جهالت موهندیسلیگینه غلبه 200
https://youtube.com/live/hHlm8JGqpCQبیتیکین آدی: مناجات پیغمبری
یازار: بللی دئییل
دیل: تورکجه
الیفباء: تورکجه - عربجه
یازی گورونتوسو: دوزیازی
چاغ: بللی دئییل
نوسخه: بللی دئییل
ساخلانئلان یئر: ایستانبول اونیوئرسیته کیتابخاناسی - تورکیه
صحیفه سایی: 28
قونو: دوعایا دوشونوشله (فسفه اوزه ره باخیش) باخماق
بوگون، تورکیه جومهورلوقونون 102 اینجی قورولوش ایلی، "جهالت موهندیسلیگینه غلبه" نینده "200" اینجی بولومون قوتلادیق.
بو گونه دک، آللاهین لوطفو و کرمی ایله، 350 ساحاتات چوخ، کندیمیزی گلیشدیرمک اوچون عوموروموزو بو یولدا سوردوک.
بیزجه، هئچ بیر شئی الدن وئرمه میشیک کی هئچ، بلکه بیر دیلی؛ آنا دیلیمیزی، میللی دیلیمیزی، همده قاداغا اولموش، قاچاق بیر دیلی، کندی کندیمیزه اورگنمه یه باشلامیشیق.
ایندی ایسه، بیر آزدا اولموش اولسا بئله، تورک دیلینین اوخوماسیندا، ال یازمالارین آنلاماسیندا، ایره لیله میشیک.
البتته کی بو باشاری، تورک دیلینین اوخوماسی، یازماسی، آنلاماسی، دوشونمه سی، تانیماسی، اینانماسی، …، بو باشلادیقیمیز تورکچولوگ یولونون سونو دئییل.
بو یولا، اورگندیکله ریمیزین گوجو ایله داها گوجلو و ماراقلا و اورگنمک دیله گی ایله داوام اتمه لیییک تا کیم تورک دیلینین یازماسیندا، اوخو ماسئندا، آنلاماسئندا، دووشونوشله ری ایله بیرلشمه ده، …، قبول اولونابیلیر بیر یئره چاتاراق، گوجلو اولوب، سوز- ساو صاحیبی اولاق.
بو ایکی یوز گئچیردیگیمیز اوتوروشلارین سونوندا، تورک اویقارلیغینین یازی، دوشونجه هابئله آنلایئشیندان داها بیر اعجوبه بیتیک ایله تانیش اولدوق.
بو بیتیکین آدی "مناجات پیغمبری" یازیلمیش دیر. بو آد، پی.دی.اف.ین آلنیندا یازیلان آدلا، آزدا اولسا، آیری دیر. اورادا "مناجات پیامبری" یازیلمیش دیر.
یازارین اون سوزوندن گورونور کی بیر تورک اینسانی همده حاکیم و دولت آدامی؛ "اسماعیل بک بن ملک اسفندیار" آدلی بیریسی، ائوز شاگیردلرینده ایستیر تا ایسلام دینینین رسولی اولان محمد حضرتلرینین بیر "دعا"سین آچق-آیدین، تورکجه چئویریب، یازسینلار.
یازاردا، بو دوعانی آچیقلاماق آماجلا، بو بیتیکی یازمایا باشلیر. دوعا بئله باشلیر: الهی اعوذ بک من عقابک و اعوذ بک برضاک من سخطک و اعوذ ...
بو تورک یازار، دوشونور، بیز تورکله رین بو چاغداکی تجروبه میزلریندن و بکلنتیله ریندن، چوخ ایره لی گئچمیش، آلئشدیقیمیز کیمی، بیزی، همده بیله رک آلئشدیردیقلاری کیمی دوعانی، دوعانین آچیقلاماسین دوشونمور.
