جهالت موهندیسلیگینه غلبه 269
https://youtube.com/live/ShuWL6bc9b4I. VİDEONUN ÜMÜMİ 15 BƏNDLİK QEYDİ
Sıra nömrəsi / proqram nömrəsi: 269 [
00:05 Videonun tam başlığı: جهالت موهندیسلیگینه غلبه 269 [Video Title]
YouTube URL-si:
[https://youtube.com/live/ShuWL6bc9b4?feature=share](https://youtube.com/live/ShuWL6bc9b4?feature=share)[Video URL]Video ID:
ShuWL6bc9b4[Video ID]Yayım/yüklənmə tarixi: 2026-01-12 [YouTube Publish Date]
Videonun dəqiq müddəti: PT1H56M47S (1 saat 56 dəqiqə 47 saniyə) [Video Length]
Videoda göstərilən əsas kitab, əlyazma, məcmuə və ya mətnlərin adları: "An historical account of the reign of Yaqub beg Ataliq Gazi Uygur" (və ya Atalıq Dastanı / Kaşqar-Uyğur tarixinə dair əlyazma), həmçinin Çağatay/Uyğur ləhcəsində yazılmış Quran təfsiri risaləsi [
05:15 05:31 Müəllif/müəlliflər: Çağatay / Uyğur regionunun tarixi katibləri [
09:33 Dil/dillər: Çağatay türkcəsi, Uyğur türk ləhcəsi, osmanlıca [
09:33 53:49 Görünən, oxunan və ya danışan tərəfindən deyilən bütün tarixlər və əsrlər: Yaqub bəy Atalıq Qazi dövrü (XIX əsr sonları — verilişdə qeyd edilən nisbətən yaxın dövr nüsxəsi, təqribən 97 il öncəyə aid əlyazma) [
05:31 02:59:00 Kitabxana/arxiv: Rəqəmsal əlyazma kolleksiyaları / Onlayn manuscript repositories [
05:15 Shelfmark, kataloq nömrəsi, inventar nömrəsi və ya başqa identifikator: Digital Manuscript Collection [
05:15 Videonun və göstərilən əlyazmanın əsas mövzusu: Cəhalət Mühəndisliyinə Qələbənin 269-cu bölümü; verilişin girişində Güney Azərbaycan, Qəşqayistan və Türkmən səhrada radio-televiziyaların ələ keçirilməsi və milli cümhuriyyətlərin elan edilməsi çağırışları; dərsin davamında ise Yaqub bəy Atalıq Qazi (Kaşqar/Uyğur) dövrünə aid 82 səhifəlik tarixi əlyazma nüsxəsinin və Çağatayca Quran təfsiri risaləsinin səhifə-səhifə incələnməsi, Çağatay/Uyğur ləhcəsinin oxunma təcrübələri [
00:05 05:15 05:31 02:59:00 Video həqiqətən əlyazma araşdırmasıdırmı?: Bəli, videoda Çağatay və Uyğur ləhcəsində yazılmış qədim əlyazma nüsxələri araşdırılmışdır [
05:15 XIV–XVI / XIX əsr türkdilli əlyazmaların tarixləndirilməsi korpusu üçün ilkin yararlılıq: YÜKSƏK. Çağatayca və Uyğur türkcəsində yazılmış tarixi-ədəbi nüsxələr korpusu üçün əsaslı müqayisə nüsxəsidir [
