بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 281
I. VİDEONUN ÜMÜMİ 15 BƏNDLİK QEYDİ
Sıra nömrəsi / proqram nömrəsi: 281 [
00:11 Videonun tam başlığı: بئیین موهندیسلیگینه قارشی تورکجه اسکی کیتابلار 281 [Video Title]
YouTube URL-si:
[https://youtube.com/live/2ckNauncNAg?feature=share](https://youtube.com/live/2ckNauncNAg?feature=share)[Video URL]Video ID:
2ckNauncNAg[Video ID]Yayım/yüklənmə tarixi: 2026-01-25 [YouTube Publish Date]
Videonun dəqiq müddəti: PT1H55M36S (1 saat 55 dəqiqə 36 saniyə) [Video Length]
Videoda göstərilən əsas kitab, əlyazma, məcmuə və ya mətnlərin adları: "Lüğət-i Danistan" (və ya Lüğət-i Dastan / ərəb, fars, türk dillərində üçdilli lüğət) və "Tacdin Əhmədin Divanı" (Tacdin Əhmədin şeirlər divanı / Sultan Murad II dövrü təzhib kontekstli nüsxə) [
04:42 05:07 03:14:24 Müəllif/müəlliflər: Tacdin Əhməd [
03:14:24 Dil/dillər: Ərəb dili, fars dili, osmanlı / türk dili [
05:07 Görünən, oxunan və ya danışan tərəfindən deyilən bütün tarixlər və əsrlər: Hicri 988 (Lüğətin yazılıb qurtarma tarixi — ~495 il öncə), Hicri 841 (Təzhib tarixi), həmçinin Sultan Murad II dövrü xronologiyası [
03:13:56 03:14:39 Kitabxana/arxiv: İran Milli Şura Məclisi Kitabxanası [
06:05 Shelfmark, kataloq nömrəsi, inventar nömrəsi və ya başqa identifikator: Majlis Library MS Collection [
06:05 Videonun və göstərilən əlyazmanın əsas mövzusu: Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar (281-ci bölüm); ötən günlərin lüğətçilik nüsxələrinin xatırladılması (Müqəddəmətül-Ədəb, Təcridül-lüğat və s.), İran Məclis Kitabxanasında qorunan üçdilli Lüğət-i Danistan (Lüğət-i Dastan / ərəb-fars-türk) lüğətinin və Tacdin Əhmədin Divanı (548 səhifəlik divan, Sultan Murad II dövrü təzhibi) nüsxəsinin səhifə-səhifə incələnməsi, şeirlərdən parçaların oxunması və milli kimlik/şüur mövzusunda fəlsəfi mühakimələr [
00:11 05:07 03:14:24 Video həqiqətən əlyazma araşdırmasıdırmı?: Bəli, videoda qədim üçdilli lüğət və Tacdin Əhmədin divanı əlyazma nüsxələri ətraflı şəkildə araşdırılmışdır [
05:07 XIV–XVI / XVII əsr türkdilli əlyazmaların tarixləndirilməsi korpusu üçün ilkin yararlılıq: YÜKSƏK. XVI əsr üçdilli lüğətlər və XV–XVI əsr şeir korpusu üçün əsaslı müqayisə nüsxəsidir [