اوق بیر دوشونور و تعصصوبسوز تورک اینسانی اولدوقو اوچون، همده دوعانی ده رین و گئنیش دوشونمک اوچون، موسلمان دوشونورلرین یاراتدیقی اورتاق دوشونوش اوزره قورولان، توم تورک و موسلمان عالیم و بیلیجیله رینین قبولونا گیرمیش قاوراملاری ایله سوزله ری، دوشونمه لی و او دوشونورله ره تای، قاوراملاری آنلامالی، اونلارا تای کیتابلاری هابئله دوعالاری دا اوخویوب، اونلارا تای باخمالی دیر تا کیم عاغیل آدلی گوجو ایشه چکسین.
یازار، او دوعانین ترجومه سی و آچیقلاماسی یئرینه، موسلمان عالیم و بیلگینلر آراسیندا یایقین و قبول اولونموش فلسفه سوزله رین، همده بیربیر، آچیقلایئر تا کی اوخوجوولار، یازار، کیتاب، مقال آراسیندا عاینی دوشونجه نی داشییاراق، دارتیشسینلار، آنلاشسئنلار.
نییه کی اگر اوول کی دوشونورلر، یازار و یازینین داشیدیقی مفهوم و قاوراملار آراسیندا، اوخوجو ایله فرق و ایختیلاف اولورایسه، هابئله هر کس اوز دوشونجه سی ایله یورورسه، اورتاق قاورام و آنلایئش اوزه رینه دانیشیق ایره لیله مز. آنلایئش اورتایا چئخماز. دوشونجه لری سه په له نیر. هئش کیمف او بیریسین دوشونوب، آنلاماز. دهرین دوشونوشده و علم اوزه ره باخیشدا، بیر قاوراملار اوزه رینه، اورتاق آنلایئش یارانمالی دیر. البتته کی سونرا، هر کس، اوزونون باشقا جوره آنلادیقیندا یازاراق دوشونوشله دارتیشما آلانئنا آتابیلیر.
بوندان دولایی، او آدی بللی اولمایان تورک دوشونورو، بیر دوعانی بئله، او چاغدا، بیزیم بو چاغدا عادت اتدیگیمیزتورکجه یه چئویرمه مک اوچون، لازیم گورور تا تاریخده کی تورک هابئله موسلمان فیلسوفلار و دوشونورلرین دوشونجه سی و یازدیقلاری آنلاملارا وستونده بیر یئره واردیقلاری قاوراملاری اوخوجولار اوچون یئنی دن تعریف اتسین، آنلاتسین تا سونرا دوعانین چئویرمه سینه گیرسین.
یعنی؛ یازار، او چاغدا بئله، باشقا آنلایئشلا، باخئشلا فرقیلی بیر باخیشیلا دوشونجه نی اورتایا قویور. سونرادا دوععانی، او دوشونجه یه دایاناراق، خاریقی عادت اوزه ره، چئویره رک آچیقلیر. بودا بیزله رین عادت اتدیگیمیز یول یولاقا و باخیش دئییل.
بوندان دولایی، دوعانی چئویرمه دن ائونجه، آچیقلامانی گتیرمه دن ائونجه، "ماهیت"، "جزئی"، "ذات"، "مفهوم"، "کلی"، "صفت"، "اسم"، "وجود"، "عدم"، "هویت"، "تعیّن"، "علت"، "معلول"، "واجب الوجود"، "ممکن"، "محال"، "ممتنع"، "قدیم"، "ازلی"، "ابدی"، "سرمدی"، "حادث"، "عالم"، "ممکنات"، "جوهر"، "عرض" کیمی قاوراملاری و دوشونجه مرکزلی سوزجوکله رین اورتاق و دوشونوش آنلامین تعریف ادیر، آچیقلیر.
دین و دوعا قونوسونو بو جوره گیریش، هابئله دوعایا بئله باخماق، بیزیم اوچون چوخ تازه و غیرعادی بیر یول یونتم دیر.
بیز، عمورموزده، دوعایا بئله باخمامیشیق. بئله باخمانی بیزدن اسیرگه میش لر. بیزه یاساق اتمیشلر. بو جوره و عاغیل، فلسفه اوزره باخمانی، بیزله ره اورگندیرمه میش لر.
بیزیم دیلیمیزی، باخیشیمیزی، گوروشوموزو، دوشونجه میزی، بیزیم وطنیمیزه تای ایشغال اتمیشلر.