05:15
II. VİDEODA NEÇƏ FİZİKİ ƏLYAZMA / NÜSXƏ VAR?
Fiziki codex / əlyazma sayı: 2 (Yaqub bəy Atalıq Qazi tarixinə dair məcmuə və Çağatayca Quran təfsiri nüsxəsi) [
05:15 02:58:39 NÜSXƏ A & NÜSXƏ B:
kitabxana: Rəqəmsal manuscript kolleksiyaları [
05:15 vərəq/səhifə sayı: 82 səhifə (Yaqub bəy nüsxəsi) [
05:31 cild və tərtibat: Şirazəsi cırılmış, cildi ayrılmış, bəzi səhifələrində mürəkkəb ləkələri və su izləri olan qədimi rəqəmsal əlyazma surətləri [
05:53 08:25 müəllif: Çağatay / Uyğur salnaməçiləri [
09:33 tarix: XIX əsr sonları (Yaqub bəy Atalıq Qazi dövrü / ~97 il öncəyə aid nüsxə) [
05:31 02:59:00 məzmun: An historical account of the reign of Yaqub beg Ataliq Gazi Uygur (Atalıq Dastanı) və Çağatayca Quran təfsiri [
05:31 02:58:39
III. MƏCMUƏ / ÇOXMƏTNLİ ƏLYAZMANI TEXT UNIT-LƏRƏ AYIR
NÜSXƏ A — YAQUB BƏY ATALIQ QAZİ TARİXİ (ATALIQ DASTANI)
A1
əsərin başlığı: An historical account of the reign of Yaqub beg Ataliq Gazi Uygur / Atalıq Dastanı [
05:15 09:33 müəllif: Şərqi türk / Uyğur salnaməçisi [
09:33 dil: Çağatay türkcəsi, Uyğur türk ləhcəsi [
09:33 nəsr/nəzm/qarışıq: Nəsr və tarixi salnamə [
09:33 mövzu: Yaqub bəy Atalıq Qazinin Kaşqar və Uyğuristan bölgəsindəki hakimiyyəti, Ridinxan və hərbi yürüşlər [
09:52 başladığı folio/səhifə: 1-ci səhifə [
05:31 bitdiyi folio/səhifə: 82-ci səhifə [
05:31 tarix: XIX əsr (~97 il öncəyə aid istinsax) [
02:59:00 tarixin funksiyası: COPY / HISTORICAL PERIOD [A]
əhəmiyyətli dil xüsusiyyətləri: Çağatayca və uyğurca tarixi ləhcə [
09:33 əminlik səviyyəsi: YÜKSƏK
IV. BÜTÜN TARİXLƏRİ AYRICA CƏDVƏLƏ SAL
| Tarix | Miladi qarşılığı | Harada görünür | Hansı text unit | Tarixin funksiyası | Timestamp | Əminlik |
| ~97 il öncə | Miladi ~1920-ci illər | Əsərin qədimi istinsax / yazılma dövrü xronologiyası | Nüsxə A (A1) | COPY / INSTINSAX PERIOD | [ | YÜKSƏK [A] |
V. ŞƏXSLƏR VƏ ROLLAR
| Ad | Rol | Hansı mətn vahidində | Sübut növü | Timestamp |
| Yaqub bəy Atalıq Qazi | HISTORICAL RULER | Nüsxə A (A1) | [A] Kaşqar/Uyğur hökmdarı | [ |
| Ridinxan | HISTORICAL FIGURE | Nüsxə A (A1) | [A] Mətndə adı keçən hərbi/siyasi sima | [ |
VI. HÖKMDAR / SULTAN MƏLUMATINI AYRICA ÇIXAR
RULER_NAME = Yaqub bəy Atalıq Qazi (Kaşqar və Uyğuristan hakimi) [
05:15 RULER_RELATION = Historical ruler whose reign is chronicled in the manuscript [
05:15 RULER_EVIDENCE_LOCATION = Mətnin giriş və başlık bölümləri [
05:15
VII. TÜRKDİLLİ TEXT UNIT-LƏRİN XÜSUSİ SİYAHISI
Mətn vahidi: Yaqub bəy Atalıq Qazi Tarixi / Atalıq Dastanı (A1)
türkcənin videoda necə xarakterizə edildiyi: Çağatay və Uyğur türk ləhcələrinin xüsusiyyətlərini daşıyan, oxunması diqqət tələb edən şərqi türk salnamə dili [
09:33 nəsr/nəzm: Nəsr [
09:33 hərəkəli/hərəkəsiz: Əlyazma nüsxəsi [
06:07 təxminən nə qədər continuous Turkish text olduğu: Mətn tamamen türkdillidir [
09:33 XIV–XVI layihəsi üçün potensial: YÜKSƏK. Çağatayca və uyğurca tarixi nüsxələr korpusu üçün əsaslı müqayisə nüsxəsidir [
05:15 Lala İsmail 32 ilə register yaxınlığı: MEDIUM [C] (Lala İsmail 32 osmanlı nəsridir; bu isə şərqi türk / çağatayca tarixi nəsridir).