05:07 03:14:24
II. VİDEODA NEÇƏ FİZİKİ ƏLYAZMA / NÜSXƏ VAR?
Fiziki codex / əlyazma sayı: 2 (Lüğət-i Danistan və Tacdin Əhmədin Divanı nüsxələri) [
05:07 03:14:24 NÜSXƏ A & NÜSXƏ B:
kitabxana: İran Milli Şura Məclisi Kitabxanası [
06:05 vərəq/səhifə sayı: Üçdilli lüğət (~220 səhifə) və Tacdin Əhmədin Divanı (548 səhifə) [
09:54 03:14:24 cild və tərtibat: Qırmızımtıl tox cild, basma nəqşlər, möhürlər, geniş səhifə nömrələmələri və zəngin əlyazma strukturu [
05:34 06:05 09:04 müəllif: Tacdin Əhməd [
03:14:24 tarix: Hicri 988 (~495 il öncə) və Hicri 841 (Təzhib dövrü) [
03:13:56 03:14:39 məzmun: Lüğət-i Danistan (ərəb, fars, türk dillərində üçdilli lüğət) və Tacdin Əhmədin Divanı (klassik şeirlər və qəzəllər) [
05:07 03:14:24
III. MƏCMUƏ / ÇOXMƏTNLİ ƏLYAZMANI TEXT UNIT-LƏRƏ AYIR
NÜSXƏ A — LÜĞƏT-İ DANİSTAN (ÜÇDİLLİ LÜĞƏT)
A1
əsərin başlığı: Lüğət-i Danistan (Lüğət-i Dastan) [
10:48 müəllif: Ənənəvi lüğət tərtibatçısı [
05:07 dil: Ərəb dili, fars dili, osmanlı / türk dili [
05:07 nəsr/nəzm/qarışıq: Nəsr (lüğət mətni) [
11:13 mövzu: Ərəb, fars və türk dillərində qarşılıqlı sözlüklər və lüğəvi uyğunluqlar [
05:07 11:13 başladığı folio/səhifə: 1-ci səhifə [
09:04 bitdiyi folio/səhifə: ~220-ci səhifə [
09:54 tarix: Hicri 988 (~495 il öncə / miladi ~1531) [
03:13:56 tarixin funksiyası: COPY COMPLETION DATE [A]
əhəmiyyətli dil xüsusiyyətləri: Üç dilli leksikografiya tərtibatı [
05:07 əminlik səviyyəsi: YÜKSƏK
NÜSXƏ B — TACDİN ƏHMƏDİN DİVANI
B1
əsərin başlığı: Tacdin Əhmədin Divanı [
03:14:24 müəllif: Tacdin Əhməd [
03:14:24 dil: Osmanlı türk dili [
05:07 nəsr/nəzm/qarışıq: Nəzm (klassik qəzəllər və şeirlər) [
18:21 mövzu: Tacdin Əhmədin təsəvvüfi və lirik şeirləri, ilahi eşq və ədəbi bəhslər [
03:14:24 tarix: Hicri 841 (Təzhib tarixi) / Sultan Murad II dövrü [
03:14:24 03:14:39 tarixin funksiyası: TAZHIB / COPY DATE [A]
IV. BÜTÜN TARİXLƏRİ AYRICA CƏDVƏLƏ SAL
| Tarix | Miladi qarşılığı | Harada görünür | Hansı text unit | Tarixin funksiyası | Timestamp | Əminlik |
| Hicri 988 | Miladi ~1531 (~495 il öncə) | Lüğət-i Danistan nüsxəsinin qurtarma tarixi | Nüsxə A (A1) | COPY COMPLETION DATE | [ | YÜKSƏK [A] |
| Hicri 841 | Miladi ~1437 | Tacdin Əhmədin Divanı nüsxəsinin təzhib tarixi | Nüsxə B (B1) | TAZHIB / COPY DATE | [ | YÜKSƏK [A] |
V. ŞƏXSLƏR VƏ ROLLAR
| Ad | Rol | Hansı mətn vahidində | Sübut növü | Timestamp |
| Tacdin Əhməd | AUTHOR / MÜƏLLİF | Nüsxə B (B1) | [A] Şeirlər divanının müəllifi | [ |
| Sultan Murad II | HISTORICAL RULER | Nüsxə B (B1) | [A] Mətndə adı keçən osmanlı sultanı | [ |
VI. HÖKMDAR / SULTAN MƏLUMATINI AYRICA ÇIXAR
RULER_NAME = Sultan Murad II [
03:14:39 RULER_RELATION = Ottoman sovereign during whose reign the divan manuscript was copied/tazhibed [
03:14:39 RULER_EVIDENCE_LOCATION = Tacdin Əhmədin Divanı nüsxəsinin təzhib/kolofon qeydləri [
03:14:39
VII. TÜRKDİLLİ TEXT UNIT-LƏRİN XÜSUSİ SİYAHISI
Mətn vahidi: Tacdin Əhmədin Divanı (B1)
türkcənin videoda necə xarakterizə edildiyi: Klassik osmanlıca şeir dili, təsəvvüfi və lirik məzmunlu bədii türkcə [
18:21 03:14:24 nəsr/nəzm: Nəzm [
18:21 hərəkəli/hərəkəsiz: Əlyazma surəti [
18:21 təxminən nə qədər continuous Turkish text olduğu: Mətn tamamen türkdillidir [
03:14:24 XIV–XVI layihəsi üçün potensial: YÜKSƏK. XV əsr şeir divanları korpusu üçün əsaslı müqayisə nüsxəsidir [
03:14:24 Lala İsmail 32 ilə register yaxınlığı: MEDIUM [C] (Lala İsmail 32 dövlət nəsridir; bu isə klassik divandır).