ایشغالچیلار، اوز چئخارلارین قورویاراق، بیزه دئمیشلر کی گوزله رینیزی یومون! آغزینیزی آچین! هر نه دئییرلر، دئسینلر، سیز، اونلارین آنلاملارین دوشونمه دن، ده ریندن آنلامادان، دئییلنله ری تیکرار ادین! ان سونوندا دا "آمین" دییه رک، نوقطالایئن.
بو تاریخده یاتمیش تورک یازاری، بیز تورکله رین، بیر باشقا چاغدا، ایشغال آلتیندا اولدووقوموزو گورموش کیمی، بیر اولگو و آنلایئش قلاووز یاراتمیش دیر.
بونون اوچون ده، او، دینه، دینچیلیگه، دوعالارا چوخ باشقا و فرقیلی باخاراق، بیزی فرقیلی باخمایا چاغیرمیش.
او، دولایئسی ایله، بیزه دئییر کی گلین فلسفه ایله منطیق اوزه رینه قورولموش بیر بئیین دن، دوشونجه دن، عاغئلدان فایدالانئن.
بودا، اونو گوسته ریر کی تورک دوشونورلرینین بئیین لرینده، سوزجوکلهرینده، دیلله رینده، سوزجوکلرینده، دوشمه نین ایشغالئنا گیرمه میشدن اونجه، تورک توپلومونون دوشونورلری، یازارلاری، عاغئللئلاری، ضئیالئلاری، دوشونجه اونجوللری، هر بیر شئی یه، آغئللا، منطیقله باخارمیشلار، آنلامایا چالئشارمئشلار.
بو اوزدن ده ایمیش کی اونلار، ایشغال اولمامیشلار بلکه آزادلیق گوجونو و ایداره مقامینا چاتماقلا برابر، دونیانین بیر چوخ یانئن ایداره اتمک و ساخلاماق عاغلئنا وارمئشمئشلار ایمیش.
بیتیک، دینی و دین ایچره اولان هر بیر شئیی فرقیلی دوشونمک اوچون، بئینیمیزه بیر ده میر چیو تاخیر.
بو چیو، بیزیم دین و دین آدی ایله بیزله ره وئریلن هر بیر تعلیم و تربییه یه قارشی بیر ائولچو طورو دور. عاغئل اولچوسو.
بو یازی و دوشونورون یازئسیندان بئله گورنور کی تورکلر یومولو گوزله بئله آللاها عیبادت اتمزمیشلر. اوندان دولایئ دا، تورک دوشونجه ایله تورک توره سینده، یومولو-باغلی آغئلئن یئری اولمامالی ایمیش.
انصافعلی هدایت
٠٨ جمادی الاول ١٤٤٧
I. VİDEONUN ÜMÜMİ 15 BƏNDLİK QEYDİ
Sıra nömrəsi: 200 (Cəhalət Mühəndisliyinə Qələbə 200)
Videonun tam başlığı: جهالت موهندیسلیگینه غلبه 200
YouTube URL-si:
[https://youtube.com/live/hHlm8JGqpCQ?feature=share](https://youtube.com/live/hHlm8JGqpCQ?feature=share)Video ID:
hHlm8JGqpCQYayım/yüklənmə tarixi: 2025-10-30
Video müddəti: PT1H30M26S (1 saat 30 dəqiqə 26 saniyə)
Videoda göstərilən əsas kitab/əlyazma/məcmuə adı: "Münacat-ı Peyğəmbəri / Münacatnamə" (مناجات پیغمبری / مناجاتنامه — Həzrət Peyğəmbərin münacatları, dini-təsəvvüfi dualar və şərhlərini ehtiva edən əlyazma risalə) [
,06:07 ].06:42 Müəllif/müəlliflər: Məlumat yoxdur (MƏLUM DEYİL — lakin mətndə Molla Cami və digər ustadların fikirlərinə toxunulur) [
].08:48 Dil/dillər: Klassik türk (osmanlı) dili, ərəb dili [
].08:48 Görünən və ya deyilən tarix/əsr: Məlumat yoxdur (MƏLUM DEYİL).