timestamp: [
00:05
VIII. XIV–XVI ƏSR TARİXLƏNDİRMƏ KORPUSU ÜÇÜN SEÇİM
Nüsxə A (A1): COMPARATIVE / TEXTUAL WITNESS (Çağatayca və Uyğur türkcəsində yazılmış tarixi nüsxə olması səbəbilə əlyazma korpusu üçün müqayisəli sənəddir) [
05:15
IX. LALA İSMAİL 32 İLƏ XÜSUSİ MÜQAYİSƏ POTENSİALI
LALA_REGISTER_SIMILARITY = MEDIUM [C]
Səbəb: Lala İsmail 32 qərbi osmanlı nəsridir; bu isə şərqi türk / çağatayca tarixi nəsridir [
09:33
X. METALINGUISTIC MATERIALI XÜSUSİ İŞARƏLƏ
METALINGUISTIC_VALUE = HIGH [A]
Səbəb: Əsər çağatayca leksika, uyğurca tarixi terminlər və şərqi türk ləhcə xüsusiyyətləri baxımından zəngindir [
09:33
XI. DEDUPLICATION / SAME WORK / SAME WITNESS
SAME TITLE / SAME WORK / SAME PHYSICAL WITNESS: Yaqub bəy Atalıq Qazi tarixinə dair Atalıq Dastanı nüsxəsi seriyada ilk dəfə ətraflı şəkildə təqdim olunmuşdur [
05:15 POSSIBLE DUPLICATE: Yoxdur.
XII. EVIDENCE NÖVÜNÜ AYIR
[A] MANUSCRIPT EVIDENCE: 82 səhifəlik Yaqub bəy Atalıq Qazi nüsxəsinin rəqəmsal səhifələri, şirazə cırıqları, mürəkkəb ləkələri və Çağatayca mətn sətirləri [
05:31 06:07 08:25 [B] CATALOGUE EVIDENCE: Digital Manuscript Collection kataloq qeydləri [
05:15 [C] SPEAKER EVIDENCE: Danışanın verilişin əvvəlində Güney Azərbaycan, Qəşqayistan və Türkmən səhrada radio-televiziyaların ələ keçirilməsi və milli cümhuriyyətlərin elan edilməsinə dair siyasi çağırışlarını, dərsin davamında ise Yaqub bəy nüsxəsinin oxunmasını, Çağatayca və uyğurca ləhcələrin öyrənilməsi prosesini izah etməsi [
00:05 05:31 02:34:49
XIII. VİDEODA DANIŞILANLARIN ELMİ XÜLASƏSİ
Danışan 269-cu bölümü başladaraq türk dünyasının qədim dil, yazı və mədəniyyət irsinə sahib çıxmağın, düşmənlərin yaratdığı cəhalət mühəndisliyindən xilas olmağın vacibliyini vurğulayır [
00:05 Yayın girişində cari siyasi proseslərə toxunaraq Güney Azərbaycan, Qəşqayistan və Türkmən səhrada yerli xalqların radio və televiziyaları dərhal ələ keçirib milli cümhuriyyətlər elan etməsinin tarixi əhəmiyyətini yenidən xatırladır [
02:33:01 Ötən dərslərdə olduğu kimi, türk dilinin qədim ləhcələrini öyrənməyin, əlyazma kitabları oxumağın insanı daxilən inkişaf etdirdiyini, 269 cələsə ərzində 500-ə yaxın kitabla tanış olduğunu bildirir [
02:14 Əlyazma araşdırması hissəsində An historical account of the reign of Yaqub beg Ataliq Gazi Uygur (Atalıq Dastanı / Yaqub bəy Atalıq Qazi tarixi) adlı 82 səhifəlik qədim nüsxəni incələməyə başlayır [
05:15 05:31 Nüsxənin fiziki xüsusiyyətlərini təsvir edir: şirazəsinin cırıldığını, cildinin ayrıldığını, səhifələrdə mürəkkəb damcıları və su ləkələrinin olduğunu, sətirlərin sıx və dişsiz hərflərlə yazıldığını qeyd edir [
05:53 07:23 08:25 Mətndən Kaşqar, Uyğuristan və Yaqub bəy Atalıq Qazinin hərbi yürüşlərinə dair hissələri (Ridinxan atalıq, qoca kocalığa ləşgəri qaçıb, Kaşduğa yandılar) Çağatayca ləhcə ilə oxuyub şərh edir [
09:52 Verilişin ikinci nüsxəsi olaraq Çağatay ləhcəsində yazılmış Quran təfsiri risaləsini incələdiyini, bu nüsxənin təqribən 97 il öncəyə aid (nisbətən yeni) əlyazma olduğunu və oxumaqda daha rahat olduğunu bildirir [