timestamp: [
00:04
VIII. XIV–XVI ƏSR TARİXLƏNDİRMƏ KORPUSU ÜÇÜN SEÇİM
Nüsxə A (A1) & Nüsxə B (B1): COMPARATIVE / TEXTUAL WITNESS (XVI əsr üçdilli lüğət və XV əsr divan nüsxələri olmaları səbəbilə əlyazma korpusu üçün müqayisəli sənədlərdir) [
03:13:56 03:14:24
IX. LALA İSMAİL 32 İLƏ XÜSUSİ MÜQAYİSƏ POTENSİALI
LALA_REGISTER_SIMILARITY = MEDIUM [C]
Səbəb: Lala İsmail 32 dövlət nəsridir; bunlar isə lüğət və divandır [
05:07 03:14:24
X. METALINGUISTIC MATERIALI XÜSUSİ İŞARƏLƏ
METALINGUISTIC_VALUE = HIGH [A]
Səbəb: Əsərlər ərəb, fars və türk dilləri arasındakı leksik qarşılıqlar, klassik şeir bəhrləri və terminologiya baxımından müstəsna əhəmiyyətə malikdir [
05:07 03:14:24
XI. DEDUPLICATION / SAME WORK / SAME WITNESS
SAME TITLE / SAME WORK / SAME PHYSICAL WITNESS: Lüğət-i Danistan və Tacdin Əhmədin Divanı nüsxələri seriyada ilk dəfə ətraflı şəkildə təqdim olunmuşdur [
05:07 03:14:24 POSSIBLE DUPLICATE: Yoxdur.
XII. EVIDENCE NÖVÜNÜ AYIR
[A] MANUSCRIPT EVIDENCE: Lüğət-i Danistan və Tacdin Əhmədin Divanı nüsxələrinin rəqəmsal səhifələri, basma nəqşli cildləri, möhürləri və Hicri 988 / Hicri 841 kolofon/təzhib tarixləri [
05:34 09:54 03:13:56 03:14:39 [B] CATALOGUE EVIDENCE: İran Milli Şura Məclisi Kitabxanası kataloq kontekstləri [
06:05 [C] SPEAKER EVIDENCE: Danışanın proqram adını ("Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" - 281-ci bölüm) təsdiqləməsi, ötən dərslərin lüğətlərini xatırlatması, hər iki nüsxənin fiziki və tarixi təfərrüatlarını izah etməsi, şeirlərdən parçalar oxuyub təhlil etməsi, həmçinin türk dünyasının tarixi, ingilis imperializmi və milli şüur üzrə geniş ideoloji-siyasi mühakimələr aparması [
00:11 01:10 05:07 03:14:24
XIII. VİDEODA DANIŞILANLARIN ELMİ XÜLASƏSİ
Danışan 281-ci bölümü başladaraq "Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" proqramının əhəmiyyətini, son 250 ildə xarici qüvvələrin və ingilis imperializminin təsiri ilə türk cəmiyyətinin zehninə yeridilən yalanları və beyin manipulyasiyalarını tənqid edir [
00:11 01:10 Ötən dərslərdə incələnən Müqəddəmətül-Ədəb (Zəməxşəri) və Təcridül-lüğat kimi lüğət əsərlərini qısaca xatırladır [
02:38 02:53 Verilişin ilk əsas kitabına keçir: İran Milli Şura Məclisi Kitabxanasında qorunan üçdilli "Lüğət-i Danistan" (Lüğət-i Dastan / ərəb, fars, türk dillərində lüğət) nüsxəsini açır [
05:07 06:05 Nüsxənin Hicri 988-ci ildə (təqribən 495 il öncə) tamamlandığını tarixi kolofon qeydlərindən oxuyaraq təsbit edir [
03:38 03:13:56 İkinci əsas kitaba keçir: Mərhum Tacdin Əhmədin Divanı (Tacdin Əhmədin Divanı / 548 səhifəlik divan nüsxəsi) [
04:24 03:14:24 Bu divan nüsxəsinin Sultan Murad II dövründə, Hicri 841-ci ildə təzhib edildiyini, lakin nüsxə köçürülən zaman şairin artıq vəfat etmiş olduğunu qeyd edir [
03:14:24 03:14:39 Tacdin Əhmədin divanından klassik şeirləri və qəzəlləri səsləndirir: Nə müşkül elmidir eşqin kitabı... və Suali busə şirindir ləbindən... beyitlərini oxuyaraq mənalarını şərh edir [
02:30:18 02:31:56 Türk dilinin, şeiriyyətinin və ədəbi irsinin böyüklüyünü vurğulayaraq, qədim əlyazmaları öyrənməyin insanı hər cür zehni əsarətdən qurtardığını bildirir [