Kitabxana/arxiv: Ədəbiyyat Kitabxanası və İstanbul Universiteti / Darülfunun Ədəbiyyat Fakültəsi fondu [
,06:21 ,06:42 ].06:55 Shelfmark/kataloq nömrəsi: 583 (Ədəbiyyat Kitabxanası qeydiyyat nömrəsi) [
].06:42 Ümumi mövzu: Cəhalət mühəndisliyinə qarşı mübarizənin 200-cü bölümü, münacatlar, Həzrət Peyğəmbərin dualarının təsəvvüfi şərhi, duaya fəlsəfi baxış və mətnşünaslıq [
,00:28 ,06:07 ].01:30:13 Videonun əlyazma araşdırması olub-olmaması: Bəli, videoda Ədəbiyyat Kitabxanası və Darülfunun möhürlərini daşıyan, Həzrət Peyğəmbərin münacatlarına dair türkdilli əlyazma risalənin səhifələri, haşiyələri, təmir izləri və mətn xüsusiyyətləri araşdırılmışdır [
,06:21 ,06:42 ].07:50 XIV–XVI əsr türk əlyazmalarının tarixləndirilməsi layihəsi üçün ilkin yararlılıq: YÜKSƏK. Videoda zəngin arxiv möhürləri (Darülfunun və Ədəbiyyat Fakültəsi) olan, türk dilində yazılmış dini-təsəvvüfi münacat risaləsi təqdim olunur.
II. VİDEODA NEÇƏ FİZİKİ ƏLYAZMA VAR?
Fiziki əlyazma/codex sayı: 1
ƏLYAZMA A:
kitabxana: İstanbul Universiteti / Darülfunun Ədəbiyyat Fakültəsi və Ədəbiyyat Kitabxanası fondu [
,06:21 ,06:42 ]06:55 shelfmark: 583 [
]06:42 səhifə/vərəq sayı: 14 vərəq (təqribən 28 səhifəlik qısa risalə) [
]06:15 ölçü: MƏLUM DEYİL
xətt: Klassik islam-türk əlyazma xətti [
]07:28 kağız: Səhifə təmiri və sirişom izləri olan ənənəvi kağız [
]07:50 cədvəl/çərçivə: Qırmızı xəttlər, vergül və nöqtələrlə cümlə ayırma işarələri [
]08:05 mürəkkəb: Qara əsas mətn, əhəmiyyətli yerlərdə qırmızı xətt vurğuları [
]08:23 təzhib: MƏLUM DEYİL
katib: MƏLUM DEYİL
köçürülmə tarixi: MƏLUM DEYİL
köçürülmə yeri: MƏLUM DEYİL
provenance/vəqf/mülkiyyət qeydləri: Ədəbiyyat Kitabxanası möhürləri və Darülfunun Ədəbiyyat Fakültəsi möhürləri [
,06:21 ,06:42 ]06:55
III. MƏCMUƏ / ÇOXMƏTNLİ ƏLYAZMA ANALİZİ
ƏLYAZMA A — RİSALƏ
Mətn vahidi / Risalə A1
Əsərin başlığı: Münacat-ı Peyğəmbəri (Həzrət Peyğəmbərin münacatları) [
]06:07 Başlıq əlyazmada açıq yazılıb, yoxsa videodakı danışanın identifikasiyasıdır?: Əlyazmada açıq şəkildə yazılmışdır [
].06:07 Müəllif: MƏLUM DEYİL
Müəllif adı əlyazmada görünür, yoxsa danışan tərəfindən deyilir?: Məlumat yoxdur.