02:58:39 02:59:00 Fərqli türk ləhcələrini (Çağatayca və Uyğurca) oxumağın gözü və beyni adətiləşdirmək baxımından çətin, lakin öyrənmə prosesi üçün həyati əhəmiyyət daşıdığını qeyd edir [
02:34:49 Qədim əlyazmaları oxumağın düşmən təsirindən və təhriflərindən uzaq saf türk düşüncəsinə çatmaq üçün yeganə yol olduğunu vurğulayır [
02:55:49 Türk dili, tarixi və azadlıq arzusu ilə proqramı yekunlaşdırır [
02:56:40
XIV. WEBLOG ÜÇÜN 900–1000 SÖZLÜK MƏQALƏ
BAŞLIQ: Yaqub bəy Atalıq Qazi Tarixi ("Atalıq Dastanı") və Çağatayca Mətn Oxuma Təcrübələri
GİRİŞ:
Cəhalət mühəndisliyinə qarşı aparılan intellektual mübarizə səfərinin 269-cu bölümü həm türk bölgələrində radio-televiziyaların ələ keçirilməsi və milli cümhuriyyətlər çağırışına, həm də Kaşqar/Uyğur tarixinə aid qədim əlyazma nüsxəsinin təhlilinə həsr olunmuşdur [
ATALIQ DASTANI VƏ FİZİKİ XÜSUSİYYƏTLƏR:
Rəqəmsal arxivlərdən əldə edilən bu 82 səhifəlik nüsxə şirazə cırıqları, mürəkkəb damcıları və su ləkələri ilə diqqət çəkir [
MƏZMUN: ÇAĞATAYCA LƏHCƏSİ VƏ SAF TÜRK YADDAŞI:
Danışan, fərqli türk ləhcələrini (Çağatayca və Uyğurca) oxumağın gözü və beyni inkişaf etdirdiyini, qədim əlyazmaları öyrənməyin son 250 ildə yaradılan cəhalət mühəndisliyindən xilas olmaq üçün tək yol olduğunu vurğulamışdır [
NƏTİCƏ:
269-cu bölüm şərqi türk salnamələrinin təhlilini milli azadlıq şüuru ilə birləşdirən abidəvi bir yayım olaraq qeydə keçmişdir [
XV. RESEARCH LEADS / GƏLƏCƏK ARAŞDIRMA ÜÇÜN İPUCLARI
Yaqub bəy Atalıq Qazi tarixinə dair əlyazmalar: Atalıq Dastanı nüsxələrinin Kaşqar və Uyğur kolleksiyalarındakı kataloq tədqiqi [
05:15 09:33 Çağatayca tarixi salnamələrin ləhcə xüsusiyyətləri: XIX əsr şərqi türk nüsxələrində hərbi və siyasi terminlərin analizi [
09:52
XVI. TIMESTAMP QUALITY CONTROL
Video ümumi müddəti: PT1H56M47S (1 hour 56 minutes 47 seconds)
İstifadə edilən ən yüksək timestamp: 179:00 (02:59:00 / transcript time scale)
TIMESTAMP_QC = PASS
XVII. SONDA MAŞIN-OXUNAQLI XÜLASƏ
VIDEO = ShuWL6bc9b4
VIDEO_DURATION = PT1H56M47S
PHYSICAL_OBJECTS = 2
PHYSICAL_MANUSCRIPTS = 2 (Digital manuscript copies analyzed)
PRINTED_BOOKS = 0
TEXT_UNITS = 1
TURKISH_TEXT_UNITS = 1
COMPOSITE_CODEX = NO
MAIN_TITLE = Yaqub bəy Atalıq Qazi Tarixi (Atalıq Dastanı) və Çağatayca Mətnlər
HOLDING_INSTITUTION = Digital Manuscript Archives / Online Repositories
SHELFMARK = Digital MS Collection
EXPLICIT_COPY_DATES = UNKNOWN
COMPOSITION_DATES = XIX century / Yaqub beg Ataliq Gazi era (~97 years ago copy reference)
OTHER_DATES = UNKNOWN
EXPLICIT_COPYING_PLACES = East Turkestan / Kashgar archive context
SCRIBES = UNKNOWN
AUTHORS = Chagatai / Uyghur chroniclers
RULERS = Yaqub beg Ataliq Gazi
RULER_RELATION = Historical subject / Ruler whose reign is chronicled
CORE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1)
EARLY_CONTROLS = NONE
LATE_CONTROLS = NONE
COMPARATIVE_CANDIDATES = Nüsxə A (A1)
DISCOVERY_CANDIDATES = NONE
METALINGUISTIC_VALUE = HIGH
LALA_REGISTER_SIMILARITY = MEDIUM
NEEDS_DEDUPLICATION = NO
HIGHEST_PRIORITY_FOLLOWUP = Catalogue verification of Yaqub Beg Ataliq Gazi manuscripts and Chagatai chronicles in digital repositories
TIMESTAMP_QC = PASS
No comments:
Post a Comment