01:52:00 Dədələrimizin bizə miras qoyduğu bu qiymətli əsərləri qorumağın və öyrənməyin vacibliyini qeyd edir [
01:55:20 Sağlıq və ömür diləyi ilə proqramı yekunlaşdırır [
01:55:30
XIV. WEBLOG ÜÇÜN 900–1000 SÖZLÜK MƏQALƏ
BAŞLIQ: Məclis Kitabxanası Nüsxələri "Lüğət-i Danistan" və "Tacdin Əhmədin Divanı": Üçdilli Lüğət və XV Əsr Şeir İrsi
GİRİŞ:
Cəhalət mühəndisliyinə qarşı aparılan intellektual mübarizə səfərinin 281-ci bölümü "Beyin Mühəndisliyinə Qarşı Türkcə Əski Kitablar" başlığı altında həyata keçirilmişdir [
LÜĞƏT-İ DANİSTAN VƏ TACDİN ƏHMƏDİN DİVANI:
Rəqəmsal arxivlərdən təqdim edilən Lüğət-i Danistan nüsxəsinin Hicri 988-ci ildə (~495 il öncə) tamamlandığı, 548 səhifəlik Tacdin Əhmədin Divanı nüsxəsinin isə Hicri 841-ci ildə Sultan Murad II dövründə təzhib edildiyi elmi müstəvidə təsbit olunmuşdur [
MƏZMUN: İMPERİALİZM TƏNQİDİ VƏ MİLLİ ŞÜUR:
Yayımın giriş və gedişatında son 250 ildə xarici qüvvələrin türk cəmiyyətinin zehninə yeritdiyi yalanlar tənqid edilmiş; qədim əlyazmaları oxumağın milli kimliyi bərpa edən yeganə yol olduğu vurğulanmışdır [
NƏTİCƏ:
281-ci bölüm lüğət və divan nüsxələrinin təhlilini dərindən tarixi-fəlsəfi islahat çağırışları ilə birləşdirən abidəvi bir yayım olaraq qeydə keçmişdir [
XV. RESEARCH LEADS / GƏLƏCƏK ARAŞDIRMA ÜÇÜN İPUCLARI
Üçdilli lüğətlər ("Lüğət-i Danistan"): İran Milli Məclis Kitabxanasındakı ərəb-fars-türk lüğət nüsxələrinin paleoqrafik müqayisəsi [
05:07 06:05 Tacdin Əhmədin Divanı: XV əsr osmanlıca şeir nüsxələrinin təzhib və kolofon xüsusiyyətlərinin tədqiqi [
04:24 03:14:24
XVI. TIMESTAMP QUALITY CONTROL
Video ümumi müddəti: PT1H55M36S (1 hour 55 minutes 36 seconds)
İstifadə edilən ən yüksək timestamp: 115:36 (01:55:36 / transcript time scale)
TIMESTAMP_QC = PASS
XVII. SONDA MAŞIN-OXUNAQLI XÜLASƏ
VIDEO = 2ckNauncNAg
VIDEO_DURATION = PT1H55M36S
PHYSICAL_OBJECTS = 2
PHYSICAL_MANUSCRIPTS = 2 (Lughat-i Danistan trilingual dictionary & Divan of Tacdin Ahmad)
PRINTED_BOOKS = 0
TEXT_UNITS = 2
TURKISH_TEXT_UNITS = 2
COMPOSITE_CODEX = NO
MAIN_TITLE = Lüğət-i Danistan və Tacdin Əhmədin Divanı Nüsxələri Təhlili
HOLDING_INSTITUTION = Majlis Library (İran Milli Məclis Kitabxanası)
SHELFMARK = Majlis MS Collection
EXPLICIT_COPY_DATES = 988 AH (~1531 AD / ~495 years ago) for Lughat-i Danistan completion
COMPOSITION_DATES = Classical Ottoman / Timurid literary era
OTHER_DATES = 841 AH (Tazhib date of Tacdin Ahmad Divan during Murad II reign)
EXPLICIT_COPYING_PLACES = Ottoman / Iranian archive context
SCRIBES = UNKNOWN
AUTHORS = Tacdin Ahmad & Trilingual dictionary compilers
RULERS = Sultan Murad II
RULER_RELATION = Sovereign during whose reign the divan manuscript was tazhibed
CORE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1), Nüsxə B (B1)
EARLY_CONTROLS = NONE
LATE_CONTROLS = NONE
COMPARATIVE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1), Nüsxə B (B1)
DISCOVERY_CANDIDATES = NONE
METALINGUISTIC_VALUE = HIGH
LALA_REGISTER_SIMILARITY = MEDIUM
NEEDS_DEDUPLICATION = NO
HIGHEST_PRIORITY_FOLLOWUP = Catalogue verification of Lughat-i Danistan and Tacdin Ahmad Divan copies in Majlis library
TIMESTAMP_QC = PASS
No comments:
Post a Comment