Dil: Klassik türk (osmanlı) dili, ərəb dili [
]08:48 Nəsr / nəzm / qarışıq: Nəsr (izahlı təsəvvüfi və dini mətn) [
]08:48 Mövzu: Peyğəmbər münacatları, duanın fəlsəfəsi, nəfsin tərbiyəsi və ilahi bağışlanma [
,08:48 ]01:30:13 Başladığı folio/səhifə: Başlanğıc səhifələri [
]06:07 Bitdiyi folio/səhifə: 28-ci səhifəyə qədər [
]06:15 Başlanğıc sözləri (incipit), oxunursa: "Münacati peyğəmbəri" [
]06:07 Son sözləri (explicit), oxunursa: MƏLUM DEYİL
Tarix: MƏLUM DEYİL
Tarixin funksiyası: MÜƏYYƏN DEYİL
Katib: MƏLUM DEYİL
Tərcüməçi/şərhçi: MƏLUM DEYİL
Təxəllüs: MƏLUM DEYİL
Mətnin əvvəlki və sonrakı risalə ilə eyni əllə yazılıb-yazılmadığı barədə videoda məlumat varmı?: Məlumat yoxdur.
Əhəmiyyətli dil xüsusiyyətləri: Dini-təsəvvüfi türkcə terminlər və ərəbce dua cümlələrinin şərhi.
Əminlik səviyyəsi: YÜKSƏK
IV. TARİXLƏRİN AYRILMASI
Videoda əlyazmanın köçürülmə və ya təlif tarixinə dair heç bir konkret il qeyd olunmamışdır (MƏLUM DEYİL).
V. ŞƏXSLƏR VƏ ROLLAR
| Ad | Rol | Hansı mətn vahidində | Sübut növü | Timestamp |
| Molla Cami | ŞƏRHÇİ / MÜTƏFƏKKİR | A1 | Mətndə adı çəkilir | [ |
| Darülfunun Ədəbiyyat Fakültəsi | MÜLKİYYƏT SAHİBİ / KİTABXANA | A1 | Kitabın üzərindəki möhür | [ |
VI. TÜRKDİLLİ MƏTN VAHİDLƏRİNİN XÜSUSİ SİYAHISI
Mətn vahidi: Münacat-ı Peyğəmbəri
türkcənin videoda necə xarakterizə edildiyi: Dini və irfani düşüncənin ifadə olunduğu klassik türk dili.
nəsr/nəzm: Nəsr.
hərəkəli/hərəkəsiz: Həm hərəkəli hissələr, həm də sərbəst nəsr xətti.
ərəb/fars əsas mətn + türkcə şərh olub-olmaması: Ərəbcə dua mətnləri və türkcə təfsir/şərhlər.
təxminən nə qədər continuous Turkish text olduğu: Risalənin əsas izahat hissələri türkcədir.
XIV–XVI dating layihəsi üçün potensialı: Yüksək.
timestamp: [
]06:07
VII. XIV–XVI ƏSR TARİXLƏNDİRMƏ LAYİHƏSİ ÜÇÜN SEÇİM
Fiziki Əlyazma A: CORE CANDIDATE (İstanbul Universiteti və Darülfunun arxiv möhürlərini daşıyan, dini-təsəvvüfi türkdilli münacat risaləsi olması baxımından layihə üçün əsas namizəddir).
Türkdilli Mətn Vahidi A1: CORE CANDIDATE
VIII. VİDEODA DANIŞILANLARIN ELMİ XÜLASƏSİ
Danışan Cəhalət Mühəndisliyinə Qələbə proqramının 200-cü bölümünü böyük qürur və şükr edərək başladığını bildirir [
].00:28 Bu proqramlar çərçivəsində təqribən 350-400 saata yaxın türk dili, yazı uyğarlığı, ədəb, mərifət və əlyazma oxuma sahəsində təhsil aldığını, bunun şəxsi inkişafı üçün böyük nailiyyət olduğunu qeyd edir [
].04:46 200-cü bölümün Türkiyə Cümhuriyyətinin 102-ci ildönümü ilə eyni günə (29 oktyabr) təsadüf etdiyini və bunun ayrı bir sevinc kaynağı olduğunu vurğulayır [
].02:10 Bu buraxılışda Ədəbiyyat Kitabxanası və Darülfunun Ədəbiyyat Fakültəsinin möhürlərini daşıyan 583 nömrəli Münacat-ı Peyğəmbəri əlyazmasını masaya yatırır [
