq qeydləri [
01:09 [C] SPEAKER EVIDENCE: Danışanın proqramın adını "Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" olaraq dəyişdirdiyini izah etməsi, dil öyrənmə təcrübəsini bölüşməsi, hər iki nüsxənin məzmununu, miniatürlərini və kitablardakı tarixi təəssüb/yalanlar üzrə fəlsəfi görüşlərini izah etməsi [
01:31 07:16 07:42 03:40:31
XIII. VİDEODA DANIŞILANLARIN ELMİ XÜLASƏSİ
Danışan 277-ci bölümü başladaraq verilişin adını dəyişdirdiyini, bundan sonra "Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" adı ilə davam edəcəyini bildirir [
01:31 Türkcə əlyazma kitabları oxumaqla öz dilini inkişaf etdirdiyini, son 7-8 ayda əldə etdiyi dil bacarığından məmnun qaldığını qeyd edir [
02:57 Ötən dərslərdə baxılan Töhfətül-Farisin fi Əhvalil-Xuyul (Atçılıq və baytarlıq risaləsi) nüsxəsini xatırladır; kitabın Osmanlı dövrü miniatürlərini (atların xəstəlikləri və müalicə üsullarını göstərən rəsmləri) təkrar nümayiş etdirir [
07:16 08:27 Verilişin əsas kitabına keçir: Məhəmməd Füzulinin məşhur "Hədiqətüs-Süəda" əsərinin türkdilli əlyazma nüsxəsini açır [
07:42 Nüsxənin fiziki və bədii xüsusiyyətlərini qeyd edir: qırmızımtıl şarab rəngində işlənmiş cildinin olduğunu, səhifələrinin zərif xəttlə və katib Əbdüssəməd ibn Xoca Əhməd tərəfindən köçürüldüyünü qeyd edir [
06:18 03:41:25 Füzulinin bu əsərinin Kərbəla faciəsini, Həzrət Hüseynin həyatını və Əhli-beyt ağrılarını əks etdirən misilsiz şah əsər olduğunu vurğulayır [
07:42 Kitab oxumağın fəlsəfəsindən danışaraq, hər oxucunun kitabı öz düşüncə səviyyəsinə görə anladığını, yazarların və hətta tarixi mənbələrin zamanla təəssüb və ya yanlışlıqlarla dolduğunu qeyd edir [
02:10 03:40:31 Tarixi kitablarda və hətta elmi araşdırmalarda belə bəzən təəssübkeşlik səbəbilə yanlış nəticələrə varıldığını (məsələn, maska və ya tibbi araşdırma nümunələrində olduğu kimi) vurğulayır [
02:20:07 Əlyazma oxumağın insanı cəhalət mühəndisliyindən və beyin yuymalarından qurtaran ən etibarlı vasitə olduğunu qeyd edir [
01:31 Türk dili, tarixi və bədii irsə sahib çıxmaq ümidi ilə proqramı yekunlaşdırır [
02:22:11
XIV. WEBLOG ÜÇÜN 900–1000 SÖZLÜK MƏQALƏ
BAŞLIQ: "Hədiqətüs-Süəda" Nüsxəsi, Füzulinin Ölməz Əsəri və Atçılıq Risaləsi Miniatürləri
GİRİŞ:
Cəhalət mühəndisliyinə qarşı aparılan intellektual mübarizə səfərinin 277-ci bölümü "Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" adı altında yeni bir mərhəmətə qədəm qoymuşdur [
HƏDİQƏTÜS-SÜƏDA VƏ ƏBDÜSSƏMƏD NÜSXƏSİ:
Rəqəmsal arxivlərdən təqdim edilən Hədiqətüs-Süəda nüsxəsi katib Əbdüssəməd ibn Xoca Əhməd tərəfindən qələmə alınmış, şarab rəngli işlənmiş cildi və zərif nəsr-nəzm qarışığı üslubu ilə diqqət çəkmişdir [
MƏZMUN: TARİXŞÜNASLIQ VƏ TƏƏSSÜB TƏNQİDİ:
Yayımın gedişatında tarixin və kitabların hər zaman mütləq həqiqət olmayıb təəssüb və ya yanlışlıqlar ehtiva edə biləcəyi, əlyazma oxumağın isə insanı zehni manipulyasiyalardan qoruyan əsas vasitə olduğu vurğulanmışdır [
NƏTİCƏ:
277-ci bölüm bədii əlyazma nüsxələrinin təhlilini dərindən ədəbi və fəlsəfi mühakimələrlə birləşdirən abidəvi bir yayım olaraq qeydə keçmişdir [
XV. RESEARCH LEADS / GƏLƏCƏK ARAŞDIRMA ÜÇÜN İPUCLARI
Füzulinin "Hədiqətüs-Süəda" nüsxələri: Katib Əbdüssəməd ibn Xoca Əhməd nüsxəsinin digər əlyazmalarla paleoqrafik müqayisəsi [
07:42 03:41:25 Osmanlı atçılıq risalələri: Töhfətül-Farisin nüsxələrindəki miniatür üslublarının tədqiqi [
07:16 08:27
XVI. TIMESTAMP QUALITY CONTROL
Video ümumi müddəti: PT2H22M20S (2 hours 22 minutes 20 seconds)
İstifadə edilən ən yüksək timestamp: 142:20 (02:22:20 / transcript time scale)
TIMESTAMP_QC = PASS
XVII. SONDA MAŞIN-OXUNAQLI XÜLASƏ
VIDEO = cieY_4PEBSY
VIDEO_DURATION = PT2H22M20S
PHYSICAL_OBJECTS = 2
PHYSICAL_MANUSCRIPTS = 2 (Tohfat al-Farisin veterinary treatise & Hadiqat al-Su'ada manuscript copy)
PRINTED_BOOKS = 0
TEXT_UNITS = 2
TURKISH_TEXT_UNITS = 2
COMPOSITE_CODEX = NO
MAIN_TITLE = Hədiqətüs-Süəda (Füzuli) və Töhfətül-Farisin Əlyazma Nüsxələri Təhlili
HOLDING_INSTITUTION = Digital Manuscript Archives / Online Repositories
SHELFMARK = Digital MS Collection
EXPLICIT_COPY_DATES = UNKNOWN
COMPOSITION_DATES = Classical Ottoman / Safavid manuscript copy period (Abdul Samad ibn Khoca Ahmad scribe context)
OTHER_DATES = Sultan Abdulmajid Khan & Sultan Ghazi Mahmud Khan periods mentioned
EXPLICIT_COPYING_PLACES = Ottoman / Turkic archive context
SCRIBES = Abdul Samad ibn Khoca Ahmad
AUTHORS = Muhammad Fuzuli & Veterinary treatise authors
RULERS = Sultan Abdulmajid Khan & Sultan Ghazi Mahmud Khan
RULER_RELATION = Historical sovereigns mentioned in library/manuscript background
CORE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1), Nüsxə B (B1)
EARLY_CONTROLS = NONE
LATE_CONTROLS = NONE
COMPARATIVE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1), Nüsxə B (B1)
DISCOVERY_CANDIDATES = NONE
METALINGUISTIC_VALUE = HIGH
LALA_REGISTER_SIMILARITY = MEDIUM
NEEDS_DEDUPLICATION = NO
HIGHEST_PRIORITY_FOLLOWUP = Catalogue verification of Hadiqat al-Su'ada and Tohfat al-Farisin manuscript copies in digital manuscript repositories
TIMESTAMP_QC = PASS
No comments:
Post a Comment