,06:21 ,06:42 ].06:55 Əlyazmanın fiziki vəziyyətini, şirazədən cırılaraq sirişomla peşəkar şəkildə təmir edildiyini, su izlərinin və bərkitmə yerlərinin olduğunu müşahidə edir [
].07:50 Cümlələrin qırmızı xəttlər, nöqtələr və vergüllərlə ayrıldığını, vacib yerlərin üzərinin qırmızı xəttlə vurğulandığını izah edir [
,08:05 ].08:23 Risalədə Molla Cami və digər ustadların fikirlərinə istinad edildiyini, ölülərin dirildilməsi və duanın təsiri kimi dərin irfani məsələlərin müzakirə olunduğunu qeyd edir [
].08:48 Qərb və ya ingilis müstəmləkəçiliyinin dini anlayışları məhdudlaşdırma siyasətini tənqid edərək, türk dünyasının duaya və ibadətə sadəcə formal deyil, dərin fəlsəfi və analitik baxışla yanaşdığını vurğulayır [
].01:28:23 Bu cür əlyazmaların türk xalqının dini və fəlsəfi düşüncə dərinliyini göstərən əvəzsiz xəzinələr olduğunu bildirir [
].01:27:43 Türk dilinin zənginliyini qorumaq və cəhalət mühəndisliyindən qurtulmaq üçün bu yolda irəliləməyin vacibliyini qeyd edərək proqramı tamamlayır [
].01:30:13
IX. WEBLOG ÜÇÜN 900–1000 SÖZLÜK MƏQALƏ
BAŞLIQ: Münacatın Fəlsəfəsi və Arxiv İncisi: 200-cü Bölümdə Münacat-ı Peyğəmbəri Əlyazmasının Təhlili
GİRİŞ:
Cəhalət mühəndisliyinə qarşı aparılan mübarizə səfərinin 200-cü buraxılışı türk düşüncə tarixi, dil uyğarlığı və əlyazma mədəniyyəti baxımından müstəsna bir mərhələni təşkil edir [
ƏLYAZMA:
Təqdim edilən əlyazma İstanbul Universiteti və Darülfunun Ədəbiyyat Fakültəsinin zəngin arxiv möhürlərini daşıyan, 583 nömrəli qiymətli nüsxədir [
MƏZMUN:
Münacat-ı Peyğəmbəri sadəcə dua mətnləri toplusu deyil; o, Həzrət Peyğəmbərin münacatları vasitəsilə duanın fəlsəfəsini, nəfsin tərbiyəsini, ilahi məhəbbəti və varlığın dərinliklərini şərh edən irfani risalədir [
DİL VƏ MƏTN XÜSUSİYYƏTLƏRİ:
Risalənin dili klassik osmanlı türk dilinin dini-təsəvvüfi lüğəti ilə zənginləşmiş formasıdır [
VİDEODA DİQQƏTÇƏKƏN MÜZAKİRƏLƏR:
200-cü buraxılışın təntənəsi fonunda danışanın toxunduğu ən maraqlı mövzulardan biri də dinə və duaya qarşı müstəmləkəçi yanaşmaların tənqididir [
NƏTİCƏ:
Münacat-ı Peyğəmbəri əlyazması türk xalqının mənəvi dünyasının, duaya verdiyi fəlsəfi dəyərin və elmi-təsəvvüfi dərinliyin ölməz sənədidir [
X. SONDA QISA MAŞIN-OXUNAQLI XÜLASƏ
VIDEO: hHlm8JGqpCQ
PHYSICAL_MANUSCRIPTS: 1
TEXT_UNITS: 1
TURKISH_TEXT_UNITS: 1
COMPOSITE_CODEX: NO
EXPLICIT_COPY_DATES: UNKNOWN
EXPLICIT_COPYING_PLACES: UNKNOWN
HOLDING_INSTITUTIONS: Darülfunun Literature Faculty & Literature Library (Istanbul University)
SHELFMARKS: 583
CORE_CANDIDATES: A1
CONTROL_CANDIDATES: NONE
DISCOVERY_CANDIDATES: NONE
NEEDS_DEDUPLICATION: NO
HIGHEST_PRIORITY_FOLLOWUP: NONE
TIMESTAMP_QC: PASS
No comments:
Post a Comment